KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/015

Gündem No : 2

Karar Tarihi : 16.04.2025

Karar No : 2025/UH.IV-919

BAŞVURU SAHİBİ:

A Filo Taşımacılık A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/218870 İhale Kayıt Numaralı “91 Araçla 83 Güzergâhta Personel Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı tarafından 04.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “91 Araçla 83 Güzergâhta Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 07.04.2025 tarih ve 181710 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/777 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. Sözleşme Tasarısı’nın 12.2’nci maddesinde “Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, idare bu fazla işin bedelini imkân bulduğu takdirde öder.” ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.” düzenlemelerinin yer aldığı, bu çerçevede iş programına göre fazla olan ya da olmayan bir hizmetin bedelinin ödenmesinin idarenin imkân bulması şartına bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’de İdari Sartname’ye atıf yapılan hususlara ilişkin kısımda “Jandarma Genel Komutanlığı Destek Kıt’alar Grup Komutanlığının talebiyle sözleşme süresince 10 km.ye kadar uzatılan mesafelerde (değişiklik yapılan güzergahta sabah 5000m akşam 5000m olmak üzere toplam 10000m) ilave ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ihale kapsamında 91 aracın çalıştırılmasının düşünüldüğü, ilgili düzenleme ile sözleşme bedelinde hiçbir artışa gitmeksizin ve yüklenicinin fazladan taşıma nedeniyle katlanacağı hiçbir gideri ödemeksizin günlük bedelsiz olarak yaptırmak istediği 10 km taşıma mesafesi ile 91 araç için toplam 910 km günlük taşıma mesafesi artışı yetkisini bedelsiz olarak elinde tuttuğu,

İdarenin sözleşme süresi sonunda bedelsiz yaptırmak istediği taşıma kilometresinin ise toplam 10x91x251=228.410 km olduğu, idarenin bu taşıma mesafesi artışı yetkisini bedelsiz olarak elinde tuttuğu, mevcut ihale dokümanı düzenlemesi ile idarenin ne kadar birim iş yaptıracağının belli olmadığı, dolayısıyla ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif verilemediği, idarenin ücretli iş artışı yerine Teknik Şartname’de yer alan tek bir düzenleme ile %20 ücretsiz iş artışı yapmasının mümkün olmadığı,

3. Teknik Şartname’de İdari Sartname’ye atıf yapılan hususlara ilişkin kısmın 8’inci maddesinin (a) bendinin 3 numaralı alt bendinde “...Taşınacak personelin, aracın/şoförlerin veya yüklenici ile ilgili diğer kişilerin hatası nedeniyle bedenen veya beraberinde bulunan mal veya eşyanın zarar uğramasından yüklenici sorumludur…” düzenlemesinin yer aldığı, idarenin hizmet alımından kaynaklanan zararlar yönünden yüklenici sorumluluğuna gidebileceğine ilişkin Teknik Şartname düzenlemesine ihtiyaç duyduğu anlaşılmak ve haklı görülmekle birlikte “… Taşınacak personelin… ile ilgili diğer kişilerin hatası nedeniyle…” düzenlemesinin hukuka aykırı olduğu, Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sorumluluğa ilişkin anlaşmalar” başlıklı 111’inci maddesinde “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” hükmünün yer aldığı, bu nedenle ilgili düzenlemenin Karayolları Trafik Kanunu’nun anılan emredici hükmüne aykırılık teşkil ettiği ve yüklenicinin kusurunun bulunmadığı bir trafik kazasında ortaya çıkan alacak ve tazminat talepleri yönünden yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, söz konusu hususa ilişkin olarak emsal mahkeme kararı bulunduğu,

4. Teknik Şartname’de İdari Sartname’ye atıf yapılan hususlara ilişkin kısımda yer alan “Yüklenici akşam mesai bitiminde toplam 3 midibüs yedek araç görevlendirilecektir. Yedek araçlar Beştepe Karargahında 18.15’de hazır bulundurulacaktır.” yedek araç düzenlemesinin isteklilerin sağlıklı teklif verebilme şartlarını ortadan kaldırdığı, ihale kapsamında çalışacak bu araçlar için idare tarafından birim fiyat teklif cetveline ayrı satır açılması gerektiği, aksi taktirde araç arızası ya da aracın gelmemesi halinde devreye alınacak bu araçların devreye alınmadıkları durumda dahi 1 saat boyunca idarede bekletilmesinin söz konusu olacağı, bu çerçevede idare tarafından söz konusu araçlar için birim fiyat teklif cetveline ayrı satır eklenmesi ve isteklerin bu araçlar için Teknik Şartname’de yapılacak ayrıntılı düzenlemeler çerçevesinde teklif sunmalarının sağlanması gerektiği, aksi durumda hizmet alımı süresince her gün en az 1,5 saatlik çalışması engellenen ve çalıştığı durumda da hangi güzergahta kaç kilometre taşıma gerçekleştireceği bilinmeyen üç adet servis aracına ilişkin maliyetin hesaplanmasına olanak bulunmadığı ve bu durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanmasına engel teşkil edeceği,

5. Teknik Şartname’nin 3.2.26’ncı maddesinde yer alan “Personel ile birlikte silah ve veya mühimmat ve veya patlayıcı maddenin taşınması halinde alt maddelerde belirtilen hususlar silah veya mühimmat ve veya patlayıcı maddeden sorumlu birlik veya ihale dokümanında belirtilen makam tarafından yerine getirilecektir.” düzenlemesi ile silah, mühimmat ve patlayıcı maddelerin yüklenmesi, taşınması ve ambalajlanması için gerekli koşullara ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, söz konusu ihalenin Ankara ilinde personel taşınmasına ilişkin olduğu, ancak kendilerine ait araçlarla ya da dışardan kiralama yoluyla çalıştırılacak araçlarla silah, mühimmat ve patlayıcı madde taşınmasının mümkün bulunmadığı, savaş, olağanüstü hal vb. durumlarda hizmet alımındaki araçların kamu emrinde her türlü hizmeti sunmasının izahtan vareste olduğu iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin 11’inci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik olarak 27.03.2025 tarihinde idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 24.03.2023 tarihli, 10797 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 1039’uncu sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Söz konusu sayfa incelendiğinde “Yönetim Kurulu/Yetkililer” ve “Tek Ortaklık Bilgisi” konularına yönelik hususların tescil edildiği, ancak başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****