KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/014

Gündem No : 31

Karar Tarihi : 09.04.2025

Karar No : 2025/UH.II-905

BAŞVURU SAHİBİ:

İntegral Çevre İnşaat San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/32662 İhale Kayıt Numaralı “48.000 Ton Evsel Nitelikli Arıtma Çamurlarının Nakliyesi ve Bertaraf/Geri Kazanım Edilmesi Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 12.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “48.000 Ton Evsel Nitelikli Arıtma Çamurlarının Nakliyesi ve Bertaraf/Geri Kazanım Edilmesi Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak İntegral Çevre İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin 28.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.03.2025 tarih ve 180487 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/604 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Ekolojik Enerji A.Ş.nin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin kriterleri sağlamadığı, Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Nisan ayının ilk günü verildiği dikkate alındığında anılan isteklinin ihale tarihi olan 12.02.2025’te bu beyannameyi vermesinin mümkün olmadığı, anılan isteklinin şikayete konu ihalede sunabileceği 2023 yılına ait verilerle ekonomik ve mali yeterlik için İdari Şartname’de istenilen rasyo değerlerini sağlamasının imkansız olduğu, söz konusu isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak bilanço ve eşdeğer belgeler kapsamında yeterlik değerlendirmesinde esas alınması istenen yıl olarak 2024 yılını, iş hacmine ilişkin olarak 2023 yılını beyan ettiği, şikayete konu ihalenin yapıldığı tarihin yılın ilk dört ayında olduğu hususu göz önüne alındığında, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgileri tevsik etmek üzere bilanço için 2024 yılının, ciro için 2023 yılının esas alınması yönünde yapılan beyanın çelişki doğurduğu,

İdarece şikayete verilen cevapta, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço için yeterlik değerlendirmesinde esas alınması istenen yıl olarak 2024 yılını beyan ettiği ve yeminli mali müşavir imzalı belgenin sunulduğu belirtilmekle birlikte bilanço için gerekli olan rasyo değerlerinin sağlandığına ilişkin bir ibarenin yer almadığı, yine aynı şikayete cevap yazısında iş hacmini tevsik etmek üzere 2023 yılına ait gelir tablosu bilgisi sunulmakla birlikte gelir tablosundaki değerlerin mevzuatta yeterlik kriteri olarak istenilen değerleri karşıladığına ilişkin bir değerlendirmenin de yer almadığı, bu nedenle anılan isteklinin gelir tablosu ile ilgili olarak istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço ve gelir tablosu ile ilgili olarak gerek Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci ve “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddelerinde yer alan hükümler gerekse İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddelerinde yer alan düzenlemeler gereğince istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı göz önüne alındığında teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur.__Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. ...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

…

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Bilanço ve eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yayımlanması zorunlu yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin yoksa bunlara eşdeğer belgelerin sunulması gereklidir.

10.1.1. Aday veya isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatmaları zorunlu ise başvuru veya tekliflerinde bilançolarını veya bilançonun ilgili uygulama yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerinin sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları zorunludur.

10.1.2. İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.

10.1.3. Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu”na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür.

10.2. İş hacmini göstermek üzere aday veya isteklilerin başvuru veya teklifleri ile birlikte toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu ya da ihale konusu iş ile ilgili ciroyu gösteren standart forma uygun belgeyi sunması zorunludur. Bu çerçevede, idarece yalnızca yapım işleri cirosunu gösteren belgenin istendiği yapım işi ihaleleri hariç olmak üzere, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday veya isteklinin her bir ortağının iş ortaklığındaki hissesi oranında iş hacmine ilişkin kriteri sağladığını göstermek üzere bu iki belgeden herhangi birini sunması mümkündür.

…

10.6. İhale Uygulama Yönetmeliklerinde ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceğine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. İlgili Yönetmeliklerde düzenlenen dört aylık süre, Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin olağan şartlardaki verilme süreleri dikkate alınarak belirlenmiş olup, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi beyannamelerinin verilme sürelerinin uzatılması durumunda anılan Yönetmeliklerde belirlenen dört aylık süre de aynı sürelerde uzamış sayılır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 48.000 Ton Evsel Nitelikli Arıtma Çamurlarının Nakliyesi ve Bertaraf/Geri Kazanım Edilmesi Hizmet Alım Edilmesi Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

48.000 Ton Evsel Nitelikli Arıtma Çamurlarının Nakliyesi ve Bertaraf/Geri Kazanım Edilmesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Süleymanpaşa-Batı, Çorlu-Ergene, Çerkezköy-Kapaklı İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

…

Standart Form-KİK025.1/H: Bilanço Bilgileri Tablosu,

Standart Form-KİK025.2/H: Ciro Bilgileri Tablosu, …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.”

