KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/048

Gündem No : 70

Karar Tarihi : 26.11.2025

Karar No : 2025/UH.II-2550

BAŞVURU SAHİBİ:

Empati Sos. Hiz. Nak. İnş. Tem. Peyz. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1417660 İhale Kayıt Numaralı “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 27.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Empati Sos. Hiz. Nak. İnş. Tem. Peyz. Tic. Ltd. Şti.nin 20.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.10.2025 tarih ve 198422 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2182 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50’nci ve 57’nci maddeleri uyarınca, yemek ve yol ücretlerinin personelin iş başında ve işverenin emrinde olduğu günler için fiili çalışma karşılığında ödenmesi gerektiği, bu sebeple ihale dokümanında, hizmet alımı kapsamında çalışan personelin fiilen işe gelmediği günler (hastalık, istirahat, rapor, vb.) ve yıllık izinli olduğu günler için yol bedellerinin hakediş bedellerinden düşülerek yükleniciye ödeme yapılacağı yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesinin kamu zararına sebebiyet vereceği, sözleşmenin yürütümü sürecinde sözleşmenin tarafları arasında ihtilaflara yol açabileceği,

2. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında engelli işçilere ait işçilik giderlerine yer verildiği ve birim fiyat teklif cetvelinde engelli işçiler için ayrı satır açıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesi açıklamasına göre, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, idarelerin 4857 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tespit ettikleri engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tâbi olacağı ücret grubunu İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtmesi ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açması gerektiği anlaşılmakla birlikte, başvuruya konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı, bu tür ihalelerde İdari Şartname’de engelli işçi sayısının belirlenmesine yönelik mevzuatta bir kuralın bulunmadığı, teşvik hükmünün gerek içeriği gerekse getiriliş amacı birlikte değerlendirildiğinde, bu teşvik hükmünden yararlanması gereken engelli işçileri çalıştıran özel sektör işverenleri olduğu halde, bu durumu ortadan kaldıracak şekilde idare tarafından engelli işçiler nedeniyle ödenecek teşvik miktarları düşülmek suretiyle teklifler alınıp bu düşük teklifler üzerinden ödeme yapılmasının 4734 sayılı Kanun’un getiriliş amacı ve madde kapsamına aykırı olduğu, ayrıca, idare tarafından engelli işçilere ait teşvik indirimi dikkate alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasının, yaklaşık maliyeti etkileyerek sınır değer tutarında değişikliğe sebebiyet verebileceği ve bu durumun aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek istekli bulunup bulunmadığı noktasında değişikliğe neden olabileceği,

3. Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılık hallerine ilişkin 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun üçüncü sırasında “yükleniciye sözleşme kapsamında teslim edilecek ve idareye ait olan makine teçhizatın bakım ve onarımlarının zamanında yaptırılmaması” halinin bir özel aykırılık hali olarak belirlendiği, düzenleme ile yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun yüklenici tarafından karşılanacağı sonucunun doğduğu, yüklenicinin sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki mallara zarar vermemesi gerektiği açık olmakla birlikte, söz konusu düzenlemede idarenin demirbaşlarının arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması sorumluluğunun yüklenicinin kullanımdan kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun yükleniciye yüklenemeyeceği, aksi halde yüklenici için öngörülemez bir maliyetin doğabileceği, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

4. Teknik Şartname’nin 6.1.2’nci ve 6.2.3’üncü maddeleri uyarınca idare tarafından yükleniciye yapılacak bildirim doğrultusunda yemek üretimi yapılacağı, yükleniciye bildirilen sayılar doğrultusunda yemeklerde kullanılacak gıdaların, depodan muayene komisyonu üyeleri ve yüklenici temsilcisinden oluşturulacak ekip tarafından çıkartılarak yüklenici aşçıbaşına/aşçısına teslim edileceği, dolayısıyla yüklenici tarafından yapılacak yemek miktarının belirli olduğu, bu sebeple ödeme için gerçek yemek yiyen kişi sayısının esas alınacağına yönelik Teknik Şartname’nin 6.1.6.2’nci maddesindeki düzenlemenin yüklenici açısında hakkaniyetli olmadığı, yemeklerin hazır olmasından sonra yüklenici dışında gelişen bir sebeple belirlenen sayıdan az yemek yenmesinin sorumluluğunun yüklenicide olamayacağı,

5. İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan şartlara haiz mutfak ile ilgili getirilen şartların, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesindeki hükümlere aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki;

a) İhale konusu iş kapsamında 7 sağlık tesisinin kendine ait mutfaklarında yemeğin üretileceği hususu ve ihalenin kısmi teklife kapalı olması nedeniyle 7 sağlık tesisine ait işin aynı yüklenici tarafından gerçekleştirileceği hususu birlikte değerlendirildiğinde idarenin cevabında da belirttiği sağlık tesislerine ait herhangi bir veya birden fazla mutfakta yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, tadilat ihtiyacı, teknik arıza veya başka olağan dışı herhangi bir gelişme oluşması sebebiyle yemek çıkartmaya engel beklenmedik bir durum oluşması ihtimaline karşı, hizmetin aksamadan yürümesini sağlamak amacının; aktarılan maddede belirtilen mutfakta da söz konusu aksaklıkların oluşabilme ihtimali de göz önünde bulundurulduğunda, İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan düzenleme ile değil de yemek üretilen sağlık tesisine ait mutfaklarda yemek üretiminin arttırılıp uygun araçlarla yemek üretim hizmetinin aksadığı sağlık tesislerine taşınmasına ilişkin gerekli bütün tedbirlerin alınmasının yüklenicin sorumluluğunda olduğu yönünde ihale dokümanında yapılacak olan düzenleme ile sağlanabileceği,

b) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların Sözleşme Tasarısı’nın 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29’uncu maddelerinde düzenlendiği, bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemelerin sadece 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirileceği, dolayısıyla İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesi kapsamında dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda ihaleye teklif sunan isteklinin; idare ile sözleşmeyi imzalayıp yüklenici konumuna geçmesi ve İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan şartlara haiz mutfak ile belgeleri sözleşmenin imzalanmasından itibaren on gün içerisinde idareye teslim edememesi veya eksik olarak teslim etmesi halinde, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde yer alan cezalar ve nihayetinde 16.1.4’üncü maddesinde yer alan sözleşmenin feshi ile karşı karşıya kalacağı, dolayısıyla anılan İdari Şartname düzenlemesinin teklif verilmesini engelleyici nitelikte olduğu,

c) İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan şartlara haiz Aydın ili sınırları içerisinde tek bir mutfağın bulunduğu, söz konusu durumun Aydın ili sınırları içerisinde bulunan ticaret odaları, esnaf ve sanatkarlar odaları, TSE Genel Müdürlüğü ve/veya ilgili TSE Belgelendirme Müdürlüğü’nden alınan bilgiler neticesinde anlaşılabileceği,

ç) İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan şartlara ilişkin belgelerin isteklilerin teklif dosyaları kapsamında sunmaları gerekmediği, bu sebeple ihaleye teklif sunan isteklilerden hangilerinin söz konusu şartlara haiz mutfak ile sözleşmeyi temin ettiği hususunun teklif dosyası kapsamında yer alan belgeler üzerinden tespit edilemeyeceği, dolayısıyla ihaleye teklif sunma yönünde iradesi olan ve ihale dokümanında belirlenen yeterlik kriterlerine haiz olmasına rağmen İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan şartlara haiz mutfak ile sözleşmeyi temin edemeyen firmaların ihaleye teklif sunamadıkları veya yüksek tutarlı teklif sundukları ve netice olarak ihalenin mevcut şartlara haiz sözleşmeyi temin etmiş olup ihaleyi yapan idarenin aynı hizmet işini yürüten ve ihaleye istekli sıfatı ile sunan Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. lehine sonuçlandırılacağı, dolayısıyla sağlıklı fiyat rekabetinin gerçekleştirilmediği ve anılan düzenlemenin Anayasa’nın 167’nci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Saklı haklar” başlıklı 45’inci maddesinde “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü,

Bahse konu Kanun’un “Yıllık izin ücreti ” başlıklı 57’nci maddesinde “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

Bu ücretin hesabında 50nci madde hükmü uygulanır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

…

78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

Bununla birlikte, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 28 veya 29 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı (artık gün/kıst ay) kapsamında çalışılacak toplam gün sayısı ile bu süre içerisinde yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısının, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.

…

78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Aydın İl sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 16.798.880 Öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Aydın Şehir Hastanesi
Nazilli Devlet Hastanesi
Çine Devlet Hastanesi
Didim Devlet Hastanesi
Kuşadası Devlet Hastanesi
Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi
Germencik Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. HİZMET KAPSAMINDA ÇALIŞTIRILACAK PERSONEL:

…

YOL BEDELİ: Hizmet alımı kapsamında çalışan personeller için bir (-1-) günlük (gidiş ve dönüş) toplam 69,94-TL brüt yol bedeli öngörülmüştür. Yol bedeli aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve maaş bordrosunda gösterilecektir.

