KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/049

Gündem No : 31

Karar Tarihi : 03.12.2025

Karar No : 2025/UH.II-2577

BAŞVURU SAHİBİ:

Şark Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1634941 İhale Kayıt Numaralı “Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 06.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Şark Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.nin 31.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2025 tarih ve 199708 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2273 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 3.14.1’inci maddesinde “Çalışanların yemek ve ulaşım giderleri ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine, 3.14.3’üncü maddesinde ise “İşçilerin yol ücreti, bulunduğu ildeki Büyükşehir Belediyesi’nin aldığı karara göre belirlenecektir.” düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenlemelerin birbiri ile çeliştiği, işin ifası sırasında personele verilecek yol bedelinin hangi usulle karşılanacağı konusunda belirsizlik oluşturduğu, isteklilerin teklif maliyetlerini sağlıklı biçimde oluşturmalarını engellediği,

2. Teknik Şartname’nin “Ek-3: Yüklenici tarafından getirilecek ve yemekhanede kullanılacak malzeme listesi” bölümünde “58-MITSUBISHI ev tipi klima 48’lik, 3 adet” düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenleme ile idarenin, teknik kriter belirtmek yerine doğrudan belirli bir markayı işaret ettiği, ihale dokümanında belirli bir markanın belirtilmesinin rekabeti daralttığı, eşit muamele ilkesinin ihlaline ve isteklilerin tekliflerini serbestçe hazırlama imkanlarının kısıtlanmasına yol açtığı, dolayısıyla söz konusu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 12’nci maddelerine açıkça aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi

…

ç) Miktarı: İdarenin mutfağında pişirilmek üzere İşçili ve Malzemeli Hazır Yemek Hizmeti Alımı

120.000 adet/kişi Sabah Kahvaltısı, 120.000 adet/kişi Öğle Yemeği, 120.000 adet/kişi Akşam Yemeği

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Mutfağı ve Yemekhanesi” düzenlemesi,

**** “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Bu hizmet alımında 26+2 personel çalışacak olup, İdaremizce yüklenici firmanın yemek hizmeti alımı ile ilgili olarak çalıştıracağı işçilere yol ve yemek ücreti verilmeyecektir. Yol ve Yemek ücretleri yükleniciye ait olup teklif fiyatına dahil edilecektir. Çalışanların yemek ve ulaşımı ayni (Bir işin karşılığı olarak işçiye işveren tarafından para yerine mal ile yapılan her türlü ödemedir.) olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,****

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin yükümlülüğü” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.14. Çalışanların Yiyeceği, İçeceği, Ulaşımı ve diğer hususlar:

3.14.1. Çalışanların yemek ve ulaşımı ayni (Bir işin karşılığı olarak işçiye işveren tarafından para yerine mal ile yapılan her türlü ödemedir.) olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

3.14.3. Ayrıca yüklenici çalıştırdığı tüm işçi ve personelin kişi ve vardiya, ayrımı gözetmeksizin işyerine getirilmesinden ve işyerinden götürülmesinden sorumludur. Bu konuda çalışanların mağdur edilmemesi için her türlü önlemi almak zorundadır. İşçilerin yol ücretleri bulunduğu ildeki büyükşehir belediyesinin aldığı ücret kararına göre belirlenecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.****

İtirazen şikâyete konu edilen ihalenin “Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi” olduğu, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi ve Teknik Şartname’nin 3.14.1’inci maddesi uyarınca çalışanların yemek ve yol ulaşımının ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacağı, Teknik Şartname’nin 3.14.3’üncü maddesinde yüklenicinin çalıştırdığı tüm işçi ve personelin kişi ve vardiya ayrımı gözetmeksizin iş yerine getirilmesinden ve götürülmesinden sorumlu olduğu, bu konuda çalışanların mağdur edilmemesi için her türlü önlemi almak zorunda olduğu, işçilerin yol ücretlerinin bulunduğu ildeki büyükşehir belediyesinin aldığı ücret kararına göre belirleneceği anlaşılmaktadır.****

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde ihale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği ifade edilmiştir.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ve Teknik Şartname’nin 3.14.1’inci maddesinde, çalıştırılacak olan işçilerin yol ve yemek giderlerinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağının açıkça belirtildiği, Teknik Şartname’nin 3.14.3’üncü maddesinde ise yüklenicinin çalıştırdığı tüm işçi ve personelin kişi ve vardiya ayrımı gözetmeksizin iş yerine getirilmesinden ve götürülmesinden sorumlu olduğu, bu konuda çalışanların mağdur edilmemesi için her türlü önlemi almak zorunda olduğu, işçilerin yol ücretlerinin bulunduğu ildeki büyükşehir belediyesinin aldığı ücret kararına göre belirleneceğinin düzenlendiği ve herhangi bir nakdi bedele yer verilmediği, ihale dokümanında yer verilen düzenlemelerden yol ve yemek giderlerinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanmasının esas olduğunun açıkça anlaşıldığı, Teknik Şartname’nin 3.14.3’üncü maddesindeki düzenlemenin çalışanların iş yerine ulaşımı noktasında mağdur edilmemesi için her türlü önlemi alma zorunluluğu kapsamında işçilerin iş yerine ulaşımda toplu taşıma araçlarını kullanması durumuna yönelik olduğu, bu bağlamda dokümanın bahsi geçen düzenlemeleri arasında tekliflerin hazırlanmasına engel nitelikte bir belirsizlik ve çelişki bulunmadığı dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

**** “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin yükümlülüğü” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme vb. temin edecektir.

…

3.4. Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici üstlenmiş olduğu hizmetin iş programına uygun olarak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve diğer önlemleri almak zorundadır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ek-3 Yüklenici Tarafından Getirilecek Yemekhanede Kullanılacak Malzeme Listesi” başlıklı ekinin 57’nci satırında “Mitsubishi Ev Tipi Klima 48’lik 3 adet” düzenlemesi yer almaktadır.****

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 5’inci maddesi uyarınca, idareler bu kanuna göre yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludurlar.

Ayrıca anılan Kanun’un 12’nci maddesi doğrultusunda, ihale konusu hizmet alımının her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca yüklenicinin, sözleşmenin imzalanmasından sonra üstlenmiş olduğu hizmetin iş programına uygun olarak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve diğer önlemleri almak zorunda olduğu, bu kapsamda anılan Şartname’nin ekinde “Yüklenici Tarafından Getirilecek Yemekhanede Kullanılacak Malzeme Listesi”ne yer verildiği, anılan listede yer alan “Mitsubishi Ev Tipi Klima 48’lik” ifadesinin açıkça belirli bir markayı işaret ettiği, dolayısıyla Kamu İhale Kanunu’nun 12’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****