KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/031

Gündem No : 6

Karar Tarihi : 06.08.2025

Karar No : 2025/UH.IV-1643

BAŞVURU SAHİBİ:

Çınar Transfer Taşımacılık Filo Kiralama Turizm Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/662992 İhale Kayıt Numaralı “2025/662992 İhale Kayıt Numaralı İller Bankası A.Ş. Genel Müdürlük ve Ankara Bölge Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 23.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İller Bankası A.Ş. Genel Müdürlük ve Ankara Bölge Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 28.07.2025 tarih ve 188773 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1454 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu ihalede idare tarafından belirlenen sınır değerin altında kalan teklifler için akaryakıt giderleri, şoför ve personel giderleri, amortisman ve kiralama giderleri başlıklarında detaylı açıklama talep edildiği, ancak ihale dokümanında bir dizi belirsizlik ve uyumsuzluk bulunduğu için istenilen aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı biçimde yapılmasının mümkün olmadığı, ihale dokümanında servis güzergah sayısı – araç sayısı uyumsuzluğunun bulunduğu, Teknik Şartname’nin ekindeki servis güzergahları listesinin 81 ayrı güzergah içerdiği, buna karşılık İdari Şartname’de 77 normal araç, 4 ek büyük araç ve 1 engelli aracı dahil toplam 82 araç öngörüldüğü, güzergah sayısının araç sayısından bir fazla olmasının engelli personel servisi için tahsis edilecek hatta belirsizlik oluşturduğu, ihale dokümanında hangi aracın hangi hatta hizmet edeceğinin açıklığa kavuşturulmadığı, bu durumun istekliler arasında eşit muamele ve şeffaflık ilkesine aykırılık teşkil ettiği, sonuç olarak güzergâh ve araç sayılarının çelişmesi ve engelli servisine ilişkin belirsizliğin 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan “eşit muamele” ve “şeffaflık” ilkelerine aykırı olduğu, ihale dokümanı bu hususları açıklığa kavuşturmadığından dokümanda eksikliği veya çelişkiyi giderici düzeltici işlem yapılmadığı da dikkate alındığında idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi parite ve ya kriterler baz alınarak değerlendirildiğinin anlaşılamadığı, ihale sürecinde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin değerlendirmenin hukuki ve kanuni dayanağının olmadığı,

İhale dokümanında 1 adet engelli personel servis aracı öngörüldüğü, ancak bu aracın hangi güzergâhta çalışacağının belirtilmediği, engelli servis için özel donanım gerekebileceği ve maliyetlerinin farklı olabileceği, birim fiyat teklif cetvelinde engelli servis aracı için normal servis ücretiyle aynı birim fiyatın uygulanacağının kabul edildiği, hem güzergâh hem de koşullar netleştirilmeden engelli hizmetini normal hatlarla aynı bedelle değerlendirmenin maliyet hesabını imkânsız kıldığı, Teknik Şartname ve birim fiyat teklif cetveline göre 1 adet “engelli personel servis aracı” öngörülmüş olmasına rağmen, bu aracın hangi güzergâhta hizmet vereceğinin, güzergâhın uzunluğunun, ulaşım sürelerinin, kişi sayısı ve özel donanım ihtiyacı gibi unsurların dokümanda açıkça belirtilmediği, engelli servis aracı için özel rampa, lift sistemi, geniş iç hacim gibi teknik gerekliliklerin yanı sıra, taşıma sırasında ilave destek personeli gerekebildiği, bu tür hizmetlerin gerek ekipman gerekse operasyonel açıdan farklı maliyet kalemleri doğurduğu, söz konusu hususun mevzuatına aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin değerlendirmenin objektiflik ve rasyonellikten uzak olması nedeniyle değerlendirmenin hukuki dayanağının bulunmadığı,

Araç kapasitesi ve güzergâh mesafesi bilgisinin eksik olduğu, sunulan güzergah listesinde her hatta tahsis edilecek aracın kapasitesinin (örneğin 19+1 veya 29+1 kişi) belirtilmediği, güzergahların yaklaşık uzunluklarının da yer almadığı, oysa farklı kapasiteli araçların (minibüs, midibüs vb.) yakıt ve bakım giderleri arasında ciddi fark bulunduğu, kapasite ve mesafe bilgisi olmadan sağlıklı maliyet hesabı yapılamayacağı, dolayısıyla gerçekçi bir teklif hazırlanması ve aşırı düşük sorgulamasına cevap verilmesinin imkânsız hale geldiği, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde güzergâhlar ile araç kapasiteleri eşleştirilmeden engelli araç için özel satır bulunmamasının teklif hazırlama sürecinde istekliler arasında eşitsizlik yarattığı,

