KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/028

Gündem No : 4

Karar Tarihi : 16.07.2025

Karar No : 2025/UH.IV-1489

BAŞVURU SAHİBİ:

Disera Tıbbi Malzeme Lojistik San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muğla İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/753315 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay Süreyle Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay Süreyle Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 07.07.2025 tarih ve 187230 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1315 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İhale konusu hizmet personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı için işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi, diğer bir ifade ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde “fiyat farkı verilecektir” şeklinde düzenleme yapılması gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin “Hemoglobin Zincir (Talasemi) Analizinde Kullanılacak Olan Cihaz ve Kitlerin Özellikleri” başlıklı bölümünde yer alan “H.2.Satın alınacak reaktiflerin cinsi ve test sayısı olarak miktarı aşağıda belirtilmiştir. Yüklenici firma saatteki hızı 28 test olan tam otomatik Hemoglobin zincir analizi (HPLC) cihazını Muğla Merkez Halk Sağlığı ve Fethiye Gözetimli Halk Sağlığı laboratuvarına kuracaktır.” düzenlemesinin “H.2.Satın alınacak reaktiflerin cinsi ve test sayısı olarak miktarı aşağıda belirtilmiştir. Yüklenici firma saatteki hızı 28 test olan 2 veya 3 tam otomatik Hemoglobin zincir analizi (HPLC) cihazını Muğla Merkez Halk Sağlığı ve Fethiye Gözetimli Halk Sağlığı laboratuvarına kuracaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

3. Teknik Şartname’nin “Hemoglobin Zincir (Talasemi) Analizinde Kullanılacak Olan Cihaz ve Kitlerin Özellikleri” başlıklı bölümünde yer alan “H.19. Cihaz standart programları arasında; HbA2,HbAO, HbF, HbO, HbS, HbD,HbE, HbH ve HbBart's kalitatif ve kantitatif olarak sonuç vermeli veya kapiler elektroforez yöntemi ile çalışabilmelidir. Diğer anormal hemoglobin varyantlarını da belirleyebilmelidir.” düzenlemesinin “H.19. Cihaz standart programları arasında; HbA2,HbAO, HbF, HbO, HbS, HbD, HbE, kalitatif ve kantitatif olarak sonuç vermeli veya kapiler elektroforez yöntemi ile çalışabilmelidir. Diğer anormal hemoglobin varyantlarını da belirleyebilmelidir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

Anılan düzenlemede geçen HbBart’s parametresinin yalnızca bir markada mevcut olduğu, bahsi geçen Bio-Rad markasının idarede hâlihazırda yüklenici olan Gazi Kimya Laboratuvar Sistemleri firmasının kardeş firması Gazi Kimya Sanayi A.Ş.nin distrübütörlüğünde olan bir marka olduğu, ayrıca aynı çatı altında olduğu bilinen bir diğer kardeş firma Coregen Diagnostik Sistemler A.Ş.nin de aynı ürün grubundan Tirinity Biotech markasının distrübütörü olduğu,

Şikâyete konu olan kısıtlayıcı teknik özelliklerin isteklileri yalnızca bahsi geçen iki markaya yönlendirdiği, bu durumda ilgili ürün grubunda alınan yetki ve fiyat teklifleriyle ihaleye eşit rekabet koşullarında katılımı zorlaştırdığı, tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda maddelerde belirtilen teknik özelliklerin bilinçli bir şekilde rekabeti engellemek amacıyla yazıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, rekabet ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, kamu zararının oluştuğu, söz konusu düzenlemenin mevcut haliyle yalnızca bir firmayı işaret ettiği,

4. Teknik Şartname’nin “Tam Otomatik İdrar Analizörünün ve Kullanılacak Olan İdrar Striplerinin Özellikleri” başlıklı bölümünde yer alan “F.25: Cihaz alan (saha) görüntüsü üzerinden sonuç vermelidir.” düzenlemesinin “F.25: Cihaz alan (saha ) veya flowcell yöntemi ile sonuç vermelidir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği, anılan düzenlemenin tek bir firma/markayı (77 Elektronica) işaret ettiği,

5. Teknik Şartname’nin “Tam Otomatik İdrar Analizörünün ve Kullanılacak Olan İdrar Striplerinin Özellikleri” başlıklı bölümünde yer alan “F.27: Cihazlar tüm şekilli elemanları ‘digital imaging cell indendifacation’ yöntemi gerçek mikroskobik görüntülerine ile analiz edebilmelidir. Kullanıcı numunedeki şekilli elemanları ekranda görebilmelidir.” düzenlemesinin “F.27: Cihazlar tüm şekilli elemanları ‘digital imaging cell indendifacation veya APR (Auto Particle Recognition) veya AII (Artificial Intelligence Identification) yöntemleri ile analiz edebilmelidir. Kullanıcı numunedeki şekilli elemanları ekranda görebilmelidir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

