KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/047

Gündem No : 30

Karar Tarihi : 19.11.2025

Karar No : 2025/UH.II-2443

BAŞVURU SAHİBİ:

AYS Enerji Yatırım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TEİAŞ 18. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1115774 İhale Kayıt Numaralı “170 ve 420 kV Enerji İletim Hatlarında Muhtelif Malzeme Montaj-Demontajı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

TEİAŞ 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “170 ve 420 kV Enerji İletim Hatlarında Muhtelif Malzeme Montaj-Demontajı İşi” ihalesine ilişkin olarak AYS Enerji Yatırım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 13.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2025 tarih ve 198155 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2159 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında işçilik giderlerinin, konaklama ve yemek giderlerinin, nakliye ve lojistik giderlerinin, vergi, resim ve harç giderlerinin, iş sağlığı ve güvenliği giderlerinin ve sigorta giderlerinin önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği, ayrıca idarece gönderilen analizler içerisinde yer alan nakliye giderleri için araç maliyeti (amortisman maliyeti) ile malzeme maliyetine (sac levha ve kuşkonmaz maliyeti) ilişkin de açıklama istenildiği, ihale üzerinde bırakılan Enerted İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında 1 (bir) elektrik mühendisi – şantiye şefi, 1 (bir) iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ve 18 işçi olmak üzere toplam 20 personelin belirtildiği, işin niteliği dikkate alındığında hizmet kapsamında 5 (beş) adet aracın çalıştırılacağının anlaşıldığı, kullanılacak bu beş adet aracın amortisman giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri tarafından düzenlenmiş bulunan Amortisman Payı Tespit Tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği,
• İsteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu amortisman tutanağının YMM ya da SMMM tarafından % 20 amortisman oranı üzerinden kaşe imza yapılması gerekirken bu işlemin yapılmadığı,
• İsteklinin öz malı olarak maliyetlerini açıkladığı araçlardan bazılarına ait maliyetleri satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının uygun olmadığı, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün olmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile amortisman girdisinin açıklanmasının uygun olmadığı,
• Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 1. sayılı Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ile zorunlu hale getirilen Tek Düzen Muhasebe Uygulamasındaki dönemsellik ilkesi gereği düzenlenen amortisman listeleri çerçevesinde isteklinin araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil 2025 ve 2026 yılı esas alınarak 2 (iki) yıl üzerinden maliyet açıklama yapması gerektiği, bu çerçevede bir yıllık amortisman maliyeti üzerinden gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen amortisman maliyeti açıklamasının uygun olmadığı,

2. Hizmet kapsamında kullanılacak araçların kira giderlerine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• Kiralama giderlerine ilişkin alınan fiyat tekliflerinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 maddesi gereği bulunması gereken ilgili beyanların bulunmadığı,
• Fiyat tekliflerinin YMM veya SMMM imzalanması ve kaşelenmesi gereken serbest muhasebeciler tarafından imzalanıp kaşelendiği,
• Fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, ihale dokümanına göre işin süresinin 180 gün olduğu, bu belirleme karşısında bu sürenin altında olan süreler üzerinden yapılan kiralama açıklamasının mevzuata aykırı olduğu,
• İstekli tarafından tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat teklifinin işin tamamı yönünden maliyeti tevsik etmesinin mümkün bulunmadığı,
• Fiyat teklifinde sigorta, bakım-onarım, MTV ve akaryakıt gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edildiği, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, dolayısıyla ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan ayrı ayrı fiyat tekliflerinin alınmasının gerektiği,

