KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/048

Gündem No : 69

Karar Tarihi : 26.11.2025

Karar No : 2025/UH.II-2549

BAŞVURU SAHİBİ:

Koç Grup Kur. Hiz. Org. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1417660 İhale Kayıt Numaralı “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 27.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Koç Grup Kur. Hiz. Org. Ltd. Şti.nin 06.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.10.2025 tarih ve 197945 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2135 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu, kamu zararına sebep olacak nitelikte olduğu, şöyle ki;

a) Aktarılan Şartname düzenlemesinde, iş kapsamında yemeğin idare mutfağında pişirileceği, ancak olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda, Aydın il sınırları içerisinde olmak kaydıyla yükleniciye ait yemek üretim tesisinde veya yüklenici tarafından kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde hizmetin gerçekleştirileceği, ayrıca söz konusu yemek üretim tesisine ait kapasite raporu, işletme kayıt belgesi, TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgeleri ve yemek üretim tesisinin kiralanması durumunda ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesinin idareye sunulmasının istenildiği, söz konusu düzenleme gereği ihaleye sadece Aydın ilinde yukarıda belirtilen şartlarda ve istenen belgelere sahip firmaların teklif verebileceği, dolayısıyla Aydın ilinde yukarıda belirtilen şartlarda ve istenen belgelere sahip olmayan isteklilerin teklif vermesinin engellendiği, basiretli tacir olarak ön hazırlık yapmak adına yukarıda belirtilen şartlarda ve istenen belgelere sahip yemek üretim tesisi olan firmalarla noter onaylı sözleşme yapma zorunluluğu gereği, ihale uhdesinde kalıp kalmayacağı belli olmayan isteklilerin ek külfete katlanacağı, il dışından gelen ve ihaleye teklif vermek isteyen firmaların, Aydın ilinde kurulu yukarıda yer alan şartlarda ve istenen belgelere sahip olan birkaç firmanın tekeline bırakılacağı, aktarılan bu hususların teklif fiyatının yükselmesine ve kamu zararına neden olacağı, ihaleye teklif vermek isteyen ve yukarıda belirtilen şartlarda ve istenen belgelere sahip olmayan firmaların ihaleye teklif verecek firmalar tarafından ihale öncesinde haberdar olunmasına neden olacağı,

b) İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca tekliflerle birlikte, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesi uyarınca ise sözleşmenin imzalanmasını müteakip on iş günü içinde kapasite raporu ve TSE belgelerinin sunulmasının istenildiği, aynı nitelikte belgelerin iki kez ve ihalenin farklı aşamalarında istenilmesinin dokümanlar arasında belirsizlik ve çelişki doğurduğu, 45’inci maddede yer alan düzenlemenin fiilen yeterlik kriterine dönüştüğü, söz konusu düzenlemelerin rekabetin daralmasına ve eşit muamele ilkesinin zedelenmesine yol açtığı,

c) Anılan Şartname maddesi uyarınca yüklenicinin Aydın il sınırları içerisinde kendisine ait veya ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama yoluyla edinilmiş bir yemek üretim tesisine sahip olması gerektiği, itirazen şikayete konu hizmet ihalesi kapsamında hizmet sunulacak olan Aydın Şehir Hastanesi, Nazilli Devlet Hastanesi, Çine Devlet Hastanesi, Didim Devlet Hastanesi, Kuşadası Devlet Hastanesi, Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi ve Germencik Devlet Hastanesi’nin, Aydın’da bulunan veya kiralanan mutfağa olan uzaklıklarının sırasıyla 8 km, 36 km, 98 km, 56 km, 49 km ve 26 km olduğu, belirtilen mesafelerin ihale konusu hizmetin niteliği gereği taşıma süresi, yakıt gideri, lojistik planlama, personel ihtiyacı ve zaman yönetimi açısından ciddi maliyet farkları doğurabilecek nitelikte olduğu, dolayısıyla Aydın merkezde ve çevresinde tesis bulundurulmasının hem hizmetin coğrafi genişliğiyle orantısız, hem de maliyet açısından verimsiz bir düzenleme niteliğinde olduğu, ayrıca bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan “kaynakların verimli kullanılması” ilkesine açıkça aykırı olduğu, zira kamu hizmetinin verimli yürütülmesinin mümkün olan en az kaynak kullanımıyla en yüksek faydanın elde edilmesini ifade ettiği, hizmetin bu denli farklı mesafelere dağılmış şekilde sunulmasının yakıt ve zaman maliyetini artırarak hem idare açısından ekonomik verimliliği zayıflattığı hem de yüklenici bakımından maliyet dengesini bozarak teklif fiyatlarının gereksiz şekilde yükselmesine yol açtığı, söz konusu düzenlemenin Aydın ili dışında faaliyet gösteren veya bu ilde yatırım yapma olanağı bulunmayan firmalar açısından yüksek yatırım ve kira maliyetleri, lojistik güçlükler, ek personel ve araç giderlerine yol açtığı, dolayısıyla ihaleye katılımı engellediği,

2. İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde, hizmetin yürütülmesi sırasında meydana gelebilecek aksaklıkların giderilmesi amacıyla “ ek mutfak” temin edilmesinin bir telafi kriteri olarak öngörüldüğü, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise “4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10. Maddesinde sayılan mücbir sebepler haricinde, yükleniciden kaynaklı nedenlerle herhangi bir sağlık tesisinde 1 (Bir) gün boyunca hiç yemek çıkarılmaması” durumunun ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, dolayısıyla ihale dokümanında çelişki oluştuğu, zira bir taraftan ek mutfak kriteri ile meydana gelen aksaklıkların telafisine yönelik bir iyileştirme veya düzeltme imkânı tanınarak yükleniciye sözleşmenin devamı için bir fırsat sunulurken diğer taraftan aynı aksaklıkların “ ağır aykırılık” sayılarak doğrudan fesih nedeni olarak düzenlenmesinin telafi mekanizmasının anlam ve işlevini ortadan kaldırdığı,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü madde düzenlemeleri ile anılan maddede yer alan ağır aykırılık hallerinin gerçekleşmesi durumunda hem idari para cezası kesileceğinin hem de sözleşmenin feshedileceğinin öngörüldüğü, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ağır Aykırılık Halleri” başlıklı 16.1.3’üncü maddesi uyarınca, bu tür aykırılıkların sözleşmenin feshi sonucunu doğuran haller olarak düzenlendiği, bu durumlar için idari para cezası öngörülmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmeye aykırı olduğu,

4. İdari Şartname’de yemek üretim tesisine ilişkin olarak yalnızca “işletme kayıt belgesi” istenildiği, ancak bu belgenin hangi faaliyet alanı için alınmış olması gerektiğinin açıkça belirtilmediği, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in ekinde kayıt kapsamındaki işletme faaliyet alanlarının sınıflandırıldığı, söz konusu ekte “toplu tüketim işletmeleri” faaliyet alanının da yer aldığı, buna rağmen ihale dokümanında “toplu tüketim işletmeleri” ibaresine yer verilmemesinin bu faaliyet alanında kayıtlı işletmelerin ihaleye katılımını dolaylı biçimde engellediği, rekabeti daralttığı, eşit muamele ve orantılılık ilkelerine aykırı olduğu, toplu yemek üretimi ve sunumu işinin doğası gereği “toplu tüketim işletmeleri” kategorisine giren işletmelerce yapılmakta olduğu, dolayısıyla ihale kapsamındaki hizmetin esasını da bu faaliyetin oluşturduğu,

5. İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesi uyarınca ihaleye katılacak isteklilerin işin tamamı için teklif sunması gerektiği, ihalenin birden fazla ilçede yer alan ve birbirinden bağımsız hizmet alanlarına ilişkin yemek hizmetini kapsadığı, bu hastaneler arasında mesafe ve operasyonel koşullar bakımından önemli farklılıklar bulunduğu ve her birinin başlı başına ayrı bir hizmet bölgesi niteliğinde olduğu, ihale konusu hizmetin mali büyüklüğü ve coğrafi kapsamı dikkate alındığında tek kalem olarak ihale edilmesinin hem yerel ölçekte faaliyet gösteren firmaların ihaleye katılımını hem de rekabetin doğal biçimde gelişmesini engellediği, ayrıca idarelerin kısmi teklife izin vermeme yönündeki takdir yetkilerini işin niteliği ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlama yükümlülüğü ile kamu yararı çerçevesinde kullanmaları gerektiği,

