KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/047

Gündem No : 31

Karar Tarihi : 19.11.2025

Karar No : 2025/UH.II-2444

BAŞVURU SAHİBİ:

Imparator Oto Alım Satım Lojistik Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Lojistik Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1481188 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Lojistik Şube Müdürlüğü tarafından 20.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Imparator Oto Alım Satım Lojistik Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketinin 13.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2025 tarih ve 198033 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2142 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 1 adet 8+1 araçla ilgili olarak “hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin esas ve usullere” aykırı düzenleme yapıldığı,

İdarece şikayet üzerine verilen cevap yazısında, iddia konusu aracın otomobil niteliğinde olduğu kabul edilmiş olmasına rağmen iddianın yerinde görülmemesinin uygun olmadığı,

Teknik Şartname’nin 3’üncü bölümün 5’inci fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca teklif fiyatının oluşturulacağı, söz konusu düzenleme doğrultusunda ihalenin birinci kısmına ait 1, 2, 3 ve 4’üncü sırasındaki araçlar için Teknik Şartname Ek-1 de verilen, Teklif Edilen Araçlara Ait Bilgiler Tablosunun maddede belirtildiği şekliyle doldurularak bu araçlar için teklif bedelinin; Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak (Eylül 2025 Dönemi) Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacağının belirlendiği,

Bununla birlikte Teknik Şartname’nin Araç Kısımları ve Özellikleri başlıklı X’uncu maddesinin 1’inci kısım alt başlıklı (Sürücüsüz Binek, Pick-Up, Minibüs ve Otobüsler 259 Adet), 7’nci kısmında “8+1kişilik Çok Amaçlı Otomobil (1 Adet) (Araç Başına Aylık Tahmini 5000 Km. Yapacaktır)” şeklinde belirleme yapıldığı, 8+1 çok amaçlı otomobil olarak tanımlanan bu araç için diğer araçlara yönelik olarak yapılan düzenleme bağlamında; ilgili Bakanlar Kurulu Kararı gereği, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı,

Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerine göre otomobil olarak nitelendirilen 8+1 araçların ilgili Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda, aracın kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacak şekilde sınırlı teklif sunulması gerektiği yönünde düzenleme yapılmamasının yerinde olmadığı, ayrıca kasko sınırlamasına tabi olması gereken bahsi geçen araç için bundan bağımsız olarak daha yüksek fiyatlar verileceği ve ortaya bir kamu zararının çıkmasına da sebep olacağı,

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3’üncü maddesinde uyarınca,__ şoför dahil 9 kişiye kadar insan taşımak üzere imal edilmiş araçların binek otomobili olarak değerlendirildiği,

İlgili Bakanlar Kurulu Kararına ek olarak, 15/09/2014-2014/6814 sayılı ve 24/11/2014-2014/7039 sayılı kararlar ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararı’nın 6’ncı maddesindeki hükmün dikkate alınması gerektiği,

Bu hükümler doğrultusunda; sadece fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-upların %2’lik kasko sigorta değer listesinin dışında bulunduğu, bunların dışında hiçbir araç için istisna tanınmadığı, bu anlamda bir aracın söz konusu hükmü karşılamak adına, fiilen arazi üzerinde çalışabilmesi için binek ve pick-up tipli olması ve aracın arazili olma özelliğinin bulunması gerektiği; kaldı ki 237 Sayılı Taşıt Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, arazili araçlar tüm tekerlekleri muharrik olan şekilde tanımlanmış olup yapılan bu tanım dikkate alındığında ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 8+1 araçların böyle bir yapılarının bulunmadığı, dört tekerleğinin de muharrik olmadığının açık olduğu, bu kapsamda da arazide kullanılmasının da mümkün olmayacağı,

İhale dokümanında herhangi bir düzenleme yapılmadığı için de sunulan tekliflerin söz konusu karar ve hükümlere uygun olup olmadığının kontrol edilemeyeceği ve tekliflerin uyumluluğunun tespit edilemeyeceği içinde sağlıklı bir değerlendirme yapılamayacağı,

Söz konusu aracın, “arazi binek” olarak nitelendirilemeyeceği, doküman düzenlemelerinden söz konusu aracın bu hâliyle anılan Esas ve Usuller’in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenlemeye tabi olması gerektiği,

2. Yüklenici kusurundan kaynaklı olmayan, idarenin gerekli önlemleri almaması veya kullanıcı hatasından kaynaklanan kazalar sebebiyle sigortanın hasar ödememesi halinde oluşacak ödemelerin, tazminat ve zararların sebep olanlara değil yükleniciye yüklenmesine ilişkin düzenlemenin kanuna ve anayasaya aykırı olduğu,

İdarece söz konusu hususa ilişkin olarak verilen cevap yazısında şartnamelerde isteklilerin teklif fiyata dahil etmesi gereken giderlerin açık ve net olarak belirtildiği, idare personelinin kusurundan doğacak zararın yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığına ilişkin bir ifadenin yer almadığı ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmalarını engeller nitelikte belirsiz bir durum olmadığının ifade edildiği,

Yüklenicinin yükümlülüklerinin; tanımlanan ve istenilen özellikteki araçları idareye teslim etmek, araçların tamir-bakım, yedek parçasını sağlamak, zorunlu trafik sigortalarını yaptırmak, araçların çalıştırılmasına ilişkin olarak muayenelerini yaptırmak, vergilerini ödemek ve ilgili karayolları mevzuatının aradığı şartları sağlamakla sınırlı olduğu,