3. Açıklamaya konu araçların periyodik bakım ve onarımına ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• Araçların marka, model ve kapasite özellikleri ile periyodik bakım ve onarım adetlerinin bakım ve onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım ve onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve dolayısıyla bakım ve onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği,
• Yedek parça giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmiş olmasına rağmen anılan firma tarafından sunulan fiyat teklifinde sadece bakım- onarım iş kalemine ait maliyetin hesaplandığı, yedek parçalar ile hava filtresi, yağ filtresi ve yakıt filtresi gibi malzemelerin giderlerine ayrıntılı şekilde yer verilmediği,
• Periyodik bakım ve onarıma ilişkin fiyat tekliflerinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 maddesi gereği bulunması gereken ilgili beyanların bulunmadığı,
• Fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmadığı ya da serbest muhasebeci tarafından imzalanıp kaşelendiği,
• Fiyat tekliflerinin alındığı satıcıların faaliyet alanları içerisinde araç kiralama, yemek, konaklama, bakım ve onarım, sac levha, kuşkonmaz ve iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin bulunmadığı,
• Fiyat tekliflerinde yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı,**** her bir girdi kalemine yönelik ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı,
• Birden fazla fiyat teklifine konu edilen yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve bakım işçiliği için sadece malzeme giderine yönelik açıklama yapıldığı, işçilik giderine ilişkin açıklama yapılmadığı,
• Araçların bakım ve onarım giderlerinin, periyodik bakım ve onarım aralıkları ile hizmet alımı süresince kat edecekleri toplam mesafe göz önüne alınmadan hesaplandığı, araçların 20.000 kilometrede bir periyodik bakım yapılacağı öngörüsü ile kat edilecek mesafe hesapları dikkate alındığında her araç için 3 (üç) adet olmak üzere toplam 15 (onbeş) adet periyodik bakım gerçekleştirilmesi gerektiği, açıklamanın eksik bakım adetleri üzerinden yapıldığı,

4. Araçların yakıt giderlerine ilişkin yapılan açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• İhale dokümanında araçların günlük gerçekleştirecekleri taşıma ile ilgili herhangi bir mesafe bilgisine yer verilmemiş olmakla birlikte Teknik Şartname’nin 1. maddesinde işin gerçekleştirileceği yerin Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye sınırları içerisinde olduğu, anılan illerin TEİAŞ 18. Bölge Müdürlüğüne "yakın - uzak kriterine" göre ortada bulunan ilçeleri üzerinden değerlendirildiğinde Osmaniye - Kadirli için 102 km, Hatay - Antakya için 192 km, Adana - Feke için 122 km ve Mersin - Silifke için 167 km mesafe bulunduğu görülmekle ortalama mesafenin 145,75 km olarak hesaplanmakla birlikte araçların şehir içi yapacağı mesafe de dikkate alındığında araçların günlük kat edecekleri mesafenin 165 km üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, bu çerçevede araçların sözleşme süresi olan 180 gün boyunca gidiş ve geliş olarak kat edeceği toplam mesafenin 165 km x 2 (gidiş-geliş) x 180 gün x 5 araç = 297.000 km olduğu ve akaryakıt maliyetinin bu mesafe üzerinden hesaplanması gerektiği, netice olarak hizmet alımı kapsamında araçların toplam 297.000 km mesafe kat edeceği hesaplanmış olmasına rağmen isteklinin eksik mesafe üzerinden akaryakıt gideri açıklamasının uygun olmadığı,
• Akaryakıt maliyeti açıklamasının araç tipleri dikkate alınmaksızın yapıldığı, çalışacak araçların şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yapılan açıklamanın katalog sunulmadan ya da yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan yapıldığı, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise düşük değer olan şehir dışı tüketim değerlerine ilişkin olduğu,
• İstekli tarafından akaryakıt beyan yazıları ile yapılan açıklamada beyan yazısını veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belge sunulmadığı,
• Beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiği dolayısıyla kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar için alınan beyan yazılarının hiçbir geçerliliği bulunmadığı,
• Akaryakıt giderlerine ilişkin açıklamanın, ihale tarihi olan 29.08.2025 ile ilan tarihi olan 25.07.2025 tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 firmaların Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatlar üzerinden yapılmadığı, bununla birlikte açıklamaya konu fiyatların anılan Rapor’da yer alan fiyatların % 90’ınından düşük olduğu,

