KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/023

Gündem No : 13

Karar Tarihi : 12.06.2025

Karar No : 2025/UM.I-1292

BAŞVURU SAHİBİ:

Gentek Elek. San. Tic. A.Ş. - Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1198369 İhale Kayıt Numaralı “05. Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “05. Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Gentek Elek. San. Tic. A.Ş. - Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 09.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2024 tarih ve 174194 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1784-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de herhangi bir ortağın numune ve doküman sunabileceğinin belirtildiği, söz konusu numune ve belgelerin, ortak girişim adına özel ortak olan Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulduğu, özel ortağın teklif dosyasında dokümanların ve numune kabul tutanaklarının eklendiği, ancak 27.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile “numune ve dokümanlardaki eksiklik” gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarenin yetersiz ve eksik olan söz konusu belgeleri açıklamadığı,

2. İdarenin hiçbir gerekçe belirtmeden, kendi adına düzenlenen EKAP’ta kayıtlı iş deneyim belgesini benzer iş tanımına birebir uymaması gerekçesi ile kabul etmediği, idarenin şikâyetine verdiği cevapta, iş deneyim belgesinde “ İşletme sahasının sayısallaştırılması ile CBS altılığının birlikte çalıştırılmasını içermediği de görülmüştür. ” ifadesinin yer aldığı, talep edilen CBS altlığının, ihalede alımı gerçekleştirilecek cihazların haberleşme yazılımlarının yanında verilecek bir yazılım uygulaması olduğu, kendi iş deneyim belgesi içeriğinde CBS altlığı olup olmadığının işin sadece sözleşme isminden anlaşılmasının teknik olarak mümkün olmadığı,

3. Yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında rekabet ilkesine aykırı hareket edildiği, ihale üzerinde bırakılan Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.den ve bu istekli ile organik bağları bulunan 2 firmadan fiyat teklifi alınarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu, bu durumda ihaleye katılacak firmanın yaklaşık maliyeti bildiğinin anlaşılacağı, Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin yaklaşık maliyete oldukça yakın bir tutarda teklif verdiği, idare şikâyete cevabında piyasa araştırması sonucunda, daha önce benzer ürünleri tedarik ettiğini tespit ettiği firmalardan teklif alarak yaklaşık maliyeti belirlediğini ifade etmiş ise de piyasada Elman ve Elektrovizyon firmaları dışında idarece tarif edilen benzer işi daha önce yapmış bir firmanın yer almadığı, kendi teklifi ve ihaleye teklif veren diğer istekli olan Raysu İnş. Müh. Enerji Petrol San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi ile yaklaşık maliyet arasında büyük fark olduğu,

4. İdarenin ihale dokümanda hazırladığı teknik şartlar ve yeterlik kriterleri ile ihale üzerinde bırakılan istekli hariç diğer isteklilerin ihaleyi kazanmalarını imkânsız hale getirmeye çalıştığı ve rekabeti engellediği, dokümana itiraz başvuruları üzerine, ihale üzerinde bırakılan istekli lehinde olan maddelerin korunduğu ve bu isteklinin ihaleye katılmasının zemininin hazırlandığı, ancak diğer rakip firmaların katılımının sağlanabileceği doküman değişiklileri taleplerinin reddedildiği, mali ön yeterlilik istenilmesi veya iş deneyim tutarının %20 oranının üzerinde belirlenmiş olması halinde, Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin teklif veremeyeceği, idarenin rekabeti arttırmak amacı ile bu maddeleri eklemediğini beyan ettiği, öte yandan, bu iki durumdan daha önemsiz olan durumlar için tam tersi bir tutumla esneklik göstermediği, 6 farklı firmanın yüzlerce itiraz maddesine karşın, 16.10.2024 tarihli Zeyilname ile sadece 2 önemsiz yerde Zeyilname taleplerinin kabul edildiği, itirazlarda hiçbir şekilde bahsedilmediği halde, Zeyilname ile 4 farklı maddede değişiklik yaparak firmaların işinin daha da zorlaştırıldığı, itiraza konu olmayan ekstra maddeler eklenerek numune vermenin ve gerekli testlerin daha zor hale getirildiği,

