KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/041

Gündem No : 54

Karar Tarihi : 15.10.2025

Karar No : 2025/UH.II-2259

BAŞVURU SAHİBİ:

Hüseyin ÖLKER,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1031541 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Eğitim Ve Öğretim Yılı İlköğretim Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 18.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı İlköğretim Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hüseyin Ölker’in 08.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2025 tarih ve 193649 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1865 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarında aşırı düşük teklif açıklaması sunan Kemal Bölükbaşı’nın açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların amortisman ve kiralama maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

-Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde araçlar için yer verilen özellikler dikkate alınmadan gerçekleştirilen açıklamaların uygun olmadığı,

-Amortisman maliyetinin, SMMM tarafından düzenlenmiş amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmediği, %20 amortisman oranı dikkate alınmadan hesaplamaların gerçekleştirildiği,

-İhale tarihinden sonra satın alınmış araçlar üzerinden amortisman maliyeti hesaplanamayacağı,

-Araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil işin 2025 yılında başlayacağı ve 2026 yılında devam edeceği gözetildiğinde 2025 ve 2026 yılı için 2 yıl çalışılacağı dikkate alınarak maliyet açıklaması yapılması gerektiği,

-Sözleşme ve Teknik Şartname düzenlemelerinde yer alan özellik, model yılı ve koltuk kapasitelerine aykırı ve eksik miktarlar üzerinden kiralama maliyeti açıklamaları yapıldığı,

-Fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer verilen beyanın yer almadığı, SMMM veya YMM tarafından düzenlenmediği,

-Kiralama süreleri ile iş süresince çalışılacak sürelerin uyuşmadığı, çalışma sürelerinin altında kalan fiyat tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

-Bir araç, bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsiki gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı,

-Kiralama fiyat teklifinde bakım onarım, akü, araç takip sistemi, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu,

b) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların bakım ve onarım maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

-Fiyat tekliflerine konu edilen araçlar ile iş kapsamında çalıştırılacak araçların aynı araçlar olmadığı, marka-model-kapasite ve periyodik bakım onarım adetlerinin fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı,

-Araçların periyodik bakım ve onarım aralığını tevsik eden yetkili servis belgelerinin sunulmadığı,

-Fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer verilen beyanın yer almadığı, SMMM veya YMM tarafından düzenlenmediği, fiyat teklifleri düzenleyenlerin faaliyet alanlarının uygun olmadığı, motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, haksız maliyet avantajı elde etmek için eksik bakım adetleri üzerinden açıklamaların gerçekleştirildiği,

c) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların akaryakıt maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

- Araçların ihalenin 1’inci kısmında toplam 68.635 km., 2’nci kısmında toplam 51.060 km. mesafe kat edeceği hesaplanmış olmasına rağmen eksik km üzerinden akaryakıt tüketim değerine ilişkin yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

-Araç tipleri dikkate alınmaksızın yapılan akaryakıt maliyeti açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

-Araçların şehir içi trafikte 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yapılan açıklamanın araçların yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan gerçekleştirilemeyeceği, anılan yazılarda şehir içi yakıt tüketim değerlerinin gösterilmesi gerektiği, araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiği, katalog üzerinden yapılan açıklamaların da kabulü mümkün bulunmayıp 4-5 yaşında araçlar için sanki sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının kabulünün mümkün olmadığı,

-Sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesine aykırı olduğu,

d) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların lastik maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

-Araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı,

-Fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer verilen beyanın yer almadığı, SMMM veya YMM tarafından düzenlenmediği,

-En az 4 yazlık lastik, 4 kışlık lastik için açıklama yapılması gerektiği, lastik maliyetinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabulünün mümkün bulunmadığı,

e) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların akü maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

-İşin gerçekleştirileceği araçlar ile akü değişimi yapılacak araçların farklı olduğu ve akü maliyetlerinin tevsik edilmediği,

-Fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer verilen beyanın yer almadığı, SMMM veya YMM tarafından düzenlenmediği, fiyat teklifleri düzenleyenlerin faaliyet alanlarının uygun olmadığı,

-İhalenin 1’inci kısmında toplam 16 adet, 2’nci kısmında toplam 15 adet akü değişiminin gerçekleştirilmesi gerektiği eksik akü adetleri üzerinden yapılan hesaplama ve belgelendirmelerin mevzuata aykırı olduğu,

f) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların takip kontrol sistemi maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

- İhalenin 1’inci kısmında toplam 16 adet, 2’nci kısmında toplam 15 adet araç için araç takip sistemi maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, fiyat teklifinde araç takip cihazı ve aylık hat – lisans kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı,

g) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların trafik sigortası maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