5. Kiralama, yemek, konaklama, bakım onarım, sac levha, kuşkonmaz ve iş sağlığı ve güvenliği ekipmanları (emniyet kemeri, baret, elektrik yalıtım eldiven) ile yüksekte çalışma eğitimi giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• Bazı fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının bulunmadığı, tespit tutanaklarının ekinde bulunması gereken imza beyannamesinin ve şirket yetkilisini gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin bulunmadığı, tespit tutanaklarının ekinde yer alan imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı ve Ticaret Sicil Gazetesinin şirket müdürü yerine ortaklarını gösterdiği, meslek mensubunun faaliyet belgesinin süresinin geçtiği ya da faaliyet belgesine yer verilmediği, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat tekliflerinin tarih ve sayıları ile uyuşmadığı,
• İlan tarihinin 25.07.2025 olması karşısında tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesindeki açıklama gereğince Ocak 2025 - Haziran 2025 aralığında olması gerekirken bu tarihler dışındaki aylara ait faturaların kullanıldığı, açıklamaların 2025 yılı faturalarına dayandığı ancak 2025 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerinin sunulmadığı,
• Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, sonradan el ile yazı eklenerek doldurulan tutanakların geçerli olmadığı,
• Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edilmesine rağmen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının tek imza ile imzalandığı, firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmediği,
• Tespit tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosundaki" tutar ve miktar toplamlarının, tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı ve bu durumun ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, dolayısıyla tespit tutanağında hatalı olarak hesaplanan birim maliyetlerin fiyat teklifinde de olması gerekenden düşük birim maliyetlerin oluşmasına neden olduğu,
• Satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosundaki" tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600'lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı ve bu durumun ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, dolayısıyla fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80'inin altında kaldığı,
• Fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu,
• Fiyat teklifine konu edilen malzemelere ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında Fatura Bilgileri Tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Tutanağa Esas Üç Aylık Süre" ile uyuşmadığı,
• Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ancak fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının "... sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim." şeklinde olması gerekirken "… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim." şeklinde olduğu,
• Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosunda faturalara ilişkin bilgiye yer verilmediği ilgili alanların boş bırakıldığı, benzer şekilde fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında uyumun bulunmadığı, farklı mal/hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine ait fiyat teklifinin eki tespit tutanağında kullanıldığı,
• Araçların niteliğini (minibüs, otobüs, kamyon vb.) ve kapasitelerini göstermeyen faturalar üzerinden doldurulmuş Fatura Bilgileri Tablosu’nun maliyeti tevsik etme niteliğinde olmadığı,
• Firma tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve Fatura Bilgileri Tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, tespit tutanağına dayanak alınan faturanın fiyat teklifine konu mala ilişkin olması gerektiği,**** başka bir iş için kesilmiş bir faturanın "bir adet iş" denilerek tespit tutanağına konu edildiği,
• Kiralama fiyat teklifinde birim “saat” olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının "saat/gün" yerine "gün/saat" olarak belirtildiği, dolayısıyla fiyat teklifi ile tutanak arasında bu anlamda uyumsuzluğun bulunduğu,

6. All-Risk sigorta ve üçüncü şahıslar mali mesuliyet sigortası giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• Sunulan sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, açıklamanın daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapıldığı,
• Sigorta fiyat teklifinin işin süresi olan 180 gün üzerinden alınması gerektiği, ayrıca işin 2025 yılında başlayacağı ve 2026 yılında devam edeceği dikkate alınarak bir sonraki yıla ait sigorta dönemi için TÜİK verilerine göre artırım yapılarak maliyet hesaplanması gerektiği, sigorta maliyetleri için eksik gün ve değerler üzerinden açıklama yapıldığı,
• Firma tarafından alınan sigorta fiyat teklifinin ilgili sigorta bölge müdürlüğü mü yoksa sigorta acentesi tarafından mı düzenlendiğinin tespiti için fiyat teklifinin alındığı sigorta bölge müdürlüğüne yazı yazılmak suretiyle anılan fiyat teklifinin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun, fiyat teklifi altında imzası bulunan kişinin yetkisi var ise münferiden sigorta şirketini temsile yetkisi bulunup bulunmadığı hususlarının sorulmasının gerektiği,