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir. …” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin; Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “48.000 Ton Evsel Nitelikli Arıtma Çamurlarının Nakliyesi ve Bertaraf/Geri Kazanım Edilmesi Hizmet Alım İşi” ihalesi olduğu, anılan ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda ve açık ihale usulü ile 12.02.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, 20.02.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararında şikayete konu olan ihalenin Ekolojik Enerji A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi İntegral Çevre İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, isteklilerin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri kapsamında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak sundukları bilanço ve eşdeğer belgelerde cari oranın en az 0,75 olması, öz kaynak oranının en az 0,15 olması, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50’den küçük olması gerektiği, isteklilerin toplam cirosunun teklif ettikleri bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği, bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan isteklinin yeterli kabul edileceği anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuruya konu ihalenin 12.02.2025 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalenin yılın ilk dört ayında olan ihalelerden olduğu, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların (bir önceki yıl 2024), iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceği (iki önceki yıl 2023), bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanların ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabileceği (2023, 2022), bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, aynı şekilde ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanların (2024), iki önceki yılın gelir tablosunu sunabileceği (2023), bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tablolarının sunulabileceği (2023, 2022), bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Ekolojik Enerji A.Ş.ye ait yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı satırının bilanço bilgileri kısmında, yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıl bilgisi olarak “2024” yılının beyan edildiği; “cari oran”, “öz kaynak oranı” ile “kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı” satırlarının boş bırakıldığı, “bilançoya ilişkin diğer belgeler” satırında “85788-203-00001_BİLANÇO BİLGİLERİ TABLOSU. pdf” bilgisinin bulunduğu, söz konusu belge linki açıldığında anılan şirketin 2024 yılına ait bilanço bilgilerine dayanak oluşturan ve 04.02.2025 tarihinde YMM tarafından düzenlenen standart forma uygun “Bilanço Bilgileri Tablosu”nun EKAP’a yüklendiğinin anlaşıldığı, ayrıca yapılan sorgulamada bilanço bilgileri tablosunda 2024 yılına ait cari oranın “1,0311”, öz kaynak oranının “0,3964” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,03677” olduğu görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından bilanço veya eşdeğer belgelerinin değerlendirilmesine esas olmak üzere beyan edilen 2024 yılına ilişkin YMM onaylı belgenin sunulduğu, bahse konu belgede yer alan bilgilerin isteklinin yeterlik değerlendirmesine esas alınıp alınamayacağı hususunda Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilen 21.03.2025 tarihli ve E-84252536-101.01.02-68946 sayılı Kurum yazısı ile “…Kurumumuza yapılan başvurulara yönelik incelemede, ekte bilgileri yer alan isteklilerin bilanço veya eşdeğer belgeleri ile gelir tablosunun değerlendirilmesine esas olmak üzere 2024 yılına ilişkin meslek mensubu (SMMM/YMM) onaylı belgelerin sunulduğu anlaşılmış olup bahse konu belgelerde yer alan bilgilerin isteklilerin yeterlik değerlendirmesine esas alınıp alınamayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması amacıyla;

Mükelleflerin, bir önceki yıla ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesinin verilmesi için belirlenen kanuni sürelerden (hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden yirmi beşinci günü akşamına kadar) önce beyanname verebilmelerine imkan bulunup bulunmadığı,

Kurumlar Vergisi Beyannamesi verilme döneminden önce hazırlanan meslek mensubu (SMMM/YMMM) onaylı bilanço ve gelir tablosu bilgilerinin Başkanlığınız kayıtlarından teyit edilmesinin mümkün olup olmadığı,

Mücbir sebep halleri nedeniyle beyanname verme sürelerinin uzatılması durumunda mükelleflerin uzatılan süre öncesinde Kurumlar Vergisi Beyannamesi vermesine imkan bulunup bulunmadığı…” hususlarında bilgi talebinde bulunulmuştur.

Anılan yazıya Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 25.03.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan bila tarihli ve E-28149362-125.14-27860 sayılı yazıda “…5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Beyan esası" başlıklı 14 üncü maddesinde, “(1) Kurumlar vergisi, mükellefin veya vergi sorumlusunun beyanı üzerine tarh olunur. Beyanname, ilgili bulunduğu hesap döneminin sonuçlarını içerir. ... (3) Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden yirmibeşinci günü akşamına kadar mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilir. ...” hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden son günü bitimine kadar verilmektedir. Yasal süreden önce kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesine imkan bulunmamaktadır.

Öte yandan, mükelleflerin kurumlar vergisi beyannamesi ekinde vermiş oldukları bilanço ve gelir tablosu bilgilerinin, beyanname verilmeden önce Başkanlığımız kayıtlarından teyit edilmesi de mümkün değildir.

Diğer taraftan, 213 sayılı Kanununun 13 üncü maddesinde mücbir sebepler:

1.Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;

2.Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;

3.Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;

4.Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması,

gibi hallerdir.

Ayrıca, mezkûr Kanunun 15 inci maddesinde, 13 üncü maddede yazılı mücbir sebep hallerinden herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar sürelerin işlemeyeceği, bu takdirde tarh zaman aşımının işlemeyen süreler kadar uzayacağı, bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malûm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesinin gerekli olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yukarıdaki hükümlere göre, mükelleflerin mücbir sebep hali içinde bulunduklarını ispat ve tevsik etmeleri halinde, mücbir sebep hali devam ettiği sürece vergi ödevlerinin yerine getirilme süresi kanun hükmünden dolayı uzamaktadır.

