KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/052

Gündem No : 6

Karar Tarihi : 24.12.2025

Karar No : 2025/UH.IV-2755

BAŞVURU SAHİBİ:

Ahmet TÜRKSAYAR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1480793 İhale Kayıt Numaralı “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2026 Yılı Mamul Yemek İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 06.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2026 Yılı Mamul Yemek İhalesi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 12.12.2025 tarih ve 202684 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2606 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İhale komisyonu tarafından düzenlenen kesinleşen ihale kararında ihalenin 1’inci ve 3’üncü kısımlarında ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahipleri ile diğer isteklilere ait aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının gerekçesiz bir şekilde uygun kabul edildiği, ihale komisyonu kararında hangi maliyet bileşenlerine hangi belge türlerine ve hangi açıklama yöntemlerine dayandığına ilişkin hiçbir somut değerlendirmenin yer almadığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereğince aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilebilmesi için yapılan açıklamaların; ana girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarını içeren hesap cetveli ile desteklenmesi ve bu oranların toplam teklif tutarı içindeki dağılımının 0,80-0,95 aralığında olması gerektiği, ayrıca her bir maliyet kalemine ilişkin açıklamaların bahse konu Tebliğ'de öngörülen belgeler ile usule uygun yöntemlerle yapılması gerektiği,

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında hem hesap cetveline ilişkin usul hatalarının bulunduğu(menü bazlı hazırlanması, işçilik oranının belirtilmemesi) hem de işçilik giderlerinin yetersiz açıklandığı, fatura tarihlerinin uygun olmadığı, ticaret borsası bültenlerinin güncellikten uzak olduğu, tekliflerin %80 eşiğinin altında kaldığı, menü ile uyumsuz malzeme açıklamalarını yapıldığı şeklinde birçok sayıda somut ve belgelenmiş mevzuat ihlalinin tespit edildiği, benzer şekilde sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında da ticaret borsası fiyatlarının Tebliğ’de öngörülen sürelere uygun olmadığı, kendi sattığı ürünlerde miktar yeterliliğinin sağlanmadığı, bazı fiyat açıklamalarının belgeye dayanmadığı, gramaj tablolarıyla uyumsuzluklar ve yanıltıcı ürün eşleştirmeleri (örneğin beyaz peynir yerine light peynir) gibi açık aykırılıkların olduğu, tüm bu somut eksikliklere rağmen ihalenin 1’inci ve 3’üncü kısımlarındaki açıklamalarının hiçbir teknik, mali ve hukuki irdeleme yapılmaksızın idarece kabul edilmesinin diğer istekliler yönünden eşit muamele ilkesini ihlali anlamına gelmekte olduğu ve ihale komisyonunun takdir yetkisini objektiflikten uzak ve denetlenemez bir şekilde kullandığı, ayrıca yasaklılık incelemesi yapılmaksızın tekliflerin uygun bulunduğu,

2. İlgili fiyat tekliflerinde ekli satış tutarı tespit tutanağında meslek mensubunun kaşe ve imzası bulunmakla birlikte tutanakta belirtilen tarih ve sayının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesince uygun olmadığı, fiyat teklifinin öncelikle düzenlenen satış tutarı tespit tutanağına dayandırılarak hazırlanması gerekirken mevcut durumda fiyat teklifine esas alınan proforma faturanın, tutanakta yer alan tarihten önce düzenlendiği, bu nedenle belge sıralaması ve tarihsel tutarlılık yönünden fiyat teklifinin geçersiz olduğu,

- Paket ayran, piknik tereyağı, piknik reçel, piknik bal, piknik tahin pekmez, maden suyu ve meyve suyu gibi şikâyete konu girdilere ilişkin olarak öngörülen fiyatların tevsiki amacıyla “www.cimri.com” ve süzme yoğurt için ise “www.pttavm.com” internet sitesinden alınan çıktıların sunulduğunun görüldüğü, ancak söz konusu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen geçerli açıklama yöntemleri arasında yer almadığı, ayrıca piknik bal kalemine ilişkin yapılan açıklamada fiyatlandırmanın kilogram (kg) bazında olduğu, bu durumun ürünün gerçek ölçü birimi olan 30 gramlık ambalajla uyumsuz olduğu, bu nedenle birim fiyat ile ürünün fiili ölçü birimi arasında açık bir uyumsuzluk bulunduğu,

- İdarece açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri arasında yer alan ihale konusu işte kullanılacak cihazların bakım-onarım, kurulum ve sarf malzeme giderlerine ilişkin olarak bu giderlerin bedelsiz karşılanacağına dair beyanlar içeren belgelerin sunulduğu, ancak söz konusu beyanların yer aldığı belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen geçerli açıklama yöntemleri arasında yer almadığı, bu nedenle Tebliğ’de açıkça düzenlenen yöntemlerle belgelendirme yapılmaksızın sunulan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

- İstekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) hatalı hazırlandığı, cetvelde yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile bu fiyatların tevsiki amacıyla sunulan belgelerde yer alan birim fiyatlar arasında uyumsuzluk bulunduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında dayanak belgelerde yer alan ortalama birim fiyatların hangi sayfalarda yer aldığına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, bu durumun hem belgelendirmede şeffaflık ve denetlenebilirlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği hem de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi kapsamında sunulması gereken açıklamaların şekil ve içerik bakımından yetersiz olduğunu ortaya koyduğu,

- Aşırı düşük teklif açıklamasında iki haftalık örnek menü esas alınarak yapılan işçilik maliyeti hesabı ile ana çiğ girdi maliyeti birlikte değerlendirildiğinde toplam maliyetin birim fiyat teklif cetvelindeki tutardan daha düşük kaldığı, ayrıca sadece normal yemeğe ilişkin hesaplanan birim maliyetin ihalede teklif edilen birim fiyatından yüksek olduğu,

- Aşırı düşük teklif açıklamasında Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile yapılan açıklamalarda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığını gösteren bir belgenin sunulmadığı,

- Tek bir fatura ile yapılan maliyet hesabının dönemsel fiyat dalgalanmalarını yansıtmadığı, dönem içindeki diğer fatura, irsaliye veya stok kayıtları tutanağının eklenmediği, dolayısıyla hesaplanan fiyatların gerçek piyasa koşullarını ve maliyet düzeyini temsil etmediği,

- İki haftalık örnek menüde yer alan ana çiğ girdilerin birim fiyatlarının hatalı, eksik ve mevzuata aykırı şekilde yansıtıldığı,

- Bahse konu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, Teknik Şartname ve örnek menüde yer alan çok sayıda ana çiğ girdiye ilişkin olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesi (c) bendi uyarınca sunulması gereken borsa belgelerin usulüne uygun şekilde temin edilmediği,

- Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı kapsamında açıklanan bazı girdilere ilişkin, bu girdilerin açıklanabilmesi amacıyla düzeltme beyannamesinin verildiği, yani ilgili ürünlerin ihale tarihi öncesinde ticari kayıtlarda bulunmadığının görüldüğü, bu durum söz konusu ürünlerin ihale tarihinden sonra sadece aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak oluşturmak amacıyla beyannameye eklendiğini ve teklifin gerçekçi maliyet temeline dayanmadığını ortaya koyduğu,

- Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı kapsamında açıklanan girdilere ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde öngörülen şekli ve içerik koşullarını taşımadığı,

- Fiyat teklifi veren firma yetkililerinin fiyat teklifi ve tespit tutanağında yer alan imzalarının birbirinden farklı olduğu,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek-H.4) malzeme adı, miktar/birim, birim fiyat ve açıklama yönteminin ayrı ayrı gösterilmediği, bu durumun isteklilerin teklif hazırlama sürecinde tereddüt yarattığı, maliyet bileşenlerinin şeffaf ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesini engelleyerek 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

- Aysberg marul, taze nane, kıvırcık, maydanoz ve dereotu girdileri için borsa bültenine ait fiyatların kullanıldığı, bu nedenle anılan bültende yer alan kilogram cinsinden fiyatların esas alınarak açıklama yapılmasının gerektiği,

- Ticaret Borsası bültenlerinde yarım yağlı süt, tam yağlı süt birim fiyatlarının farklılık arz ettiği, dolayısıyla isteklinin süt için ihale dokümanına uygun açıklama yapmadığı,

- Ticaret Borsası bültenlerinde tam yağlı yoğurt ve tam yağlı süzme yoğurt fiyatlarının farklılık arz ettiği, dolayısıyla isteklinin yoğurt ve süzme yoğurt için ihale dokümanına uygun açıklama yapmadığı,

- İhale dokümanında yemeklerde kullanılacak olan pirincin ithal malı baldo pirinç olamayacağı ve Trakya veya Gönen baldo pirinç olması gerektiğinin açıkça belirtildiği, ancak ihalenin 1’inci ve 3’üncü kısımda yer alan istekliler tarafından pirinç girdisi için borsaya ait fiyatın kullanıldığı, söz konusu bültende yer alan baldo pirinç ile açıklama yapıldığı, bahse konu istekli tarafından ihale dokümanında belirtilen pirinç girdilerine uygun açıklamanın sunulmadığı,

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı ihalenin 1’inci ve 3’üncü kısımlarında aşırı düşük teklif sunan tüm isteklilerin açıklamalarının yeniden incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

…

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “****(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

izleyen günden itibaren başlar. ” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin 06.11.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, Anayasa’nın 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince idare tarafından 21.11.2025 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararının bildirilmesine ilişkin yazıda on gün içerisinde idareye e-şikayet başvurusunda bulunabileceğinin açıkça ifade edildiği, bu çerçevede başvuru sahibinin mevzuat uyarınca 01.12.2025 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 05.12.2025 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla idareye şikâyet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****