7. İşçilik giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• Günlük asgari ücretin 1.064,05 TL olduğu halde istekli tarafından eksik hesaplandığı, 2026 yılına ait işçilik giderinin asgari ücret artışı göz ardı edilerek eksik hesaplandığı,
• İşin süresinin 180 gün olduğu, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde sözleşmeye konu işin 1 elektrik mühendisi-şantiye şefi, 1 iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ve 18 işçi ile gerçekleştirilebileceğinin anlaşıldığı, açıklamanın 20 personelin altında ve 180 günden daha kısa süreler üzerinden yapıldığı,

8. Yemek giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, hizmet alımı kapsamında en az 20 personelin çalışması gerektiği, bu çerçevede 20 işçi için, 180 günlük çalışma boyunca öğle ve akşam günde 2 öğün ve 180 günde toplam 360 öğün yemeğin yükleniciden karşılanacağı, açıklama yapan istekli tarafından personelin yemek maliyetine ilişkin açıklamanın yapılmadığı veya eksik miktar veya kişi sayısı üzerinden yapıldığı,

9. Konaklama giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, hizmet alımı kapsamında en az 20 personelin çalışması gerektiği, bu çerçevede 20 işçi için, 180 günlük çalışma boyunca ortaya çıkacak konaklama maliyetine ilişkin açıklamanın yapılmadığı veya eksik miktar veya kişi sayısı üzerinden yapıldığı,

10. İş sağlığı ve güvenliği hizmeti ile yüksekte çalışma eğitimi hizmeti giderlerine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• İş sağlığı ve güvenliği hizmeti ile yüksekte çalışma eğitimi hizmeti giderlerine ilişkin açıklamanın yapılmadığı veya eksik miktar veya kişi sayısı üzerinden yapıldığı,
• Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri kapsamında emniyet kemeri, baret, elektrik yalıtımlı eldiven maliyetinin önemli teklif bileşenleri arasında görülmekle birlikte hizmet alımı kapsamında en az 20 personelin çalışması gerektiği, bu çerçevede 20 işçi için emniyet kemeri, baret, elektrik yalıtımlı eldiven maliyetine ilişkin açıklamanın yapılmadığı veya eksik miktar veya kişi sayısı üzerinden yapıldığı,

11. Malzeme giderine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, bu kapsamda;

• İdare tarafından gönderilen sorgulama yazısı içerisinde malzeme maliyetinin açıklanmasının talep edildiği ve ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde malzeme olarak sac levhanın yer aldığı, birim fiyat teklifindeki açıklamalar göz önünde bulundurularak 3 adet x tek devre 75 x 12 kg = 2700 kg ve 6 adet x çift devre 34 x 12 kg = 2448 kg sac levha kullanılacağı hesaplanmakla birlikte istekli tarafından sac levha maliyetine ilişkin açıklama yapılmadığı veya eksik miktar üzerinden yapıldığı,
• Birim fiyat teklif cetvelinde bir diğer malzeme olarak kuşkonmazın yer aldığı, birim fiyat teklifindeki açıklamalar göz önünde bulundurularak tek devre için 3 adet olmak üzere 3x75=225 adet ve çift devre için 6 adet olmak üzere 6x35=204 adet kuşkonmaz kullanılacağı hesaplanmakla birlikte istekli tarafından kuşkonmaz maliyetine ilişkin açıklama yapılmadığı veya eksik miktar üzerinden yapıldığı,

12. Sözleşme giderlerine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, isteklice sözleşme damga vergisinin, ihale kararı damga vergisinin ve Kamu İhale Kurumu payının eksik hesaplanarak açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,

…

İfade eder.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde; “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 170 ve 420 kV Enerji İletim Hatlarında Muhtelif Malzeme Montaj-Demontajı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

170 ve 420 kV Enerji İletim Hatlarında Muhtelif Malzeme Montaj-Demontajı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ADANA-MERSİN-HATAY-OSMANİYE” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde; “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “SÖZLEŞME KONUSU” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Şartname, TEİAŞ 18. Bölge Müdürlüğümüz sorumluluğunda bulunan 154 ve 400 kV Hatlarının İzolatör ve hırdavat değişimi, izolatör ilavesi _,_Galvanizli Sac Levha Malzeme, Demontaj ve Montajı, Kuşkonmaz Alımı ve Montajı işlerini kapsamaktadır.

