KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 65

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UH.II-2657

BAŞVURU SAHİBİ:

Er Akkayalar Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sakarya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1419879 İhale Kayıt Numaralı “Sakarya Aile Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü İle Bağlı Kuruluşların 2026 Mali Yılı (01/01/2026-31/12/2026) Tarihleri Arası Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servisi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sakarya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 16.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sakarya Aile Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü İle Bağlı Kuruluşların 2026 Mali Yılı (01/01/2026-31/12/2026) Tarihleri Arası Malzeme Dahil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servisi İşi” ihalesine ilişkin olarak Er Akkayalar Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 07.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.11.2025 tarih ve 200174 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2321 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 3’üncü kısmının üzerinde bırakıldığı Orhan Sipahi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu kapsamda;

1. Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan Hesap Sunum Cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olduğu, anılan Cetvel’de yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki (ticaret borsa bültenleri ile fiyat teklifleri - Ek-O.6 Tutanağı – Ek-O.7 Tutanağı) birim fiyatlar arasında uyumsuzlukların olduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,

2. Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80 – 0,95) arasında olmadığı,

3. Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki alabalık (temizlenmiş), armut, aşurelik buğday, ayçiçek yağı, badem içi, beyaz lahana, beyaz peynir, buğday unu, bulgur, ceviz içi, çarliston biber, çilek, dana karaciğer, domates, elma, erişte, fındık içi, galeta unu, havuç, ıspanak, irmik, kabak, karnabahar, karpuz, kaşar peyniri, kavun, kereviz, kırmızı lahana, kiraz, kivi, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru incir, kuru kayısı, kuru soğan, kuru üzüm, kuş üzümü, limon, lor peyniri, makarna, mandalina, mantar, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pırasa, pirinç, pirinç unu, portakal, salatalık, sarımsak, siyah zeytin, süt, şeftali, şehriye, tavuk baget, tavuk eti (kalça), tavuk göğüs, tavuk incik, taze fasulye, taze soğan, tereyağı, yassı kadayıf (hazır), yeşil mercimek, yeşil zeytin, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının Ek-H.4 Cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarının açıklamasının ihale tarihinden geriye doğru 1 (yıl) içerisinde olmayıp daha eski tarihlere ilişkin bültenlerin veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması ve asgari birim fiyatların kullanılması suretiyle yapıldığı,

4. Örnek yemek menüsünde yer alan ana girdilerin (bardak su 200 cc, etli hazır mantı-dondurulmuş, küp şeker-sargılı, lor peyniri, maden suyu 200 ml, paket tahin helva 75 gr, paket tahin+pekmez 40 gr, poşet çay 1,5 gr, roll ekmek 50 gr, sade poğaça 100 gr, süt, şekerpare, yassı kadayıf vb.) fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, açıklamada yer alan ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, mevzuata aykırı olarak ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyidinin yapılamayacağı,

5. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılabilmesi için anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması gerektiği halde aşırı düşük açıklamasının hiçbir hukuki gerekçe gösterilmeden üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapıldığı, kaldı ki söz konusu fiyat teklifleri ile açıklanan girdilere ilişkin fiyatların ticaret borsa bültenlerinde veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde bulunduğu, bununla birlikte aynı fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5: Maliyet Tespit Tutanağı ve Ek-O.6: Satış Tespit Tutanağı’nın fiyat tekliflerinin ekinde yer almadığı,

6. Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki girdilerden olan “ceviz içi”, “çam fıstığı” ve “fındık içi” ürünlerinin birim fiyatlarının ticaret borsası bültenlerinde yer almadığı halde aşırı düşük teklif açıklamasında ticaret borsalarında yer alan “ceviz”, “çam fıstığı” ve “fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı, ticaret borsa bültenlerinde “salt fındık”, “salt çam fıstığı” “salt ceviz”, “fındık içi”, “çam fıstığı içi” ve “ceviz içi” ürünleri ayrı ayrı yer aldığından ve birim fiyatları da birbirinden farklılık arz ettiğinden, “salt fındık”, “salt çam fıstığı” ve “salt ceviz” üzerinden açıklamada bulunulmasının maliyet düşürücü olduğu,

7. İşçilik giderinin, asgari işçilik maliyeti üzerine sözleşme gideri ile genel giderlerin dahil edilmeden açıklandığı, bununla birlikte sözleşme giderleri ile genel giderler için ayrıca açıklamada bulunulmadığı, dolayısıyla işçilik maliyetine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı,