İhalenin ilan tarihinin 17.09.2024 ve Zeyilname öncesindeki ihale tarihinin 17.10.2024 olduğu, hal böyleyken istekli konumunda olan firmaların ihalede numune olarak talep edilen ürünleri çalışır bir vaziyette hazırlayıp idareye sunmaları için 29 günlük bir sürenin bulunduğu, fakat yapılan Zeyilname ile beraber ihalenin 15 gün ötelenerek ihale tarihinin 01.11.2024 olarak belirlendiği, söz konusu Zeyilnamede numune olarak verilmesi istenen ve Özel Teknik Şartname’nin 6.2’nci maddesinde belirtilen “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant”a ek olarak daha önce talep edilmemesine karşın “(ÖTŞ Madde 6.1 de belirtilen “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant’ın bileşenleri” ile çalıştırılabilir şekilde bir bütün olarak istenmektedir.) ” maddesinin eklendiği, doğrudan doğruya verilecek olan numune ürünlere Zeyilname düzenlemeleri ile Özel Teknik Şartname’nin 5.2, 5.3 ve 5.4’üncü maddelerinde yer alan 3 farklı ürünün eklenmiş olduğu, Zeyilname tarihine kadar hiçbir şekilde talep edilmemiş bu ürünlerin ihale tarihinden 1 gün önce yapılan Zeyilname ile Teknik Şartname’ye eklendiği ve normalde 29 gün süreye sahip olan firmaların, Zeyilname sonrasında 15 gün içerisinde bu numuneleri de yetiştirmesinin zorunlu hale getirildiği,

5. 16.10.2024 tarihli Zeyilname ile daha önce Teknik Şartname’de yer almayan 4.50’inci maddesinin eklendiği, eklenen düzenleme ile idarenin, çalışır vaziyette teslim almış olduğu numuneleri, 200 Da’ya kadar alanda yapılacak bir ortofoto çalışması ile beraber dijital ortamda test edeceği ve bu sürecin maliyetlerinin isteklilere ait olacağının öngörüldüğü, eklenen madde de ihaleyi kazanan ve yüklenici sıfatını kazanan bir firmaya test yapılacağından değil, doğrudan ihale tarihi sonrasında istekli konumunda olan firmalara bu testin yapılacağından bahsedildiği; idarenin şikâyete cevaplarında, numune olarak verilen ürünlerin test edilmesi sonucunda ihalenin sonuca bağlanacağını ve herhangi bir riskin oluşmayacağını ifade ettiği, fakat aksine bir tutum sergileyerek hiçbir şekilde test yapmadan ihalenin Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Özel Teknik Şartname düzenlemeleri gereğince bütün numunelerin çalışır vaziyette istenildiği, ancak sadece evrak kontrolü yapılarak ihalenin sonuçlandırıldığı,