Teknik Şartname’nin sigorta başlıklı VIII’inci bölümünün 2’nci ve 7’nci maddesinde yer alan düzenlemeler ile aynı Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü bölümünün 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler doğrultusunda; araçların kasko ve diğer bir kısım sigortalarını yaptırılması gerektiği, araçtaki teknik/yasal eksiklikler nedeniyle belediye personeli ya da 3. şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı idareye rücu edecek her türlü masraf (tazminat, icra ve dava masrafı vb.) ve tedavi giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğunun belirtildiği, araçların kazaya karışması durumunda kullananın kusurlu olması halinde, kasko sigorta şirketleri ile üçüncü şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı kimlerin sorumlu olacağının açıkça belirtilmediği,

Sigortaları yaptırılmış olan, araçların kazaya karışması durumunda; sebep olunacak zararların ve kaza nedeniyle ortaya çıkması muhtemel ölüm, yaralanma, 3’üncü şahıslara verilebilecek zarar ziyan ve olası ceza ve tazminatlara ilişkin sorumluların açık bir şekilde belirtilmemiş olup, bu bağlamda idare ve sürücülerin sorumlu tutulmaları gerektiği,

Sigortası yaptırılmış araçların, herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde kazanın sebepleri arasında idarenin alması gereken önlemleri almaması ve/veya aracı kullanan personelin alkollü, ehliyetsiz, yetkisiz araç kullanması ve kusurlu olması halinde ölüm ve yaralanmalı kazalar ile üçüncü kişilere verilen zararlar ile doğabilecek her türlü maddi ve manevi zarar, ziyan ve tazminatlara ilişkin belirli bir düzenlemenin yapılmamasının yerinde olmadığı,

Anılan hususlar çerçevesinde, maddi ve manevi zarar ziyan ve tazminatların sorumlularına değil yükleniciye bırakılmasının uygun olmadığı, 583 adet aracın zorlu coğrafya ve iş şartlarında çalıştırılması göz önüne alındığında iddialarının yerinde olacağının görüleceği,

Yüklenicinin inisiyatifi dışında oluşabilecek olaylar ve bu olaylara bağlı gelişmeler sonucu ortaya çıkabileceği, ihale dokümanında tanımlandığı şekliyle sigorta yaptırılmış olması durumunda dahi yüklenicinin, idarenin ve/veya kullanıcının kusurlu olduğu hallerde, yaptırılan trafik ve kasko sigortalarınca karşılanmayacağı veya karşılanmasının mümkün olmadığı durumlar karşısında, ihaleye teklif verilmesi aşamasında bilinebilmesi imkânsız olan her türlü maddi ve manevi zarar ve ziyandan sorumlu tutulabileceği, hiçbir dahili ve sorumluluğu olmamasına karşın bu durumlarda ortaya çıkabilecek tazminat, bedel ve değerler ne idareden ne de kullanıcıdan talep edilemeyeceği, bu hususun kişinin işlemediği bir suça karşılık ceza uygulamasını ortaya koymakta olup bu da hak, hukuk ve ilgili kanunlara aykırılık arz ettiği,

Yüklenicinin sadece araçları teslim etmekle mükellef olduğu, dolayısıyla yükleniciye atfen yapılan bu düzenlemenin, kişinin işlemediği bir işleme karşılık ceza uygulamasını ortaya koymakta olup bu da hak, hukuk ve ilgili kanunlara aykırılık arz ettiği, bu nedenlerle söz konusu düzenleme hem isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engellemekte hem yükümlülükler açısından çelişki yaratmakta hem yükleniciye altından kalkamayacağı yükler yüklemekte hem de ilgili mevzuata aykırılık arz ettiği,

Mevcut düzenlemeler ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, şikâyete konu düzenlemelerin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan eşit hak ve yükümlülükler ilkesine aykırı olduğu,

3. Araçların modellerinin yüksek belirlenmesine ilişkin düzenleme mevzuata aykırı olduğu,

İdarece söz konusu hususa ilişkin olarak verilen cevap yazısında ihalenin yaklaşık maliyetinin 2018, 2020 ve 2024 model yılı araçlar üzerinden hesaplandığı, rekabetin artırılması ve tüm isteklilerin katılımının sağlanması amacıyla ihale iki kısma ayrıldığı, araçlar için kilometre sınırının getirilmediği ve kendi malı olma şartı aranmadığı, bu düzenlemelerle isteklilerin ister kendi araçlarıyla ister kiralama yöntemiyle ihaleye katılımının kolaylaştırıldığının ifade edildiği,

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 583 aracın 569 tanesinin model yılının hangi gerekçeyle 2024 yılı olarak belirlendiğine ilişkin bir açıklama ve değerlendirmede bulunulmadığı, sadece 14 adet otobüs için farklı model yılı belirlendiğinin göz ardı edildiği, iddianın idarece reddedilmesinin şu sebeplerle uygun olmadığı;

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 2 kısımda 17 kalemde 583 adet araç ile ilgili olarak çok çeşitli teknik özellikler ve model yıllarının tanımlandığı, bu belirlemenin mevzuata uygun olmadığı,

Teknik Şartname’nin “araç kısımları ve özellikleri” başlıklı X’uncu bölümünün;