8. Açıklama kapsamında sunulan Ek-O.7: Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın güncel standart formuna uygun düzenlenmediği, satışlar üzerinden açıklama yapıldığından Fatura Bilgileri Tablosu’nda “alıcı” firmaya ilişkin bilgilerin bulunmadığı, bunun yerine açıklama yapan istekliye ilişkin bilgilere yer verildiği, belgenin tarih ve sayısının bulunmadığı, belgenin her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, tutanağın birinci sayfasındaki SMMM bilgileri ile kaşedeki bilgilerin farklı olduğu, tutanak ekinde meslek mensubunun faaliyet belgesinin yer almadığı, ihale ilan tarihi 18.09.2025 olduğundan, Tutanağın “01.04.2025 – 30.06.2025” tarihlerine veya bundan önceki üç aya (01.01.2025 – 31.03.2025) ilişkin olması gerekirken 01.07.2025-30.09.2025 tarihleri arasındaki vergi dönemine ait faturalara ilişkin olduğu, Tutanağa esas üç aylık sürenin kamu ihale mevzuatına uygun olarak belirtilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

__

__

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde; “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, idarece ihale dokümanında iki haftalık örnek yemek menüsüne yer verilerek maliyet hesabında söz konusu örnek menüdeki yemek çeşitleri için yine dokümanın bir parçası olan Gıda Rasyonu’nda yer alan ana girdi miktarlarının baz alınacağının düzenlendiği görülmüştür. Bununla birlikte, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin düzenleme yapıldığı, bu kapsamda ihalenin 3’üncü kısmında teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

İhalenin 3’üncü kısmının üzerinde bırakıldığı Orhan Sipahi tarafından sunulan açıklamaya bakıldığında, açıklama kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin ve bu Cetvel’deki fiyatların tevsikine ilişkin belgelerin sunulduğu görülmüş olup Cetvel’de yer alan ana girdilere ait birim fiyatlar ile bu fiyatların dayanağı olan belgelerdeki birim fiyatların karşılaştırılması sonucu Malzemeli Yemek Hesap Sunum Cetveli’nde yer alan girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, T.C. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi, Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Tic. A.Ş. (BESAŞ) ve ticaret borsa bültenleri fiyatları arasında uyumsuzluk bulunmadığı ve açıklama yöntemleri kısmında ortalama birim fiyatların bültenlerin kaçıncı sayfasında yer aldığının belirtildiği saptanmış ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; “… 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” açıklaması yer almaktadır.__

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, isteklice sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde __ işçilik maliyetinin 2.537.351,29 TL; ana girdi maliyetinin 3.636.023,85 TL olduğu anlaşılmış olup istekliye ait teklif tutarının toplam 6.666.019,81 TL olduğu göz önüne alındığında işçilik maliyetinin toplam teklif tutarına oranının yaklaşık olarak 0,38 olduğu ve ana girdi maliyetinin toplam teklif tutarına oranının ise yaklaşık olarak 0,55 olduğu, bu iki oranın toplamının 0,93 olduğu hesaplanmış olup söz konusu bu oranın Kamu İhale genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki açıklamalar ile uyumlu olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “ÖRNEK YEMEK MENÜSÜ” başlıklı bölümünde; “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasının daha nesnel koşullar altında yapılmasının sağlanması amacıyla, Hizmet alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan ve 07.06.2014 tarih ve 29023 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan değişikliklere göre, malzemeli yemek alımı ihalelerinde idarelerin iki haftalık menü düzenlemesi yapmaları zorunlu hale getirilmiş olup örnek iki haftalık menü aşağıda yer almaktadır.

Maliyet hesabında iki haftalık örnek menüde yer alan yemek çeşitleri için her yaş grubuna ilişkin Gıda Rasyonunda yer alan ana girdi miktarları baz alınacaktır. Gıda Rasyonunda girdi miktarları bulunmayan yemek çeşitleri için bu şartnamede belirtilen gramajlar baz alınacaktır.