6. İhale üzerinde bırakılan Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin, ihaleden yasaklı durumunda bulunan Elman ve Elektrovizyon firmaları ile organik bağının olduğu, Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin kendisinin üretici bir firma olmadığı, anılan firmaların yetkili satıcısı olduğu, hali hazırda ihalelerden yasaklı olan Elman firmasının numuneleri ve yetkili satıcı belgesi ile ihaleye katıldığı, ayrıca Ticaret Sicil Gazeteleri ve şirket yetkili müdürleri üzerinden de organik bağ kurulduğundan, anılan firmalar arasında organik bağ olduğuna dair kuvvetli karine oluştuğu; nitekim, 07.02.2024 tarihli ve 2024/UM.II-273 sayılı Kurul kararında “Elman Otomasyon Sistemleri Elektrik Elektronik Mühendislik Bilişim Restoran Tarım Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin doküman indirmiş olduğu IP adresi ile Elektrovizyon Otomasyon Elektronik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif vermiş olduğu IP adresinin aynı olduğu görülmüştür.” denilerek söz konusu isteklilerin değerlendirme dışı bırakıldığı ve DSİ 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 1 yıl süre ile ihalelere katılmaktan yasaklandığı, ayrıca söz konusu kararda Elman firmasının yetkilisi ve müdürünün Yusuf Selçuk olduğu, Elektrovizyon firmasının yetkilisi ve müdürünün ise Tevfik Aydınlı olduğunun tespit edildiği, ihale üzerinde bırakılan Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin yetkilisinin Yusuf Selçuk’un kardeşi Sümer Selçuk olduğu, ayrıca Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin 8 Eylül 2020 tarihli ve 10155 sayılı Ticaret Sicil Gazetesine göre firmanın eski hissedarı ve Elektrovizyon yetkilisi olan Teyfik Aydınlı’nın hisselerini Gülnaz Selçuk’a devrettiği; benzer şekilde 2 Eylül 2020 tarihli ve 10151 sayılı Ticaret Sicil Gazetesine göre yönetim kurulu üyelerinde Yusuf Selçuk’un adının geçtiği; bu bağlamda anılan firmalarda yer alan hem hissedar hem de yetkili kişilerin 1. derece akraba olmalarından, devir işlemlerinde geçen isimlerin aynı olmasından ve aynı zamanda yetkili satıcı belgesi ve birbirlerine ait cihazların numune olarak sunulmasından aralarındaki organik bağın anlaşıldığı,

7. İdarenin hem Teknik Şartname’ye itiraz aşamalarında, hem de komisyon kararına yapılan itirazların cevabı aşamasında mevzuata aykırı hareket ettiği, dokümana karşı yapılan itirazlarda, alanında bilgi sahibi ve teknik konulara cevap verebilecek en az 3 kişiden oluşan bir komisyon kurularak cevap verilmesi gerekirken, sadece 51. Şube Müdürü Mahmut Dilmen tarafından itirazlara cevap verildiği, oysaki 6 farklı firmanın Teknik Şartname’ye yaptıkları itirazların tamamında, elektrik-elektronik ve yazılım konularını içeren teknik konuların yer aldığı,

8. İhale üzerinde bırakılan isteklinin 2021/255328 numaralı ihaleden elde ettiği iş deneyim belgesinin konusunun “Ölçüm Tesisi ve Dijitalleştirilmiş Sulama Yönetimi Kapsamında Malzeme” alımı olduğu, sadece malzeme alımı olan bir ihalede ve içerisinde CBS altlığının yer almadığı bir işten elden edilen iş deneyim belgesi kabul edilirken ortak girişim olarak sunduğu belgelerin kabul edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin içeriğinin teyit edilebilmesi için ilgili ihale dokümanını EKAP’tan indirmeye çalıştığı, ancak ihale dokümanının EKAP’ta görünmediği,

9. İhaleden en geç 1 gün önce idareye teslim edilecek olan ve ihalenin ana unsurlarını oluşturan numuneler (hidrant hariç) için TSE hizmet yeterlilik belgesinin talep edildiği, söz konusu doküman düzenlemesi ile ihale üzerinde bırakılan istekliye imtiyaz tanındığı, Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin TSE hizmet yeterlilik belgesine yetkili bayisi olduğu firmaları sonradan beyan vererek TSE belgesine eklettiği, bir firmanın herhangi bir firmanın bayisi veya yetkili satıcısı olduğunu, o firmadan almış olduğu kaşeli ve imzalı evrak ile sunması yeterli iken, idarenin hiçbir şekilde TSE hizmet yeterlilik belgesinin muhtevasında olması zorunlu olmayan bayilik eklentilerini zorunlu tuttuğu, bununla birlikte ihalenin en önemli unsuru olan hidrantları bu belgeden hariç tutarak kendisi ile çeliştiği, zira mevzuata göre zorunlu olmayan bir belge ile isteklilerin sınırlanması ve bu sınırlamadan sadece ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin etkilenmemesinin rekabet ilkesine aykırı olduğu,