- 1’inci kısım 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8’inci sıradaki iş kalemleri için araçların 2024 model ve üzeri, 9’uncu sıradaki otobüs için 2020 model ve üzeri, 10’uncu sıradaki otobüs için 2018 model ve üzeri olması,

- 2’nci kısım 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 sıradaki tüm iş kalemleri için araçların 2024 model ve üzeri,

Teknik Şartname’de yapılan mevcut düzenlemenin ihaleye katılımı sınırlandırdığı gibi, idareyi de zarara uğrattığı, bu durumun 17.05.2024 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2024/7 Sayılı “Tasarruf Tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” hükmüne aykırılık teşkil ettiği, bu doğrultuda anılan Genelge’de öncelikle alınacak hizmete ilişkin ilgili bakanlıktan izin alınması, araçların taşıtların kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle edinilmesinin istenilmesi karşısında, ihale kapsamında çalıştırılacak araç modellerinin, binek araçlarda en az 2015 model, diğer araçlarda da 2011 model ve üzeri olarak belirlenmesi ve Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne uygun olarak düzenlenmesi gerektiği,

Ayrıca ihale kapsamında çalıştırılacak olan 14 adet otobüsten 13 tanesinin otobüsler için 2020 model ve üstü istenilmiş iken bir tanesi için 2018 model ve üstü olması istenildiği, aynı tip ve aynı kategorideki araçlar için bu kadar farklı model yılları ile teknik özellikler belirlenmesi, ihaleye katılımı ve rekabeti engellemekte ve halen işi sürdüren yükleniciye avantaj sağlayacağı gibi kullanım amacının daha yüksek bedellerle temin edilmesine sebep olacağı,

İhale konusu işte kullanılacak olan, 583 aracın neredeyse tamamının (569 adet) 2024 model ve üstü olacak şekilde teklif istenmesi, Cumhurbaşkanlığı kararı gereği çalıştırılması gereken ve amaca uygun daha düşük modelli araçlara göre idareye maliyetinin çok yüksek olacağı, aradaki fark 583 araç çalıştırılacağı göz önüne alındığında çok yüksek bedellere ulaşabileceği,

Kasko değerleri, ihalede bazı tip araçlar için verilecek tekliflerin, ilgili Bakanlar Kurulu Kararı’nın 6’ncı maddesine eklenen ikinci fıkranın (a) bendi gereğince “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6’ncı maddesinde yer alan düzenleme de dikkate alındığında, özellikle 2024 ve üstü model yıllı olarak yüksek modelli olacak şekilde teklif istenen araçların, kasko değerlerinin daha yüksek olduğu, mevzuatına rağmen daha düşük modelli araçların çalıştırılmak istenilmemiş olması nedeniyle de ortaya kamu zararı çıkacağı,

Taşıtların verimli kullanımı ile işletme maliyetlerinin asgari seviyeye indirilmesine yönelik gerekli önlemlerin alınma sorumluluğunun idarelere verildiği göz önüne alındığında, söz konusu 569 araç için 2024 model yılı sebebinin makul ve geçerli bir gerekçe ile ortaya konulmadığı gibi bunun bu şartlar altında objektif bir kriter olarak ta değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, netice itibarıyla bu hususun idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında da değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, mevcut düzenleme ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olup rekabeti engellemekte ve kamu zararına sebep olacağı,

4. Araçlara idarece gerçekleştirecek işlem esnasında oluşabilecek hasar/ zarar vb. hususlar için herhangi bir hak talep edilmeyeceği düzenlemesinin uygun olmadığı;

İdarece söz konusu hususa ilişkin olarak verilen cevap yazısında bu hüküm, denetim ve kamu güvenliği amacıyla konulduğu, montaj işlemleri idarece yapılacağı, araçlarda kalıcı zarar yaratacak nitelikte olmadığının ifade edildiği, bir başka anlatımla araçlarda hasar olabileceği ancak kalıcı olmayacağı ifade edilerek iddianın karşılanmaya çalışıldığı, asıl konunun hasar için yüklenicinin bir hak talep etmemesinin düzenlenmiş olması olduğu, iddianın reddedilmesinin şu gerekçelerle yerinde olmadığı;

Teknik Şartname’nin 4’üncü bölüm 13’üncü maddesinde çerçevesinde, araç ve iş makinaları idare elemanları ve/veya idarenin görevlendirdiği kişilerce çalıştırılacağı, ihale konusu iş süresinde yükleniciye bildirilmeyen ve sorumlulukları dahilinde idare ve görevli elemanlar tarafından çalıştırılma esnasında ortaya çıkabilecek hasar ve zararlar bağlamında gerekli hukuki işlemler tesis edilmeden, kayıt altına alınmadan, araç ve iş makinalarının ön koşulsuz teslim alınmasının istenilmesi ve herhangi bir hak talep edilmemesinin doğru ve usulüne uygun olmadığı, sorumluluklar dahilinde (idare, yüklenici ve personel bazında) işlem gerçekleştirilmeden hak talebi tanınmamasına dönük düzenlemenin 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

Mevcut düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, şikâyete konu düzenlemenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan eşit hak ve yükümlülükler ilkesine aykırılık arz ettiği,