__

__

1. HAFTA ÖRNEK YEMEK MENÜSÜ

1. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Çay*| Beyaz Peynir| Siyah Zeytin| Patates Kızartma| Yumurta| Roll Ekmek| Su (200 ml)
Ara Öğün| Paket Ayran| Kalem Böreği| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Kırmızı Mercimek Çorba| Etli Bamya| Bulgur Pilavı| Taze Kayısı| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Yayla Çorba| Izgara Köfte| Sade Makarna| Cacık| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

2. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Süt (UHT)| Siyah Zeytin| Omlet (Kaşar Peynirli)| Açma| Paket Reçel+Paket Tereyağ| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Hazır Meyve Suyu (Paket)| Pizza| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Ezogelin Çorba| Çiftlik Kebabı| Peynirli Makarna| Fırın Sütlaç| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
__| Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Domates (Şafak) Çorbası| Etli Taze Fasulye| Şehriyeli Pirinç Pilavı| Havuç Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

3. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Bitkisel Çaylar (Ihlamur)| Tulum Peyniri| Yeşil Zeytin| Omlet (Beyaz Peynirli)| Açık Reçel| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Hazır Meyve Suyu (Paket)| Peynirli Su Böreği| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Düğün Çorbası| Karnıyarık| Salçalı Makarna| Paket Yoğurt| Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Terbiyeli Şehriye Çorbası| Tavuk Yahni| Peynirli Su Böreği| Kavun| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

4. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Çay*| Beyaz Peynir| Siyah Zeytin| Simit| Patates Kızartma| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Hazır Meyve Suyu (Açık)| Sade Kek| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Sebze Çorba (Kış)| Ekşili Köfte| Karışık Kızartma (Yaz)| Mevsim Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Un Çorbası| Etli Kış Türlüsü| Kapalı Kaşarlı Pide| Elma Kompostosu| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

5. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Bitkisel Çaylar
(Ihlamur)| Yumurta| Burgu Peynir| Sucuk| Açık Kakaolu Fındık Kreması| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Çay*| Sütlü İrmik Tatlısı| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Pirinç Çorba| Etli Kuru Fasulye| Sade Pirinç Pilavı| Muz| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Yeşil Mercimek Çorbası| Rosto Et (Püreli)| Yeşil Biber Kızartma (Yoğurtlu)| Akdeniz Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

6. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Süt (UHT)| Beyaz Peynir| Zeytin Ezmesi| Menemen| Salatalık| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Paket Yoğurt| Peynirli Tepsi Böreği| Su (200 ml))| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Ezogelin Çorba| Fırında Balık (Levrek)| Napoliten Soslu Makarna| İrmik Helva| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Tarhana Çorbası| Etli Nohut| Domatesli Pirinç Pilavı| Karışık Hoşaf| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

7. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Çay*| Kaşar Peyniri| Siyah Zeytin| Sucuklu Yumurta| Paket Tahin+__Pekmez (Üzüm)| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Çay*| Üzümlü Kek| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Patates Çorba| Et Döner| Şehriyeli Pirinç Pilavı| Kırmızı Lahana Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Kırmızı Mercimek Çorba| Kıymalı Ispanak| Mantı| Elma| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

2. HAFTA ÖRNEK YEMEK MENÜSÜ

1. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Çay*| Beyaz Peynir| Siyah Zeytin| Söğüş Domates+__Salatalık
(Eşit Miktarlarda)| Yumurta| Roll Ekmek| Su (200 ml)
Ara Öğün| Paket Ayran| Ispanaklı Yufka Böreği| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Köylü Çorba| Sucuklu Kuru Fasulye| Sade Pirinç Pilavı| Cacık| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Ezogelin Çorba| Mantarlı Et Sote| Peynirli Milföy Böreği| Patates Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

2. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Süt (UHT)| Kaşar Peyniri| Siyah Zeytin| Yumurtalı Patates| Peynirli Poğaça| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Paket Bitkisel Çaylar
(Kuşburnu)| Fişek Kek| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Yüzük Çorba| Terbiyeli Köfte| Nohutlu Bulgur Pilavı| Hanım Göbeği| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Düğün Çorbası| Kıymalı Karnabahar Graten| Mantı| Çoban Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

3. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Bitkisel Çaylar
(Ihlamur)| Yeşil Zeytin| Kaşar Peyniri| Sosis| Paket Reçel+Paket Tereyağ| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Çay*| Cevizli Kurabiye| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Terbiyeli Şehriye Çorba| Kıymalı Kapuska| Fırın Makarna| Elma| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Tarhana Çorbası| Tavuk Şiş| Kaşarlı Pide| Tel Kadayıf| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

4. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Çay*| Beyaz Peynir| Yeşil Zeytin| Kıymalı Yumurta| Salam| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Kefir| Mantar Kurabiye| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Sebze Çorba (Kış)| Hünkar Beğendi| Peynirli Muska Böreği| Yoğurtlu Yeşil Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Kremalı Brokoli Çorba| Kıymalı Bezelye| Şehriyeli Pirinç Pilavı| Paket Yoğurt| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

5. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Paket Süt (UHT)| Çökelek (Lor) Peyniri| Siyah Zeytin| Krep| Paket Tahin+__Pekmez (Üzüm)| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Paket Yoğurt| Mercimekli Bükme Böreği| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Pirinç Çorba| Patlıcan Musakka| Zeytinyağlı Biber Dolması| Ayva| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Tarhana Çorbası| İzmir Köfte| Sade Makarna| Kazandibi| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

6. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Hazır Meyve Suyu (Açık)| Kaşar Peyniri| Yeşil Zeytin| Yumurta| Patates Kızartma| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Çay*| Peynirli Muska Böreği| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Bahçevan Çorbası| Fırında Balık (Palamut)| Napoliten Soslu Makarna| Kabak Tatlısı| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Un Çorbası| Etli Nohut| Domatesli Pirinç Pilavı| Elma| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

7. Gün| Sabah Kahvaltısı
(4 çeşit)| Çay*| Siyah Zeytin| Domates| Tulum Peyniri| Açık Reçel| Roll Ekmek| Su (200 ml)
---|---|---|---|---|---|---|---|---
Ara Öğün| Hazır Meyve Suyu (Paket)| Simit| Su (200 ml)| __| __| __| __
Öğle Yemeği
(4 çeşit)| Yayla Çorba| Tavuk Döner| Sade Pirinç Pilavı| Marul Salata| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __
Akşam Yemeği
(4 çeşit)| Terbiyeli Şehriye Çorbası| Kıymalı Patates| İmam Bayıldı| Taze Üzüm| Roll Ekmek| Su (200 ml)| __

__

* 1-2 yaş grubu için örnek menüdeki “çay” yerine “paket bitkisel çay” girdisi üzerinden açıklama yapılacaktır.

- Örnek yemek menüsünde yer alan balık yemeklerinin gramaj miktarlarına Gıda Rasyonunda yer verilmiş olup, Rasyonda yer alan “TAZE BALIKLAR (TEMİZLENMİŞ)” girdisi temizlenmiş balık gramajı üzerinden açıklanacaktır.

- 1-2 yaş grubu için örnek menüdeki “çay” yerine “paket bitkisel çay” girdisi üzerinden açıklama yapılacaktır.

__

ÖRNEK ÖZEL GÜN MENÜSÜ

Hazır Meyve Suyu (Paket)| Kuru Pasta
(Hazır)| Yaş Pasta
(Hazır)| Karışık Kuruyemiş – Tüm yaş grupları için 150 gr.(Fındık İçi, Badem İçi, Antep Fıstığı, Yer Fıstığı İçi, Kaju Fıstık - Her biri eşit gramajlarda olmak üzere)| Su (200 ml)

__

- Yukarıdaki tabloda yer alan yiyeceklerin Gıda Rasyonundaki veya bu şartnamede belirtilen (örneğin karışık kuruyemiş) gramaj miktarları yaş grupları itibarıyla farklılık arz etmediğinden isteklilerce özel gün menüsüne ilişkin maliyet hesabı herhangi bir yaş grubu üzerinden yapılabilir.

- Kuruluşlarca ayda bir defa özel gün menüsü talep edileceği öngörüldüğünden isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iki haftalık örnek menüye ek olarak 1 adet “özel gün menüsü” açıklaması yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.__