Tüm işlerde kontrolörlük hizmetleri 18.Bölge Müdürlüğü tarafından yapılacak olup, söz konusu EİH’ları ADANA, MERSİN, HATAY ve OSMANİYE il sınırları içerisinde yer almaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İŞİN TANIMI VE TEKNİK ÖZELLİKLER” başlıklı 2’nci maddesinde; _“2.1._154 kV Mevcut İzolatör ve Hırdavatların Sökülerek Yerine Çatal-Çatal Yeni Tip Kompozit Silikon İzolatör ve Tek Askı Takımı Montajı (hırdavatlar değişerek) Yapılması İşi:

Mevcut izolatörler ve hırdavat takımları sökülerek yerine iş sahibinin öngördüğü izolatör ve hırdavatlar montajlanacaktır. Kompozit Silikon İzolatör malzemesi ve tek askı takımları Bölge Müdürlüğümüzce tahsis edilecek olup diğer bütün bağlantı elemanları Yüklenici Firma tarafından tahsis edilecektir. TEİAŞ kontrol teşkilatının talebi halinde bu izolatörlere Yüklenici tarafından bilabedel 1 ya da 2 adet cam izolatör ilavesi yapılabilecektir. (Ek: 01_170 kV ve 420 kV Hırdavat Takımları Teknik Şartnamesi ve Ekleri, 02_Hat Malzemesi Teknik Şartnamesi, 03_170 kV ve 420 kV Kompozit Silikon İzolatör Teknik Şartnamesi)

__

_2.2._154 kV Mevcut İzolatör ve Hırdavatların Sökülerek Yerine Çatal-Çatal Yeni Tip Kompozit Silikon İzolatör ve Çift Askı Takımı Montajı (hırdavatlar değişerek) Yapılması İşi:

Mevcut izolatörler ve hırdavat takımları sökülerek yerine İş sahibinin öngördüğü izolatör ve hırdavatlar montajlanacaktır. Kompozit Silikon İzolatör malzemesi ve çift askı takımı Bölge Müdürlüğümüzce tahsis edilecek olup diğer bütün bağlantı elemanları Yüklenici Firma tarafından tahsis edilecektir. TEİAŞ kontrol teşkilatının talebi halinde bu izolatörlere Yüklenici tarafından bilabedel 1 ya da 2 adet cam izolatör ilavesi yapılabilecektir. (Ek: 01_170 kV ve 420 kV Hırdavat Takımları Teknik Şartnamesi ve Ekleri, 02_Hat Malzemesi Teknik Şartnamesi, 03_170 kV ve 420 kV Kompozit Silikon İzolatör Teknik Şartnamesi)

__

 1. __154 kV Taşıyıcı Direklerde Cam İzolatör İlavesi İşi:__

154 kV direklerde mevcut silikon izolatöre idarenin uygun gördüğü şekilde 1 veya 2 adet cam izolatör ilavesi işidir. Cam izolatörler Bölge Müdürlüğümüz tarafından verilecektir. İzolatör ilavesi sonrası faz- toprak mesafesi ve klerans ölçümleri Yüklenici firmaya ait olacaktır. Kontrol personeli eşliğinde uygun görülmeyen cam izolatör ilavesi iptal edilebilecektir. (Ek: 01_170 kV ve 420 kV Hırdavat Takımları Teknik Şartnamesi ve Ekleri, 02_Hat Malzemesi Teknik Şartnamesi, 03_170 kV ve 420 kV Kompozit Silikon izolatör Teknik Şartnamesi)

__

 1. __154 kV Durdurucu Direklerde Yeni Tip Kompozit Silikon İzolatör Montajı__

Mevcut izolatörler sökülerek yerine İş sahibinin öngördüğü yeni tip kompozit silikon izolatör montajı yapılacaktır. Silikon izolatörler Bölge Müdürlüğümüz tarafından verilecektir. TEİAŞ kontrol teşkilatının talebi halinde bu izolatörlere Yüklenici tarafından bilabedel 1 ya da 2 adet cam izolatör ilavesi yapılabilecektir. …

