KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/019

Gündem No : 32

Karar Tarihi : 14.05.2025

Karar No : 2025/UM.I-1126

BAŞVURU SAHİBİ:

Technopc Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, Mustafa Kemal Mah. 2082. Cad. No:52 Kat:18 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/494435 İhale Kayıt Numaralı “Bütünleşik Bilgisayar (All-İn-One) ve Dizüstü Bilgisayar (Notebook) Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından 12.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bütünleşik Bilgisayar (All-İn-One) ve Dizüstü Bilgisayar (Notebook) Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Technopc Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin 18.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.05.2025 tarih ve 183334 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/922 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. a) Teknik Şartname’nin 4.10 ve 5.30’uncu maddesinde yer alan “ _Teklif edilecek bilgisayar, “Energy Star” ve “EPEAT Gold’’ sertifikasına sahip olmalıdır. Teklif edilen bilgisayarın “Energy Star” uyumluluğu,_www.eu-energystar.org/__veya www.energystar.gov sitesinden alınıcak çıktı ile “EPEAT Gold” uyumluluğu da http://epeat.net sitesinden alınacak çıktı ile belgelendirilmelidir. Bu belgeler ihale ilan tarihinden alınmış olmalıdır. ” düzenlemelerinin “ Bu maddedeki özel kuruluşlara ait sertifikaların kaldırılması veya istenen özel kuruluşlara ait belgelerin, teklif edilecek ürünün üreticisinden alınmış uygunluk beyanı istenmesini talep ediyoruz.” şeklinde değiştirilmeleri gerektiği; idarenin şikayete cevap yazısında belirtilen “ Energy Star sertifikasının ürünlerin enerji verimliliğini ve performansını değerlendirdiği anlaşılmaktadır.” ifadesinden idarenin teknik bir veriyi incelemediği, buna ait teknik bir belgenin sunulmadığı, Türkiye’deki ilgili kuruluşlardan görüş alınmadığı ve kişisel izlenimlere istinaden değerlendirme yapıldığının anlaşıldığı, Energy Star’ın, ABD Çevre Koruma Ajansı tarafından yönetildiği, ABD Çevre Koruma Ajansı veya ABD Enerji Bakanlığı tarafından belirlenen katı enerji verimliliği kriterlerini karşılayan, Amerika ve Kanada’da satılan ürünlere sadece sertifika verildiği, yine idarenin cevap yazısında yer alan “ Energy Star resmi internet adresinde yapılan taramalarda Türkiye’de üretim yapan yerli bilgisayar markalarının modellerinin halihazırda bu sertifikalara sahip olduğu görülmektedir.” ifadesi doğru olmakla birlikte Energy Star belgesinin anlaşmalı ülkeler için verildiği, dolayısıyla üreticilerin ürün satışı yapmak istediği ülkede Energy Star anlaşması varsa, ürün sertifikasının ilgili ülkede kullanılmak için verildiği, bununla ilgili kuruluşun resmi internet sitesi (www.energystar.gov) kontrol edildiğinde görüleceği, resmi internet sayfasından Energy Star sertifikası almış ürünlerin belgeleri incelendiğinde anlaşma dahilindeki ülkeler için geçerli olduğunun görüleceği; idarenin bahsetmiş olduğu yerli markaların belli ürünleri için almış olduğu sertifikada ülkemizin yer almadığı, ilgili firmaların satış stratejisi kapsamında yurtdışında Energy Star anlaşması olan ülke veya ülkelere satmak istediği ürünleri için münferit sertifika alımları olduğunun görüldüğü,