5. Teknik Şartname’de EK-6’da yer alan taşıt marka, model, model yılı ve kasko değeri tablosunu tek ortağın sunmasının yeterli kılınmasına ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırılık taşıdığı,

İdarece söz konusu hususa ilişkin olarak verilen cevap yazısında idarenin, belgeyi ortak girişimin tüzel kişiliği adına istemesi, teklif bütünlüğünü ve mali kontrolü sağlama amacı taşımakta olduğu, ortakların her birinden ayrı ayrı belge istenmediği, düzenlemenin rekabeti daraltıcı veya mevzuata aykırı nitelik taşımadığı ifade edildiği, verilen cevapta tüzel kişilik adına teklif istenmiş olduğu, bununda teklifin bütünlüğünü ve mali kontrolü sağlamak adına yapıldığı ileri sürülerek iddia yerinde görülmediği, iddianın reddedilmesinin şu gerekçelerle yerinde olmadığı;

İdari Şartname’nin 22.1’inci maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde, teklif ve teklifi oluşturan tüm unsurların ortak girişimin tüm ortakları tarafından imzalanması zorunluluğu bulunduğu,

İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, teknik şartname eki tablo ve tabloda yer verilen tüm kriterler ve yeterlik şartları, ihaleye ait teklifin bütününü oluşturduğu, tablodaki bilgi ve belgelerin birim fiyat teklifinin ve ihaleye sunulan teklifin kendisini oluşturduğu, teklifin bir bütünlük ve uyum içerisinde sunulmasının, ancak söz konusu bilgi ve belgelerin tümünün ihale mevzuatındaki yetki ve sorumluluk çerçevesinde ortak girişimin tüm ortakları tarafından imzalanması sonucunda olacağı, bu nedenle anılan Şartnamenin 7.4’üncü maddesindeki düzenleme, isteklilerin teklif edecekleri taşıtların model yılı, markası, tipi, kodu, 2025 yılı Eylül ayı kasko bedelini gösteren bilgileri Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinin internet sayfasından dökümünü veya bu bilgilerin yer aldığı listeyi (kasko değer listesi) e-teklifleriyle birlikte sunması gerektiği dikkate alındığında, teklifin bütününü oluşturan bilgi ve belgelerin tekliflerinin kendisini ve aslını oluşturduğu, sunulan teklifin tüm ortaklar tarafından tanzim ve imza etmesi zorunluluğu karşısında, idarenin kasko değer listesinin pilot ortak ya da özel ortak olması fark etmeksizin iş ortaklığının ortaklarından herhangi biri tarafından karşılanmasının yeterli olacağı yönündeki ilgili İdari Şartname düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu,

6. Teknik Şartname’de araçların renk seçimine ilişkin belirlemenin ihalede eşit muamele ve rekabeti bozduğu,

İdarece söz konusu hususa ilişkin olarak verilen cevap yazısında; idarenin, kurumsal görünüm ve hizmet birliği gereği renk tercihi yapması idarenin takdirinde olduğu, bu düzenleme, istekliler arasında avantaj veya dezavantaj yaratmamakta, sadece kurumsal bütünlüğü sağladığının ifade edildiği, idarenin burada herhangi bir renk tanımına (beyaz, siyah, gri vb.) yer vermeden ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak tüm araçlar için renk seçiminin sözleşme sonrası kendi görüşüne göre belirleneceğini, bu belirsizliğin ihaleye katılımı birinci derecede etkilemekte olmasına ve ihaleye katılımı zorlaştırmasına rağmen iddianın reddedilmesinin şu gerekçelerle yerinde olmadığı;

Teknik Şartname’nin 3’üncü bölümün 10’uncu maddesinde “Araçların renk seçiminde idarenin görüşü alınarak hareket edilecektir.” düzenlemesine yer verildiği, tamamının (569 adet) 2024 model ve üstü olması istenilen 583 aracın renk seçiminin idarenin görüşünün alınarak çalıştırılacağının istenmesi gerek araç temininde gerekse piyasa şartlarında birçok olumsuzluk ve uyumsuzluğu beraberinde getireceği, düzenlemenin doğru, yerinde ve hakkaniyetli olmadığı, araç renklerinin baştan belirlenmesi isteklilerin öngörülü bir şekilde teklif vermesini sağlayacağı, hem 2024 model araç istenmesinin hem bir sürü teknik şartlar ortaya konmasının hem de sözleşmeden sonra araçların renk seçimin idarenin görüşüne bağlı kılınmasının yerinde olmadığı,

Bu durumda; işin niteliği ile doğrudan bağlı olmayan ve sözleşme sonrası tamamı idarenin inisiyatifine bırakılan unsurların ortaya konularak rekabetin engellendiği, amaçla orantısız bir sınırlama getirildiği, sadece belli firmaların ihaleye katılmasına sebep olunduğu ve bunlara avantaj sağlandığı, eşit muamelenin ortadan kaldırıldığı, sözleşme sonrası tamamen idarenin iradesine bırakılan 583 aracın renk konusu ihalede tam belirsizlik yarattığı ve ihale üzerinde bırakılan firmalar nezdinde ileride idarenin keyfi davranışına sebep olabileceği, dolayısıyla, 583 adet 2024 model araç kapsamında, idarenin inisiyatifine bağlı bırakılan söz konusu husus karşısında yapılan düzenleme ile getirilen sınırlandırmanın; idarenin takdir yetkisini aştığı, katılımı zorlaştırdığı, eşit muameleyi engellediği ve rekabeti kaldırdığı, kaldı ki tüm kamu kurum ve kuruluşlarının konu ile ilgili ihalelerinin tamamında araç renkleri baştan (siyah, beyaz, gri vb.) belirlendiği, isteklilerin buna göre tekliflerini oluşturduğu, bir araç kiralama ihalesinde rekabetin ancak böyle sağlanacağı, düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “2918 sayılı Kanunda ve bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.

a) Genel tanımlar

…

3) Araç: Karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.

4) Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere “motorlu taşıt” insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere “motorsuz taşıt” denir.

Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”, Taşıt Kanunu kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir.

…

c) Araçlara ilişkin tanımlar

1) Otomobil: Yapısı itibariyle, sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.

…

7) Arazi Taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu araçtır..” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

01.01.2026-31.12.2028 tarihleri arasında 259 adet Sürücüsüz Binek, Pıck-up, Minibüs ve Otobüs ile 324 adet Sürücüsüz Hafif Ticari Araç , Panelvan ve Kamyonet Kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: K.B.B İl Sınırları İçerisindeki Tüm Hizmet Noktalarında ve Genelde Türkiye Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “…İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

__

” düzenlemesi,****

Teknik Şartname’nin “III. Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “1. Araçlar; Özelde KBB’nin il sınırları içerisindeki tüm hizmet noktalarında ve genelde Türkiye sınırlarında kullanılmak üzere sürücüsüz olarak kiralanacaktır.

2. Sözleşme süresi; sözleşmenin imzalanmasını müteakip iş başlama tarihinden itibaren 01.01.2026–31.12.2028 tarihlerini kapsamaktadır.

…

5.Yüklenici Firmalar; 21/04/2022 tarihli ve 31816 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2022/5474 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince “ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; fiyat verdikleri araçlarla ilgili aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak (Eylül 2025 Dönemi) Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır” ibaresini dikkate alarak fiyat verecek olup, fiyat verdikleri araçlarla ilgili Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerini gösteren belgeyi 1. Kısmın 1., 2., 3. ve 4. sırası ile 2. Kısmın 1. ve 2. sırasındaki araçlar için idareye sunmak zorundadırlar. (Teknik Şartname Ek-1)” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “X. Araç Kısımları ve Özellikleri” maddesinde “Kiralanacak araçların kısımlara göre teknik Özellik, donanım ve miktarları aşağıdaki gibi olacaktır;

Sürücüsüz Araçlar (583 Adet )

1.Kısım (Sürücüsüz Binek, Pıck-Up, Minibüs ve Otobüsler) (259 Adet)

…

7. 8+1kişilik Çok Amaçlı Otomobil (1 Adet)

(Araç Başına Aylık Tahmini 5000 Km. Yapacaktır)

1. Asgari 2024 Model ve Üzeri

2. Dizel/ Benzin/Hibrit

3. 8+1 Koltuklu

4. ABS, EBD Fren Sistemi

5. Hidrolik Direksiyon

6. Elektrikli Ön Camlar

7. Klimalı

8. 3 Noktalı Emniyet Kemeri Şoför ve Yolcular için” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde “Teklif Edilen Araçlara Ait Bilgiler Tablosu” yer almakta olup, aşağıdaki gibidir:****

__

Teklif edilecek aracın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince yayımlanan Eylül 2025 Dönemi Kasko Değeri baz alınarak doldurulacaktır.

**** Başvuruya konu ihale dokümanını indiren 38 istekli olabilecek arasından ihalenin birinci kısmına 11, ikinci kısmına 16 istekli tarafından teklif verilerek katılım sağlandığı, 07.11.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile tüm tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.****

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenleme gereğince station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde aylık kiralama bedelinin taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmaması gerektiği belirtilmiş olup, “fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up” araçların ise aylık kira bedelleri sözü edilen kuralın dışında tutulmuştur.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinde, ihale konusu işin 01.01.2026-31.12.2028 tarihleri arasında 259 adet sürücüsüz binek, pick-up, minibüs ve otobüs ile 324 adet sürücüsüz hafif ticari araç, panelvan ve kamyonet kiralama işi olduğu, araçların özelde idarenin il sınırları içerisindeki tüm hizmet noktalarında ve genelde Türkiye sınırlarında kullanılmak üzere sürücüsüz olarak kiralanacağı,

İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde isteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği belirtilen, Teknik Şartname ekinde yer alan tablonun dipnotunda “Teklif edilecek aracın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince yayımlanan Eylül 2025 Dönemi Kasko Değeri baz alınarak doldurulacaktır.” şeklinde ifadeye yer verildiği, anılan Şartname’nin “Araç Kısımları ve Özellikleri” kısmında 8+1 kişilik çok amaçlı otomobilin (1 Adet) özelliklerine yer verildiği, ayrıca teklif verecek isteklilerin teklif ettikleri araçlarla ilgili Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerini gösteren belgeyi 1’inci kısmın 1., 2., 3. ve 4. sırası ile 2’nci kısmın 1. ve 2. sırasındaki araçlar için idareye sunmak zorunda olduğu (Teknik Şartname Ek-1), bu bağlamda bahsi geçen aracın bu listeye tabii olmadığı, bir başka deyişle Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'si sınırlamasına tabii tutulmadığı görülmüştür.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan şikayet başvurusu üzerine, idarece verilen cevap yazısında “Teknik Şartnamenin III/5. maddesi uyarınca, binek, station-wagon, arazi binek, kaptıkaçtı, panel ve pick-up tipi araçlarda Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan kasko değerinin %2’si sınır olarak belirlenmiştir

