KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/042

Gündem No : 13

Karar Tarihi : 22.10.2025

Karar No : 2025/UH.II-2273

BAŞVURU SAHİBİ:

Real Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı, İsmetpaşa Mahallesi Dulkadiroğlu/KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1282909 İhale Kayıt Numaralı “Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Atıkların Taşınması Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı tarafından 22.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Atıkların Taşınması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Real Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 16.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 06.10.2025 tarih ve 195950 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2006 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işte çalıştırılacak çekici ve dorselerin 2023 model ve üzeri olması gerektiği şeklinde düzenleme yapılmasının rekabeti engelleyici nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü,

“Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.” hükmü,

17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “…Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” düzenlemesi,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: KATI ATIK AKTARMA İSTASYONLARININ İŞLETİLMESİ VE ATIKLARIN TAŞINMASI HİZMET ALIMI

…

ç) Miktarı: 660.690 Ton Çöp Nakli, 24 Ay Süreli Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Atıkların Taşınması Hizmet Alımı.

…

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş İl Sınırları Dahili Yerler” düzenlemesi,

__

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2027…” düzenlemesi,__

Teknik Şartname’de ise “… Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi sorumluluk alanı içinde atıkların düzenli depolanmasına ilişkin yönetmelik çerçevesinde merkez ve kırsal ilçelerde bulunan Aksu, Çağlayancerit, Türkoğlu, Andırın, Pazarcık, Elbistan, Göksun, Ekinözü ve Nurhak Katı Atık Aktarma İstasyonlarında toplanan katı atıkların taşınması ve Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi işinin hizmet alımı yoluyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında 01.01.2026-31.12.2027 tarihleri arasında 24 ay süreyle yaptırılmasıdır…

Bu şartname Kahramanmaraş ili;

•Aksu, Çağlayancerit, Türkoğlu, Andırın, Pazarcık Katı Atık Aktarma İstasyonlarının işletilmesi ile beraber; bu istasyonlarda toplanan katı atıkların (çöp veya evsel atık tabiri de kullanılabilinecektir.) Onikişubat İlçesi Kürtül Mahallesi Beşoluk Caddesi 42/A adresinde bulunan Kürtül Entegre Atık Değerlendirme Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisine nakli ile Elbistan, Göksun, Ekinözü, Nurhak Katı Atık Aktarma istasyonlarının işletilmesi ile beraber; bu istasyonlarda toplanan katı atıkların Afşinbey Mahallesi Suluk Mevkii, Afşin ilçesinde bulunan Kuzey İlçeleri Entegre Katı Atık Tesisine nakli işine ait teknik özelliklerle ilgili hususları kapsamaktadır…

İhale kapsamında temin edilecek makine ve araçlara ait miktar, donanım, teknik özellikler, çalışma süreleri ve esaslarına ait özellikler aşağıda belirtilmiştir.

__

...

•Çekiciler ve çöp taşıma dorseleri 2023 model ve üzeri olacaktır. Revize edilmiş tadilattan geçirilerek model vb. değişikliği yapılan dorseler kabul edilmeyecek olup dorsenin ilk imalat tarihi dikkate alınacaktır. Dorselerde böyle bir durumun tespit edilmesi halinde cezai işlem tesis edilecek ve ilgili Kurumlara bildirimi yapılacaktır... ” düzenlemeleri yer almaktadır.

İhale dokümanına yönelik başvuruya ilişkin olarak idare tarafından şikayet tarihini izleyen on gün içerisinde bir karar alınmaması üzerine zımni ret işlemine dayanılarak yapılan itirazen şikayet başvurusu kapsamında Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan kısımları incelendiğinde, süresi 24 ayı kapsayan işte, 18 adet çekici ve 23 adet dorse için model yılı itibarıyla en az 2023 model olma koşulunun arandığı anlaşılmıştır.

İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır. Öte yandan, belirlenecek teknik kriterlerin, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin bütüncül olarak dikkate alınması, ayrıca, ilgili diğer güncel mevzuatın öngördüğü esasların da gözetilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, kiralamaya konu araçların mahiyeti de dikkate alındığında, idare tarafından tüm araçlar için herhangi bir ayırıma gidilmeksizin en az 2023 model yılı olması gerektiği şeklinde belirleme yapılmasının söz konusu araçların kullanım ve temin şartlarının farklılık arz ettiği göz önünde bulundurulduğunda rekabeti engelleyici nitelikte olduğu, ilgili koşulun getirilme sebebinin idare tarafından makul ve geçerli bir gerekçe ile ortaya konulmadığı, dolayısıyla, bu şartlar altında objektif bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği, kamu alım süreçlerinde idarelerden beklenenin ihtiyacı karşılayacak optimum kalitedeki malı/hizmeti en uygun fiyata temin etmek olduğu, anılan düzenlemelerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesi ile bağdaşmadığı ve netice itibarıyla idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olup idarece yapılan söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 202.718,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede ilgilinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 202.718,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****