- Ayrıca Teknik Şartname’de istenen EPEAT belgesinin bir sertifika olmadığı, yine Epeat organizasyonu ABD merkezli bir kuruluş olup Energy Sertifikasında olduğu gibi sadece anlaşma yapılan belirli ülkeler için verildiği, sadece 44 ülkenin Epeat için ABD ve ilgili kuruluşla anlaşma yapmış olup, “www.epeat.net/search-computers-and-displays” internet adresinde ilgili marka ve ürün seçim ekranında kullanılacağı ülke sekmesinde Türkiye’nin olmadığının görüldüğü, nihai olarak Epeat ve Energy Star’ın ülkemiz tarafından kabul edilmemiş bir organizasyon olduğu, Epeat ve Energy Star’ın tüm Dünyada geçerliği kabul edilmiş bir sertifika olmadığı, internet sayfalarında ülkemizin yer almadığı, Epeat ve Energy Star’ın dokümanının her ülke ve ürün için ayrı ayrı alındığı, ihalede verilebilecek Epeat ve Energy Star’ın dokümanlarının ülkemiz için geçerli olmadığı, farklı ülkeler için alınmış belgelerin ülkemizde geçerli olmadığı, Epeat ve Energy Star belgesinin Türkiye’de akredite belgeleri veren ve kontrol eden TÜRKAK tarafından tanınmadığı ve geçerli görülmediği, dolayısıyla bu belgelerin kurumlarca yapılacak alımlarda istenemeyeceği, uygun olmayan (istenemeyecek) belgelerin yine yurt dışı siteler üzerinden kontrol edilmesinin istenmesinin Kamu İhale Kanunu ve mevzuata aykırı olduğu, ihaleye sadece sınırlı yabancı markaların teklif verebilecek olmasının ihalede rekabeti engelleyebileceği ve kamu zararı oluşabileceği,

b) İdare tarafından yayınlanan zeyilname ile Sözleşme Tasarısı’nın 10.2’nci maddesindeki ürünlerin teslim süresinin 90 günden 60 güne indirildiği, teknoloji ürünlerinin parçalarının yurtdışından gelmesinden kaynaklı, belirli bir üretim ve lojistik süresinin oluştuğu, ihalede istenen bilgisayar adeti göz önüne alındığında 90 günlük teslim süresinin makul bir süre olduğu, bu sürenin kısaltılması ürünlerin maliyetini arttıracağı gibi elinde hazır stok olan markaların daha avantajlı hale gelmesine olanak sağlayacağı, bu durumda adil rekabet koşulları oluşmayacağından kamu zararının oluşacağı, idarenin şikayete cevap yazısında ise yeni personel alımına istinaden teslim süresinin kısaltıldığının belirtildiği, ancak alım konusu ürün adetinde bir değişiklik olmadığı, personel alımının ihale öncesi ihtiyaç belirlenirken değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu,

2)**** Teknik Şartname’nin 4.17 ve 5.11’inci maddesinde “ TUV, TCO, FCC, CDA, WEEE, RoHS, GS, UL ” belgelerinin istenildiği, anılan belgelerin ihale dokümanından çıkarılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 24’üncü maddesinde “(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif veya başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına** __**bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. … ” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bütünleşik Bilgisayar (All-in-one) ve Dizüstü Bilgisayar (Notebook) Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Bilgisayar ve Notebok Temini 60 günlük sürede 1. Kısım 150 Adet Tip 1 Dizüstü(Notebook) Bilgisayar ve 2. Kısım 1500 Adet Tip 2 Bütünleşik Bilgisayar i7 (All In One) Temini işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Bilişim Ağları ve Sistem Daire Başkanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mustafa Kemal Mahallesi 2082. Cadde No:52 Çankaya / ANKARA ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ …7.5.3.3. Ürünlerin piyasaya arzına ilişkin alınması gereken zorunlu belge veya belgeler:

…” düzenlemesi,

Zeyilname öncesi Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim programı ve teslim tarihi” başlıklı 10.3’üncü maddesinde “ 10.3.1. Sözleşme İmzalanmasından sonra ihaleye konu donanımlar 90 takvim günü içinde teknik şartnameye uygun olarak çalışır vaziyette idareye teslim edilecektir. Sözleşme süresi 60 gün olmakla birlikte ürünlerin garanti süresi boyunca sözleşme hükümleri geçerli olacaktır.” düzenlemesi,