6. İdari Şartname’nin 7.3.4’üncü maddesinde “İstekliler kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da Esnaf ve Sanatkarlar Odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenen, ihale tarihi itibariyle geçerli olan ve günlük en az 7.500 öğün yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporunu teklifleri ile birlikte sunacaklardır. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları zorunludur.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme uyarınca iş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerden her bir ortağın, ortaklık oranına göre kapasite raporuyla yeterliliğini ayrı ayrı tevsik etmesinin istenildiği, ihale konusu hizmetin niteliği gereği yemek üretimi tek bir üretim tesisinde yürütülmekte olup, fiilen hizmetin yürütülmesinde yalnızca bir ortağın üretim kapasitesine ihtiyaç duyulduğu, bu durumda, her ortağın ayrı ayrı kapasite raporu sunmasının işin fiili yürütümüyle ilgisi bulunmadığı yalnızca biçimsel bir belge yükü oluşturduğu, dolayısıyla, iş ortaklarının kapasite raporlarını hisseleri oranında ayrı ayrı sunmak zorunda bırakılmasının orantısız bir yeterlik şartı oluşturduğu ve özellikle küçük ve orta ölçekli firmaların ihaleye katılımını fiilen engellediği,

7. İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinden, şikayete konu hizmetin idarenin kendi mutfaklarında yapılacağının açıkça anlaşıldığı, Türk Standartları Enstitüsü Hizmet Yeri Yeterlilik Belgelendirme Usul ve Esaslarında yer alan “Hizmet Yeri Belgesi, belirli bir adreste hizmet veren işletmelere verilir. Belge, hizmetin verildiği yerin fiziki koşullarının, ekipman ve personel altyapısının standarda uygun olduğunu gösterir.” düzenlemesi uyarınca hizmet yeri belgesinin hizmetin fiilen verildiği yere özgü bir belge olduğu, idarenin kendi mutfaklarında verilecek bir hizmette yükleniciye ait bir “hizmet yeri” bulunmadığı, dolayısıyla “TSE Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi’nin sunulmasının yüklenicinin idareye ait alanlar üzerinde tasarruf hakkı bulunmaması sebebiyle teknik olarak mümkün olmadığı, söz konusu düzenlemenin rekabeti daraltıcı ve teklif hazırlamayı güçleştirici nitelikte olduğu,

8. İdare tarafından aynı nitelikteki hizmet alımlarının daha önce “2025/1268084, 2025/691160 ve 2023/1569932” ihale kayıt numaraları ile gerçekleştirildiği, dolayısıyla, aynı idare tarafından aynı alımlar için “ortağın ortaklık oranına göre kapasite raporu, Aydın ilinde kendine ait yemek üretim tesisi, Aydın ilinde noter onaylı kiralama usulü ile yemek üretim tesisi, yemek üretim tesisine ait TSE’den alınmış TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgeleri”nin istenilmediği, şikayete konu ihalede ek yeterlik kriterleri getirilerek rekabetin engellendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

…

3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur… ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “ (1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir… ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Aydın İl sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 16.798.880 Öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Aydın Şehir Hastanesi
Nazilli Devlet Hastanesi
Çine Devlet Hastanesi
Didim Devlet Hastanesi
Kuşadası Devlet Hastanesi
Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi
Germencik Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

__

Anılan Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler.

…

7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.

…

7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: İstekliler kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da Esnaf ve Sanatkarlar Odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenen, ihale tarihi itibariyle geçerli olan ve günlük en az 7.500 Öğün yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporunu teklifleri ile birlikte sunacaklardır.

İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları zorunludur.

İstekli adına düzenlenmiş farklı tesislere ait birden fazla kapasite raporunun sunulması halinde tutarları toplanmak suretiyle yeterlilik kriterinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

.......................................................................

7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi,

__

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79

Yemeğin pişirilme işi idare mutfaklarında yapılacaktır. Hizmetin ifası sırasında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, tadilat ihtiyacı, teknik arıza veya başka olağan dışı (4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri dışında) herhangi bir gelişme oluşması sebebiyle sağlık tesisi mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda, ihale üzerinde kalan yüklenici, öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetini yerine getirecektir.

