KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/043

Gündem No : 12

Karar Tarihi : 30.10.2025

Karar No : 2025/UH.IV-2307

BAŞVURU SAHİBİ:

Yeni Nesil Taşımacılık Turizm Otomotiv Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1353699 İhale Kayıt Numaralı “İller Bankası A.Ş. Genel Müdürlük ve Ankara Bölge Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 09.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İller Bankası A.Ş. Genel Müdürlük ve Ankara Bölge Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 20.10.2025 tarih ve 197403 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2094 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. Sözleşme Tasarısı’nın 12 ve Teknik Şartname’nin 13.3 ve 13.4’üncü maddelerinde yer verilen düzenlemelerin yükleniciye ödenecek hakediş bedelinden üçüncü kişilere (araç sahiplerine) ödeme yapılmasını ve bu ödemelere ilişkin banka dekontlarının idareye ibrazını zorunlu kıldığı, ancak kamu ihale sözleşmesinin taraflarının yalnızca idare ile yüklenici olduğu, üçüncü kişilere yapılacak ödemelerin sözleşmenin ifası kapsamında idare tarafından denetlenmesi veya belgelendirilmesinin zorunlu tutulmasının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan “sözleşme sadece tarafları arasında hüküm ifade eder." hükmü ile bağdaşmadığı,

2. Sözleşme Tasarısı'nda cezai şartlara ilişkin olarak araç çalıştırılmaması, güzergâh ayarlaması yapılmaması veya uygun olmayan araç kullanılması gibi durumlarda %0,01 ila %0,02 oranında ceza öngörüldüğü, ayrıca toplam cezaların ilk sözleşme bedelinin %30’una ulaşması halinde sözleşmenin protestosuz feshedileceği düzenlenmesine yer verildiği, bu düzenlemenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan “sözleşmenin tarafları arasında hakkaniyete uygun denge kurulması" ilkesine, ayrıca ölçülülük ve orantılılık ilkelerine aykırı olduğu, yüklenicinin hizmetin niteliğine bağlı olarak öngörülemeyen aksaklıklarda dahi toplam bedelin %30'una kadar cezai sorumluluk altına girdiği, bu durumun hem mali açıdan orantısız bir yük doğurduğu hem de teminatın kaybı riskini artırarak sözleşmenin sürdürülmesini fiilen imkânsız hale getirdiği,

3. İhale dokümanında ihale bedelinin %20’sine kadar iş artışı veya eksilişi yapabileceğinin düzenlendiği, ayrıca 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne atıf yapılarak personel sayısında azalma olması halinde de iş eksiltmesi yapılabileceğinin belirtildiği, bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin kapsamının idarenin tek taraflı tasarrufu ile belirsiz şekilde azaltılabilir hale getirildiği, ihale konusu işin niteliği, güzergâh ve araç sayısına doğrudan bağlı olduğundan bu şekilde belirsiz bırakılan oran ve kapsamın isteklilerin sağlıklı maliyet analizi yapmasını ve gerçekçi teklif hazırlamasını imkânsız hale getirdiği, iş artışı ve eksilişine ilişkin düzenlemede sınırın net tanımlanmamış olması ve iş kapsamının idarenin takdirine bırakılmasının mevzuata açıkça aykırı olduğu ve teklif hazırlama aşamasında belirsizlik yarattığı,

4. İş deneyimine ilişkin olarak teklif bedelinin en az %25’i oranında ve tek sözleşmeye dayalı olma şartı getirildiği ve benzer iş tanımının “her türlü personel/öğrenci taşımacılığı” olarak yapıldığı, aynı tutarda iş deneyimini birden fazla sözleşmeyle edinmiş isteklilerin ihaleye katılımının yalnızca “tek sözleşme” şartı nedeniyle engellendiği, bu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5'inci maddesinde yer alan rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırı olduğu,

5. Mevcut işin bitiş tarihinin 15.10.2025, yeni işin başlangıcının ise 16.10.2025 olarak öngörüldüğü, ancak iş süresinin takvim günü mü yoksa iş günü esasına göre mi hesaplanacağına dair herhangi bir açıklık bulunmadığı, söz konusu hususun tekliflerin hazırlanmasında farklı yorumlara yol açarak rekabetin eşit koşullarda gerçekleşmesini engellediği ve ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesine zarar verdiği,

6. Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Engelli Servis Aracı: Yürürlükte bulunan Kanun ve Yönetmeliklere uygun, Engelli personelin mesaiye geliş ve ikametine gidişini kolaylaştıracak donanıma sahip servis aracını,” ve Teknik Şartname’nin 8.8’inci maddesinde “Özel donananıma sahip olmayan engelli servis araçları için; yüklenici tarafından engelli personelin bulunduğu servis aracına iniş ve binişinde yardımcı olacak rehber personel görevlendirilecektir. Rehber personel için yükleniciye ek bir ücret ödenmeyecektir.” düzenlemelerinin bulunduğu, bu çerçevede Teknik Şartname’de personel çalıştırılması öngörülmesine rağmen, bu personele ilişkin ücretin teklif fiyata dahil edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, ihale dokümanında hizmetin yürütülmesi için fiilen personel görevlendirilmesinin öngörüldüğü, bu kişilerin idarede doğrudan işin yürütülmesinde çalışacağının açıkça belirtildiği, buna karşın söz konusu personelin ücretine ilişkin hiçbir düzenlenmenin bulunmadığı, dolayısıyla mevcut ihalede öngörülebilirlik, eşit muamele, rekabet ve şeffaflık ilkelerinin ihlal edildiği, dokümanın bu haliyle istekliler arasında eşit koşullarda teklif verilmesini imkânsız hale getirdiği, hizmetin mali yapısını bozduğu ve kamu yararını ortadan kaldırdığı,