16.04.2025 tarihli zeyilname ile değiştirilen Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim programı ve teslim tarihi” başlıklı 10.3’üncü maddesinde “ 10.3.1. Sözleşme İmzalanmasından sonra ihaleye konu donanımlar 60 takvim günü içinde teknik şartnameye uygun olarak çalışır vaziyette idareye teslim edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Tip-1 Dizüstü (Notebook) Bilgisayar (150 Adet)” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.10.Teklif edilecek bilgisayar, “Energy Star” ve “EPEAT Gold” sertifikasına sahip olmalıdır. Teklif edilen bilgisayarların “Energy Star” uyumluluğu, http://www.eu- encrgystar.org/ veya http://www.energystar.gov sitesinden alınacak çıktı ile “EPEAT Gold” uyumluluğu da http://www.epeat.net sitesinden alınacak çıktı ile belgelendirilmelidir. Bu belgeler ihale ilan tarihinden önce alınmış olmalıdır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tip-2 Bütünleşik Bilgisayar i7 (All-in-one) (1500 Adet)” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.30.Teklif edilecek bilgisayarlar, “Energy Star” ve “EPEAT Gold” sertifikasına sahip olmalıdır. Teklif edilen bilgisayarların “Energy Star” uyumluluğu, http://www.cu- energystar.org/ veya http://www.energystar.gov sitesinden alınacak çıktı ile “EPEAT Gold” uyumluluğu da http://www.epeat.net sitesinden alınacak çıktı ile belgelendirilmelidir. Bu belgeler ihale ilan tarihinden önce alınmış olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ve iki kısımdan oluşan “ Bütünleşik Bilgisayar (All-in-one) ve Dizüstü Bilgisayar (Notebook) Alımı ” işi olduğu, idarece 16.04.2025 tarihli zeyilname yapılarak 18.04.2025 tarihinde düzeltme ilanının yayımlandığı, anılan ihalenin 12.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirileceği anlaşılmıştır.

**** Yukarıda yer verilen İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerinden, söz konusu ihalede teklif edilecek dizüstü (notebook) bilgisayar ile bütünleşik bilgisayarların (i7/all-in-one) “Energy Star” ve “EPEAT Gold” sertifikasına sahip olması gerektiği, teklif edilen bilgisayarların “Energy Star” uyumluluğu “ www.cu-energystar.org/ ” veya “www.energystar.gov ” sitesinden alınacak çıktı ile “EPEAT Gold” uyumluluğunun da “www.epeat.net” sitesinden alınacak çıktı ile belgelendirilmesi gerektiği, bu belgelerin ihale ilan tarihinden önce alınmış olması gerektiği,

- Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 10.3’üncü maddesinde yer alan “Sözleşme İmzalanmasından sonra ihaleye konu donanımlar 90 takvim günü içinde teknik şartnameye uygun olarak çalışır vaziyette idareye teslim edilecektir.” şeklindeki düzenlemenin 16.04.2025 tarihli zeyilname ile “ Sözleşme İmzalanmasından sonra ihaleye konu donanımlar 60 takvim günü içinde teknik şartnameye uygun olarak çalışır vaziyette idareye teslim edilecektir.” şeklinde değiştirildiği ve 18.04.2025 tarihinde düzeltme ilanının yayımlandığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından 24.04.2025 tarihli şikâyete cevap yazısında “… yapılan incelemede Energy Star sertifikası; ürünlerin enerji verimliliğini ve performansını değerlendirdiği anlaşılmaktadır. Energy Star resmi internet adresinde yapılan taramalarda Türkiye’de üretim yapan yerli bilgisayar markalarının modellerinin halihazırda bu sertifikalara sahip olduğu görülmektedir. Firmanın bazı ürünlerinde Energy Star belgelerinin olduğu görülmüş ekli belgelerde sunulmuştur. Bu belgeler temin edilebilmektedir.

EPEAT Sertifikası; ürünlerin yaşam döngüsü ile zehirli kimyasallar, geri dönüşümlü ürünler, enerji tasarrufu, ürünlerin uzun ömürlü kullanımı, ürünün ambalajlanması gibi kriterlerde değerlendirilir. Üretici firma tarafından sağlanacak beyanlar, bağımsız bir doğrulama mekanizmasından geçmediğinden, belirlenen çevre ve enerji verimliliği hedeflerini garanti altına almamaktadır. Epeat Sertifikasına (Epeat Belgesine) sahip bir ürün çevreye çok büyük katkı sağlayacağı Bakanlığımız misyonu ve vizyonu kapsamında değerlendirilmiştir.