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içerisinde temizlenmiş alabalık, aşurelik buğday, armut, çilek, dana karaciğer, galeta unu, karpuz, kiraz, kivi, lor peyniri, mandalina, portakal, tavuk eti (kalça) ve tavuk incik girdilerinin yer almadığı, dolayısıyla ihalenin 3’üncü kısmının üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu girdilere ilişkin açıklama yapma yükümlülüğünün bulunmadığı, bu girdiler dışında kalan ayçiçek yağı, badem içi, beyaz lahana, beyaz peynir, buğday unu, bulgur, ceviz içi, çarliston biber, domates, elma, erişte, fındık içi, havuç, ıspanak, irmik, kabak, karnabahar, kaşar peyniri, kavun, kereviz, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru incir, kuru kayısı, kuru soğan, kuru üzüm, kuş üzümü, limon, makarna, mantar, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pırasa, pirinç, pirinç unu, salatalık, sarımsak, siyah zeytin, süt, şeftali, şehriye, tavuk baget, tavuk göğüs, taze fasulye, taze soğan, tereyağı, kadayıf, yeşil mercimek, yeşil zeytin, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının ise Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ne hatalı olarak yansıtılmadığı, anılan girdilerin birim fiyatlarının tevsikine ilişkin bültenlerin 2025 yılının Temmuz ve/veya Ağustos ayına ilişkin olduğu ve açıklamanın ortalama birim fiyat fiyatlar üzerinden yapıldığı anlaşılmış olup bu çerçevede başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde;“Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. …

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…” açıklaması yer almaktadır.__

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 18.09.2025 olduğu ve ihalenin 16.10.2025 tarihinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Bununla birlikte, Orhan Sipahi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına bakıldığında, ana girdilerden beyaz lahana, karnabahar, kuru sarımsak ve kuru soğana ilişkin birim fiyat açıklamalarının T.C. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemindeki fiyatlar üzerinden; “açık” ve “paketli” olmak üzere hazır meyve suyu (200 ml.) girdisine ilişkin açıklamanın ise Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Tic. A.Ş.’ye (BESAŞ) ait fiyatlar üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda zikredilen kuruluşların fiyatlarının hangi dönemleri kapsadığına bakıldığında T.C. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi’nin fiyatlarının 30.06.2025 tarihli verileri içeren 01.07.2025 tarihli bültene ilişkin olduğu, dolayısıyla beyaz lahana, karnabahar, kuru sarımsak ve kuru soğana ilişkin birim fiyatların ihale tarihinden önceki son 12 (oniki) ay içerisindeki döneme ait toptancı hal fiyatları ile açıklandığı ve bu haliyle anılan girdilere ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2. 5’inci maddesindeki açıklamalara uygun olduğu tespit edilmiştir. Hazır meyve suyunun fiyatının ise açıklama ekinde yer alan ve BESAŞ’a ait internet sitesi üzerinden alındığı anlaşılan çıktıdaki fiyatın esas alınmasıyla yapıldığı, bu belgede 200 ml. meyve suyunun fiyatının 11,50 TL olduğu görülmüştür. Anılan belgede söz konusu fiyatın hangi döneme ait olduğu anlaşılmamakla birlikte, BESAŞ’ın internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada fiyatın güncel olduğu, dolayısıyla ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki dönem için geçerli olduğu tespit edilmiş ve bu haliyle 200 ml. meyve suyu için yapılan açıklamanın da yerinde olduğu değerlendirilerek başvuru sahibinin iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde; “… Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

…” açıklaması yer almaktadır.__

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, Orhan Sipahi’ye ait aşırı düşük teklif açıklamasının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinden olmayıp ticaret borsa bültenleri, T.C. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi, Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Tic. A.Ş.’ye (BESAŞ) ait fiyatlar ve isteklinin kendi ürettiği ve/veya sattığı ürünlere ilişkin fiyatlar üzerinden yapıldığı görülmüş olup, bu bakımdan Maliyet Tespit Tutanağı ve Satış Tespit Tutanağı’nın sunulmasına gerek olmadığı anlaşılarak söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İddiaya ilişkin olarak ihalenin 3’üncü kısmının üzerinde bırakıldığı Orhan Sipahi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına bakıldığında, “ceviz içi” girdisine yönelik açıklamanın Ankara Ticaret Borsası Temmuz 2025 Bülteni’ndeki ortalama birim fiyat üzerinden; “çam fıstığı” girdisine yönelik açıklamanın Bursa Ticaret Borsası Temmuz 2025 Bülteni’ndeki ortalama birim fiyat üzerinden ve “fındık içi” girdisine yönelik açıklamanın ise İstanbul Ticaret Borsası Temmuz 2025 Bülteni’ndeki ortalama birim fiyat üzerinden yapıldığı görülmüş olup bu haliyle anılan girdilere ilişkin açıklamaların uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde;“Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. “ açıklaması yer almaktadır.__