10. 27.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararının özel ortak Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye tebliğ edilmediği, bu nedenle anılan isteklinin itiraz etme hakkının elinden alındığı, “İş Ortaklığı Beyannamesi”nin sözleşme aşamasından sonra noter huzurunda onaylandığı ve bu iş ortaklığı için bir vergi numarasının alındığı, dolayısı ile her ne kadar iş ortaklığı olsa da, sözleşme aşamasına kadar her iki firmanın dokümanlarının ayrı ayrı incelenmesi ve tebligatların her iki firmaya da yapılması gerektiği, zira ihaleye teklif veren her firmanın EKAP üzerinden tebligat ile bilgi almasının kanuni hakkı olduğu, özel ortağa zamanında tebligat yapılmaması durumunun, ihalenin geriye dönük düzeltici işlemle telafi edilmesini imkansız hale getirildiği gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

11. İdarenin “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile tebligat yaparak, istekli her firmadan belgelerin asıllarını talep etmesi ve numune ürünlerin demonstrasyonlarının yapılmasının talep edilmesi gerekirken, böyle bir tebligat yapılmadan doğrudan ihale komisyonu kararının alındığı, idarenin mevzuata aykırı hareket ederek EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerin asıllarını görmeyi talep etmediği, İdari Şartname’nin 7.5.1’inci ve 7.5.2’nci maddeleri ile Özel Teknik Şartname’nin 4.13’üncü ve 4.14’üncü maddelerinde yer alan düzenlemeler gereğince, idarenin ihaleden en az 1 gün önce istemiş olduğu belgelerde “belgelerin asıllarını (ıslak imzalı asıl nüshalarını)” talep ettiğini beyan etmediği, hal böyleyken firmaların EKAP üzerinden pdf formatında yüklediği ve benzer şekilde ihale tarihinden 1 gün önce numuneler ile teslim ettikleri evrakın hiçbirinde ve kendi firmasının da numuneler ile beraber teslim ettiği belgelerin hiçbirinde asıl nüsha kontrolünün yapılmadığı, EKAP üzerinden teyit edilemeyen belgelerin asıllarının beyan edilmesinin mevzuat gereği bir zorunluluk olduğu, kapasite raporu, ISO 9001 Belgesi, ISO 27001, imalat yeterlilik belgesi ve daha birçok belgenin EKAP üzerinden teyidi yapılamayan ve belli bir kullanım süresi olan belgeler olduğu, yıl sonlarının bu belgelerin yenilenme zamanları olduğu, bu bağlamda ilgili belgelerin son kullanım zamanlarının ihale tarihleri ile uyuşmayabileceği, mevcut durumda son kullanım tarihleri olan belgelerin asıllarının, geçmiş bir tarihte var olup olmadığının teyidinin imkânsız hale geldiği, bu durumun ihalenin geriye dönük düzeltici işlemle telafi edilmesini imkansız hale getirildiği gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

12. İdarenin iş deneyim belgesi olarak “teknolojik ürün deneyim belgesi” sunacak olan isteklilerden en az 5 adet ürün için belge sunulmasını şart tutarak rekabeti engellediği, özel ortak olan Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin bu konuda idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve tek bir teknolojik ürün deneyim belgesi ile benzer iş tanımındaki bütün işlerin yapılabileceğinin ispatı niteliğindeki bir mahkeme kararını da idareye sunduğu halde idarenin şikâyet başvurusunu reddettiği, bunun üzerine anılan firmanın kendisi ile iş ortaklığı yaparak ihaleye katılabildiği,

13. Mali ön yeterlilik istenilmiş olsaydı ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu kriteri sağlayamayacağı, cirosunun yeterli olmadığının ortaya çıkacağı,