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı ve süresi” başlıklı 1’inci maddesinde “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin (Aydın Şehir Hastanesi, Nazilli Devlet Hastanesi, Çine Devlet Hastanesi, Didim Devlet Hastanesi, Kuşadası Devlet Hastanesi, Söke Fehime Fail Kocagöz Devlet Hastanesi, Germencik Devlet Hastanesi) 36 Aylık yemek ihtiyacı, her türlü malzeme ve işçilik dahil, hastane mutfağında hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım soması hizmetleri (bulaşık yıkama, mutfak, yemekhaneler ve bağlı birimlerin bakım ve temizliği vb.) işi tamamen yükleniciye ait olmak üzere yapılacaktır…” düzenlemesi,

“Personeller” başlıklı 11’inci maddesinde “…11.3 Çalıştırılacak Personelin Taşıması Gereken Özellikler ve Çalışma Şartları

…

11.3.2. Yüklenici; işin devamı süresince SGK, İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na ilişkin mevzuatlar ile Hijyen Eğitimi Yönetmeliği’nin gereğini yerine getirmekle yükümlüdür.

11.3.3. Yüklenici her türlü eleman hareketini; yer değişikliği, vardiya değişikliği, gerekçesi ile birlikte işten çıkarma, işe alma, istifa etme, rapor alma, ücretli ve ücretsiz izinleri Kontrol Teşkilatına önceden yazılı olarak bildirmek zorundadır.

11.3.4. Yüklenici sağlık raporu alan personelinin yerine 72 saat içinde raporun süresi bitinceye kadar geçici olarak aynı nitelikte personel çalıştırmak zorundadır. Personelin raporunun bir nüshası ile raporlu yerine çalışacak olan personel bilgileri kontrol teşkilatına ibraz edilmelidir. Mevcut personelden ücretsiz izne ayrılan personelin yerine aynı nitelikte ücretsiz izin bitim tarihine kadar geçici süreyle, işten çıkan veya çıkarılanların yerine 72 saat içinde aynı nitelikte personel kalıcı olarak başlatılmalıdır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1.Yüklenici teknik şartnamede belirtilen ve sözleşme süresince çalıştırılması istenen personel sayısını devamlı olarak korumak zorunda olup, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni vb. durumlarda yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine göre hareket edilecektir. 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve yıllık izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edilecektir.

…

İşçilere sürekli olarak imzalatılan bordrolarının bir suretinin (aslı veya onaylı suretinin) her ay düzenli olarak idareye teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin hesabına katılmayacak kısımlara yer verilmiş olup aynı Kanun’un “Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde yıllık izin ücretinin hesabında 50’nci madde hükümlerinin uygulanacağı, 45’inci maddesinde ise işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış hakların saklı kaldığı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden hizmet kapsamında çalıştırılacak personelin günlük toplam 69,64 TL brüt yol ücretinin teklif fiyata dahil olduğu, söz konusu yol bedelinin aylık 26 gün üzerinden ödeneceği ve maaş bordrosunda gösterileceği, yüklenicinin Teknik Şartname’de belirtilen ve sözleşme süresince çalıştırılması istenen personel sayısını devamlı olarak korumak zorunda olduğu, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni vb. durumlarda yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine göre hareket edileceği, öte yandan yıllık izin kullanan işçilerin fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceği, sağlık raporu alan personelin yerine 72 saat içinde raporun süresi bitinceye kadar geçici olarak aynı nitelikte personel çalıştırmak zorunda olduğu, mevcut personelden ücretsiz izne ayrılan personelin yerine aynı nitelikte ücretsiz izin bitim tarihine kadar geçici süreyle, işten çıkan veya çıkarılanların yerine ise 72 saat içinde aynı nitelikte personelin kalıcı olarak başlatılması gerektiği anlaşılmakta olup fiilen çalışan işçi sayısına dahil edilen yıllık izin almış personelin ve fiilen çalışmayan personelin yol ücreti bakımından hakedişten kesinti yapılıp yapılmayacağına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Netice itibarıyla; sağlık raporu alan, işten çıkan veya çıkarılan personelin yerine personel temin edilmesi gerekliliği, yıllık izin alan personelin fiilen çalışan işçi sayısına dahil edildiğine yönelik düzenlemeleri ve sözleşme süresince çalıştırılması istenilen personel sayısını devamlı olarak korunması gerektiğine yönelik düzenlemeler ile ihale konusu iş kapsamında çalışacak personel sayısının aynı kalmasının amaçlandığı, bu kapsamda yıllık izin kullanan personel dışında yol bedelinin ödeneceği personel sayısının korunduğu, yıllık izin kullanan personel için ise, ihale dokümanında yol ücreti bakımından hakedişten kesinti yapılıp yapılmayacağına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği ancak işçilere verilecek olan yol bedelinin maaş bordrosunda gösterileceği, işçilere sürekli olarak imzalatılan bordrolarının bir suretinin her ay düzenli olarak idareye teslim edileceği, ayrıca yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni vb. durumlarda yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine göre hareket edileceği, bu bağlamda söz konusu personele yol ücreti verilip verilmeyeceği hususunda ilgili mevzuat hükümlerine diğer bir deyişle 4857 sayılı İş Kanunu’nu hükümlerine göre hareket edilerek ödemelerin yapılacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır. Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranının hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır. Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