Yüklenicinin Aydın il sınırları içerisinde kendisine ait veya ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama yoluyla edinilmiş olan yemek üretim tesisi olacaktır.

Söz konusu yemek üretim tesisine ait; günlük en az 7.500 öğünlük yemek üretebildiğine dair kapasite raporunu, ilgili mevzuat gereği alınan işletme kayıt belgesini, TSE’den alınmış TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgelerini ve kiralama yoluyla edinilmiş ise ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesini, sözleşmesinin imzalanmasına müteakip 10 (on) iş günü içinde idaremize sunacaktır. İstenilen sözleşme ve belgeleri sunmayan yükleniciye sözleşmenin ilgili hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı ve süresi” başlıklı 1’inci maddesinde “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin (Aydın Şehir Hastanesi, Nazilli Devlet Hastanesi, Çine Devlet Hastanesi, Didim Devlet Hastanesi, Kuşadası Devlet Hastanesi, Söke Fehime Fail Kocagöz Devlet Hastanesi, Germencik Devlet Hastanesi) 36 Aylık yemek ihtiyacı, her türlü malzeme ve işçilik dahil, hastane mutfağında hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım soması hizmetleri (bulaşık yıkama, mutfak, yemekhaneler ve bağlı birimlerin bakım ve temizliği vb.) işi tamamen yükleniciye ait olmak üzere yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idareler bu kanuna göre yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olup, ihale dokümanı düzenlemelerini bu kapsamda hazırlamaları gerekmektedir.

İtirazen şikayete konu ihale dokümanı incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin “ Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ”na ilişkin olduğu, mevcut ihale kapsamında yemeğin hastane mutfağında hazırlanacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerini düzenleyen 7’nci maddesi uyarınca isteklilerin, yetkili Kurum tarafından 5996 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre düzenlenmiş ve ihale tarihi itibariyle geçerli olan faaliyet konusu "Gıda üretimi yapan işletmeler" veya "Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler" olan "İşletme Kayıt Belgesi"ni ve ihale tarihi itibariyle geçerli olan ve günlük en az 7.500 Öğün yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporunu teklifleri ile birlikte sunmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan Şartname’nin 45’inci maddesinden, iş kapsamında yemeğin idare mutfağında pişirileceği, ancak 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10’uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri dışında gerçekleşen olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda, Aydın il sınırları içerisinde olmak kaydıyla yükleniciye ait yemek üretim tesisinde veya yüklenici tarafından kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde hizmetin gerçekleştirileceği, ayrıca söz konusu yemek üretim tesisine ait kapasite raporu, işletme kayıt belgesi, TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgeleri ve yemek üretim tesisinin kiralanması durumunda ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesinin sözleşme aşamasını müteakip 10 iş günü içinde idareye sunulacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 1(a) iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin anılan iddiasında özetle; İdari Şartname’nin 45’inci maddesinin Aydın il sınırları içinde yemek üretim tesisi olan firmalara avantaj sağladığı ve ihaleye katılımın engellendiği, ihale uhdesinde kalıp kalmayacağı belli olmayan isteklilerin ek külfete katlanmasına sebep olduğu, firmaların birbirlerinden ihale öncesinde haberdar olmalarına sebebiyet verdiği, dolayısıyla teklif fiyatın yükselmesine ve kamu zararına neden olduğu iddia edilmektedir.

İdari Şartname’nin 7.3.2’nci maddesinde işletme kayıt belgesine, 7.3.4’üncü maddesinde ise kapasite raporuna ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından itiraza konu edilen Aydın il sınırları içerisinde olması istenen yemek üretim tesisi ve bu tesise ait kalite belgelerinin (TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına ilişkin belgelerin) yeterlik kriteri olarak belirlenmediği görülmüştür.

