KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/014

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 09.04.2025

Karar No : 2025/UH.II-900

BAŞVURU SAHİBİ:

Şark Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/109623 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtma, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından 06.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtma, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şark Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 28.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2025 tarih ve 180166 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/580 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanlarının rekabeti engelleyici, katılımı daraltıcı ve isteklileri tereddütte bırakacak şekilde ve tekliflerin sağlıklı bir şekilde sunulmasına ve değerlendirilmesine engel olacak şekilde düzenlendiği şöyle ki;

1. Teknik Şartname’nin 16.10’uncu maddesinde işin ifasında çalıştırılacak olan personelin kadın olması durumunda 50 yaşını geçmemiş olması, erkek olması durumunda ise 55 yaşından gün almamış olması şartının getirildiği, söz konusu düzenleme ile yaş sınırı belirlenmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’de yumurta evsafında yumurtanın ağırlığının ortalama 60 gr (L boy) olarak belirlendiği, ancak Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği ekinde A sınıfı yumurtaların ağırlık sınıflarını gösteren tabloya göre büyük (L) sınıfında yer alan yumurtaların 63-73 gram arasında, orta (M) sınıfında yer alan yumurtaların 53-63 gram arasında olduğu, bu durumda Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği’ne aykırı şekilde düzenleme yapıldığı ve bu düzenlemenin isteklileri tereddüde düşürecek ve tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanmasını etkileyecek nitelikte olduğu,

Teknik Şartname’de bulunan Ek-3-kahvaltı örnek menüsünde bal verileceği, verilecek olan balın evsafında yer alan bal gramajı ile kahvaltıda verilecek olan bal gramajının birbiri ile çeliştiği, bu durumun maliyet hesabı yapmada belirsizlik ve tereddüt oluşturduğu; sağlıklı teklif fiyatı oluşturmayı engellediği, ihale dokümanını oluşturan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “ 66.1. Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

__a) Adı: Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtma, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtma, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmet Alım İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Genel Müdürlük Hizmet Binası-Paşa Malı. Piyalepaşa Bul. No:74 Şişli/İSTANBUL (Yerinde Üretim)

Odayeri Atık Bertaraf Tesisi -Göktürk Beldesi Eyüpsultan/İSTANBUL (Yerinde Üretim)
Kömürcüoda Atık Bertaraf Tesisi Şile/İSTANBUL (Yerinde Üretim)
Geri Kazanım ve Kompost Tesisi -Kemerburgaz-Eyüpsultan/İSTANBUL (Taşıma Usulü-Odayeri Atık Bertaraf Tesisi)

Gemi Atıkları Toplama ve İşletme Şefliği -Haydarpaşa Liman İçi, Üsküdar/İSTANBUL

(Taşıma Usulü° Könıürcüoda Atık Bertaraf Tesisi)

Seymen Atık Bertaraf Tesisi Eski İdari Bina; Seymen Köyü Silivri/İST ANBUL (Yerinde Üretim)

Seymen Atık Bertaraf Tesisi Yeni İdari Bina; Seymen Köyü Silivri/İSTANBUL (Taşıma

Usulü - Seymen Atık Bertaraf Tesisi Eski İdari Bina)

Yeni açılabilecek ya da kapatılacak lokasyonlardaki yemekhanelerin yerinde üretim ya da taşıma usulü ile ilgili tasarruf İdare'ye aittir. Bununla ilgili sürecin sağlıklı işletilebilmesi yüklenici sorumluluğunda olacaktır.” düzenlemesi,****

**** Teknik Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Araçlar ve Personel” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.10 Yüklenicinin çalıştıracağı personel 18 yaşını doldurmuş; kadın ise 50, erkek 55 yaşından gün almamış olacaktır.” düzenlemesinin olduğu görülmüştür.

İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından 06.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihalenin Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtma, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmet Alım İşi olduğu, Teknik Şartname’de çalıştırılacak personele ilişkin olarak 18 yaşını doldurmuş; kadın ise 50, erkek ise 55 yaşından gün almamış olması gerektiği yönünde düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.****

Kamu ihale mevzuatı uyarınca ihale konusu işin niteliği esas alınarak, idarelerce rekabet, eşit muamele, ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması ile verimlilik ve fonksiyonellik ilkeleri çerçevesinde çalıştırılması öngörülen personelin niteliklerine ilişkin belirlemelerin ihale dokümanında yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verilmiş, ayrıca Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirilmiş olmakla birlikte, çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Çalışma hakkının yaş bakımından sınırlandırılmasına ilişkin iş mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bir işte çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesinin ancak bu sınırı gerektirecek Kanun’da sayılan hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli bir yaşın üzerindekilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı gerekçelerin varlığı halinde mümkün olacağı kabul edilmelidir.