Söz konusu 8+1 kişilik araç “çok amaçlı otomobil” niteliğinde olup, taşıt cinsi itibariyle binek sınıfında yer almakla birlikte, idarenin hizmet gerekleri doğrultusunda özel maksatlı kullanım için (toplu taşıma, grup taşımaları, saha personeli sevki vb.) belirlenmiştir. Bu nedenle fiyat sınırı uygulanmaması, hizmetin niteliğine göre takdir yetkisi çerçevesinde yapılmıştır.

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.****

Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, mevzuat düzenlemelerinde fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenlemeden istisna tutulduğu, bu kapsamda bir aracın söz konusu düzenlemeden istisna tutulabilmesi için aracın hem fiilen arazi üzerinde çalışması hem de arazi binek veya pick-up tipi araç olması gerektiği, Teknik Şartname’de “8+1kişilik Çok Amaçlı Otomobil”in özellikleri ve idarece şikayet üzerine verilen cevap dikkate alındığında; söz konusu aracın bu haliyle Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenlemeye tabi olması gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Aynı Genel Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü,

Aynı Genel Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “ 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin ‘Teklif fiyata dâhil olan giderler’ maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik Şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,****

**** Teknik Şartname’nin “I. Konu, Kapsam, Amaç” başlıklı maddesinde “Kocaeli Büyükşehir Belediyesine bağlı birimlerde hizmetlerin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, Belediye bünyesindeki araç ihtiyacının tümünün tek Daire Başkanlığı üzerinden temini yoluyla zaman, yakıt, işgücü ve her türlü kaynak israfının önlenmesi ve hizmetlerde birimler arası koordinasyonunun sağlanması için; sözleşme ile 237 Sayılı Taşıtlar Kanunu ve mer’i mevzuat doğrultusunda hizmet aracı olarak havuz esasına göre çalıştırılmak üzere çeşitli tip ve modellerde 583 Adet “Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” dir.” düzenlemesine,****

Anılan Şartname’nin “III. Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “…25.Yüklenici Firma, sürücüsüz kiralık araçlar ile ilgili İdare tarafından ve/veya direk ya da resen iletilen her türlü ihbarı ve şikâyeti, sözleşmeye aykırı her türlü davranışları, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararları da hemen değerlendirmek zorundadır. Aksi takdirde oluşacak her türlü mali yükümlülükler Yüklenici Firmadan tahsil edilecektir. Diğer Kısımlar için gelen ihbar/şikayetleri de İdareye bildirmesi gerekmektedir.” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “VIII. Sigorta” başlıklı 7’nci maddesinde “…2. Araçlar Tam (Genişletilmiş) Kaskolu ve maddi manevi sınırsız İMM'li (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı) olacaktır. Tam (Genişletilmiş) Kasko, birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olacaktır.

…

7. Araçtaki teknik/yasal eksiklikler nedeniyle Belediye personeli ya da 3. şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı İdare’ye rücu edecek her türlü masraf (tazminat, icra ve dava masrafı vb.) ve tedavi giderleri Yüklenici Firmaya aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından; Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirtilen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalenin taşıt kiralama hizmet alımı işi olduğu, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların idare personeli tarafından kullanılabileceği ve taşıtların; İdari Şartname ve Teknik Şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderlerin yükleniciye ait olduğu anlaşılmıştır.

Şikâyete konu edilen Teknik Şartname’nin aktarılan maddelerinde, yüklenici firmanın, sürücüsüz kiralık araçlar ile ilgili idare tarafından ve/veya direk ya da resen iletilen her türlü ihbarı ve şikâyeti, sözleşmeye aykırı her türlü davranışları, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararları hemen değerlendirmek zorunda olduğu, aksi durumda oluşacak her türlü mali yükümlülüklerin yüklenici firmadan tahsil edileceği, araçların tam (genişletilmiş) kaskolu ve maddi manevi sınırsız İMM'li (motorlu kara taşıtları ihtiyari mali mesuliyet teminatı) olacağı, tam (genişletilmiş) kasko, kiralama birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde belirleneceği, araçtaki teknik/yasal eksiklikler nedeniyle Belediye personeli ya da üçüncü şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı idareye rücu edecek her türlü masrafın (tazminat, icra ve dava masrafı vb.) ve tedavi giderlerinin yüklenici firmaya ait olacağı düzenlenmiştir.

**** Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru konusu ihalenin şoförsüz araç kiralama hizmeti alımı olduğu, işin niteliği gereği araçlara ilişkin sözleşme süresini kapsayacak şekilde tam kasko ve trafik sigortasının teklif fiyata dâhil edilerek yüklenici tarafından karşılanmasının istenildiği, Teknik Şartname’nin diğer düzenlemelerinde ise “idare tarafından ve/veya direk ya da resen iletilen her türlü ihbarı ve şikâyeti, sözleşmeye aykırı her türlü davranışları, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararları hemen değerlendirmek zorunda olduğu” ve “araçtaki teknik/yasal eksiklikler nedeniyle Belediye personeli ya da üçüncü şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı idareye rücu edecek her türlü masrafın ve tedavi giderlerinin” yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, bu bağlamda söz konusu düzenlemelerin “yüklenicinin kusuru”na bağlandığının anlaşıldığı, bir başka anlatımla yüklenicinin teknik/yasal düzenlemelere uygun davranması ve kendisine bildirilen ihbar ve şikayetleri, sözleşmeye aykırı davranışları değerlendirdiği durumlarda kusurunun ortaya çıkmayacağı, söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırılık oluşturmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “III. Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4.2’nci maddesinde “ 11. Yüklenici Firma araçları teslim ederken araçlarla birlikte araçların ruhsatları, kasko ve trafik sigortaları ve kendisine ait olmayan araçlara ait kira sözleşmelerinin birer suretlerini İdareye teslim edecektir. İş Başlama tarihi itibarı ile evrakları tamamlanmayan araçlar teslim alınmayacaktır. Ayrıca ihale süresi boyunca süresi dolan ya da herhangi bir sebeple yenilenen kasko, sigorta, kira sözleşmesi vb. her türlü işleme ait evrak suretleri Daire Başkanlığımıza teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca anılan Şartname’de “asgari 27+1 kişilik otobüs (13 adet) (araç başına aylık tahmini 4000 km. yapacaktır) asgari 2020 model ve üzeri”, “asgari 46+1 kişilik otobüs (1 adet) (araç başına aylık tahmini 4000 km. yapacaktır) asgari 2018 model ve üzeri” düzenlemesi yapılmış olup diğer araçlar için “asgari 2024 model ve üzeri” şeklinde belirleme yapılmıştır.****

Başvuruya konu ihaleye ilişkin Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir:****

İhale Kayıt Numarası (İKN): 2025/1481188

1. Kısım Sürücüsüz Binek, Pıck-up, Minibüs ve Otobüsler: 2025/1481188

2. Kısım Sürücüsüz Hafif Ticari Araçlar , Panelvan ve Kamyonetler: 2025/1481188

Söz konusu mevzuat düzenlemelerinden teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceği ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden; ihalede araçlardan 13 adet asgari 27+1 kişilik otobüs için asgari 2020 model ve üzeri, 1 adet asgari 46+1 kişilik otobüs için asgari 2018 model ve üzeri, geriye kalan tüm araçlar için (569 araç) asgari 2024 model ve üzeri şeklinde belirleme yapılmıştır.****

Anılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, idarenin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari teknik kriterleri belirlediği, bu belirlemeyi yaparken araçların neredeyse tamamının 2024 model veya üstü olmasının istenildiği, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu, ihaleye konu araçların farklı tiplerde olduğu ve araç sayısı da dikkate alındığında tüm araçlar için aynı model yılının esas alınmasının sözleşmenin ifası sırasında zorluklara sebebiyet vereceği, bu durumun aktarılan Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

**** Teknik Şartname’nin “IV.Kiralık Hizmet Araçlarında Aranan Özellikler” başlıklı maddesinde “…13. İdare, kiraladığı araçlarda; telsiz, telefon ve ölçüm cihazları için tadilat yapabilecektir. KBB kiraladığı her türlü hizmet aracına Akaryakıt Alımı ve Tüketiminin Takibi ile ilgili KİT Cihazı, uydu takip cihazı, kamera vb. ihtiyaç duyulan cihazları monte ettirilebilecektir. Cihazların Montajı KBB tarafından yaptırılacaktır. Yüklenici Firma cihazların araçlara monte edilmesi ve sökülmesi esnasında zorluk çıkartmayacak olup hasar/zarar vb. hususlar için herhangi bir hak talep etmeyecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

**** 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun yukarıda aktarılan “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde, Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensibin göz önünde bulundurulacağı ifade edilmiştir.

**** Aktarılan doküman düzenlemesinde, idarece ihtiyaç duyulan cihazları monte edileceği, yüklenici firmanın cihazların araçlara monte edilmesi ve sökülmesi esnasında zorluk çıkartmayacağı, hasar/zarar vb. hususlar için herhangi bir hak talep edemeyeceği düzenlenmiştir.

**** Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, idarece gerçekleştirilecek montaj işlemlerinde hasar oluşması durumunda yüklenicinin bir hak talep edemeyeceğinin düzenlendiği, bu durumun 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun yukarıda yer verilen temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve tarafların sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olma prensibini zedelediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Ortak girişimler” başlıklı 14’üncü maddesinde “Ortak girişimler birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak iki türlü oluşturulabilir. İş ortaklığı üyeleri, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere, konsorsiyum üyeleri ise, hak ve sorumluluklarını ayırarak işin kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili kısımlarını yapmak üzere ortaklık yaparlar. İş ortaklığı her türlü ihaleye teklif verebilir. Ancak idareler, işin farklı uzmanlıklar gerektirmesi durumunda, ihaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceğini ihale dokümanında belirtirler. İhale aşamasında ortak girişimden kendi aralarında bir iş ortaklığı veya konsorsiyum yaptıklarına dair anlaşma istenir. İş ortaklığı anlaşmalarında pilot ortak, konsorsiyum anlaşmalarında ise koordinatör ortak belirtilir. İhalenin iş ortaklığı veya konsorsiyum üzerinde kalması halinde, sözleşme imzalanmadan önce noter tasdikli iş ortaklığı veya konsorsiyum sözleşmesinin verilmesi gerekir. İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde ise, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.” hükmü,

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…e) E-teklif: EKAP üzerinden e-imza ile imzalanarak gönderilen elektronik teklifi,

f) İhaleye katılım belgesi: İstekli olabilecekler tarafından, ihalede istenen katılım ve yeterlik kriterlerinin sağlandığını göstermek ve varsa fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde kullanılmak üzere EKAP’ta hazırlanan belgeyi” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir.

