KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/055

Gündem No : 46

Karar Tarihi : 31.12.2025

Karar No : 2025/UH.II-2877

BAŞVURU SAHİBİ:

Şaban UTAR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Malatya İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1876498 İhale Kayıt Numaralı “2026 Yılı Personel Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Malatya İşletme Müdürlüğü tarafından 25.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2026 Yılı Personel Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Şaban Utar’ın 04.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2025 tarih ve 202540 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2569 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin TF-28/İB-4 Pazarcık Servisi kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) İhale komisyonu kararında, komisyonun kendi alternatif maliyet analizlerini yaparak teklifi uygun bulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereğince, aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca isteklinin sorumluluğunda olduğu, komisyonun eksik açıklamayı tamamlayamayacağı, yorumlayamayacağı ve kendi hesaplamalarına dayanarak açıklamayı geçerli hâle getiremeyeceği, ihale komisyonu kararında işgücü maliyetinin bulunmadığının belirtildiği, bu durumun teklifin kabul edilmesinde gerekçe olarak gösterildiği, ancak taşımacılık hizmetinin en temel unsurlarından biri olan şoför maliyetinin sıfır olarak gösterilemeyeceği, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesi uyarınca personel çalıştırılmayan işlerde bile işçilik giderinin maliyet unsuru olduğu, işçilik maliyetinin yok sayılmasının hem hayatın olağan akışına hem de mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

b) Açıklama kapsamında zorunlu gider kalemlerine ilişkin belgelerin sunulmadığı, amortisman veya kira gideri, trafik sigortası, kasko, araç muayenesi, yıllık periyodik bakımlar, lastik giderleri ve MTV gibi kalemlere ilişkin hiçbir belgenin bulunmadığı, açıklamada yer alan maliyet tespit tutanaklarının SMMM/YMM onaylı olup olmadığının belirsiz olduğu, tutanaklarda herhangi bir meslek mensubu imzası, kaşesi veya tasdik şerhinin yer almadığı, Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesi gereğince açıklamaların belgeye dayanması gerektiği, meslek mensubu onayı bulunmayan maliyet tespit tutanaklarının geçerliliğinin olmadığı, bu durumun açıklamanın şekil şartlarını taşımadığı anlamına geldiği,

c) Aşırı düşük teklif açıklamasında araç kira bedelinin aylık 1.250,00 TL olarak gösterildiği, gerek aynı modelde araçların piyasa kiralama bedelleri, gerek amortisman karşılıkları ve güncel ikinci el piyasa değerleri göz önünde bulundurulduğunda 1.250,00 TL tutarındaki bedelin söz konusu maliyeti karşılayamayacağı, açıklamada bu bedelin hangi yöntemle hesaplandığına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, kiralama sözleşmesi, proforma fatura, amortisman tablosu veya kasko değeri üzerinden yapılan bir hesaplamanın bulunmadığı, giderin SMMM veya YMM tarafından tasdik edildiğine dair bir onaya yer verilmediği, araç kira bedeli olarak beyan edilen tutarın hem ekonomik gerçeklikle bağdaşmadığı, hem de Tebliğ’in öngördüğü tevsik şartlarını taşımadığı,

ç) Yakıt giderine ilişkin bir sözleşme sunulmuş olsa da, sözleşmedeki fiyatların Tebliğ’in 79.2.7’nci maddesinde belirtilen EPDK referans fiyatlarıyla uyumlu olmadığı, yakıt tüketim miktarının teknik olarak hesaplanmadığı, güzergâh, kilometre değeri ve sefer sayısına ilişkin ara hesaplamaların sunulmadığı, yakıt giderinin tevsik edilmediği, idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevapta, değerlendirmelerde somut gerekçelere yer verilmediği, yalnızca komisyon kararındaki genel ifadelerin tekrarlandığı, hangi belgelerin incelendiğinin, açıklamanın neden uygun bulunduğunun veya maliyet bileşenlerinin ne şekilde değerlendirildiğinin ortaya konulmadığı, belirtilen gerekçelerle söz konusu istekli tarafından sunulan açıklamanın reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Personel Taşıma Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

8 kısım 11 güzergahta yıllık 6.450 tam sefer

Her dolu taşıma yarım sefer, dolu geliş-dolu dönüşler tam sefer sayılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Müdürlüğe bağlı Malatya ili Yeşilyurt, Yazıhan, Hekimhan ilçeleri ile Sivas Kangal, K.maraş Pazarcık ilçelerinde konuşlu üniteler” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Yükleniciye sefer başına birim fiyat üzerinden ödeme yapılacaktır. Birim fiyata ayrıca fiyat farkı yansıtılacaktır. Bunun haricinde her türlü personel gideri, sosyal ödemeler, her türlü vergi resim harç vb. yükleniciye aittir. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı tarafından 25.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ve 8 kısımdan oluşan incelemeye konu ihalenin 8’inci kısmına (TF-28/İB-4 Pazarcık Servisi) ilişkin 01.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre söz konusu kısma 10 isteklinin teklif sunduğu, anılan kısımda sınır değerin 914.536,99 TL olarak belirlendiği, İlkay Parlak ve Kms Taşcıoğlu Taşımacılık Turizm Otomotiv Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin sınır değerin altında olduğu, yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde Kms Taşcıoğlu Taşımacılık Turizm Otomotiv Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, sunduğu açıklama uygun görülen İlkay Parlak’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Şaban Utar’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 26.11.2025 tarihinde teklifi sınır değer altında kalan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “2026 YILI PERSONEL TAŞIMA İŞİ ihalesinin TF-28/İB-4 Pazarcık Servisi kısmında 24.11.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 01.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.

