KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/015

Gündem No : 24

Karar Tarihi : 16.04.2025

Karar No : 2025/UH.II-939

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sarıyer Belediye Başkanlığı Temizlik Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/180059 İhale Kayıt Numaralı “Evsel Katı Atıkların Toplanması, Nakli ile Cadde ve Sokakların Makine ile Süpürülmesi, Yıkanması, Kamusal Alanların Temizlenmesi Kent Temizliği İçin 73 Adet Şoförsüz/Personelsiz Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sarıyer Belediye Başkanlığı Temizlik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 18.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Evsel Katı Atıkların Toplanması, Nakli ile Cadde ve Sokakların Makine ile Süpürülmesi, Yıkanması, Kamusal Alanların Temizlenmesi Kent Temizliği İçin 73 Adet Şoförsüz/Personelsiz Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.nin 12.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2025 tarih ve 181386 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/710 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin 1’inci alt maddesinde “İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik vb. giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini yaptıracak ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesinin ve 4’üncü maddesinin 6’ncı alt maddesinde “Taahhüt süresi boyunca araçların donanımından veya ekipmanlarının eksik olması nedeniyle veya ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile 3 üncü şahıslara/kullanıcılara verilecek zarar ve ziyanlar yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Kasıtlı olarak personel tarafından aracın kullanımı sırasında oluşacak zararlar kullanıcıya ait olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemelerden yüklenici tarafından kasko sigortası yaptırılacağı, idare personelinin kastı dışındaki tüm zararların, üçüncü kişilerin açacağı dava ve zarar-ziyan taleplerinin yükleniciye ait olduğunun bildirildiği, bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığından mevzuata aykırı olduğu,

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin 4’üncü alt maddesinde “Kullanılacak araçlarda sürücüden kaynaklanacak olanlar hariç olmak üzere oluşacak arızalardan idare sorumlu değildir. Yüklenici her türlü arızayı gidermek zorundadır. Arızadan dolayı ihale kapsamındaki hizmetlerin aksaması mazeret olarak kabul edilmez. Yüklenici tarafından ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli araçların çeşitli nedenlerden dolayı arızalanması durumunda çalışmayan arızalı araçlar için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Arızalanan araçlar 3 gün içerisinde yüklenici firma tarafından tamir edilmediği zaman ikame araç temin edilecektir. Sorumluluk yerine getirilmediği zaman idare tarafından tutanak tutulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, yüklenicinin herhangi bir kusuru bulunmaksızın sadece idareden kaynaklanan nedenlerle araçların idare hizmetlerinde kullanılmamasına ilişkin sorumluluğun yükleniciye atfedilemeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, çalıştırılan araç sayısı kadar ödeme yapılacağına yönelik düzenlemenin 4735 sayılı Kanun’da hüküm altına alınan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

2. İhale konusu işte çalışacak özellikli araçlar için ekseriyetle 2022 model ve üzeri olma şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, mevcut yüklenici ve grup şirketleri dışında bu şartlara haiz başka bir firma olmadığı, model şartının ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı ilgili düzenlemenin Cumhurbaşkanlığının 2024/7 sayılı ve Tasarruf Tedbirleri Konulu Genelgesinde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olduğu, zeyilname yapılarak daha geniş model yılı aralığı ile ihaleye çıkılması ve yaklaşık maliyetin de düşürülmesi gerektiği, ihale kapsamında çalıştırılması istenen toplam 19 araç grubundan 7 araç grubunda 2022 model ve üzeri, toplam araç sayısının % 75 inde (55 adet) 2022 model ve üzeri olma şartı aranması ile araç ve iş makinelerinden özellik arz eden 2 m³ Kapasiteli Mini Çöp Kamyonu, 7+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, 12+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, 18+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, 5 m³ Kapasiteli Monoblok Süpürge Aracı için belirlenen teknik kriterlerin yine 2022 model ve üzeri olma şartı aranması birlikte değerlendirildiğinde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamak yerine, piyasadan temini zor, yatırım maliyetleri çok yüksek ve belirtilen işe başlama tarihi itibariyle tedariki imkânsız, sipariş üzerine 4-6 aylık sürelerde temin edilebilen araçlar olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan “Hizmet araçlarının teslimatı; işe başlama tarihinin idare tarafından Yükleniciye tebliğinden itibaren 30 takvim günü içinde yapılacaktır. Bu süre içinde kısmi teslimata müsaade edilecektir. İdareden süre uzatımı onayı alınmadan teslimatta gecikme olmayacaktır.” şeklindeki ağır aykırılık hali ile birlikte değerlendirildiğinde rekabeti engelleyici nitelikte özellikler belirlendiği ve istekli firmaların araç teslimindeki olası gecikmeler neticesinde sözleşmesinin feshedilmesi gibi ağır yaptırımlarla ihaleye katılımın engellenmesinin amaçlandığı,