...

78.5.2. İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.

...

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.

78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır…

...

78.28. İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.

...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. HİZMET KAPSAMINDA ÇALIŞTIRILACAK PERSONEL:

…

Tatlıcı- Pastacı Engelli (Brüt Asgari Ücretin %60 fazlası) 1 Kişi

…

Garson Engelli (Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası) 7 Kişi

Depocu engelli(Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası) 1 Kişi

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ilgili kısmına aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri olduğu, iş kapsamında 200 adet personelin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; isteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla, idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtileceği, bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacağı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi uyarınca işverenlerin elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde toplam işçi sayısının %3’ü oranında engelli işçi çalıştırılacağı, bu oranların hesaplanması sonucunda, yarıma kadar olan kesirlerin dikkate alınmayacağı, yarım ve daha fazla olan oranların tama dönüştürüleceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca bahse konu ihalede 1 tatlıcı-pastacı, 7 garson, 1 depocu olmak üzere toplamda 9 engelli personelin istihdam edileceği anlaşılmakta olup birim fiyat teklif cetvelinde 9 engelli işçi için ayrı satır açıldığı görülmüştür.

Yapılan değerlendirme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı maddesinde isteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtileceği ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacağı hususunun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde bir zaruret olduğu, bununla birlikte, kamu ihale mevzuatında, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde engelli personel çalıştırılmasına veya birim fiyat teklif cetvelinde engelli personel için ayrı satır açılmasına engel bir hususun bulunmadığı, bu çerçevede, bahse konu ihalenin de personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve ihale kapsamında 200 adet personelin çalıştırılacağı göz önünde bulundurulduğunda, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin 9’unun engelli işçi statüsünde belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde idare tarafından engelli işçilere ait teşvik indirimi dikkate alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanması nedeniyle engelli işçilere ait girdiler bakımından yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı, idarece eksik hesaplanan engelli işçilik girdilerinin, yaklaşık maliyetin etkilediği sınır değer hesaplaması tutarında değişiklik yaratacağı ileri sürülmüş ise de, ilgili mevzuat hükümlerinden yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı, idareye şikâyet başvurusunun 20.10.2025 tarihinde yapıldığı ve ihale tarihinin ise 27.10.2025 olduğu dikkate alındığında, şikayet başvurusunun yapıldığı tarihte ihalenin henüz gerçekleştirilmediği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin gizliliğini koruduğu ve bu aşamada yaklaşık maliyete ilişkin tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, iddianın anılan kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 90 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Özel aykırılık halleri

__

__| Aykırılık Hali| İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı| Aykırılık
Sayısı
---|---|---|---
1| Yemeklerin üretiminde kullanılan çiğ girdilerin teknik şartnamede belirtilen evsafta ve gramajda olmaması, pişirilen yemeğin yanmış, pişmemiş vs. durumların tespit edilmesi halinde,| On Binde
1| 30
2| Yemekten çıkan her türlü yabancı maddeler (böcek, sinek, taş, kıl, kurt, eldiven vb.) ile ilgili tutulan tutanaklar değerlendirilip firmanın hatalı olduğunun tespit edilmesi halinde,| On Binde
1| 30 __
3| Yüklenicinin son kullanma tarihi geçmiş, raf ömrü bitmiş ürünleri deposunda bulundurması ve/veya bu tür ürünleri yemek yapımında kullanması veya bunların servis edilmesi durumlarında,| On Binde
1| _30
_
4| Yemek öğünlerinde kullanılan yiyecek maddelerinin gerekli sağlık ve hijyenik koşulları sağlamadığının ya da gıda ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulmadığının tespiti halinde,| On Binde
1| _30