Ayrıca, 21.04.2025 tarihi itibarı ile Bakanlığımız merkez ve taşra birimlerinde kullanılmakta olan mevcut bilgisayarların teknolojisi (işlemci, ram ve harddisk) günümüz teknolojisinin gerisinde kaldığı ve Merkez ve taşra birimlerimize çok sayıda personel alımı gerçekleştirilerek işe başladıklarından acil bilgisayar talepleri bulunmaktadır. Bu sebeple şartnamenin ilgili maddesinde Sözleşme İmzalanmasından sonra ihaleye konu donanımlar 60 takvim günü içinde teknik şartnameye uygun olarak çalışır vaziyette idareye teslim edileceği belirtilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak malların teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi, yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.

a. Teknik Şartname’nin yukarıda belirtilen 4.10 ve 5.30’uncu maddelerine yönelik başvuru sahibinin belirlediği şekilde değişiklik yapılması hususlarıyla Kamu İhale Kanunu’nun 5 ve 12’nci maddeleri ile anılan Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde yer alan mevzuat hükümleri birlikte incelendiğinde;

- Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde alımı yapılacak olan bilgisayarlara yönelik olarak istenilen sertifikaların istenilmemesi gerektiği böylelikle rekabet ve fırsat eşitliğinin sağlanabileceği ifade edilmekle birlikte, söz konusu iddialar incelendiğinde başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’yi kendi ürününe uygun hale getirmeye yönelik taleplerde bulunduğunun anlaşıldığı, ayrıca bahse konu sertifikaların istenilmesiyle belirli bir markaya yöneltildiğine ilişkin bir iddiaya yer verilmediği, idare tarafından söz konusu sertifikaya sahip firmaların bulunduğunun şikayete cevap yazısında belirtildiği ve bu hususun başvuru sahibi tarafından doğru olduğunun ifade edildiği, her firmanın farklı teknik özelliklerde yazılım ve donanım sistemine sahip olabileceği ve dokümanlardaki teknik özelliklerin ve istenilen şartların tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyebileceği, idare tarafından şikayete cevap yazısında bahse konu sertifikaların istenilmesinin alınacak cihazlarda enerji verimliliğinin sağlandığının teyidinin amaçlandığının ifade edildiği, idarenin farklı sistemlere ilişkin özellikleri dikkate alarak ihtiyacını belirleme zorunluluğunun bulunmadığı, esas olanın kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla teknik özelliklerin ve istenilen şartların idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde ihale dokümanının düzenlenmesi olduğu, yukarıda açıklandığı üzere ihtiyaçların belirlenmesinde idarelerin takdir yetkisi bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b. Başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nın 10.3’üncü maddesine yönelik iddiası incelendiğinde; 16.04.2025 tarihli zeyilname ile ihale konusu donanımların idareye teslim süresinin 90 günden 60 güne indirildiği, bu hususa ilişkin 18.04.2025 tarihli düzeltme ilanının yayımlandığı, idarenin şikayete cevap yazısında ihale konusu alıma ilişkin ihtiyacın kısa zamanda tedarikinin önem arz ettiği ifade edilerek idarece düzeltme ilanı yapıldığı, ayrıca söz konusu ihale kapsamında temin edilecek cihazlar dikkate alındığında ve ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması gereken basiretli tacir tarafından ihale dokümanında istenen süre (60 gün) içerisinde cihazların teslim edilmesine engel bir hususun ortaya konulamadığı, Kanun’un 5’inci maddesine göre ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasının idarelerin sorumluluğunda olduğu anlaşılmış ve başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. ” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “… (2) … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasının idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın 05.05.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından, başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise, ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise, ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihale dokümanı düzenlenmelerine yönelik söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususların farkına varılmış olması gereken ihale dokümanının edinildiği 17.04.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 05.05.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****