3. Teknik Şartname’nin 7.7’nci maddesinde yer alan “Hak edişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarlar yüklenicinin istihkakından kesilir. İş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı vb. yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemeler yüklenicinin o işe ait teminatından kesilir. Eğer teminat kalmamışsa veya şirket değişikliği varsa, yüklenici; Sayıştay ve İç İşleri Bakanlığı vb. kurumlarca yapılan denetimlerde zimmet olarak çıkarılan fazla ve yanlış ödemeleri geri vermeyi kabul eder.” şeklindeki düzenlemenin, 5018 sayılı Kanun ile Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, ihale konusu işin bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin yüklenicinin o işe ait teminatından doğrudan kesileceğine dair açık bir kurala yer verilmediğinden dolayı mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sarıyer Belediyesi Sınırları İçerisinde Evsel Katı Atıkların Toplanması, Nakli ile Cadde ve Sokakların Makine ile Süpürülmesi, Yıkanması, Kamusal Alanların Temizlenmesi Kent Temizliği Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Sarıyer Belediyesi sınırları dahilinde kent temizliği hizmetlerinde kullanılmak üzere 73 adet Araç/iş makinesi İle 36 ay (1096 gün) boyunca personel hariç araç/iş makinesi kiralama hizmeti alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sarıyer İlçe Sınırları ve Çöp Araçları Dökümü için İstanbul Büyükşehir Belediyesi Baruthane Katı Atık Aktarma İstasyonu Tesisleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Odayeri Döküm Sahası ve 20 Ton Kapasiteli Tır Dökümü için İstanbul Büyükşehir Belediyesi Silivri Seymen Döküm Alanı.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin 1’inci alt maddesinde “İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik vb. giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini yaptıracak ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 4’üncü maddesinin 4’üncü alt maddesinde “Kullanılacak araçlarda sürücüden kaynaklanacak olanlar hariç olmak üzere oluşacak arızalardan idare sorumlu değildir. Yüklenici her türlü arızayı gidermek zorundadır. Arızadan dolayı ihale kapsamındaki hizmetlerin aksaması mazeret olarak kabul edilmez. Yüklenici tarafından ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli araçların çeşitli nedenlerden dolayı arızalanması durumunda çalışmayan arızalı araçlar için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Arızalanan araçlar 3 gün içerisinde yüklenici firma tarafından tamir edilmediği zaman ikame araç temin edilecektir. Sorumluluk yerine getirilmediği zaman idare tarafından tutanak tutulacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 4’üncü maddesinin 6’ncı alt maddesinde “Taahhüt süresi boyunca araçların donanımından veya ekipmanlarının eksik olması nedeniyle veya ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile 3 üncü şahıslara/kullanıcılara verilecek zarar ve ziyanlar yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Kasıtlı olarak personel tarafından aracın kullanımı sırasında oluşacak zararlar kullanıcıya ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

24.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararında, bahse konu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 5 isteklinin teklifinin, geçici teminatı uygun olmadığından reddedildiği, ihalenin Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Barik İnşaat Taahhüt Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti. - Maya Hafriyat Makine Yapı Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği görülmektedir.