_
5| Depo ve soğuk hava depolarında, şartname ve ilgili mevzuatlara göre saklama, muhafaza ve istiflemeye uyulmaması halinde,| On Binde
1| _30
_
6| Yüklenici tarafından satın alınan mamul gıda maddelerinin veya pişirilen yiyeceklerin, gıda analizine gönderilmesi sonucu, Türk Gıda Kodeksine uygunsuzluğunun tespiti halinde| On Binde
1| _30

_
7| Yemek numunelerinin 72 saat süreyle muhafaza edilmediğinin tespiti halinde| On Binde
1| _30
_
8| Yemek/malzeme teslimlerinin zamanında ve teknik şartnamede belirtilen periyotlarda yapılmadığının tespiti halinde,| On Binde
1| _30
_
9| Tüm sağlık tesislerinde Yüklenici tarafından pişirilen yemek idarenin onayı olmadan hastane dışına çıkarılamaz. Bu durumun tespit edilmesi halinde,| On Binde
1| _30
_
10| Teknik şartnamede belirtilen sürede, vasıfta ve sayıda personel bulundurulmaması| On Binde
1| _30
_
11| Yüklenici tarafından İlgili mevzuatlarla istenen ve şartnamede belirtilen sağlık kontrollerinin yapılmaması ve iş güvenliği tedbirlerinin alınmaması halinde| On Binde
1| _30
_
12| Yükleniciye hakediş ödemesinin yapıldığı günü izleyen günden itibaren en geç 3 (üç) iş günü içerisinde yüklenici tarafından işçi maaşlarının ödenmemesi halinde,| On Binde
1| 30
13| Tüm sağlık tesisleri için teknik şartnamede belirtilen diğer tüketim sarf malzemeleri ile demirbaş malzemelerinin istenilen zamanda, nitelikte, miktarda ve kalitede temin edilmediğinin tespiti halinde| On Binde
1| _30

_
14| Yüklenici çalışanlarının; Personel, Stajyer Öğrenci ve Misafirlere karşı aykırı fiil ve sözlü eylemlerin sergilenmesi, İdare ve kolluk kuvvetleri tarafından yapılan kontrollerde, alkollü olduğu, uyuşturucu benzeri keyif verici maddeler kullandıkları tespit edilmesi, kuruma yabancı ve yasaklı malzeme sokması durumunda| On Binde
1| 30 _

_
15| Tüm sağlık tesisleri için Teknik şartnamede belirtilen alanların ilaçlamalarının teknik şartname hükümlerine göre yapılmadığının tespiti halinde,| On Binde
1| _30

_
16| Çalışan personelin kılık kıyafetinde Teknik Şartnamede belirtilen esaslara uyulmaması ve temizlik esaslarının yerine getirilmemesinin tespit edilmesi halinde| On Binde
1| _30

_
17| Yüklenici firmanın kurumumuz tesislerinde her ne ad adı altında olursa olsun kendine menfaat sağlayacak herhangi bir iş yaptığının tespiti halinde,| On Binde
1| 30

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu edilen Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 3 numaralı özel aykırılık hali düzenlemesinde “ Yüklenicinin son kullanma tarihi geçmiş, raf ömrü bitmiş ürünleri deposunda bulundurması ve/veya bu tür ürünleri yemek yapımında kullanması veya bunların servis edilmesi durumlarında” ifadesi yer almakta olup Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin tamamı incelendiğinde de başvuru sahibinin iddiasında belirttiği “ yükleniciye sözleşme kapsamında teslim edilecek ve idareye ait olan makine teçhizatın bakım ve onarımlarının zamanında yaptırılmaması” durumunun sözleşmeye aykırılık halleri arasında sayılmadığı görülmüş olup bu kapsamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 16.798.880 Öğün

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı ve süresi” başlıklı 1’inci maddesinde “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin (Aydın Şehir Hastanesi, Nazilli Devlet Hastanesi, Çine Devlet Hastanesi, Didim Devlet Hastanesi, Kuşadası Devlet Hastanesi, Söke Fehime Fail Kocagöz Devlet Hastanesi, Germencik Devlet Hastanesi) 36 Aylık yemek ihtiyacı, her türlü malzeme ve işçilik dahil, hastane mutfağında hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım soması hizmetleri (bulaşık yıkama, mutfak, yemekhaneler ve bağlı birimlerin bakım ve temizliği vb.) işi tamamen yükleniciye ait olmak üzere yapılacaktır.