Güzergâh bilgilerinin yetersizliğinin maliyet analizine etkisi olduğu, ihale dokümanında yer alan güzergâh listesinde, her bir hatta tahsis edilecek araçların kapasitesinin belirtilmediği, ayrıca her bir hattın yaklaşık mesafesinin de belirtilmediği, oysa taşıma hizmeti ihalesinde teklif hazırlayabilmek için araç kapasitesi ve güzergâh mesafesi bilgisinin hayati önem taşıdığı, idarece aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin değerlendirme yapılmasının dayanağının olmadığı, ihale dokümanında araç kapasiteleri ve güzergâh uzunluklarının belirtilmemesi nedeniyle isteklilerin sağlıklı ve rekabetçi teklif hazırlama imkanından yoksun bırakıldığı, bu bağlamda, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca tesis edilen kararda hangi kriterler baz alınarak kabul ya da red kararı verildiğinin belirsiz olduğu, ihale komisyon kararının mevzuata uygun olmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca aşırı düşük açıklaması istenmesine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmek zorunda olduğu, oysa İller Bankası tarafından gönderilen yazıda açıklama yapılması istenen maliyet kalemlerinin genel hatlarıyla sınırlı tutulduğu, araç kapasiteleri, güzergâhların uzunlukları ve ilgili diğer parametrelerin açıkça belirtilmediği, belirtilmesi gereken bütün unsurların listelenmediği, açıklama talebi kapsamının dar tutulduğu,

Teknik Şartname’nin 10.21’inci ve ilgili maddeleri uyarınca, personel servisi araçlarına idare personeli haricinde bazı kişilerin de binmesine olanak tanındığı, özellikle “İdarede görevli/geçici görevli, kreş servisini kullanan personel çocukları ve idarenin bilgisi dahilindeki kişiler dışında yolcu alınmayacaktır” düzenlemesine yer verildiği, yine Teknik Şartname’nin 10.25’inci maddesinde idare hizmet binasından kreş ve gündüz bakımevine sefer yapan araçlarda çocuklar için bir “servis rehber personeli” bulundurulacağı, çocukların bu rehber personel tarafından araca bindirilip indirileceğinin belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinde de 7 no’lu kalem olarak “Genel Müdürlük – Çevre, Şehircilik ve İklim Değ. Bak. Gündüz Bakımevine sefer (19+1–22+1 araç, 1 no’lu fiyatın %50’si)” tanımlı bir hattın yer aldığı, bu verilerden ihale kapsamındaki servis hizmetine kreş öğrencisi çocukların taşınması hizmetinin de dahil edildiğinin anlaşıldığı, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre öğrenci (çocuk) servis taşımacılığı ile personel servis taşımacılığını farklı kategori ve kurallara tabi olduğu,

Teknik Şartname’nin 10.23’üncü maddesinde yer alan düzenlemeye göre kanuna ve mevzuata uymayan bir araçla herhangi bir kazaya karışılması halinde gerekli donanıma ve güvenliğe sahip olmaması hasebiyle oluşacak bütün maddi ve manevi sorumluluğun aslında kanun ve mevzuata aykırı olarak gerçekleşen bir ihale sonucu yasal olmayan bir sözleşme neticesinde yükleniciden tazmin edileceği, göz ardı edilen bu durumun çok büyük riskler barındırdığı ve istekliler için ön görülemez sorumluluklar ve giderler oluşturacağı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5 ve 12’nci maddeleri gereği ihale dokümanında çocuk taşınmasına dair düzenlemeler yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Sonuç olarak, Teknik Şartname’ye ilişkin olarak belirtilen eksikliklerin ihale sürecini şeffaflık, eşitlik ve açıklık ilkelerine aykırı hale getirdiği, bu nedenle ihalenin yeniden değerlendirilmesi, dokümandaki belirsizliklerin giderilmesi veya ihale kararının iptal edilmek suretiyle ihale sürecinin yeniden yürütülmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “****(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddialarının ihale dokümanı ve aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin iddialarına yönelik olarak; ihale dokümanını EKAP üzerinden 03.06.2025 tarihinde indirdiği, bu nedenle, başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemi farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken __ tarih olan 03.06.2025 tarihini izleyen 10 (on) günlük süre içerisinde 13.06.2025 Cuma günü mesai bitimine ve her hâlükârda ihale tarihinden (23.06.2025) en geç üç iş günü öncesine (17.06.2025) kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 14.07.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddialar bakımından idareye yapılan şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin idarece kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısına ilişkin iddialarına yönelik olarak; aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının 24.06.2025 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, bu nedenle, başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemin farkına varıldığı tarih olan 24.06.2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 04.07.2025 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 14.07.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddialar bakımından da idareye şikâyet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****