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin 1’inci alt maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik vb. giderlerinin yükleniciye ait olduğunun, yüklenicinin, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini yaptıracağının ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumluluğun yükleniciye ait olacağının düzenlendiği,

Anılan Şartname’nin 4’üncü maddesinin 4’üncü alt maddesinde kullanılacak araçlarda sürücüden kaynaklanacak olanlar hariç olmak üzere oluşacak arızalardan idarenin sorumlu olmadığı, yüklenicinin her türlü arızayı gidermek zorunda olduğu, arızadan dolayı ihale kapsamındaki hizmetlerin aksamasının mazeret olarak kabul edilmeyeceği, yüklenici tarafından ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli araçların çeşitli nedenlerden dolayı arızalanması durumunda çalışmayan arızalı araçlar için herhangi bir ödeme yapılmayacağı, arızalanan araçların 3 gün içerisinde yüklenici firma tarafından tamir edilmediği zaman ikame araç temin edileceği, sorumluluk yerine getirilmediği zaman idare tarafından tutanak tutulacağının düzenlendiği,

Aynı Şartname’nin 4’üncü maddesinin 6’ncı alt maddesinde taahhüt süresi boyunca araçların donanımından veya ekipmanlarının eksik olması nedeniyle veya ortaya çıkacak her türlü hasar ve zararlar ile 3’üncü şahıslara/kullanıcılara verilecek zarar ve ziyanların yüklenici firma tarafından karşılanacağının, kasıtlı olarak personel tarafından aracın kullanımı sırasında oluşacak zararların kullanıcıya ait olacağının düzenlendiği görülmektedir.

Söz konusu düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinde idare ve yüklenicinin sorumluluklarının düzenlendiği, sürücüden kaynaklanacak olan arızalar ile kasıtlı olarak araçları kullanacak personel tarafından aracın kullanımı sırasında oluşacak zararların kullanıcıya ait olduğu diğer bir ifadeyle idarenin sorumluluğunda olduğu, diğer hususların ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu düzenlenmiş olup yapılan düzenlemelerde mevzuata aykırı herhangi bir durumun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” hükmü,

17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “RESMÎ TAŞITLARIN EDİNİLMESİ VE KULLANILMASI” başlıklı bölümünde “…Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “EK” başlıklı maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2025; işi bitirme tarihi 31.03.2028

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “TALEP EDİLEN ARAÇLARA İLİŞKİN TEKNİK ÖZELLİKLER” başlıklı 8’inci maddesinde “1- 2 m³ Kapasiteli Mini Çöp Kamyonu:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 2 m³ kapasiteli mini damperli çöp aracı, minimum 90 kw motor gücüne manüel donanıma sahip, açık kasa araç olacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçta araç içi kamera bulunması zorunludur. Kameralar 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2022 model olmalıdır.

2- 7+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 7+1 m³ kapasiteli çöp toplama kamyonu, minimum 130 kw motor gücüne sahip, havalı fren sistemine haiz, (şase 4x2) dingilsiz kamyon olacaktır. En az 7+1 m³ kamyonun çöp toplama haznesi en az 1 m³ ve hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi damperi yardımı ile de boşaltabilecektir. Araçlarda sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2022 model olmalıdır.

3- 12+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 12+1,5 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama kamyonu, minimum 130 kw motor gücüne sahip, (şase 4x2) dingilsiz kamyon olacaktır. En az 12+1,5 m³ kamyonun çöp toplama haznesi en az 1,5 m³ ve hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi damperi yardımı ile de boşaltabilecektir. Araçlarda sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Bütün araçlar en az 2022 model olmalıdır.

4- 13 m³ Kapasiteli Çok Amaçlı Çöp Kamyonu (Çaça):