Yemek haftanın 7 günü, resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğle-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personele (tüm sağlık personeli, yardımcı sağlık personeli, memur, hizmetli personel, sözleşmeli personel (bulunduğu kadronun hakları göz önüne alınarak), bağlı döner sermaye saymanlığı personeli, tüm yüklenici firma personelleri, ambulans acil hasta ve nakil görevlileri, staj için gelen öğrenciler ve geçici görev gelen personeller, hastane bünyesinde bulunan Toplum Ruh Sağlığı Birimindeki Hastalar, Diyaliz birimindeki hastalar, Kreş personeli ve stajyer öğrencilerini, resmi yazıyla iaşe edilen toplantı ve konferans misafirlerini ifade eder.) öğle yemeği, nöbetçi personele öğle-akşam yemekleri ve gece kahvaltısı olan verilecektir. Ayrıca diyet yemek alması uygun görülen hastaya diyet yemeği ve ara öğün verilecektir. Personelin, personel rasyonlarında belirtilmek kaydıyla ilgili hekim raporunu ibraz etmek koşuluyla diyet yemeğinden faydalanması sağlanacaktır.” düzenlemesi,

“İhtiyaç Duyulan Öğün Miktarı: 36 Ay İçin Toplam” başlıklı 3’üncü maddesinde “Tablo 2: 36 Ay İçin İhtiyaç Duyulan Toplam Öğün Miktarları

__

__

Tablo 3: İhtiyaç Duyulan Öğünlerin Hastanelere Göre Dağılımı

__

…” düzenlemesi,

“Hizmetin yapılma şekli” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.1.2. Hastane idaresi bir gün sonraki öğünler için; personel, hasta ve refakatçi sayılarını en geç 15.30’a kadar firma yetkilisine bildirecektir. Bu sayılar Cuma günleri 3 günlük ( Cumartesi-Pazar-Pazartesi), resmi tatillerde ise tatil süresini ve tatili takip eden ilk iş gününü kapsayacak şekilde çıkarılacaktır. Bildirim yapılmadığında ya da geç bildirildiğinde bir önceki günün sayıları esas alınarak yemek üretimi yapılacaktır.

…

6.1.6.2 Yüklenici firma tarafından yapılan yemeğin dağıtımının sayısal kontrolü, personel sayıları için, Hastanelerimize ait HBYS sistemine entegre (personel aylık yemek takip raporu) Yemek kart okuma makineleri ve bilgisayardan çıkan listeler, hastalar için diyetisyenler veya iaşe memuru tarafından HBYS sisteminden (Yatan Hasta Diyet Hazırlama Formu) alınan listelerle yapılacaktır. Ayrıca tüm yemek yiyenlerin (personel, hasta, refakatçi ) günlük sayısal listeleri bilgisayardan çıkartılacaktır. Aylık yapılacak ödemeler gerçek yemek yiyen kişi sayısı üzerinden yapılacaktır.

…

6.2.3.Firmaya bildirilen sayılar doğrultusunda yemeklerde kullanılacak gıdalar, depodan muayene komisyonu üyeleri, yüklenici temsilcisinden oluşturulacak ekip tarafından çıkartılacak ve yüklenici aşçıbaşına/aşçısına teslim edilecektir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ilgili kısmına aşağıda yer verilmiştir.

