KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/032

Gündem No : 1

Karar Tarihi : 13.08.2025

Karar No : 2025/UH.IV-1709

BAŞVURU SAHİBİ:

Semdağ Taşımacılık Turizm Otomotiv Tekstil Petrol Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Dulkadiroğlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/983621 İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş İli Dulkadiroğlu İlçesinde 332 Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci Kursiyer/Veli/Vasinin 27 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 42 Hat (42 Araç) ile 185 İş Günü ve 42 Rehber Personeli 260 Pirim Günü ile Özel Eğitim Öğrenci Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dulkadiroğlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 06.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kahramanmaraş İli Dulkadiroğlu İlçesinde 332 Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci Kursiyer/Veli/Vasinin 27 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 42 Hat (42 Araç) ile 185 İş Günü ve 42 Rehber Personeli 260 Pirim Günü ile Özel Eğitim Öğrenci Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 04.08.2025 tarih ve 189280 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1507 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinin mevzuata aykırı olduğu, idare tarafından ağır aykırılık hali belirlemesinin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yer alan açıklamalara uygun yapılmadığı, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilmesinin aykırılık halleri olarak belirlenmesi gerektiği, ağır aykırılık hallerinin sözleşme sürecinde sözleşmenin uygulanmasına yönelik, bir kez gerçekleşebilecek ve protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilmesine neden olacak aykırılık hallerini tanımlandığı, ihale tarihi itibariyle Teknik ve İdari Şartname’de belirtilen ihaleye katılma şartlarına haiz olunmaması, sözleşmenin ifası aşamasında yüklenicinin, Teknik ve İdari Şartname’de belirtilen ihaleye katılma şartlarından birini kaybetmesi ve yüklenicilerin Okul Servis Araçları Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında yer alan şartlara haiz olmadığının tespit edilmesi hallerinde istekli ile sözleşme yapılmaması gerektiği, belirlenen ağır aykırılık hallerinin ihalenin sonucuna yönelik eylemler olduğu, aktarılan durumların isteklide olması durumunda teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu durumda sözleşme sürecine geçilmesinin imkansız olduğu, idare tarafından belirlenen ağır aykırılık hallerinin sözleşmenin uygulanması aşaması ile alakalı olmadığı, ihale sürecinde değerlendirilmesi gereken ve ihale sonucunu doğrudan etkileyen hususların, sözleşme sürecinde ağır aykırılık hali olarak belirlenmesinin ihaleye katılımı azalttığı, rekabeti engellediği ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. Fiyat farkı ile ilgili hatalı düzenleme yapıldığı, İdari Şartname’nin 46’ncı ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde fiyat farkı ile ilgili açıklama, uygulanacak formül ve katsayılara yer verildiği, söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, işe başlama tarihinin 08.09.2025, işi bitirme tarihinin 26.06.2026 olarak belirlendiği, söz konusu işin hem 2025 yılında hem de 2026 yılında gerçekleştirileceği, ihale dokümanında 42 rehber personelin 260 pirim günü ile mesai saatlerinde çalıştırılacağının düzenlendiği, rehber personele ait tüm giderlerin yükleniciye ait olduğu, rehber personelin söz konusu işte tam zamanlı olarak çalışacağının öngörüldüğü, yeterlik bilgileri tablosunda, 42 rehber personel için ayrı satır açıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” __ başlıklı 81’inci maddesi, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesi birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu hizmet işinde çalışacak rehber personel sayısının 42 olarak ihale dokümanında belirlendiği, şoförlerin haftalık çalışma saatinin tamamını idarede kullanacağının öngörüldüğü, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplamasının ihale dokümanında belirtilmesinin bir zorunluluk olduğu ve bu nedenle işçilik maliyetlerindeki artışlar kapsamında fiyat farkının verilmesi ve işçilik için a1 katsayısı belirlenmesi yönünde düzenleme yapılması gerektiği ve idare tarafından a1 katsayısının sıfır olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, a2 katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamını idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı olduğu, bu nedenle fiyat farkı hesabında hatalı işleme neden olacağı,