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 13 m³ Çok Amaçlı Çöp Konteyner aracı (çaça), minimum 235 kw motor gücüne sahip olacaktır. Şoför kabininin arkasında konuşlandırılmış olan dikey ve yatay hareket kabiliyetine sahip, teleskopik vinç vasıtasıyla kamyondan asgari 3,5 M uzaktaki en az 2 ile 3 m³ hacimli yer üstü konteynerlerindeki çöpü alabilecek özellikte, yatay ve dikey eksen üzerinde hareket eden ve şoförün; araç kabininden idare edebilecek şekilde döner kamera ile joystick kullanılarak kontrol edebildiği bir vinç marifeti ile konteynerlerin mantar ataşmanından kaldırarak alt kapakların açılması suretiyle çöpü boşaltabilecek özellikte olacaktır. Aracın çöp haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi damperi yardımıyla da boşaltabilecek özelliklere sahip olması gerekmektedir. Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. (İBB Başkanlığı, Çevre Koruma Ve Kontrol Daire Başkanlığı Atık Yönetim Şube Müdürlüğünün 16.02.2024 tarih ve E-96964313-155.01.99-2024.278804 ve 12.08.2024 tarih ve E-969643313-155.99-2024.1403199 sayılı genelgelerine göre araç temin edilecektir.) Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

5- 15+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu:

Özellikleri: Bu işte çalışması öngörülen en az 15+1,5 m³ kapasiteli çöp toplama kamyonu, minimum 206 kw motor gücüne sahip, (şase 4x2) dingilsiz kamyon olacaktır. En az 15+1,5 m³ kamyonun çöp toplama haznesi en az 1,5 m³ ve hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi damperi yardımı ile de boşaltabilecektir. Araçlarda sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Bütün araçlar en az 2022 model olmalıdır.

6- 18 +1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu:

Özellikleri: Bu işte çalışması öngörülen en az 18+1,5 m³ kapasiteli çöp toplama kamyonu, minimum 206 kw motor gücüne sahip, on (10) tekerlek çift dingil kamyon olacaktır. 18+1,5 m³ kamyonun çöp toplama haznesi en az 1,5 m³ ve hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi damperi yardımı ile de boşaltabilecektir. Araçlarda sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2022 model olmalıdır.

7- 20 Ton Kapasiteli Açık Kasa Katı Atık Aracı (TIR):

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 20 ton kapasiteli açık kasa hidrolik damperli katı atık taşıma aracı, minimum 310 kw motor gücüne sahip, 4x2 araç olacak, dorsede ise altı (6) teker, hidrolik damperli yarı römork olacaktır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

8-Lastik Tekerlekli Yükleyici:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen lastik tekerlekli yükleyici, minimum 2 mt bıçak ağızlı 3 CX 55 GB kw motor gücüne ve asgari 2 ton kaldırma kapasitesine sahip olacaktır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçlar en az 2017 model olmalıdır.

9- 5 m³ Kapasiteli Açık Kasa Hidrolik Damperli Katı Atık Aracı:

Özellikler: Bu işte en az 5 m³ kapasiteye sahip açık kasa hidrolik damperli katı atık aracı çalıştırılacaktır. Çalıştırılması öngörülen araç, minimum 130 kw motor gücüne ve minimum 3,5 - 4 ton yük taşıma kapasitesine sahip olacaktır. Kullanılacak araçlar havuz kasa olmayacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçta araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

10- 5 m³ Kapasiteli Monoblok Süpürge Aracı:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 5 m³ kapasiteli süpürge aracı; minimum 139 HP motor gücünde. Monoblok, her iki yandan vakumlu, aynı zamanda yan emiş hortumu bulunan, tek direksiyonlu, süpürme genişliği en az 2 metre, süpürme hızı minimum 0—15 km/h en az 600 Litre su tankı olan süpürge aracı, araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon lambaları bulunacak ve kullanıcı kabininde klima olacaktır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su idare tarafından verilecektir. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. Araçlar en az 2022 model olmalıdır.

11- 6 m³ Kapasiteli Süpürge Aracı:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 6 m³ kapasiteli süpürge aracı, minimum 130kw motor gücüne sahip olacaktır. Süpürme genişliği 220 cm olacaktır. 2+4 lastik şaseye monteli, su haznesi ilave su haznesi ile birlikte en az 1.700 litre olmalıdır. Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Kullanıcı kabininde klima olacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su idare tarafından verilecektir. . Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

