KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 68

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UH.II-2660

BAŞVURU SAHİBİ:

Bölkar Tarım ve Hayvancılık Gıda Taş. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. - Doğu Bey Petrol Tarım Taş. Hayvancılık Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1036229 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 19.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bölkar Tarım ve Hayvancılık Gıda Taş. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. - Doğu Bey Petrol Tarım Taş. Hayvancılık Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 20.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2025 tarih ve 201853 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2490 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 3’üncü kısmı üzerinde bırakılan Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Amortisman maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde araçlarda bulunması gereken özelliklerin düzenlendiği, model yılı, kapasite ve özellikler yönünden istenilen kriterleri sağlamayan araçlar üzerinden yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, amortisman maliyeti üzerinden açıklama yapılan araçların amortisman payı tespit tutanağı ile açıklanmadığı, ve meslek mensubu tarafından amortisman oranı belirtilerek kaşe ve imza işleminin yapılmadığı, ihale tarihi itibarıyla sahip olunmayan araçlara yönelik satın alma fiyat teklifi dikkate alınarak amortisman açıklaması yapılamayacağı, işin yapılacağı yıllar dikkate alınarak amortisman hesaplanması gerekirken gün sayısı üzerinden maliyet hesaplandığı,

**** b) Araç kiralama maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, ihale dokümanında yer alan özellik, model yılı ve koltuk sayılarına aykırı ve eksik miktarlar dikkate alınarak açıklamada bulunulduğu, kiralama, bakım onarım, akü, araç takip sistemi ve lastik fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan ibarelerin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği veya serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaların ilgili alanda faaliyette bulunmadıkları, sunulan belgelerle teklif edilen araçlara ilişkin belgelerin uyumlu olmadığı, araçların kiralama sürelerinin ihale dokümanı kapsamında belirlenen sürelerden eksik olarak belirlendiği, kiralama maliyetinin tek bir araç ve gün üzerinden fiyat teklifi alınarak hesaplandığı, bu noktada işin tamamı yönünden maliyet hesaplaması yapılmadığı, araç kiralamaya yönelik fiyat teklifinde bakım onarım, akü, araç takip sistemi, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edildiği,

c) Periyodik bakım onarım maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, anılan gider kapsamında araçların marka, model ve kapasitesinin belirtilmediği, fiyat teklifinde bakım onarım sayısının yer almadığı, teklif edilen araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bu kapsamda bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı, anılan belgelerin yetkili servis ya da satıcılarından alınmadığı, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının sunulmadığı ve bakım onarım sayısının eksik hesaplandığı, bakım onarıma ilişkin fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tek bir satırda gösterildiği ve mekanik işçilik maliyeti dikkate alınmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklamada bulunulduğu, tankerin bakım onarım maliyetine yönelik herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, araçların bakım onarım aralıkları ve kat edecekleri mesafe dikkate alınmadan açıklamada bulunulduğu, söz konusu değerler kapsamında 11 adet periyodik bakımın gerçekleştirilmesi gerektiği,

d) Akaryakıt maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, ihale dokümanında belirlenen mesafelerden daha düşük bir mesafe dikkate alınarak akaryakıt maliyetinin açıklandığı, akaryakıt maliyeti kapsamında ihale dokümanında belirlenen araç tipleri dikkate alınmadan ve yakıt sarfiyatına yönelik yetkili servislerden alınmış belge sunulmadan açıklamada bulunulduğu, bazı araçlara yönelik sunulan beyan yazısında şehir dışı ya da şehir içi-şehir dışı karışık tüketim değerleri dikkate alınarak açıklamada bulunulduğu ve araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmediği, bu durumun kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların bilgileriyle uyumlu olmadığı, katalog üzerinden yapılan açıklamanın da kabulünün mümkün olmadığı, katalogların sıfır araçlara ilişkin olduğu ve teklif edilen araçlarla uyumlu olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesindeki açıklamalar dikkate alınmaksızın açıklamada bulunulduğu,

**** e) Lastik maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, kiralama fiyat teklifi ve amortismana konu edilen araçlarda belirlenen lastik ebatlarına uygun olmayan lastik bilgileri dikkate alınarak açıklamada bulunulduğu, lastik fiyat teklifinde araçlar için en az 4 yazlık, 4 kışlık lastik üzerinden açıklamada bulunulması gerekirken bu miktarlar dikkate alınmadan açıklamada bulunulduğu, lastik maliyetinin fiyat teklifi ve yapılacak taşıma mesafesi oranlanarak açıklandığı,

**** f) Akü maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, aküye yönelik fiyat teklifinde araçların marka, model, kapasiteleri ile akü sayısının belirtilmediği, dolayısıyla işin gerçekleştirileceği araçlar ile akü değişimi yapılacak araçların farklı olduğu, araçların toplam kat edecekleri mesafeler dikkate alınmadan akü maliyetinin hesaplandığı, iş kapsamında toplam 11 adet akü değişiminin gerçekleştirilmesi gerektiği,