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde; “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

…

25.3.1.1. İşçilik ücreti, yol ve sigorta giderleri (İşçilik Ön Görülen Kısımlar İçin):

Yemeklerin kuruluşta pişirilmesi, dağıtılması ve bu hizmetin sunulması için Kuruluşlarca ihtiyaç duyulan ve yüklenici tarafından temin edilecek personel sayıları teknik şartnamedeki “J- KURULUŞLARDA TAM ZAMANLI ÇALIŞACAK PERSONELLERİN SAYISI VE NİTELİKLERİ ” bölümünde düzenlenmiştir.

a) Söz konusu tabloda belirtilen ve aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan, tüm mesaisini kuruluşta geçiren;

- Mutfak Sorumlusu / Yönetici Personel (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası)

- Aşçı (Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası) )

- Aşçı Yardımcısı (Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası)

- Servis Elemanı (Brüt Asgari Ücret )

- Bulaşık Elemanı (Brüt Asgari Ücret )

altında olmamak üzere ödenecek olan işçi ücreti, nakdi yol ve sigorta giderlerine ait işçilik giderleri

b) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri çalışma ücreti,

- Mutfak Sorumlusu / Yönetici Personel (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası)

- Aşçı (Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası)

- Aşçı Yardımcısı (Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası)

- Servis Elemanı (Brüt Asgari Ücret)

- Bulaşık Elemanı (Brüt Asgari Ücret)

altında olmamak üzere Teknik Şartnamenin Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma Çizelgesindeki gün sayıları kadar ödenecek ücret giderleri

c) Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için 1.3.4. Kısımlar için (gidiş-dönüş) brüt 108,69-TL (Yüz Sekiz Lira Altmış Dokuz Kuruş) 2.kısım için (gidiş-dönüş) brüt 76,44-TL (Yetmiş Altı Lira Kırk Dört Kuruş) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.__

Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin bölümünün “3.KISIMayıt Numarası (İKN): 2025/1419879

“ şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, bu çerçevede ilgili mevzuat uyarınca, başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin hesaplanması gerektiği, bununla birlikte, Orhan Sipahi tarafından yapılan aşırı düşük açıklamasında işçilik giderlerinin birim fiyat teklif cetvelinin işçilik giderlerine ilişkin satırlarındaki hesaplamaların İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınarak yapıldığı, işçilik için belirlenen birim fiyatların sözleşme ve genel giderleri içeren birim fiyatlar olduğu ve asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, söz konusu ihalenin malzemeli yemek hizmet alımı olduğu ve sözleşme ve genel giderlerin “yardımcı” girdilerden olduğu göz önüne alındığında anılan isteklinin sözleşme ve genel giderlere ilişkin açıklama yapma yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılmış ve bu bakımdan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde;“İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

__

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.__

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin yapılan incelemede, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın standart formunun 18.05.2024 tarihli ve 32550sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile mülga olduğu, Orhan Sipahi tarafından sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosu’nda “alıcı” firmaya ilişkin bilgilerin yer aldığı ve bu firmanın anılan istekliden farklı bir firma olduğu, Tablo’da faturaların tarih ve seri numaralarına yer verildiği, Tutanağın her sayfasının ilk sayfada belirtilen aynı meslek mensubunca kaşelenip imzalandığı, Tutanak ekinde meslek mensubunun faaliyet belgesine yer verildiği, Tutanak’taki faturaların tarihinin 30.06.2025 olduğu ve Tutanağa esas üç aylık sürenin (01.06.2025-31.08.2025) ilan tarihi olan 18.09.2025 tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç aya ilişkin olduğu anlaşılmış ve belirtilen hususlardan dolayı söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli tamamının iadesinin söz konusu olabileceği ve başvuru sahibinin başvurusunun ihalenin sadece 3’üncü kısmına yönelik olduğu dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin tamamının başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, ancak başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedeli olan 152.021,00 TL’nin ihalenin bütün kısımlarına yönelik toplam yaklaşık maliyet üzerinden alındığı, başvuruya konu ihalenin 3’üncü kısmının yaklaşık maliyetine karşılık gelen başvuru bedelinin ise 101.344,00 TL olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından fazladan yatırılan 50.677,00 TL’nin başvuru sahibinin talebi halinde iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı tespit edildiğinden itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****