12- Özel Donanımlı Konteyner Yıkama Aracı:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen konteyner yıkama aracı bu iş için imal edilmiş, minimum 130 kw motor gücüne sahip olacaktır. En az 5.000 litre su tankı kapasitesine sahip, en az 150/180 bar arası yıkama basınçlı, kapalı devre çalışan, sıcak ve soğuk yıkama yapabilen, 2 dakikada 1 konteyner yıkayan, yekpare özelliklere sahip olmalıdır. Kapalı devre çalışmalı ve dışarı su sızdırmamalıdır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su ve deterjanlar idare tarafından verilecektir. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

13- En az 10 Ton Depo Kapasiteli Su Tankeri (Arazöz)

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 10 ton depo kapasiteli su tankeri minimum 205 kw motor gücüne sahip olacaktır. Araç üzerinde trafik işaretleri, gece aydınlatma lambaları, sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Önden ve arkadan su püskürtmeli yolları sulama ve yıkama özelliği bulunacaktır. Talep edilen tankerin (su hazne bölümü) paslanmaz çelik malzemeden yapılmış olacaktır. Araçlar dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su ve dezenfektan idare tarafından verilecektir. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

14- 6 Ton Depo Kapasiteli Su Tankeri (Arazöz)

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 6 ton depo kapasiteli su tankeri minimum 130 kw motor gücüne sahip yıkama işi arazöz üzerine yerleştirilen minumum 100 bar bir su motoru ile yapılabileceği gibi araç şanzımanına bağlı yekpare çalışabilen bir motor vasıtası ile de yapılabilir. Önden ve arkadan su püskürtmeli yolları sulama ve yıkama özelliği bulunacaktır. Yüklenici tarafından yıkama yapılırken gerektiği yerlerde sıvı deterjan kullanılacaktır. Araç ve yıkama motoru gece Mahalle aralarında yıkama yapacağından yürürlükte bulunan gürültü yönetmeliğine uygun standartlarda olmalıdır (100 db.). Araç üzerinde trafik işaretleri sinyalizasyon sarı renk fırdöndü bulunacaktır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su ve deterjanlar idare tarafından verilecektir. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. Kameralar 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır

15- Sıcak Soğuk Basınç Buharlı ve Ozonlu Yıkama Aracı:

Özellikleri: En az 1+1 kişi kapasiteli ve en az 90 kw gücünde, 600 bar basınçlı ozonlu, kumlama ve buharlı yıkama özelliklerine sahip olacaktır. Makine ile sıvı depoları paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiş ve su deposu hacmi arttırılabilir 1500 lt. olacaktır. Makinede 450 ila 600 bar arasında ayarlanabilir çalışabilme özellikli 1 adet Tetikli yüksek dayanıklı su tabancası ve 1 adet Tetikli ilaçlama tabancası olacaktır. Makine makara ve tambur sistemi otomatik ve manuel sarma özellikli her yöne 180 derece dönebilme özellikli, her birinde en az 50 mt, 90 derece sıcak su ve en az 600 bar basınca dayanıklı hortum kapasiteli ve açma kapama özellikli olacaktır. Ayrıca makine üzerinde değiştirilebilir zemin yıkama aparatı, ot yakma ve kanal açma afiş sökme kanal açma ilaçlı sert yüzey temizleme aparatları bulunacaktır. Grafitli boya temizleme özellikli olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su ve deterjanlar idare tarafından verilecektir. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. Kameralar 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

16- Araç Üstü Mobil Yıkama Aracı:

Özellikleri: Bu işte çalıştırılması öngörülen araç üstü mobil yıkama aracı, minimum 132 kw motor gücüne sahip minimum 18 m³ kapasiteli koltuksuz panel Van araç üzerine monte olacaktır. Makine minimum 48 hp motor gücüne sahip, minimum 2.000 litre polimer su deposu olacak, vakum sistemi minimum 760 psi ve çalışma alanlarında minimum 400 psi bindirme sistemli vakum olmalı, makine çift çıkışlı çalışma özellikli ve pc sisteminden kontrol edilmeli, İç alanda çalışan makine döner vakum ve aynı anda ters yönlere çalışabilme özelliği olmalı, makine otomatik şanzıman sistemli olmalı, makine çalıştırıldıktan sonra vakum yüksek basınç ve ilaçlama sistemleri aynı anda çalışma ve ayrı ayrı çalışabilir özelliği olmalı, makinede yüksek basınç sistemi 300 bar basınçta çalışabilme özellikli olmalı, makinede ihtiyaç duyulan sıcak suyu ilave yakıtsız ve brülörüz sürtünme sistemli sıcak su üretebilme özelliğine sahip olmalı, makinede makara sistemi otomatik sarma özellikli olacaktır. Araç dizel olacaktır. Akaryakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak su ve deterjanlar idare tarafından verilecektir. Araçta ön-arka ve araç içi kamera bulundurulması zorunludur. 1 (ay) kayıt saklama özelliğine sahip olmalıdır. Araçlar en az 2018 model olmalıdır.