__

Başvuruya konu ihalenin malzemeli yemek alım ihalesi olduğu, ihale konusu yemek hizmet alımı kapsamında toplam 16.798.880 öğün yemek alınacağının ihale dokümanında açıkça belirlendiği, söz konusu hizmetin gerçekleştirileceği sağlık tesisleri ile bu sağlık tesislerinde verilecek öğün sayısına Teknik Şartname düzenlemelerinde yer verildiği, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde ise normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek, diyet yemek, bebek kahvaltı, bebek yemek, çocuk kahvaltı, çocuk yemek öğün sayıları ile yüklenici personelinin yiyeceği öğün sayılarına da ayrı satır açılarak yer verildiği anlaşılmakta olup bu kapsamda isteklilerin, idarece ihale dokümanında yer verilen öğün sayıları üzerinden tekliflerini oluşturmaları gerekmektedir.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden hastane idaresinin bir gün sonraki öğünler için, personel, hasta ve refakatçi sayılarını en geç 15:30’a kadar yüklenici firmaya bildirileceği, bu sayıların cuma günlerinde cumartesi, pazar ve pazartesi günlerini kapsayacak şekilde üç günlük, resmi tatillerde ise tatil süresini ve tatili takip eden ilk iş gününü kapsayacak şekilde çıkarılacağı, bildirim yapılmadığında ya da geç bildirildiğinde bir önceki günün sayıları esas alınarak yemek üretimi yapılacağı, yüklenici tarafından yapılan yemeğin dağıtımının sayısal kontrolünün, personel sayıları için, hastanelere ait HBYS sistemine entegre yemek kart okuma makineleri ve bilgisayardan çıkan listeler, hastalar için diyetisyenler veya iaşe memuru tarafından HBYS sisteminden alınan listelerle yapılacağı, ayrıca tüm yemek yiyenlerin (personel, hasta, refakatçi) günlük sayısal listelerinin bilgisayardan çıkartılacağı ve aylık yapılacak ödemelerin gerçek yemek yiyen kişi sayısı üzerinden yapılacağı anlaşılmakta olup söz konusu düzenlemelerin yemek yiyen kişi sayılarının sağlıklı şekilde tespit edilebilmesi amacıyla hazırlandığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin gerçekleştirileceği yerlerin hastane olduğu, yemek hizmeti alımından yararlanacak olan kişilerin hasta ve refakatçisi, hastane personeli, yüklenici firma personeli, kreş personeli ve stajyer öğrencileri, resmi yazıyla iaşe edilen toplantı ve konferans misafirleri olması sebebiyle yemek verilecek kişi sayısının değişmesinin olağan olduğu, yemek hizmeti alımı ihalelerinde öğün miktarlarının idarece tahmini olarak hesaplandığı ve yaklaşık maliyetin idarece hesaplanan öğün miktarlarına göre belirlendiği, istekliler tarafından da tekliflerin idarece tahmini olarak belirlenen ve ihale dokümanına yansıtılan öğün miktarlarına göre oluşturulacağı, işin yürütümü sırasında ise ihale konusu yemek hizmetinden yararlanacak kişi sayılarındaki değişmelere paralel olarak, idarece ihaleye çıkılmadan önce ihtiyacın tespiti aşamasında tahmini olarak belirlenen öğün miktarlarının değişmesinin (artması/azalması) söz konusu olabileceği, bu olası değişimler göz önünde tutularak öğün sayısının istekliye bildirilmesi ve her durumda tüketilen yemek sayısı üzerinden ödeme yapılmasının düzenlendiği, aksi takdirde idarenin faydalanmadığı/almadığı hizmetin bedelini ödemekle karşı karşıya kalarak kamu zararına sebep olacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde söz konusu doküman düzenlemelerinin mevzuata uygun olduğu ve ihaleye teklif vermeye engel nitelikte olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur… ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” düzenlemesi,__

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79

Yemeğin pişirilme işi idare mutfaklarında yapılacaktır. Hizmetin ifası sırasında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, tadilat ihtiyacı, teknik arıza veya başka olağan dışı (4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri dışında) herhangi bir gelişme oluşması sebebiyle sağlık tesisi mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda, ihale üzerinde kalan yüklenici, öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetini yerine getirecektir.

Yüklenicinin Aydın il sınırları içerisinde kendisine ait veya ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama yoluyla edinilmiş olan yemek üretim tesisi olacaktır.

Söz konusu yemek üretim tesisine ait; günlük en az 7.500 öğünlük yemek üretebildiğine dair kapasite raporunu, ilgili mevzuat gereği alınan işletme kayıt belgesini, TSE’den alınmış TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgelerini ve kiralama yoluyla edinilmiş ise ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesini, sözleşmesinin imzalanmasına müteakip 10 (on) iş günü içinde idaremize sunacaktır. İstenilen sözleşme ve belgeleri sunmayan yükleniciye sözleşmenin ilgili hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” na ilişkin olduğu, mevcut ihale kapsamında 16.798.880 öğün yemeğin hastane mutfaklarında hazırlanacağı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesi ile İdarenin, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlayacağı, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Şartname’nin 45’inci maddesinden, iş kapsamında yemeğin idare mutfağında pişirileceği, ancak 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10’uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri dışında gerçekleşen olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda, Aydın il sınırları içerisinde olmak kaydıyla yükleniciye ait yemek üretim tesisinde veya yüklenici tarafından kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde hizmetin gerçekleştirileceği, ayrıca söz konusu yemek üretim tesisine ait kapasite raporu, işletme kayıt belgesi, TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgeleri ve yemek üretim tesisinin kiralanması durumunda ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesinin sözleşme imzalanmasını müteakip 10 iş günü içinde idareye sunulacağı, istenilen sözleşme ve belgeleri sunmayan yükleniciye sözleşmenin ilgili hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 5(a), 5(b) ve 5(ç) iddialarına ilişkin olarak;