__

__

 1. __400 kV Çift Devre 954 MCM Taşıyıcı Direklerde Mevcut V Askı Silikon İzolatör ve V Askı Hırdavatların Sökülerek Yerine Çatal-Çatal Bağlantılı 3740 mm Tip-C Yeni Tip Kompozit Silikon İzolatör ve V Askı Takımı Montajı (hırdavatlar değişerek) Yapılması İşi:__

400 kV Hatay 380-Atlas TES/Sarıseki GİS EİH Çift Devre Enerji İletim hattında mevcut izolatörler ve hırdavat takımları sökülerek yerine İş sahibinin öngördüğü izolatör ve hırdavatlar montajlanacaktır. 400 kV Çift Devre 954 MCM Taşıyıcı Direklerde kullanılmak üzere 3740 mm Tip-C Kompozit Silikon İzolatör malzemesi, V Askı takımı ve diğer bütün bağlantı elemanları Yüklenici Firma tarafından tahsis edilecektir. TEİAŞ kontrol teşkilatının talebi halinde bu izolatörlere Yüklenici tarafından bilabedel 1 ya da 2 adet cam izolatör ilavesi yapılabilecektir. …

__

 1. __400 kV Çift Devre 954 MCM Durdurucu Direklerde Mevcut Gergi İzolatörü ve Camper Askı İzolatör Sökülerek Yerine Yuva-Top Bağlantılı 3740 mm Tip-C Yeni Tip Kompozit Silikon İzolatör Montajı Yapılması İşi:__

400 kV Hatay 380-Atlas TES/Sarıseki GİS EİH Çift Devre Enerji İletim hattında mevcut izolatörler sökülerek yerine İş sahibinin öngördüğü izolatör montajlanacaktır. Kompozit Silikon izolatör malzemesi Yüklenici tarafından tahsis edilecek olup izolatör değişimi esnasındaki tüm malzemeler ve diğer bütün bağlantı elemanları Yüklenici tarafından tahsis edilecektir. TEİAŞ kontrol teşkilatının talebi halinde bu izolatörlere Yüklenici tarafından bilabedel 1 ya da 2 adet cam izolatör ilavesi yapılabilecektir. …

__

 1. __Galvanizli Sac Levha Malzeme__ __t__ __Demontaj ve Montajı:__

Önceki uygunsuz olan sac levhalar demontaj edilip bağlantı yerleri temizlenecektir.

1. Levha montajları esnasında direğin galvanizine zarar verilmemelidir. Bu sebepten dolayı levhalar üzerlerinde bulunan bağlantı delikleri kullanılarak (her köşebent irtibat noktasından ~30 cm delik ara mesafeli) galvanizli çelik tellerle irtibatlanacaktır. Montaj resimlerine ilave olarak sac levhalar her delikte ayrı ayrı iki adet en az 2 mm kalınlıkta (çiftli) galvaniz çelik tel ile direğe bağlanacaktır.
2. Yağışlı havalarda levha üzerine biriken kuş pisliğinin izolatör üzerine akmaması için gerekli eğim verilecektir.
3. 170 kV EİH’ında tek devre dış faz ile çift devre direk konsollarında levhalar üst köşebente eğimli olarak monte edilecek olup tek devre orta fazda ise konsol alt köşebentleri arasına içten monte edilecektir.
4. Sac levha malzemeler TS EN 10346 standardına uygun en az 1,5 mm et kalınlığında olacaktır.
5. Sac levhanın montajını engelleyecek direk elemanı olması durumunda levhalar direk tipine uygun bir revizyonla sızıntıya neden olmayacak şekilde kesilerek monte edilebilecektir.
6. Yüklenici sac levha montajı sırasında 3. Şahıs arazi, araç, can, mal kaybı ve mülklerinde oluşabilecek tüm risklere karşı sorumludur. Oluşacak tüm olumsuzlukların ortadan kaldırılması için gerekli tüm masraflar Yüklenici tarafından karşılanacak olup, bu ve benzeri olaylar için ali risk sigortası iş başlangıcında Yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Yukarıda tanımlanan bu işlerin tamamı birim fiyata dahildir.
7. Yüklenici firma tarafından, sac levha montajı çalışmalarının yapılacağı direklerde varsa daha önceden montajı yapılmış kuşkonmazlardan sadece sac levhanın boyutundaki kısmı demonte edilecek, kalan kuşkonmazlara kesinlikle zarar verilmeyecek, zarar verilmesi halinde tekrar eski haline getirilecektir.