İhale konusu işin yemek pişirme, servis etme ve servis sonrası hizmetleri alımı olduğu dikkate alındığında, personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla özel olarak bir beden kuvveti, sağlık durumu, hızlı hareket edebilme kabiliyeti gibi özellikler dikkate alınmaksızın personelin tümü için Teknik Şartname’de üst yaş sınırı belirlenemeyeceği ve söz konusu yaş sınırı düzenlemesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından somut gerekçenin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Yemeklerin Niteliği” başlıklı 18’inci maddesinde “18.6 Yemek çeşitlerine göre bir porsiyonda bulunması gereken asgari çiğ net malzeme / yemek miktarları Ek-1 listede, Ramazan kumanyası malzeme miktarları Ek-2’te, örnek Kahvaltı menüsü Ek-3, örnek çorba menüsü Ek-4’te, örnek diyet menüsü Ek-5’te, örnek Tebliğ menü Ek-6’da belirtilmiştir…” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Gıda Malzemelerinin Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “ 4.55 BAL

4.55.1 TSE damgalı olmalıdır. Bu ballar tahammür etmeye başlamış ekşimiş tüylenme normal koku ve lezzet oluşmuş veya her hangi bir nedenle bozulmuş kirlenmiş olmamalı, saydam görünümlü olmalıdır.

…

4.55.4 Poşet üzerinde firma adı ve son kullanma tarihleri bulunmalıdır, 15 gr dan aşağı olmamalıdır.

…

TAVUK YUMURTASI

…

4.58.7 Ortalama olarak bir yumurtanın ağırlığı 60 gr dan az olmayacaktır. (L büyüklükte) ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin ekinde tablo halinde bulunan Ek - 3 Kahvaltı Menüsünde****“bal 20 gr” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin “yumurta” girdisine ilişkin iddiasına yönelik olarak; Teknik Şartname’nin ekinde yer alan kahvaltı menüsü içerisinde yumurtanın 1 adet verileceği, aynı Şartname’nin 4’üncü maddesinde gıda malzemelerinin özelliklerinin de belirtildiği, ortalama olarak bir yumurtanın ağırlığının 60 gr dan az olmayacağı __(L büyüklükte) anlaşılmıştır. Bununla beraber**** Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği’nin eki incelendiğinde “A Sınıfı Yumurtanın Ağırlık Sınıfları” kapsamında ağırlık sınıfı “büyük (L)” olan yumurtanın 63 ile 73 gram aralığında belirlenmiş olduğu görülmüştür.

Öte yandan başvuru sahibinin “bal” girdisine ilişkin iddiasına yönelik olarak;**** Teknik Şartname’nin ekinde yer alan kahvaltı menüsü içerisinde balın 20 gr olarak belirlendiği, yine aynı Şartname’nin 4’üncü maddesinde gıda malzemelerinin özelliklerinin belirtildiği, balın 15 gramdan az olamayacağı anlaşılmıştır.

**** Teknik Şartname’nin “Gıda Malzemelerinin Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde yumurtanın büyük (L) boy olması gerektiği ve ortalama olarak 60 gramdan az olamayacağının düzenlendiği, söz konusu girdiye ilişkin düzenleme ile ortalama asgari değerin belirlenmiş olduğu, Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği’nde büyük (L) boy yumurtanın 63 ile 73 gram arasında olması gerektiğinin belirlenmiş olduğu, 60 gramdan az olamayacağı belirlenen büyük boy yumurtaya ilişkin söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinin Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği’nde belirtilen büyük boy yumurta gramajıyla çelişki oluşturmadığı anlaşılmış olup isteklilerin tekliflerini oluşturmalarına engel teşkil etmediği ve başvuru sahibinin “yumurta” girdisine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yanı sıra**** yine Teknik Şartname’nin “Gıda Malzemelerinin Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde balın 15 gramdan az olamayacağı, aynı Şartname’nin ekinde tablo halinde yer alan kahvaltı menüsünde balın 20 gram olarak belirlendiği, dolayısıyla kahvaltı menüsü kapsamında belirtilen balın 15 gramın altında belirlenmediği anlaşılmış olup söz konusu düzenlemeler arasında çelişki bulunmadığı, Teknik Şartname’nin ekindeki kahvaltı menüsünde yer alan**** balın 20 gram olarak verileceği düzenlemesi kapsamında isteklilerin tekliflerini oluşturabilecekleri ve bu bağlamda başvuru sahibinin “bal” girdisine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****