KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 70

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UH.II-2662

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Emin Ektirici,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Amasya Belediyesi Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1834349 İhale Kayıt Numaralı “12 Ay Süreli 22 Adet Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Amasya Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 26.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Ay Süreli 22 Adet Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Emin Ektiricinin 19.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2025 tarih ve 201408 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2445 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale kapsamında çalıştırılacak araçların teknik özellikleri ve en az 2024 model olması gerektiğine yönelik düzenlemeler ile işe başlama tarihi birlikte değerlendirildiğinde anılan araçların 2-4 aydan daha kısa sürede teslim edilme imkanının bulunmadığı, araç özelliklerinin belirlendiği aralıkların sınırlı olduğu, bazı araçların sade ve anlaşılır şekilde teknik özelliklerinin belirtilmesine rağmen özel üretim gerektiren ve temini zor olan araçların çok detaylı ve ekstra özellikli belirlendiği, daha düşük model araçlar ile hizmetin yerine getirilmesinin daha ekonomik ve verimli olmasına rağmen yüksek modelli ve elinde hazır araçları olan belli isteklilerin ihaleye katılımına yönelik düzenlemelerin kamu ihale mevzuatına ve 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.” hükmü yer almaktadır.

17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 Ay Süreli 22 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

22 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Amasya Belediyesi Hizmet Sınırlarında” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (ÜçyüzAltmışBeş) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,****

**** Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde****“10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Amasya Merkez Muhtelif Mahalleler

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (Üç) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Teknik Şartname’nin “İşin süresi” başlıklı 2’nci maddesinde****“İşin süresi 365 takvim günüdür.

İşin Başlama Tarihi:15.12.2025 İşin Bitiş Tarihi:14.12.2026” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “Çalıştırılacak Araçlar” başlıklı tabloda aşağıdaki düzenleme yer almaktadır.****

Aynı Şartname’nin “İhale Kapsamında Çalıştırılacak Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı tabloda ise aşağıdaki düzenleme yer almaktadır.****

__

__

__

Başvuruya konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Amasya Belediyesi Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “12 Ay Süreli 22 Adet Araç Kiralama” ihalesi olduğu, başvuru sahibinin itirazen şikayete konu edilen iddiasına yönelik olarak idare tarafından “İstenen 22 aracın, ilgili hizmet türünün süreklilik arz etmesi ve toplum sağlığı açısından önemine binaen asgari 2024 model olması talep edilmiştir.” şeklinde cevap verildiği, anılan cevapta hizmetin süreklilik göstermesi ve toplum sağlığı gerekçe gösterilerek ihale kapsamında hizmet verecek 22 aracın asgari 2024 model belirlendiği ifade edilerek şikayet başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan araçların teknik özelliklerinin belirtildiği tabloda yer alan düzenlemeler incelendiğinde, süresi 12 ayı kapsayan işte, 22 adet araç için model yılı itibarıyla “ En Az 2024 veya daha üzeri Model ” olma koşulunun arandığı anlaşılmıştır.

**** İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır. Öte yandan, belirlenecek teknik kriterlerin, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin bütüncül olarak dikkate alınması, ayrıca, ilgili diğer güncel mevzuatın öngördüğü esasların da gözetilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, ihale konusu işin süresi, ifa yeri, araçların niteliği, kullanım koşulları ve amacı ile hizmetin sorunsuz yürütülmesi amacıyla Teknik Şartname’nin aktarılan ilgili maddelerinde yapılan düzenlemeler bir arada dikkate alındığında, araçların tamamını kapsar şekilde, en az 2024 model olma özellikleri yönünden araçlara ilişkin getirilen koşulların teklif maliyetlerinin yükselmesine sebebiyet vereceği,**** söz konusu koşulların getirilme sebebinin makul ve geçerli bir gerekçe ile ortaya konulmadığı,**** dolayısıyla bu şartlar altında objektif bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği ve netice itibarıyla idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olup idarece yapılan söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu ve rekabeti engellediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.****

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****