__

 1. __154 kV Çift Devre Direkte Kuşkonmaz Alımı ve Montajı:__

Malzeme Özellikleri:

• 2 mm kalınlığında, 35 adet galvaniz çelik tel malzemeden üretilmiştir.
• Kırılma veya kopma özelliği yoktur.
• 45 cm yüksekliğe sahiptir.
• Metak menşeli, kontra somunlu, argon kaynaklı

__

__Montaj:__Her fazdaki saç levhanın altına birer adet takılacaktır. İdarenin istediği şekilde montajı yapılacaktır.

… ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuruya konu ihale incelendiğinde, ihale konusu işin TEİAŞ 18. Bölge Müdürlüğünün sorumluluğunda bulunan 154 kV ve 400 kV kapasiteli elektrik enerjisi hatlarının izolatör ve hırdavat değişimini, izolatör ilavesini, galvanizli sac levha malzemesinin demontaj ve montajı ile kuşkonmaz alımı ve montajını kapsadığı, Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemelerine bakıldığında bu haliyle söz konusu işin 4734 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı dördüncü maddesine göre yapım niteliği taşıdığı halde idarece hizmet alımı şeklinde ihale edildiği görülmektedir. Bununla birlikte, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, bu çerçevede ihalenin başvuruya konu birinci kısmına teklif sunan isteklilerden teklif tutarı sınır değerinin altında kalan istekliler Enerted İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., Abel Enerji Üretim San. Tic. Ltd. Şti., AYS Enerji Yatırım San. ve Tic. A.Ş., Mahmut Duyar ve Akkuyu Enerji Danışmanlık Tarım ve Hay. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den 05.09.2025 tarihli yazı ile tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği anlaşılmıştır. Söz konusu yazı incelendiğinde yazı ekinde, “Aşırı Düşük Savunma İcmal Tablosu” adını taşıyan ve miktarı ve birimi belirlenen toplam 13 (onüç) adet iş kalemini içeren 1 (adet) tablonun bulunduğu ve bu onüç iş kaleminden onbirine ilişkin açıklama istenildiği tespit edilmiştir.

**** Öte yandan, başvuru sahibince yukarıda yer verilen aşırı düşük sorgulama yazısına yönelik 08.09.2025 tarihinde idareye başvurulduğu, bu başvuruda yapım işlerinde yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiğinin, söz konusu ihalenin yapım işi ihalesi olmayıp hizmet alım ihalesi olduğunun, hizmet alımlarında idarece tespit edilecek önemli teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmesi gerektiğinin, tespit edilecek önemli teklif bileşenlerinin sadece açıklama istenilen onbir iş kalemi içerisinde olmayıp tüm iş kalemleri içerisinde bulunacağının, bu haliyle açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmasının ve bunun belgelendirilmesinin mümkün olmadığının, özetle aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin ilgili açıklamalarına göre yapılması gerektiğinin vurgulandığı görülmüştür.