3. “Özel İzin Belgesi” ile ilgili olarak Teknik Şartname’nin 3.14’üncü maddesinde yapılan düzenlemenin rekabeti engellediği ve mevzuata aykırı olduğu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ve “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesi değerlendirildiğinde idarelerin ihale dokümanını hazırlarken belirleyeceği kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici ve tek firmaya yönelik hususlar içermemesi, bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasını zorunlu kıldığının anlaşıldığı, ancak**** Teknik Şartname’nin 3.14’üncü maddesinde yapılan düzenleme ile özel izin belgesinin istenmesinin mevzuata aykırı olmasının yanında anılan belgenin belediyeden alınmasının da fiilen imkansız olduğu, 25.10.2017 tarihli, 30221 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde , “ Taşımacının şartları ve yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında , “ Çeşitli hükümler” başlıklı 15inci maddesi, 11.09.2014 tarihli, 29116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’nin “İhalelerde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 16’ncı maddesinde yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, “Özel İzin Belgesi” şeklinde tanımlanan belgenin, taşımanın tamamının veya bir kısmının bir büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içerisinde gerçekleşmesi halinde; şehir içinde izlenecek güzergâh için alınacak bir belge olduğu, Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinin (g) fıkrasında ve Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin öğrenci taşıma uygulaması kapsamında ihale edilen tüm taşıma hizmetlerinde, taşımacıdan/yükleniciden istenmesinin zorunlu olmadığının belirtildiği, daha sonra çıkarılan ve uygulama önceliği bulunan Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin “Çeşitli hükümler” başlıklı 15’inci maddesinin dördüncü fıkrasında özel izin belgesinin istenmeyeceğinin anlaşıldığı, Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin, 3’üncü maddesinin g fıkrasında atıf yapılan Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Belediye Kanunu incelendiğinde “Özel İzin Belgesi” ile ilgili bir düzenlemeye rastlanılmadığı, bu kapsamda söz konusu hizmetin verileceği yerin Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi sınırlarında olduğu, belediyenin internet sitesinde yer alan “Toplu Taşıma Araçları Emir ve Yasakları Yönetmeliği” incelendiğinde özel izin belgesi ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, söz konusu ihale kapsamında Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinden 17.07.2025 tarihli dilekçe ile Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında özel izin belgesi verilip verilmediği bilgisinin sorulduğu, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından 22.07.2025 tarihli yazı ile “Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından yapılan ihaleler taşıma işinde çalışan/çalışacak araçlara Belediyemiz tarafından herhangi bir özel izin belgesi düzenlenmemektedir.” cevap verildiği, ilgili yazıda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından “Özel İzin Belgesi” düzenlenmediğinin açıkça belirtildiği, buna rağmen idarenin fiilen imkansız olan bu hususu ihale dokümanından çıkarmayarak ihaleye katılımı engellediği, idare tarafından kendilerine konunun Milli Eğitim Bakanlığından sorulması için yeniden başvurulmasının istendiği, 25.07.2025 tarihli şikayete cevap yazısında ise, konu ile ilgili Milli Eğitim Müdürlüğüne görüş sorulduğu, olumlu dönüş yapılması halinde gerekli düzenlemelerin yapılacağı yönünde cevap verildiği, kendilerinin ve ihaleye katılmayı düşünen istekli olabileceklerin her türlü yeterliğe sahip olmasına karşın Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından “Özel İzin Belgesi” düzenlenmemesi ve bu belgenin ihalede istenmesi nedeniyle katılımın engellendiği, 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesindeki rekabet ilkesine açıkça aykırı olan Teknik Şartname’nin 3.14’üncü maddesinde zeyilname yapılarak ihale sürecine devam edilmesi mümkün iken bu yetkisini kullanmayarak ihale mevzuatına aykırı hareket ettiği ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “ İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir… ” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin on birinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından 08.07.2025 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, 18.07.2025 tarihinde ihale dokümanına yönelik olarak idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 11.12.2019 tarihli, 9970 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 1671’inci sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Söz konusu sayfa incelendiğinde “Pay Devri”, “Müdürler/Yetkililer”, “Sermaye Artırımı” konularına yönelik hususların tescil edildiği, ancak başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****