Uyuşmazlığa konu malzemeli yemek hizmeti alımı ihalesinde, yemeğin idare mutfağında hazırlanacağı, olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda yemeğin Aydın il sınırları içerisinde yükleniciye ait veya kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde gerçekleştirileceği, yemek üretim tesisi için kendi malı olma şartı getirilmediği, kiralık tesis kullanılabileceği, bu durumda, kiralanacak yemek üretim tesisi için ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesinin yüklenici tarafından işe başlamadan önce idareye sunulacağı yönünde düzenleme yapıldığı, dolayısıyla söz konusu kiralama sözleşmesi için sözleşmeyi müteakip 10 iş günü içinde yapılma şartının getirildiği, diğer bir ifade ile sözleşme imzalama şartı olarak düzenlenmediği, bahse konu hususun İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, idare ile sözleşme imzalayan yüklenicinin yükümlülüğü olarak belirlendiği, sağlık tesislerinde yemek hizmetinin kesintiye uğratılmadan verilmesi gerektiği, ilgili düzenlemenin de işin yürütülmesi sırasında idare mutfağında yapılan yemek üretiminin aksatılmadan gerçekleştirilmesine ilişkin olduğu ve söz konusu düzenleme ile isteklilere yeterlik kriteri niteliğinde bir yükümlülük getirilmediği, bu itibarla söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1(b) iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin anılan iddiasında özetle; “kapasite raporu ve TSE belgelerinin hem ihale aşamasında hem de sözleşmenin imzalanmasını müteakip istenilmesinin dokümanlar arasında belirsizlik ve çelişki doğurduğu” iddia edilmekle birlikte, isteklilerden İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında istenilen kapasite raporunun yeterlilik kriteri niteliğinde olduğu, sözleşmenin imzalanmasından sonra yükleniciden istenilen kapasite raporunun ise olağan dışı gelişmeler sonucunda hizmetin aksamamasını teminen yüklenici tarafından kullanılacak olan yemek üretim tesisine ilişkin olduğu, yüklenici tarafından anılan madde kapsamında kullanılacak olan söz konusu yemek üretim tesisinin ihale aşamasında belirli olmadığı, dolayısıyla anılan belgelerin aynı belgeler olduğu şeklinde bir çıkarım yapılamayacağı, ayrıca İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde istenilen ilgili TSE belgelerinin aynı Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmediği anlaşılmış olup anılan düzenlemelerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1(c) iddiasına ilişkin olarak;

Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 aylık yemek ihtiyacının her türlü malzeme ve işçilik dahil, hastane mutfağında hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım soması hizmetleri (bulaşık yıkama, mutfak, yemekhaneler ve bağlı birimlerin bakım ve temizliği vb.) işi olduğu, dolayısıyla söz konusu hizmetin idarenin ilgili mutfağında gerçekleştirilmesinin esas olduğu, İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde belirtilen ve yükleniciden istenilen yemek üretim tesisinin ise olağandışı sebeplerle idare mutfağında yemeğin çıkarılamaması halinde hizmetin aksamaması amacına yönelik tedbir niteliğinde olduğu, ayrıca başvuru sahibinin iddiasında belirtmiş olduğu yemek üretim tesisinin idareye ait sağlık tesislerine uzaklığına ilişkin ifadelerin ise söz konusu yemek üretim tesisinin sözleşme imzalandıktan sonra belirli olacağı, aktarılan nedenlerle başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin itirazen şikayete konu söz konusu düzenlemesinden yemeğin idare mutfağında hazırlanacağı, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10’uncu maddesinde sayılan mücbir sebepler haricinde gerçekleşen olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda yüklenicinin öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetini yerine getireceği, bu bağlamda yemeğin Aydın il sınırları içerisinde yükleniciye ait veya kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde gerçekleştirileceği yönünde düzenleme yapıldığı,

Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinden ise 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 10’uncu maddesinde sayılan mücbir sebepler haricinde, yükleniciden kaynaklı nedenlerle herhangi bir sağlık tesisinde bir gün boyunca hiç yemek çıkarılmaması halinin ağır aykırılık hali olarak belirlendiği, anılan madde uyarınca söz konusu aykırılığın gerçekleşmesi halinde protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği, ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde; İdari Şartname’nin söz konusu düzenlemesinde yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, tadilat ihtiyacı, teknik arıza veya başka olağan dışı herhangi bir gelişme sebebiyle sağlık tesisinin mutfağında yemek çıkarılamaması halinde yüklenicinin kendisine ait ya da kiralama yoluyla edinilmiş mutfakta yemek üretimini devam ettirmesi gerektiği, Sözleşme Tasarısı’nın söz konusu düzenlemesinde ise mücbir sebepler haricinde yükleniciden kaynaklı nedenlerle herhangi bir sağlık tesisinde yemek çıkarılamamasının ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, dolayısıyla söz konusu yaptırım için yüklenici kusurunun arandığı, ayrıca aktarılan düzenlemelerde yer alan sağlık tesisinin mutfağında yemek çıkarılamaması ve sağlık tesisinde yemek çıkmaması kavramlarının birbirinden farklı olduğu, İdari Şartname ile sağlık tesisinin mutfağında yemek çıkmaması halinde sağlık tesisinde yemek hizmetinin verilebilmesi amacıyla yedek yemek üretim tesisinde yemeğin üretilmesinin sağlanmasının amaçlandığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemeler arasında çelişki olmadığı, birbirinden bağımsız nitelikte olduğu, aktarılan nedenlerle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır.

İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir... ” __ hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “ (1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz. ” __ hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı başlıklı 17’nci maddesinde “ (1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir… ” __ hükmü,

Aynı Yönetmelik’in eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Ağır Aykırılık Halleri

__

_16.1.3.1. ……………………………………._26.5

__16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir…” düzenlemesi,

Bahse konu Tip Sözleşme maddesine ait olan 26.5 numaralı dipnotunda ise “Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir.

(1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” düzenlemesi,

İnceleme konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

__

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı hüküm altına alınmış, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi ile cezaların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiştir. Buna göre anılan Tip Sözleşme'nin 16.1.3’üncü maddesinde sözleşmeye aykırılık teşkil eden hangi davranışların, ağır aykırılık hali oluşturduğunun belirtilmesine imkân tanınmış, bu ağır aykırılık hallerinin ortaya çıkması durumunda 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, 16.1.3.1’inci maddesinin dipnotunda ise 16.1.3’üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde ilgili maddeye “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır” ifadesinin yazılması gerektiği, netice itibarıyla; aktarılan Tip Sözleşme’ye göre idarenin takdir yetkisiyle, sözleşmede belirlenen ağır aykırılık hallerinin ortaya çıkması durumunda sözleşmenin feshedilmesinin yanı sıra, bu ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme yapabileceği kurala bağlanmıştır.

İnceleme konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde; anılan maddede yer alan ağır aykırılık hallerinin gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği, 16.1.3.1’inci maddesinde ise sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacağının belirtildiği görülmüş olup, bahse konu düzenlemelerin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16.1.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

1. Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

“İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir...” hükmü,

“Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “ 65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır.… ” açıklaması,

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, gıda işletmelerinin kayıt veya onay işlemlerine dair usul ve esasları belirlemektir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “...(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

...

c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge üzerindeki numarayı,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan “Kayıt Kapsamındaki Gıda İşletmelerinin Faaliyet Konuları” başlıklı Ek-14’te

“1- Gıda üretimi yapan işletmeler.

2- Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler.

3- Toplu tüketim işletmeleri.

4- Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler.

5- İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler.

6- Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler.

…

7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu ihale mevzuatında, idarelerin ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, isteklilerden ekonomik ve mali yeterlilik ile mesleki ve teknik yeterliliklerin belirlenmesine ilişkin olarak bilgi ve belge isteyebileceği, dolayısıyla bu kapsamda öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceğinin belirtildiği, bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilebileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.3.2’nci maddesi kapsamında, istekliler tarafından faaliyet konusu “Gıda üretimi yapan işletmeler” veya “Depo, Gıda Satış ve Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” olan işletme kayıt belgesinin sunulması gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde idare tarafından, ihale konusu işin niteliği göz önünde bulundurularak işletme kayıt belgesinin faaliyet konusunu belirleme yetkisi bulunduğu, bu kapsamda faaliyet konusunun “Gıda üretimi yapan işletmeler” veya “Depo, Gıda Satış ve Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” olarak belirlenerek başvuru sahibinin iddiasında belirtilen “toplu tüketim işletmeleri” faaliyet alanının ihale konusu işin niteliği göz önünde bulundurularak yeterlik kriteri olarak belirlenmemesinde herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Anılan Kanun'un "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 27'nci maddesinde “ …İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

h) İhale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı, ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4'üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır…” açıklaması,

__

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

...