Uyuşmazlığa konu yemek hizmeti alımı ihalesinde, yemeğin idare mutfağında hazırlanacağı, olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda yemeğin Aydın il sınırları içerisinde yükleniciye ait veya kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde gerçekleştirileceği, yemek üretim tesisi için kendi malı olma şartı getirilmediği, kiralık tesis kullanılabileceği, bu durumda, kiralanacak yemek üretim tesisi için ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesinin yüklenici tarafından işe başlamadan önce idareye sunulacağı yönünde düzenleme yapıldığı, dolayısıyla söz konusu kiralama sözleşmesi için sözleşmeyi müteakip 10 iş günü içinde yapılma şartının getirildiği, diğer bir ifade ile sözleşme imzalama şartı olarak düzenlenmediği, bahse konu hususun İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, idare ile sözleşme imzalayan yüklenicinin yükümlülüğü olarak belirlendiği, sağlık tesislerinde yemek hizmetinin kesintiye uğratılmadan verilmesi gerektiği, ihale konusu işin öğün miktarı ve süresi de göz önünde bulundurulduğunda İdar Şartname’nin 45’inci maddesinde yer alan düzenlemenin işin yürütülmesi sırasında idare mutfağında yapılan yemek üretiminin aksatılmadan gerçekleştirilmesine ilişkin olduğu ve söz konusu düzenleme ile isteklilere yeterlik kriteri niteliğinde bir yükümlülük getirilmediği bu itibarla söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olduğu,

Ayrıca, her ne kadar başvuru sahibi tarafından ihale dokümanında “yemek üretilen sağlık tesisine ait mutfaklarda yemek üretiminin arttırılıp uygun araçlarla yemek üretim hizmetinin aksadığı sağlık tesislerine taşınmasına ilişkin gerekli bütün tedbirlerin alınması” şeklinde düzenleme yapılmasının uygun olacağı iddia edilse de Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesi uyarınca ihale konusu işin niteliği, miktarı vb. hususlar gözetilerek idare tarafından düzenlenmesine gerek duyulan söz konusu hususların anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmesinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, ek olarak, aktarılan tüm bu hususlar neticesinde İdari Şartname’nin aktarılan maddesine uygun hareket edilmemesinin sözleşmeye aykırılık olarak belirlenmesinde de herhangi bir aykırılık bulunmadığı dolayısıyla başvuru sahibinin anılan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5(c) iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibi tarafından İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan şartlara haiz Aydın ili sınırları içerisinde tek bir mutfağın bulunduğu, söz konusu durumun Aydın ili sınırları içerisinde bulunan ticaret odaları, esnaf ve sanatkarlar odaları, TSE Genel Müdürlüğü ve/veya ilgili TSE Belgelendirme Müdürlüğü’nden alınan bilgiler neticesinde anlaşılabileceğinin iddia edildiği,

Söz konusu yemek üretim tesisinin Aydın ilinin herhangi bir bölgesi şeklinde sınırlama yapılmayarak tüm Aydın ili sınırları içerisinde ve yüklenicinin kendisine ait ya da kiralama yoluyla elde edilmiş olabileceği, anılan düzenlemede yer alan yemek üretim tesisine yönelik olarak istenilecek belgelerin yeterlik kriteri olarak düzenlenmediği ve sözleşme imzalanmasını müteakip 10 iş günü içinde yüklenici tarafından idareye sunulması gerektiği, dolayısıyla anılan şartlara haiz yemek üretim tesisinin sayısının ihale ilan tarihinden anılan belgelerin yüklenici tarafından idareye sunulacağı aşamaya kadar, ayrıca itirazen şikayet başvurusunun esas inceleme aşaması da dahil sabit kalıp kalmayacağı, dolayısıyla Aydın ili sınırları içerisinde anılan şartlara haiz tek bir mutfak olup olmadığı hususunun belirsiz olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasını güçlendirecek somut delil ve gerekçelere dayandırmayarak genel ifadelerle, söz konusu durumun esnaf ve sanatkarlar odaları, TSE Genel Müdürlüğü ve/veya ilgili TSE Belgelendirme Müdürlüğü’nden alınan bilgiler neticesinde anlaşılabileceği şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının lındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması"__ koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****