KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/044

Gündem No : 14

Karar Tarihi : 05.11.2025

Karar No : 2025/UH.II-2353

BAŞVURU SAHİBİ:

Osman Üneş,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya B.B. Su Kanal İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1234807 İhale Kayıt Numaralı “İlçe Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Konya B.B. Su Kanal İdaresi tarafından 23.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İlçe Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” ihalesine ilişkin olarak Osman Üneş tarafından 23.10.2025 tarih ve 197672 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2117 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından kendilerine tebliğ edilen yazıda Meseç İnşaat Makina Taah. Petr. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklamaları uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve tekliflerinin tek geçerli teklif olarak kalması nedeniyle idare tarafından “kamu yararının, kaynakların verimli kullanılmasının ve yeterli rekabet koşullarının sağlanamadığı” gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, ancak söz konusu ihalenin 24 ay süreli olarak en rekabetçi ve temel usullerden olan açık ihale usulü ile yapıldığı, ihale öncesinde gerekli ilanlar yapılmak ve Kamu İhale Bülteninde yayımlanmak suretiyle ihaleye katılmak isteyen tüm yerli ve yabancı istekli olabileceklere ve isteklilere duyurulduğu, bu yolla ihaleye katılmak isteyen istekliler açısından rekabet ortamı sağlandığı, ihalede tekliflerinin yaklaşık maliyetin %14 altında olduğu, dolayısıyla kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı bir durum olmadığı, aksine ihalenin yapılması İdarenin ihtiyaçlarının uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasına katkı sağladığı, kamu yararı olduğu, ihale iptal yazısında, temel ilkelere aykırılık olduğuna ilişkin somut herhangi bir değerlendirmenin olmadığı, diğer yandan, aşırı düşük açıklamaları uygun olmayan bir isteklinin teklifi ile kıyaslanarak tek geçerli teklif kalmasının rekabetin oluşmadığı anlamına geldiğine ilişkin ihale mevzuatında herhangi bir düzenleme de bulunmadığı, ihalede rekabet ortamının sağlanamadığına ilişkin İdarenin bir tespit ve değerlendirmesinin de bulunmadığı, ihale iptal yazısında, yaklaşık maliyete yönelik bir değerlendirme de yapılmadığı, bu kapsamda ihalenin iptalini gerektirecek başka herhangi bir gerekçede ortaya konulamadığı, öte yandan, ihalenin iptali sonrasında söz konusu ihalenin mevcut şartlarla gerçekleşmesi de günümüzün ekonomik koşulları ile mümkün gözükmediğinden, mevcut ihalenin devamı kamu yararına olacağı, idarenin ihalenin iptali kararının, iptal edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.” hükmü,

**** Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38’inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanun’un 63’üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar.

Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İlçe Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

29 Adet İlçe Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartname "Tablo 1 ve Tablo 2" de belirtilmiştir.” düzenlemesi

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2025/1234807

b) İhale usulü: Açık ihale usulü

c) İhale tarihi ve saati: 23.09.2025

Saat: 11:00

ç) İhalenin yapılacağı (e-tekliflerin açılacağı) adres: Koski Selçuklu Tesisleri Horozluhan Mah. Albayrak Cad. 38 Selçuklu/ Konya

3.2. Teklifler, ihale saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak gönderilir. İhale saatine kadar gönderilmeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesi

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu, yaptığı değerlendirme sonucunda gerekçeli kararını EKAP üzerinden oluşturur. İhale komisyonu kararı, üyeler tarafından e-imza ile imzalanır ve ihale yetkilisinin onayına sunulur. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde, e-imza ile imzalamak suretiyle ihale komisyonu kararını onaylar veya gerekçesini belirtmek suretiyle iptal eder. İhale komisyonu kararının ihale yetkilisince onaylanacağı tarihte EKAP üzerinden yasaklılık teyidi yapılır. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

34.2. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “İlçe Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” işi olduğu, söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak 341.356.661,30 TL olarak belirlendiği, 23.09.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye iki istekli tarafından teklif verildiği, isteklilerden Meseç İnşaat Makina Taahhüt Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin (227.529.900,00 TL) aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, başvuru sahibi Osman Üneş’in teklifinin ise geçerli bir teklif (293.870.000,00 TL) olarak değerlendirildiği, 01.10.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin tek geçerli teklif olan başvuru sahibinin üzerinde bırakıldığı,

KOSKİ Yönetim Kurulu kararı ile ihalenin iptal edildiği, 03.10.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazıda iptal gerekçesinin “İhaleye teklif veren isteklilerden Meseç İnş. Mak. Taah. Pet. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 227.529.900,00 TL olan teklifi değerlendirme dışı bırakıldığından Yurt Mühendislik Osman Üneş’in 293.870.000,00 TL teklifi tek geçerli teklif olarak kalmıştır.

__

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeler de İdareler tarafından ihalelere yönelik olarak gerçekleştirilen iş ve işlemlerin kamu yararı gözetilerek gerçekleştirilmesi amacına hizmet etmektedir. Bu doğrultuda kanunun 39 ve 40’ıncı maddeleri uyarınca idarelere, aktarılan temel ilkelere uygun olmayan durumların tespiti halinde tüm tekliflerin ret ederek ihaleyi iptal etme açısından takdir yetkisi tanımaktadır.

__

Bu sebeple Yurt Mühendislik Osman Üneş’in teklifi, kamu yararının sağlanması, kaynakların verimli kullanılması, yeterli rekabet koşullarının sağlanamaması ve kamu yararı gözetildiğinden dolayı ihalenin iptaline Yönetim Kurulumuzca karar verilmiştir ” olarak belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelerde, idarelerin ihtiyaçlarının uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, anılan Kanun’un 39’uncu maddesinde ihale komisyonu kararı üzerine idarenin verilen bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği hüküm altındadır. Bu hükme göre, idare ihaleyi iptal etmekte serbest olsa da kendisine Kanun ile verilen bu takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Takdir yetkisinin buna uygun kullanılıp kullanılmadığı ise her olayın kendine özgü koşulları altında değerlendirilmelidir.

Ayrıca idare tarafından şikâyet veya itirâzen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirâzen şikâyet başvurularının ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı inceleneceği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda başvuruya konu ihalede idarece ihalede tek geçerli teklif bulunması sebebiyle kamu yararının sağlanması, kaynakların verimli kullanılması ve yeterli rekabet koşullarının sağlanması ilkelerinin söz konusu ihalede oluşmadığından bahisle ihalenin iptal edildiği, söz konusu ihalede 6 adet doküman indirildiği, ihaleye verilen 2 tekliften 1’inin geçersiz olduğu, tek geçerli teklifin başvuru sahibine ait olduğu, ihalenin iptal edilmesine ilişkin idare kararında ihalenin iptaline ilişkin idarelere tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığından, idarece alınan ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiğine yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****