17- Combi Kamyonet:

Özellikleri: Hizmet aracı olarak kullanılacaktır. Minimum 55 kw motor gücünde, Klimalı, 4 kişi oturma kapasiteli, arkalar çift sürgülü kapılı, manuel veya otomatik vites Combi Kamyonet Araç. Araçlar dizel veya benzinli olacak. Araçlar en az 2022 model olmalıdır. Akaryakıt idare tarafından karşılanacaktır.

18- Minibüs 14+1 Kişilik:

Özellikleri: En az 14+1 kişilik kapasiteli, minimum 110 kw gücünde, klimalı, düz vitesli, otomatik sürgülü kapılı minibüs olacaktır. Hizmet aracı olarak kullanılacaktır. Akaryakıt idare tarafından karşılanacaktır. Araçlar en az 2022 model olmalıdır.

19- Vinçli Cam Toplama Aracı:

Özellikleri: Minimum 140 kw motor gücü, en az 5193 cm³ silindir hacmine sahip olmalıdır. Azami ağırlığı minimum 9 ton olmalı. Aracın kabini yataksız ve dizel yakıtlı olacaktır. Üst yapısında uzaktan kumandalı, kitlenebilir kancalı, katlanır model (dişli dönüş sistemine sahip) vinç bulunmalıdır. Min.270 derece dönebilen min 8,10 ton metre üretim taşıma kapasitesine sahip, en az iki hidrolik bomlu vinç, en az 7 metrede 900 kg taşıma kapasitesi, taşıyıcı kanca en az 5 ton taşıma özelliklerine sahip olmalıdır. Üst yapı da manuel kontrollü destek ayakları bulunmalıdır. Cam atığın yükleneceği min. 8 m³ kapasiteye sahip, önden liftli damper kasaya sahip olacaktır. Kasanın ön ve yan kapakları sabit arka kapak geriye açılır olacaktır. Araçların modeli en az 2018 olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartnem’de yer alan “TALEP EDİLEN ARAÇLARA İLİŞKİN SAYISAL BİLGİLER İLE GENEL BİLGİLER” başlıklı Tablo:1 aşağıda yer almaktadır.

__

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin “Evsel Katı Atıkların Toplanması, Nakli ile Cadde ve Sokakların Makine ile Süpürülmesi, Yıkanması, Kamusal Alanların Temizlenmesi Kent Temizliği İçin 73 Adet Şoförsüz/Personelsiz Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” olduğu, ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde toplam 19 satır açıldığı ve ihale konusu işte kullanılacak araçlara yer verildiği, Teknik Şartname’nin yukarıda anılan maddelerinde de istenilen araçların detaylı teknik özelliklerine yer verildiği anlaşılmıştır.