Digital görüntüleme yöntemi ile çalışan tam otomatik idrar analiz sistemlerinin ‘’flow cell digital görüntüleme ve digital mikroskobik alan/saha görüntüleme’’ olmak üzere iki çalışma tekniği içerdiği, anılan düzenlemede sadece digital mikroskobik alan (saha) görüntüleme yöntemi yazılması nedeniyle, en sık kullanılan, sonuç doğruluğu ve güvenilirliği en yüksek olan flow cell digital görüntüleme yöntemi ile çalışan tam otomatik idrar analiz sistemleri ile ihaleye iştirak edilemediği, en yüksek sonuç doğruluğu ve güvenilirliğine sahip flow cell digital görüntüleme yönteminin Teknik Şartname’de yer almasının hastaların eşit hizmet ve doğru sonuç almasını sağlayacağı,

Flow cell digital görüntüleme yöntemi ile çalışan sistemlerin idrar içeriğindeki partikülleri sınıflandırmada otomatik partikül tanımlama özelliği kullandığı, bu yapay zeka yazılımlarının APR (Auto-particle Recognition) veya AII (Artificial Intelligence Identification) teknolojileri olduğu, sediment içerisinde bulunan tüm şekilli elemanlar büyüklük, kontrast, şekil ve doku özelliklerine göre sınıflandırılırken tüm bu sınıflandırılma işlemleri yapay zeka yazılımlarında otomatik olarak gerçekleştirilerek standardizasyonunun oluşmasını sağladığı, bu otomatize sisteme ait yapay zeka tanımlaması ile idrar analizlerinin hızlı, doğru ve standardize olarak tüm idrar numunelerinde aynı kriterlerde gerçekleştirilmesini sağladığı, anılan düzenlemenin tek bir firma/markayı (77 Elektronica) işaret ettiği,

İhalede sunmak istedikleri DIRUI marka cihazların piyasada en çok kullanılan mikroskobi yöntemine sahip sistemler olduğu, sonuç doğruluğu ve güvenilirliğinin en yüksek, her örnekte eşit standardizasyonu sağlayan bir yöntem ile çalıştığı, idarelerin günlük numune çalışma miktarları, laboratuvar şartları, sonuç verme süresi ve personelin çalışma hızında, daha etkin, doğru ve güvenilir sonuçlar verilmesini sağladığı, bu nedenlerle ihalenin pazar lideri yöntem kullanan sistemlere kapatılmaması gerektiği, katılımın artması, rekabet ortamının sağlanması, eşit muamele ilkesinin uygulanması ve kamu yararının sağlanması için Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinin yeniden düzenlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

**** Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

__

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “****(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

izleyen günden itibaren başlar. ” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Başvuru sabinin idareye 10.06.2025 ve 30.06.2025 tarihlerinde şikâyet başvurularının bulunduğu, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 1, 2 ve 3’üncü iddialarının 30.06.2025 başvuru tarihli şikâyet dilekçesine, 4 ve 5’inci iddialarının ise ilk olarak 10.06.2025 başvuru tarihli şikâyet dilekçesine konu edildiği görülmüştür.

**** Başvuru sahibinin 30.06.2025 başvuru tarihli şikâyet dilekçesinde yer verdiği 1, 2 ve 3’üncü iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu ve ihale dokümanını EKAP üzerinden 10.06.2025 tarihinde indirdiği, bu nedenle, başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemi farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken __ tarih olan 10.06.2025 tarihini izleyen 10 (on) günlük süre içerisinde 20.06.2025 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 30.06.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddialara ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4 ve 5’inci iddialarına ilk olarak 10.06.2025 başvuru tarihli şikâyet dilekçesinde yer verdiği, idare tarafından söz konusu şikâyete ilişkin olarak alınan kararın 18.06.2025 Çarşamba günü başvuru sahibine bildirildiği, ayrıca Anayasa’nın 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” hükmü uyarınca, idarenin şikâyete cevap yazısında on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceğinin açıkça belirtildiği, buna karşılık başvuru sahibinin idarenin alınan kararına yönelik olarak kararın kendisine bildirilmesini izleyen on günlük süre içerisinde, daha açık ifadeyle 30.06.2025 Pazartesi günü mesai bitimine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 07.07.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddialara ilişkin Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik olarak 10.06.2025 ve 30.06.2025 tarihlerinde idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 15.12.2022 tarihli, 10726 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 1210’uncu sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Söz konusu sayfa incelendiğinde “Denetçiler” hususunun tescil edildiği, ancak başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına da uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre ve şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****