…

Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri :

Şartnameye uygun servis aracına ait Ruhsat sureti (aracın öz mal olup olmadığının belgelendirilmesi)

Araç öz mal değil ise kiralama sözleşme giderinin tespit edilebilmesi için, bu aracın (bu aracın yoksa aynı muadil bir aracın) güncel bir kiralama sözleşmesi örneği (imzalı kaşeli)

Araçta çalışacak personelin ücret ve SGK giderleri hesabı (2025 yılı baz alınıp yıllık hazırlanacak muhasebe onaylı)

Ruhsatı ibraz edilen aracın yetkili servisten alınmış güncel km yakıt sarfiyat raporu (imzalı kaşeli)

Ruhsatı ibraz edilen aracın 2025 yılı sigorta, fenni muayene, MTV (2 taksit toplam) ödeme belgeleri veya dekontları

Aracın 4 lastik değişimi ve yıllık periyodik bakım masrafının (yağ, filtre, bakım vs) tespit edilebilmesi için piyasadan alınmış imzalı kaşeli fiyat teklifi

Yüklenicinin söz konusu işte düşük fiyatla sorunsuz gerçekleştirebileceğine diğer açıklamaları” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla idarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında önemli teklif bileşenlerinin şüpheye mahal vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…yıllık periyodik bakım masrafının (yağ, filtre, bakım vs) tespit edilebilmesi için piyasadan alınmış imzalı kaşeli fiyat teklifi,” ile “Yüklenicinin söz konusu işte düşük fiyatla sorunsuz gerçekleştirebileceğine diğer açıklamaları” ifadelerine yer verildiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifteki önemli bileşenlerin tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenmesi gerektiği, ancak söz konusu yazıda yıllık periyodik bakım masraflarına ilişkin olarak “yağ, filtre, bakım vs” ifadesinin kullanıldığı, yağ, filtre ve bakım giderleri dışındaki maliyetlere yönelik “vs” denilmek suretiyle muğlaklık oluştuğu, yanı sıra “söz konusu işte düşük fiyatla sorunsuz gerçekleştirebileceğine dair diğer açıklamaları” ifadesinde yer alan “diğer açıklamalar” şeklinde belirtilen giderlerin doküman düzenlemelerinde yer alan gider bileşenlerinden hangilerini kapsadığının anlaşılamadığı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenleri mevzuata uygun, açık ve net olarak belirlemediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Araç öz mal değil ise kiralama sözleşme giderinin tespit edilebilmesi için, bu aracın (bu aracın yoksa aynı muadil bir aracın) güncel bir kiralama sözleşmesi örneği (imzalı kaşeli)” ifadesine yer verilmek suretiyle kendi malı olmayan aracın açıklanmasına ilişkin olarak kiralama sözleşmesinin sunulmasının istendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde aşırı düşük teklif açıklama yöntemlerinin belirlendiği, ancak belirlenen yöntemler arasında sözleşme ile açıklama yapılmasının yer almadığı, kendi malı olmayan söz konusu araç maliyetine ilişkin olarak anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak açıklama istenmesi gerektiği, dolayısıyla idare tarafından bu yönde açıklama talebinde bulunulmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.__

__

Bununla birlikte gönderilen yazıda “Şartnameye uygun servis aracına ait Ruhsat sureti (aracın öz mal olup olmadığının belgelendirilmesi)” ifadesi ile kendi malı olan araca yönelik ruhsat suretinin sunulmasının istendiği, ancak kendi malı olan araçlara ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının amortisman maliyeti üzerinden yapılması gerektiği, amortisman hesabı ve buna dayanak olan belgeler istenilmeksizin yalnızca ruhsat sunulması istenilerek söz konusu maliyete yönelik sağlıklı değerlendirme yapılamayacağı, bu yönüyle kendi malı olan araca ilişkin amortisman ve dayanağı belgeler istenilerek sorgulamanın yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan idare tarafından ruhsatı ibraz edilen aracın yetkili servisten alınmış güncel kilometre yakıt sarfiyat raporunun sunulmasının da istendiği, söz konusu yakıt sarfiyat raporu istenilmek suretiyle idarenin akaryakıt maliyetini önemli teklif bileşeni olarak sorgulama konusu ettiğinin anlaşıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesi gereğince istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınacağı, bu bağlamda akaryakıt maliyetine ilişkin olarak söz konusu Tebliğ maddesine uygun fiyat ile açıklama yapılması istenilmeksizin yalnızca aracın yetkili servisten alınmış güncel kilometre yakıt sarfiyat raporu istenilerek sağlıklı değerlendirme yapılamayacağı, anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak akaryakıt giderinin sunulmasının da istenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

__

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık, net ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde tespit edilmesi ve teklifte önemli olduğu belirlenen bu bileşenlere ilişkin mevzuat kapsamında belirlenen yöntemler dahilinde teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

__

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

__

__ Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık, net ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde tespit edilmesi ve teklifte önemli olduğu belirlenen bu bileşenlere ilişkin mevzuat kapsamında belirlenen yöntemler dahilinde teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****