__

Yukarıda anılan Kanun maddelerinden, idarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve __ fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının belirlenmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında kiralanması öngörülen toplam 73 adet araç ve iş makinasının toplam 55 adedinin en az 2022 model olma şartının getirildiği, idare tarafından kiralamaya konu araç ve iş makinelerinin yaklaşık olarak %75’i oranında 55 adedi (toplam 73 adet aracın) için herhangi bir ayrıma gidilmeksizin araçlar ve üst yapıları için en az 2022 model yılı olması gerektiği şeklinde belirleme yapıldığı, geriye kalan 18 adet araçtan 1 adet lastik tekerlekli yükleyicinin en az 2017 model, diğer araçların ise en az 2018 model olma şartının getirildiği, ihale konusu işin 36 ay süreli ve başlama tarihinin 01.04.2025 olduğu, işin süresi dikkate alındığında idarece model yıllarına yönelik yapılan düzenlemenin isteklilerin ihaleye katılımını veya rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı, bununla birlikte kiralamaya konu araçların tümünde salt 2022 ve üzeri model belirlemesi yapılmadığı, bazı araçlarda 2017 ve 2018 yıllarını kapsayan modellerin belirlendiği, bu yönüyle de araçlara ilişkin model yıllarında ayrıma gidilerek rekabet ortamının gözetildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

…

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir… ” __ hükmü,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir. Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir. Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” hükmü,

5018 sayılı Kanun'un 71’inci maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 4’üncü maddesinde “…b) İlgili: Kendisine yersiz veya fazla ödeme yapılan gerçek ve/veya tüzel kişi ya da kişileri,

…

ç) Kamu zararı: Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasından doğan zararı,

…

h) Sorumlu: Kamu zararının oluşmasına sebep olan kamu görevlisini…” hükmü,

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in “Kamu zararının tespiti ve bildirilmesi” __ başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Kamu zararı 6 ncı maddede belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle;

a) Kontrol, denetim veya inceleme,

b) Sayıştayca kesin hükme bağlama,

c) Yargılama,

sonucunda tespit edilir.

(2) Tespit edilen kamu zararına ilişkin yazı, tutanak, rapor, ilâm ve benzeri belgeler ilgili kamu idaresine gönderilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Alacak takip dosyası” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Tespit edilerek kamu idarelerine bildirilen kamu zararından doğan alacakların her biri için takibe yetkili birimce alacak takip dosyası açılır.

(2) Sayıştayca düzenlenen sorgular ihbar kabul edilerek yaptırılan kontrol, denetim veya incelemenin değerlendirilmesi sonucunda kamu zararının oluştuğuna karar verilmesi durumunda da yukarıdaki fıkra hükmüne göre alacak takip dosyası açılır.

(3) Alacağın tespit, takip ve tahsiline ilişkin bütün belgeler alacak takip dosyasında muhafaza edilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Kamu zararından doğan alacağın tebliği ve takibi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Kamu zararından doğan alacaklar, takibe yetkili birimce sorumlular ve ilgililerin bilinen adreslerine imzaları alınmak suretiyle veya 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.

(2) Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen kamu zararından doğan alacakların sorumlulara ve ilgililere tebliğ işlemlerine, 7/A maddesi gereğince yapılacak değerlendirme işlemlerinin tamamlanarak değerlendirme formunun takibe yetkili birime ulaştırıldığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde başlanır. Tebliğde; borcun miktarı, sebebi, doğuş tarihi, faiz başlangıç tarihi, ödeme yeri belirtilir ve sorumlulara ve/veya ilgililere ödeme, itiraz veya sulh teklifinde bulunmak üzere otuz gün süre verilir.

a) Sorumluların ve/veya ilgililerin varsa itirazları 15 gün içinde sonuçlandırılır. Bu süre içinde sonuçlandırılmayan başvurular reddedilmiş sayılır. İtiraz, merkezde üst yönetici, taşrada ise idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisi tarafından, gerek görülmesi halinde harcama birimi ve/veya hukuk biriminin de görüşüne başvurularak sonuçlandırılır.

b) Sorumlu ve/veya ilgililerin taksitlendirme taleplerini de içeren sulh başvuruları; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerde, 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre, kapsamdaki diğer kamu idarelerinde ise özel mevzuatındaki hükümlere göre sonuçlandırılır.

c) İtiraz ve sulh başvurularını değerlendirme işlemlerinin sekretarya hizmetlerini takibe yetkili birim yürütür.

(3) Sayıştay sorguları üzerine yapılan değerlendirme sonucuna göre tahsil edilmesi gerektiği bildirilen kamu zararı alacaklarının sorumlulara ve ilgililere tebliğinde de aynı şekilde işlem yapılır.