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Aydın Şehir Hastanesi
Nazilli Devlet Hastanesi
Çine Devlet Hastanesi
Didim Devlet Hastanesi
Kuşadası Devlet Hastanesi
Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi
Germencik Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

__

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı ve süresi” başlıklı 1’inci maddesinde “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin (Aydın Şehir Hastanesi, Nazilli Devlet Hasta nesi, Çine Devlet Hastanesi, Didim Devlet Hastanesi, Kuşadası Devlet Hastanesi, Söke Fehime Fail Kocagöz Devlet Hastanesi, Germencik Devlet Hastanesi) 36 Aylık yemek ihtiyacı, her türlü malzeme ve işçilik dahil, hastane mutfağında hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım soması hizmetleri (Bulaşık yıkama, Mutfak, Yemekhaneler ve bağlı birimlerin bakım ve temizliği vb.) işi, tamamen yükleniciye ait olmak üzere yapılacaktır. Yemek haftanın 7 günü, resmi ve dini bayramlar dahil tüm gülnlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğle-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personele (tüm sağlık personeli, yardımcı sağlık personeli, memur, hizmetli personel, sözleşmeli personel(bulunduğu kadronun hakları göz önüne alınarak), bağlı döner sermaye saymanlığı personeli, tüm yüklenil firma personelleri, ambulans acil hasta ve nakil görevlileri, staj için gelen öğrenciler ve geçici görev gelen personeller, hastane bünyesinde bulunan Toplum Ruh Sağlığı Birimindeki Hastalar, Diyaliz birimindeki hastalar, Kreş personeli ve stajyer öğrencilerini, resmi yazıyla iaşe edilen toplantı ve konferans misafirlerini ifade eder.) öğle yemeği, nöbetçi personele öğle-akşam yemekleri ve gece kahvaltısı olan verilecektir. Ayrıca diyet yemek alması uygun görülen hastaya diyet yemeği ve ara öğün verilecektir. Personelin, personel rasyonlarında belirtilmek kaydıyla ilgili hekim raporunu ibraz etmek koşuluyla diyet yemeğinden faydalanması sağlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işin “Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” işi olduğu, söz konusu iş kapsamında 7 adet sağlık tesisinin bulunduğu ve söz konusu ihalede kısmi teklif verilmesine imkân tanınmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 27’nci maddesinde, ihalelerde kısmi teklif verilip verilmeyeceğinin ihalenin İdari Şartname’sinde belirtilmesinin zorunlu olduğunun hüküm altına alındığı, ancak kamu ihale mevzuatında idarelerin hizmet alımı ihalelerini kısmi teklife açmalarının zorunlu olduğuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla ihalelerde kısmi teklif verilmesine izin verilip verilmeyeceği noktasında idarelerin takdir yetkisi bulunmakla birlikte söz konusu takdir yetkisinin Kanun kapsamındaki bütün idareler için uyulması zorunlu kurallar olan ve anılan Kanun’un 5’inci maddesinde düzenlenen temel ilkelere uygun olarak kullanılmasının hukuki bir zorunluluk olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, ihale dokümanı düzenlemeleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale konusu iş kapsamında yemek hazırlama, dağıtım ve sonrası hizmetlerinin ihale dokümanında belirtilen 7 sağlık tesisinin her birinin kendi mutfağında gerçekleştirileceği anlaşılmakla birlikte, Teknik Şartname’nin “İşin tanımı ve süresi” başlıklı 1’inci maddesinde yer alan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere her bir sağlık tesisinde verilecek yemek hizmetinin aynı nitelikte ve birbirleri ile bağlantılı olduğu, dolayısıyla kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesini zorunlu kılacak bir sebebin bulunmadığı, bu doğrultuda ihalenin kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilmesinin idarenin takdir yetkisi sınırları içinde kaldığı ve ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “…(5) İdare, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir. Sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması zorunludur.

(6) İş ortaklığında kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Ancak, idareler, idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları gerektiğine yönelik düzenleme yapabilirler. Konsorsiyumlarda, kapasite raporunun, her bir ortağın kendi kısmı için istenilen asgari yeterlik kriterini sağlaması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler.

…

7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar:

İstekliler kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da Esnaf ve Sanatkarlar Odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenen, ihale tarihi itibariyle geçerli olan ve günlük en az 7.500 Öğün yemek üretimi yapabildiğini gösterir kapasite raporunu teklifleri ile birlikte sunacaklardır.

İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları zorunludur.

...” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesi ile idarenin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabileceği, sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olmasının zorunlu olduğu, iş ortaklığında kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriterinin ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabileceği, ancak, idarelerin, idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları gerektiğine yönelik düzenleme yapabileceği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu işe ait İdari Şartname’de istekliler tarafından günlük en az 7500 öğün yemek üretim kapasitesine sahip olunduğunu gösteren kapasite raporunun teklifler ile birlikte sunulmasının zorunlu olduğu, bahse konu belgenin isteklinin kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası tarafından düzenlenmesi ve ihale tarihinde geçerli olması gerektiği, söz konusu ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamalarının zorunlu olduğunun düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Netice itibarıyla ihale dokümanında yer alan, “iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları” düzenlemesinin aktarılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği gereği idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, dolayısıyla mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79

Yemeğin pişirilme işi idare mutfaklarında yapılacaktır. Hizmetin ifası sırasında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, tadilat ihtiyacı, teknik arıza veya başka olağan dışı (4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri dışında) herhangi bir gelişme oluşması sebebiyle sağlık tesisi mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda, ihale üzerinde kalan yüklenici, öğünlerde herhangi bir aksamaya mahal vermeden yemek hizmetini yerine getirecektir.

Yüklenicinin Aydın il sınırları içerisinde kendisine ait veya ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama yoluyla edinilmiş olan yemek üretim tesisi olacaktır.

Söz konusu yemek üretim tesisine ait; günlük en az 7.500 öğünlük yemek üretebildiğine dair kapasite raporunu, ilgili mevzuat gereği alınan işletme kayıt belgesini, TSE’den alınmış TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgelerini ve kiralama yoluyla edinilmiş ise ihale süresini kapsayan 36 aylık noter onaylı kiralama sözleşmesini, sözleşmesinin imzalanmasına müteakip 10 (on) iş günü içinde idaremize sunacaktır. İstenilen sözleşme ve belgeleri sunmayan yükleniciye sözleşmenin ilgili hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerini belirleyen 7’nci maddesinde başvuru sahibinin iddiasında belirtmiş olduğu TSE belgelerinin tekliflerle beraber sunulacağına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, öte yandan anılan Şartnamenin 45’inci maddesinde, olağan dışı gelişmeler sonucu idare mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda yemeğin Aydın il sınırları içerisinde yükleniciye ait veya kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisinde gerçekleştirileceği, söz konusu yemek üretim tesisine ait TSE’den alınmış TS 8985, TS 13075 ve TS 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgelerinin yüklenici tarafından sözleşmesinin imzalanmasına müteakip 10 iş günü içinde idareye sunulacağı yönünde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Netice itibarıyla başvuru sahibinin iddiasının aksine söz konusu TSE belgelerinin yükleniciye ait veya kiralama yoluyla edinilmiş yemek üretim tesisine yönelik istenildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idarelerin ihale konusu hizmet alımının her türlü özelliğini belirten idari şartnameleri hazırlaması gerektiği, söz konusu idari şartname hazırlanırken söz konusu alıma uygulayacağı ihale usulüne ilişkin tip idari şartnameyi esas alması gerektiği, tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenleneceği, ayrıca tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususların, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenlenerek “Diğer Hususlar” bölümüne eklenebileceği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, başvuru sahibi tarafından aynı nitelikteki hizmet alımlarının daha önce “2025/1268084, 2025/691160 ve 2023/1569932” ihale kayıt numaraları ile gerçekleştirildiği ve itirazen şikayete konu ihale kapsamında istenilen belgelerin istenilmediği iddia edilmekle birlikte, ihale dokümanının her işin kendine özgü koşulları, miktarı, süresi dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiği, bu kapsamda başvuru sahibinin iddiasında belirtilen ve idare tarafından yeterlik kriteri olarak belirlenen düzenlemeler ile işin özelliğine göre düzenlenmesine ihtiyaç duyulan ve İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlığı altında düzenlenen ilgili belgelerin daha önceden gerçekleştirilmiş ihalelere ait ihale dokümanı düzenlemeleri ile kıyas edilemeyeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının lındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması"__ koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****