**** g) Araç takip kontrol sistemi yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, 11 adet araca ilişkin anılan maliyet hesaplamasının yapılmadığı, fiyat teklifinde araç takip cihazı ve aylık hat – lisans kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tek bir satırda gösterildiği,

h) Kiralama, bakım onarım, akü, araç takip sistemi ve lastik fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, tutanağın ekinde sunulması gereken şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulan faaliyet belgesinin süresinin geçtiği, tutanakların tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyumlu olmadığı, tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde belirlenen tarihlerle uyumlu olmadığı, faturaların kayıtlı olduğu 2025 yılına ait defter bilgilerine tutanağın 3’üncü kısmındaki ilgili bölümde yer verilmediği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği ve sonradan elle yazılarak doldurulduğu, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının temsile yetkili kişilerce imzalanmadığı, müşterek imza gereken durumlarda tek imzanın bulunduğu, firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde vekilin teklif vermeye yetkisinin bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, fatura bilgileri tablosundaki tutar ve miktar toplamlarının, tablolara birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı yansıtıldığı, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, fatura bilgileri tablosundaki tarihlerin tutanağa esas üç aylık süreyle uyumlu olmadığı, maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin tespit tutanağında ortalama birim maliyetlere ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan meslek mensubu beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edildiği, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olmadığı, araçların türü ve kapasiteleri belirtilmeyen faturalarla açıklama yapıldığı, fatura bilgileri tablolarında mal hizmetlerin adı, türü, fiyatı ve miktarının anlaşılamadığı, fiyat teklifinde birim saat olarak belirleme yapılırken tespit tutanağında saat/gün yerine gün/saat olarak açıklamada bulunulduğu,

ı) Trafik sigortası maliyeti yönünden açıklamanın uygun olmadığı, sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük/bölge müdürlüğü teyidinin yer almadığı, bölge müdürlüğünün iki imzası bulunması gerekirken tek imzanın bulunduğu, önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden açıklamada bulunulduğu, sigorta fiyat teklifinde araçların marka, model ve adetlerinin belirtilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlarla sigorta yapılacak araçların marka, model ve adetlerinin farklı olduğu, fiyat teklifi alınan sigorta bölge müdürlüğüne tekliflerinin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun ve imzası bulunan kişinin yetkisi varsa münferiden sigortası şirketini temsile yetkisi bulunup bulunmadığının anlaşılması için yazı yazılması gerektiği,

i)**** Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçüm maliyeti yönünden açıklamanın uygun olmadığı, anılan kalemlerde çalıştırılacak araçlar yönünden eksik maliyet hesaplaması yapıldığı, eksik koltuk adetleri, uygun olmayan model yılı baz alınarak motorlu taşıtlar vergisinin hesaplandığı, ihale konusu iş kapsamında işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı, sözleşme giderleri ve genel giderlere yönelik açıklamanın eksik hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in ilan tarihinde yürürlükte olan “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.****

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

__

__

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ortaöğretim öğrencilerinin taşıma merkezi okullara 48 araç ile 185 iş günü taşınması hizmet alımı işi” düzenlemesi,****

__

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.****

Başvuruya konu ihalede 23 adet ihale dokümanının indirildiği ve**** 19.08.2025 tarihinde yapılan ihalenin itirazen şikayete konu edilen 3’üncü kısmına 13 isteklinin katıldığı,**** 02.09.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin 3’üncü kısmının idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilen Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Bölkar Tarım ve Hayvancılık Gıda Taş. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. - Doğu Bey Petrol Tarım Taş. Hayvancılık Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.****

02.09.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı üzerine başvuru sahibi Bölkar Tarım ve Hayvancılık Gıda Taş. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. - Doğu Bey Petrol Tarım Taş. Hayvancılık Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde 01.10.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2158 sayılı Kurul kararının alındığı, anılan Kurul kararında “idare tarafından ihalenin şikayete konu 3’üncü kısmında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi aşamadan sonraki ihale ve bu işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararı üzerine gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda 11.11.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu komisyon kararına göre ihalenin 3’üncü kısmının idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilen Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Bölkar Tarım ve Hayvancılık Gıda Taş. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. - Doğu Bey Petrol Tarım Taş. Hayvancılık Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhalenin 3’üncü kısmı üzerinde bırakılan Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin sınır değerin altında olması nedeniyle anılan istekliye EKAP üzerinden gönderilen 22.10.2025 tarihli yazıda“1- Araç Amortisman ve /veya kiralama maliyeti 2- Sürücü ücret gideri 3- Akaryakıt maliyeti 4- Bakım maliyeti 5- Lastik maliyeti 6- Motorlu taşılar vergisi maliyeti 7- Araç fenni muayene maliyeti 8- Zorunlu trafik ve koltuk ferdi kaza sigorta giderleri 9- Egzoz emisyon maliyeti 10- İhale Karar damga vergisi 11- Sözleşme damga vergisi 12- Kamu İhale Kurum Payı” ifadelerine yer verilerek önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak ihalenin 3’üncü kısmına teklif veren ve teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi Kemal Bölükbaşı ve Elbey Global Taş. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği tespit edilmiştir.

__

Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.

Kamu İhale Kurulu’nun inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak alınan 01.10.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2158 sayılı kararında teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiğinin açık bir şekilde ifade edildiği, idarece tespit edilen sınır değer altında geçerli teklif veren 3 istekli bulunmasına rağmen, bu isteklilerden sadece en düşük teklif sahibi Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşıldığından, ilgili mevzuat hüküm ve açıklamalarına uygunluk denetimi yapılabilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamasının aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle sınır değer altında teklif veren tüm isteklilere yapılması gerektiğine karar verilmiş ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemiş isteklilere yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığı hakkında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

**** Yapılan incelemede alınan söz konusu Kurul kararı gereğince, idare tarafından ihalenin şikayete konu 3’üncü kısmında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği halde, idare tarafından sadece Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.den istenilmesinin Kurul kararının eksik uygulanması sonucunu doğurduğu, ayrıca 11.11.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında idare tarafından EKAP sisteminin diğer isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine izin verilmediği ileri sürülse de EKAP İletişim Merkezi’nden alınacak teknik yardım sayesinde mevcut durumun kolay bir şekilde düzeltilebileceğinin de açık olduğu anlaşıldığından ihalenin 3’üncü kısmında aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.****

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından ihalenin şikayete konu 3’üncü kısmında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamaları istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****