Dolayısıyla, mücbir sebep kapsamında olan mükelleflerin, bu kapsamdaki kurumlar vergisi beyannamelerini mücbir sebep nedeniyle uzatılan sürenin sonuna kadar verebileceği gibi, bu beyanname ve bildirimlerini mücbir sebep ile uzatılan sürelerden önce, kanuni sürelerinde de verebilmeleri mümkün bulunmaktadır. …” şeklinde bilgi verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 04.02.2025 tarihinde düzenlenmiş olan YMM onaylı KİK025.1/H Bilanço Bilgileri Tablosu standart formu ile form ekinde yer alan 2024 yılına ait yıl sonu bilançosuna göre tespit edilen bilanço oranlarının İdari Şartname’de istenen kriterleri karşıladığı görülmüş olup, mevcut aşamada söz konusu verilerin Kamu İhale Kurumu ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon aracılığıyla teyidinin yapılamadığı anlaşılmakla birlikte, mükellef tarafından kurumlar vergisi beyannamesinin vergi dairesine verilmesinden sonra da idarece bu verilerin kontrolünün sağlanabileceği ve teyidinin yapılabileceği, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmeden önceki yasak fiil veya davranışlar nedeniyle fesih” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanununa göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü gereğince yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanununa göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği hükmü de göz önünde bulundurulduğunda, ilgili verilerin doğruluğuna aykırı bir durumun idarece tespiti halinde aktarılan Kanun maddesinde öngörülen yaptırımların uygulanabileceği anlaşıldığından, ihale komisyonunca söz konusu belgelerin geçerli olduğu yönünde yapılan tespitin yerinde olduğu,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesine göre bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin ya da bu belgelere eşdeğer belgelerin her ikisinin de idarece istenilmesinin zorunlu olduğu, bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında; ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve isteklilerin yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini, ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve isteklilerin yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunacağı anlaşılmış olup, anılan madde hükmünün cevaz verdiği şekilde istekli tarafından YMM tarafından KİK025.1/H Bilanço Bilgileri Tablosu standart formuna uygun olarak düzenlenen bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu anlaşılmıştır.****

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince istekliler tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgelerin sunulmasının gerektiği, sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde cari oranın 0,75’ten az olmaması, özkaynak oranının en az 0,15 olması, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklarına oranının ise 0,50’den küçük olması gerektiği, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde,**** bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilecekleri anlaşılmış, anılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı satırının bilanço bilgileri kısmında yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıl bilgisinin “2024” yılı olarak beyan edildiği; her ne kadar “cari oran”, “öz kaynak oranı” ile “kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı” satırlarının boş bırakıldığı görülse de anılan şirketin 2024 yılına ait bilanço bilgilerine dayanak oluşturan “Bilanço Bilgileri Tablosu”nun EKAP’a yüklendiği, ilgili isteklinin idarece istenen bilanço oranlarını sağladığı, EKAP’a yüklenen ve YMM tarafından düzenlenen bilanço bilgileri tablosunun KİK025.1/H Bilanço Bilgileri Tablosu standart formuna uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Söz konusu isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmi bilgileri kısmında ise, yeterlik değerlendirmesine esas alınması istenen yıl bilgisi olarak 2022 ve 2023 yıllarının beyan edildiği, 2022 yılına ait toplam cirosunun ******433,55 TL, 2023 yılına ait cirosunun ise ******543,62 TL olarak beyan edildiği, beyan edilen yıllara ait iş hacmi bilgilerine ilişkin olarak EKAP üzerinden alınan verilerin Kamu İhale Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon vasıtasıyla çekildiği, EKAP üzerinden elde edilen verilerle uyumlu olduğu, İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi gereğince istenilen asgari iş hacmi tutarının teklif bedelinin %25’i alındığında (103.200.000,00 x %25) 25.800.000,00 TL olduğu, istekli tarafından beyan edilen yıllara ait toplam ciro tutarının güncellenmeden dahi asgari iş hacmi tutarını karşıladığı görülmüştür.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanların, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabileceği, bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tablolarının sunulabileceği, bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, anılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iki önceki yılın gelir tablosu olan 2023 yılına ait toplam ciro bilgilerinin tek başına yeterliği sağladığı görülmekle birlikte iki önceki yılın (2023) ve üç önceki yılın (2022) gelir tablolarının parasal tutarlarının ortalamasının da yeterlik kriterlerini sağladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgileri tevsik etmek üzere istekliler tarafından bilanço ve iş hacmine ilişkin beyan edilmesi gereken yıl bilgilerinin aynı olması gerektiği yönünde kamu ihale mevzuatında bir zorunluluğun yer almadığı, başvuru sahibinin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgileri tevsik etmek üzere bilanço için 2024 yılının, ciro için 2023 yılının esas alınması yönünde yapılan beyanın çelişki doğurduğu hususundaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****