(4) Kamu zararı alacaklarının yapılan tebligata rağmen sorumlular ve/veya ilgililerce süresinde rızaen ödenmemesi, sulh teklifinde ya da itirazda bulunulmaması halinde sürenin bitiminden itibaren beş iş günü içerisinde, sulh teklifinin ya da itirazın idare tarafından reddedilmesi halinde ise bu ret tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde ve her hâlükârda 30 günlük ödeme süresinden sonra ilgili alacak takip dosyası, alacağın tahsili için takibe yetkili birimce kamu idaresini temsile yetkili hukuk birimine gönderilir.

(5) Kesinleşen Sayıştay ilâmlarının tebliğinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri uygulanır.

(6) Mahkemelerce hükme bağlanan ve taraflara tebliğ edilen, kamu zararından doğan alacaklara ilişkin kararın kesinleşmesi beklenmeksizin takip işlemlerine başlanır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.

(2) Tespit edilen kamu zararları;

a) Rızaen ve sulh yolu ile ödenmek,

b) (Değişik:RG-15/6/2019-30802-C.K.-1147/7 md.) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre takas yapılmak,

c) 2004 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak,

suretiyle tahsil edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, “(8) Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici,

(a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata,

(b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 11.4’üncü maddesinde “11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir.

11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir.

11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 7.7’nci maddesinde yer alan “ 7- Hak edişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarlar yüklenicinin istihkakından kesilir. İş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı vb. yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemeler yüklenicinin o işe ait teminatından kesilir. Eğer teminat kalmamışsa veya şirket değişikliği varsa, yüklenici; Sayıştay ve İç İşleri Bakanlığı vb. kurumlarca yapılan denetimlerde zimmet olarak çıkarılan fazla ve yanlış ödemeleri geri vermeyi kabul eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

4735 sayılı Kanun'un 13’üncü maddesine göre, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların, yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra, alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamının yükleniciye iade edileceği; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 55’inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, her ne suretle olursa olsun idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 51’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminatın 4735 sayılı Kanun'un 13’üncü maddesine göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanının yükleniciye geri verileceğine yer verildiği; dolayısıyla kesin teminat teminatın hangi hallerde iade edileceğinin ihale mevzuatında sayma yoluyla belirlendiği, bu haller arasında iş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin yer almadığı açıktır.

Diğer taraftan, Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin tespitine yönelik olarak 5018 sayılı Kanun'un 71’inci maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, kamu zararından doğan alacakların sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edileceği, tespit edilen kamu zararlarının rızaen ve sulh yolu ile ödenmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre takas yapılması, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanması suretiyle tahsil edileceğinin belirtildiği, bu bağlamda kamu zararı alacaklarının tahsiline yönelik olarak doğrudan ilgili yüklenicinin teminatından re'sen kesinti yapılamayacağı, yukarıda belirtilen usuller çerçevesinde tahsil edilebileceği anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet başvurusunda, Teknik Şartname’nin 7.7’nci maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verildiği, Teknik Şartname’nin 7.7’nci maddesinde, iş bitiminden sonra, Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak İdare kaynaklı olmayan fazla ve yanlış ödemelerin yüklenicinin o işe ait alacaklarından veya teminatlarından kesileceği, yüklenicinin tüm fazla ve yanlış ödemeleri geri ödemeyi taahhüt edeceğinin belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda, hem kamu ihale mevzuatı hem de 5018 sayılı Kanun ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te, ihale konusu işin bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin yüklenicinin o işe ait teminatından doğrudan kesileceğine dair açık bir kurala yer verilmediği gibi hak edişlerinden kesileceğine dair de açık bir kurala da yer verilmediği, aksine Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te kamu zararı alacaklarının yukarıda belirtilen usuller çerçevesinde tahsil edilebileceğinin belirtildiği, dolayısıyla ilgili yüklenicinin hak edişlerinden ve teminatından bu kapsamda doğrudan kesinti yapılamayacağı, ihale dokümanının da mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gerektiği dikkate alındığında, ihale dokümanı kapsamında olan Teknik Şartname’nin 7.7’nci maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****