7. Rehber personel maliyetlerinin yükleniciye yüklenmesi ve ek ücret ödenmemesinin çelişkili olduğu, ihale dokümanında hizmetin yürütülmesi için belirli personelin görevlendirilmesinin zorunlu tutulduğu, ancak bu personelin hangi unvanda olacağı, hangi nitelikte görev yapacağı, hangi çalışma esaslarına tabi olacağı ve maliyetinin nasıl karşılanacağı konusunda hiçbir açıklama yapılmadığı, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, öngörülebilirlik ve eşit muamele ilkelerine aykırı olduğu, ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesi uyarınca teknik şartnamelerde yer alması zorunlu olan “işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösterme" yükümlülüğünün de ihlal edildiği, personel çalıştırılması öngörülmesine rağmen bu personelin niteliklerinin, görev tanımlarının, sorumluluk alanlarının ve çalışma esaslarının belirlenmemesinin ağır ve esasa etkili bir hukuka aykırılık olduğu,

8. Teknik Şartname’nin 10.13’üncü maddesinde “İdare tarafından belirlenen Ek-I listedeki güzergâhlarım kalkış veya varış noktasının değişmesi halinde (adres değişikliği, hizmet ve ek hizmet binası değişikliği, vb. sebepler yüklenici ilave ücret talep etmeksizin, idare yeniden belirleyeceği güzergâhları itirazsız kabul edecektir. Bu işlerden doğacak her türlü masraf, vergi, resim ve harçlar yüklenici tarafından karşılanacaktır." ve Teknik Şartname’nin 10.19’uncu maddesinde "İdare uygulanmakta olan güzergâhın değiştirilmesi vb. sebeplerle yeni güzergâhın belirlenmesine ihtiyaç duyduğunda, yüklenici güzergâhın belirlenebilmesi amacıyla, araç tahsis edecek ve bunun için hiçbir bedel talep etmeyecektir." düzenlemelerinin bulunduğu,

İdarenin, kalkış/varış noktası değişikliği halinde ilave ücret ödenmeksizin yeni güzergâhların “itirazsız” kabulünü ve tüm masraf, vergi, resim ve harçların yüklenici tarafından karşılanmasını zorunlu kulan düzenlemesi ile yeni güzergâh belirlendiğinde bedelsiz araç tahsis edilmesini öngören anılan düzenlemelerin işin mali kapsamını tamamen belirsiz hale getirdiği, ayrıca yakıt, zaman, kilometre, amortisman, sürüş/mesai ve idari yük kalemlerinin hangi sınırlar içinde gerçekleşeceği, hangi ölçüte göre fiyatlanacağı veya hangi üst limitte kalacağının belirlenmediği, böyle bir belirsizliğin öngörülebilir teklif oluşturmayı fiilen imkânsız hale getirdiği, idarenin sınırsız nitelikte güzergâh değişikliği ve bedelsiz araç tahsisi talep edebilmesinin işin kapsamını idarenin tek taraflı takdirine bıraktığı, yükleniciye bedelli ve ölçütü belirlenmemiş ek edimler yüklediği, böyle bir düzenlemenin eşit muamele, rekabet, saydamlık ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “****(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci bendinde “Kanunun 55 inci maddesinde ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin anılan maddenin birinci fıkrasındaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği düzenlenmiştir. Buna göre şikayetlerin en geç;

a) İhale veya son başvuru tarihi Pazartesi günü olan ihalelerde, bir önceki Salı günü,

b) İhale veya son başvuru tarihi Salı günü olan ihalelerde, bir önceki Çarşamba günü,

c) İhale veya son başvuru tarihi Çarşamba günü olan ihalelerde, bir önceki Perşembe günü,

ç) İhale veya son başvuru tarihi Perşembe günü olan ihalelerde, bir önceki Cuma günü,

d) İhale veya son başvuru tarihi Cuma günü olan ihalelerde, bir önceki Pazartesi günü,

mesai saati bitimine kadar yapılması gerekmektedir. Ancak ihale tarihinden önceki üç iş günü içerisinde ulusal bayram veya genel tatil günü bulunması halinde, sürenin hesabında bu günler dikkate alınarak iş günleri üzerinden hesabının yapılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale İlanı'nın 4.3.1’inci maddesinde "Son beş yıl İçinde bedel İçeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 25 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesi." ve İhale İlanı’nın 4.4.1’inci maddesinde "Resmi Kuramlara veya özel sektöre yapılan her türlü personel veya öğrenci taşımacılığı İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir. ” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 5, 6, 7 ve 8’inci iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu tespit edilmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarda belirtilen hükümleri gereği, söz konusu iddialara ilişkin olarak ihale tarihinden (09.10.2025) en geç üç iş günü öncesine (03.10.2025 tarihi mesai saati bitimine) kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 06.10.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla anılan iddialara ilişkin başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının ihale dokümanının 29.08.2025 tarihli ihale ilanına yansıyan düzenlemelerine yönelik olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin şikâyet konusu işleme yönelik olarak farkına vardığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan 29.08.2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde, daha açık bir ifade ile 08.09.2025 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 06.10.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin başvurunun da süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****