**** Bunun üzerine idarece 12.09.2025 tarihinde teklifi aşırı düşük olan isteklilere yeni bir yazı gönderilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bu yazı ekinde ise “Aşırı Düşük Savunma İcmal Tablosu”na, bu tablodaki iş kalemlerine ilişkin analiz formlarına ve ücret, konaklama ve yemek, ulaşım, sosyal güvenlik, iş sağılığı ve güvenliği gibi personel giderlerine ilişkin önemli maliyet bileşenlerini içeren “İŞÇİLİK, KONAKLAMA, NAKLİYE, VERGİ, RESİM, HARÇLAR VE SGK VE İSG) VB. PERSONEL GİDERLERİN ÖNEMLİ MALİYET” başlıklı belgeye yer verildiği tespit edilmiştir. Anılan belgeler incelendiğinde; bu kez anılan Tablo’da yer alan onüç iş kaleminin tamamına ilişkin açıklama istenildiği, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 11, 12 ve 13 numaralı iş kalemlerine ilişkin analiz formlarında işçilik ve nakliye girdilerine; 7, 8, 9 ve 10 numaralı iş kalemlerine ilişkin analiz formlarında ise işçilik, nakliye ve malzeme girdilerine yer verildiği, 1 numaralı iş kalemine ait analiz formunda işçilik ve nakliyeye ait ölçü biriminin “Adet”; miktarının ise 498 olarak; 2 numaralı iş kalemine ait analiz formunda ise işçilik ve nakliyeye ait ölçü biriminin “Adet”; miktarının 237 olarak belirlendiği, diğer analiz formlarında girdilere ait ölçü biriminin “Adet” olarak belirlendiği miktar kısmının ise boş bırakıldığı saptanmıştır. Bununla birlikte, “İŞÇİLİK, KONAKLAMA, NAKLİYE, VERGİ, RESİM, HARÇLAR VE SGK VE İSG) VB. PERSONEL GİDERLERİN ÖNEMLİ MALİYET” başlıklı belgeye bakıldığında, personel olarak 1 (bir) elektrik mühendisi – şantiye şefi, 1 (bir) iş güvenliği uzmanı ve 18 işçi sayısının belirtildiği görülmüştür. Buradan hareketle,**** belgeler arasında tutarsızlık olduğu, analiz formlarında “nakliye” girdisine ilişkin birimin “adet” olarak belirlenmesinin ve bazı analiz formlarında tüm girdilere ilişkin miktar kısmının boş bırakılmasının belirsizlik oluşturduğu ve bu durumun aşırı düşük teklif açıklaması sunacak istekliler için tereddüde düşürecek nitelikte olduğu, nitekim bahse konu ihalede aşırı düşük teklif açılaması istenilen beş istekliden üçünün açıklama sunduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede yukarıda yapılan tespitlere ek olarak; başvuru sahibince 13.10.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece başvuruya yönelik verilen 20.10.2025 tarihli cevap yazısında “ Bölge Müdürlüğümüz tarafından alınan çalıştay kararı gereğince 2025/115774 İKN numarası ile yapılan 170 Kv Ve 420 Kv Enerji İletim Hatlarında Muhtelif Malzeme Montaj-demontajı İşi ihalesinde kullanılacak malzemeler idare tarafından yükleniciye verilmektedir. Bu sebeple yaklaşık maliyetin % 80 'lik kısmının esas unsurunun işçilik maliyetleri ve nakliye giderleri olması sebebi ile ilgili kalemler üzerinden açıklama istenerek, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesine göre değerlendirme yapılmış ve** __**en ekonomik teklif sahibi ENERTED firmasının yaptığı yazılı açıklamalar incelenerek uygun görülmüş olup …”**** ifadelerine yer verilmek suretiyle başvurunun reddedildiği anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yapım işi ihalelerinde sınır değerin tespiti ile aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin açıklamalara yer verilmekte olup; hizmet alımı ihalelerinde aynı konulara ilişkin açıklamalara ise Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer verilmiştir. Her ne kadar başvuruya konu ihale içerik bakımından yapım işi niteliği taşıyorsa da hizmet alım ihalesi olduğundan aşırı düşük teklif sorgulamaları ile bu sorgulamalara yönelik yapılan açıklamaların değerlendirilmesinin Tebliğ’in 79’uncu maddesi çerçevesinde yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Netice itibarıyla, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının, sorgulama yazısının ekinde yer alan belgelerdeki belirsizlik ve tutarsızlıklar nedeniyle açıklama istenilen istekliler nezdinde tereddüt oluşturacak şekilde yapılmasının ve sunulan açıklamalara ilişkin değerlendirmenin de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre yapılmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin birinci kısmında teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre yapılması, bu kapsamda söz konusu isteklilerden istenilecek bilgi ve belgelerin Tebliğ’in 79’uncu maddesine göre istenilmesi, sunulacak aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik değerlendirmenin de Tebliğ’in yine 79’uncu maddesine göre yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****