14. İlk planlanan ihale tarihinden 1 gün önce yapılan Zeyilname ile çok önemli bir usul ve mevzuat hatasının yapıldığı, yeni düzenleme ile ek maliyetin oluştuğu, sahada gerekli uçuş izinlerini alarak İHA uçurmak ve ardından bu uçuşta elde edilen resimlerin ortofotoya dökülmesinin oldukça maliyetli olduğu, ortofoto çalışmalarında kullanılan uçak kiralamalarının maliyetlerinin büyük bir alan ile küçük bir alan arasında çok farklılık göstermediği, yeni madde ile firmaların İHA uçuş işlemlerini 1 değil 2 defa yapmasının gerektiği, idarenin işin yaklaşık maliyetini belirlerken bu ihtiyaç ve talep olmadan maliyet oluşturduğu, idarenin yüksek miktarda ek maliyet oluşturacak yeni bir madde eklemesi ile oluşturulan yaklaşık maliyetin herhangi bir geçerliliğinin kalmadığı, bu bağlamda yeniden yaklaşık maliyet aşamasına geçilip yeni yaklaşık maliyetin belirlenmesi gerektiği,

15. İdarece verilen cevapta, her ne kadar evrak kontrolü yaparak ihale komisyonu kararını açıkladığını belirtmiş olsa da komisyon kararı ekinde bu kontrol tutanaklarını paylaşmadığı, Özel Teknik Şartname’nin 10.2.5’inci maddesinde “ Cihazın ek bir koruma kılıfı veya kutuya ihtiyaç duymadan IP68 şartlarını sağlayıp bu belgeye de sahip olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, ayrıca ihalenin Sual Formu tutanağı 6’ncı maddesinde bu cihazın bilgilerinin girilmesinin istenildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin çok kanallı RF bağlantı ünitesi cihazlarına ait IP68 belgesini sunmadığı, cihazın doğrudan kendisinin söz konusu belgeye sahip olması gerektiği, dolayısı ile cihaz kutusuna alınmış bir belgenin idare tarafından kabul edilmemesi gerektiği, yeterlik bilgileri tablosunda çok kanallı RF bağlantı ünitesi için yüklenen teknik dokümanlar incelendiğinde bu cihazın doğrudan kendi ismiyle beraber alınmış bir IP68 belgesinin olmadığının görüleceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 29.01.2025 tarihli ve 2025/UM.I-293 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 07.05.2025 tarihli ve E:2025/332 ve K:2025/543 sayılı kararında “… 1-Yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında rekabet ilkesine aykırı hareket edildiğine yönelik iddianın incelenmesinden;

Davalı idarece; "4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri, ihale tarihi olan 01.11.2024 tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı 01.11.2024 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 09.12.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurunda bulunduğu anlaşıldığından, yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği" gerekçesiyle söz konusu iddianın süre yönünden reddine karar vermiştir.

Yapılan incelemede, ihalenin 01/11/2024 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale komisyonu kararının 27/11/2024 tarihinde açıklandığı, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik davacı tarafından 09/12/2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin 27/11/2024 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, şikâyet süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerektiği, bu tarih esas alındığında (10 günlük sürenin son gününün hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle), 09/12/2024 tarihinde yapılan şikâyetin, yasal süresi içinde yapıldığının anlaşıldığından, davacının idareye yaptığı şikâyet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmının ihale tarihi olan 01/11/2024 tarihi esas alınarak süre yönünden reddine ilişkin Kurul Kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Nitekim, bu iddiaya ilişkin Danıştay 13.Dairesinin 15/11/2023 tarih ve E:2023/3157, K:2023/477 sayılı kararı da bu yöndedir…” denilerek “ dava konusu Kurul kararının, davacıların 1. iddiasının reddedilmesine yönelik kısmının iptaline, diğer 5 iddiasına yönelik kısmının ise reddine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Mahkeme kararı üzerine alınan 29.05.2025 tarihli ve 2025/MK-84 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulu'nun 29.01.2025 tarihli ve 2025/UM.I-293 sayılı kararında yer alan başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına yönelik değerlendirmelerin iptaline,

2) Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak esasın incelenmesine geçilmesine” karar verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi, başvuru sahibinin 3'üncü iddiası ile sınırlı yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “… İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihale konusu malın KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu alımın bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde; işçilik, malzeme ve alımla ilgili diğer hususlar dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanır. İdare tarafından ihale konusu malın üretimi için yükleniciye verilecek malzeme ve ekipmanlar yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatlarıyla birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleriyle birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.

(7) İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise bu alımlarda ortaya çıkan sözleşme bedelleri, endeks veya Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan ilgili endekslerden uygun olanı kullanmak suretiyle güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 05. Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı

b) Türü: Mal alımı

…

e) Miktarı: DSİ 5. Bölge Müdürlüğü sorumluluk sahasında, varsa imalatı tamamlanan hidrantların demontaj edilerek, merkezi kontrol ve yönetimi 232 adet H tipi hidrolik hidrant üzerinde, 464 adet Çok Kullanıcılı Tarımsal Sulama Ünitesin, gerekli yazılım ve engelsiz alanda 5 km RF ile kablosuz kontrol kumanda yapabilen cihaz ve ekipmanlar ile gerekli ek parça ve bağlantı elemanları ile birlikte tüm ürünlerin temini ve devreye alınması işidir. (30 kalem)…” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Yüklenicinin, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, yükleme, montaj, demontaj ile nakliye giderleri teklif fiyatına dâhildir.

Deneyler için gerekli olabilecek her türlü malzeme, alet, makine, ekip, ekipman, proje, numune alma, deney ücretleri vb. deney masraflarının tamamı yüklenicinin vereceği teklif fiyatına dahildir. Bu işler için İdare tarafından ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. Sözleşmenin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 300 takvim günüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından, 01.11.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı ” olduğu, işin süresinin 300 takvim günü olduğu ve toplam 30 kalem mal alımının gerçekleştirileceği, 14 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibinin ve Raysu İnş. Müh. Enerji Petrol San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin “ İş deneyiminin uygun olmaması, doküman ve numunedeki eksikler” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 27.11.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin tek geçerli teklif sahibi olan Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası kapsamında idarece hesaplanan yaklaşık maliyete ilişkin gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede; yaklaşık maliyetin, Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş., Aytata Bilişim San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Maptech Elektronik A.Ş.den alınan KDV hariç fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak toplam 44.983.640,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarenin şikâyete cevabında, “ 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereği, yaklaşık maliyet oluştururken idare ihale konusu iş ile ilgili sektörde bulunan firmaların tamamından teklif almak zorunda değildir. İdare konuyla ilgili yapmış olduğu piyasa araştırması sonucunda, daha önce benzer ürünleri tedarik ettiğini tespit ettiği firmalardan teklif alarak yaklaşık maliyet çalışması yapabilir. Bu konuda karar idarenin kendisine aittir.” hususları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, idarelerin alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği,

İdarelerin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini isteyeceği, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerinin ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan tespitler ile aktarılan mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (b) bendi kapsamında, piyasada alım konusu malı üreten/pazarlayan tüzel kişilerden fiyat teklifi alınması suretiyle hesaplandığı, fiyat teklifi alınan firmalardan sadece Sukont Teknoloji San. Tic. A.Ş.nin ihaleye katıldığı, fiyat teklifi alınan firmaların ilgili ihaleye katılmasını engelleyici herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu firmalar arasında organik bağ bulunduğuna ilişkin hususların ise bahse konu firmaların aynı ihaleye teklif vermesi durumunda değerlendirilebileceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****