(2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında;

a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan,

b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen,

c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen,

bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır.

(3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür.

(4) Ortak girişimlerde, ihaleye katılım belgesi her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanır ve başvuru/teklif ortakların tamamı tarafından imzalanır.” hükmü yer almaktadır.

**** İdari Şartname’nin “Konsorsiyum” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Konsorsiyumlar ihaleye teklif veremez.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Teklifler; teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAPtan gönderilir.

22.2. İhaleye katılım belgesi; doğrudan EKAPta oluşturulan bilgi ve belgeler, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler ile bunların dışındakilere ilişkin olarak EKAPa yüklenen belgeler kullanılarak hazırlanır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de EKAPa yüklenir.

22.3. İhaleye katılım belgesinde katılım ve yeterlik kriterleri ile varsa fiyat dışı unsurlar için ayrı satırlar açılmış olup, gerekli bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olarak ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu Şartnamede istenilen bilgi ve belgelerin veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelerin ihaleye katılım belgesine aktarılması gerekir.

22.4. Ortak girişimlerde, ihaleye katılım belgesi her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanır ve teklif ortakların tamamı tarafından imzalanır.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, iş ortaklığı üyelerinin, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yapacakları, anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları,

İhaleye katılım belgesinin istekli olabilecekler tarafından, ihalede istenen katılım ve yeterlik kriterlerinin sağlandığını göstermek ve varsa fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde kullanılmak üzere EKAP’ta hazırlanan belgeyi ifade ettiği,

E-tekliflerin; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacağı ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderileceği, ihaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; doğrudan EKAP’ta oluşturulan, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen veya bunların dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen bilgi ve belgelerin kullanılacağı, aday ve isteklilerin, bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlü oldukları, ortak girişimlerde, ihaleye katılım belgesinin her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanacağı ve teklifin ortakların tamamı tarafından imzalanacağı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesi kapsamında Teknik Şartname’nin ekinde yer alan “Teklif edilen araçlara ait kasko değer tablosu”nun yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve ortak girişimlerde tek ortağın sunmasının yeterli olduğunun düzenlendiği, konsorsiyumların ihaleye teklif veremeyeceği; ortak girişimlerde, ihaleye katılım belgesinin her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanacağı ve teklif ortakların tamamı tarafından imzalanacağı anlaşılmıştır.

Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde,**** ihaleye katılım belgesinin her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanacağı, teklifin ise ortakların tamamı tarafından imzalanacağı, ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen iddiaya konu belgenin ortak girişimlerde bir ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu, bu çerçevede bahsi geçen belgenin doğrudan EKAP’ta oluşturulan veya entegrasyonlar aracılığıyla erişilen bir belge olmadığı, EKAP’a yüklenen belge olduğu, ancak teklifler ortaklar tarafından oluşturup imzalandığı dikkate alındığında söz konusu belgenin tek ortak tarafından sunulmasının yeterli olmasının istekliler açısından bir çelişki doğurmayacağı (örneğin ihalede geçici teminatın bir ortak tarafından karşılanmasının da yeterli olduğu), kaldı ki istekli olabilecekler tarafından istenildiği takdirde tüm ortaklar tarafından birlikte de oluşturulabilmesinin önünde engel bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin teklifin bir bütünlük ve uyum içerisinde sunulmasını engellemediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “III. Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “10. Araçların renk seçiminde idarenin görüşü alınarak hareket edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12’nci maddesinde ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı hüküm altına alınmıştır. Aktarılan Teknik Şartname düzenlemesinde renk seçiminde idarenin görüşü alınarak hareket edileceği düzenlemiş, idarece şikayet üzerine verilen cevap yazısında da “kurumsal görünüm ve hizmet birliği gereği….kurumsal bütünlüğü sağlama…” ifadelerine yer verildiği, ihalede araçların yüklenicinin kendi malı olması gibi bir şart bulunmadığı dikkate alındığında, idarece yapılan düzenlemenin ihaleye katılımı ve rekabeti sınırlandırmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından 07.11.2025 tarihinde ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edilmesinden sonra, 11.11.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile “başvurularının konusuz kaldığı, kurum tarafından karar verilmesine yer olmadığı ve ödenen başvuru bedelinin iadesinin” istenildiği, 13.11.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile önceki taleplerinden vazgeçtiklerinin belirtildiği, ancak her iki durumda da 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesi uyarınca “Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.” hükmü uyarınca söz konusu feragat talebinin Kurum tarafından inceleme yapılmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibinin yukarıda aktarılan iddialarının bir kısmında haklı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşılsa da, idare tarafından 07.11.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edilmesi nedeniyle, bu aşamada söz konusu ihaleye ilişkin iptal kararı verilmesine gerek bulunmadığından itirazen şikayet başvurusunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****