-Sunulan sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük & Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, sigorta bölge Müdürlüğü’nün temsili için iki imza gerektiği, müşterek imza ile sigorta şirketinin temsili mümkün olduğu halde tek imza üzerinden verilen fiyat teklifinin hukuken hiçbir geçerliliği olmadığı, yetkisinin kontrol edilmesi gerektiği,

-Kiralamaya konu edilen araçlar ile sigorta teklifine konu edilen araçların birbirinden farklı olduğu,

h) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların MTV, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

- İhalenin 1’inci kısmında toplam 16 adet, 2’nci kısmında toplam 15 adet araç için maliyet hesaplamalarının yapılması gerektiği, eksik koltuk adetleri, uygun olmayan model yılı baz alınarak motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapılamayacağı,

ı) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen personelin işçilik maliyetlerinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

- İşveren maliyeti hariç hesaplanan maliyetlerin kabul edilemeyeceği,

-Güzergah taşıma mesafesi çerçevesinde 1’inci ve 2’nci yönünden her bir seferin ortalama 3 saat zaman alacağı ve 1’inci kısmında toplam 16 adet, 2’nci kısmında toplam 15 adet sürücü çalıştırılması gerektiği,

i) İş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların kiralama, bakım ve onarım, akü, araç takip kontrol sistemi ve lastik maliyetlerinin tevsiki için sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı tespit tutanaklarının hukuka aykırı olarak düzenlendiği

j) Sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69) ve KİK payı (onbinde
5 ) oranları üzerinden sözleşme ve genel gider açıklaması yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (ile açıklama yapılabilir.

…

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

…

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı Temel Eğitim Öğrenci Taşıma İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ilköğretim öğrencilerinin taşıma merkezi okullara 62 araç ile 185 iş günü taşınması hizmet alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

1-Akbayır Şehit Yusuf Kaya İlkokulu-Ortaokulu

2-Akören Şehit Hüseyin Emre Kul İlkokulu- Ortaokulu-

3-Büyük Yapalak Şehit Mahmut Çifçi İlkokulu- Ortaokulu

4-Çatova İlkokulu- Ortaokulu

5-Doğansitesi İlkokulu- Ortaokulu

6-Elbistan Abdurrahim Karakoç Ortaokulu

7-Gücük İlkokulu- Ortaokulu

8-Güvercinlik İlkokulu- Ortaokulu

9-Şehit Er Ali Beyaz İlkokulu- Ortaokulu

10-Kalealtı Haluk Gökalp Kılınç İlkokulu- Ortaokulu

11-Karaelbistan Cumhuriyet İlkokulu

12-Karahasanuşağı İlkokulu- Ortaokulu

13-Karamağara İlkokulu- Ortaokulu

14-Taşburun İlkokulu- Ortaokulu

15-Selçuklu İlkokulu- Ortaokulu

16-Türkören İlkokulu- Ortaokulu

17- Karahüyük İlkokulu-Ortaokulu

18- Ambarcık İlkokulu-Ortaokulu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “.1.

a) İhale kayıt numarası: 2025/1031541

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 18.08.2025

Saat: 11:00

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü -Destek Şube Müdürlüğü

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz....” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

Taşıma işinde çalıştırılacak araç, şoför ve rehber personele ilişkin; her türlü ücret, sigorta giderleri, tazminatlar, akaryakıt, bakım, muayene, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik, HGS etiketi, vergi, sigorta, kasko vb. giderler, ilgili kurumlardan alınacak izin, uygunluk, güzergâh, ruhsat bedelleri, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesinde yüklenicinin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlüklere ait ödemeler, teknik şartnamede yer verilen ve araçlarda bulunması ve kullanılması zorunlu tutulan donanım ve sistem maliyetleri ve ilgili her türlü giderler sözleşme teklif fiyatına dâhildir.

Taşıma araçlarına ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Ancak ulusal bayram günleri ile resmî kutlama ve anma törenleri için idare tarafından yapılacak planlamaya bağlı olarak taşıma yapıldığında yükleniciye o güne ait hakediş ödenecektir.

İlköğretim öğrencilerinin taşındığı okul servis araçlarında özel eğitim hizmetleri kurulu kararı ile özel eğitim öğrencilerinin de taşınabileceğine ilişkin karar verilmesi durumunda; araçta rehber personel bulundurulacaktır. Rehber personele ait tüm giderler yükleniciye ait olacaktır. Rehber personel için brüt asgari ücret öngörülecek, rehber personel ücreti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu ihalede istekliler taşıma aracı ile ilgili tekliflerini “gün” üzerinden rehber personel ücretlerini ise EKAP İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanan İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyat üzerinden vereceklerdir.

İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyata;

* İhale karar pulu ve sözleşme damga vergisine tabi olan sözleşmelerde bu giderlerin işçiliğe isabet eden tutarı,

*Kısım teklif tutarı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşanlara, bu tutarın işçiliğe isabet eden kısmı,

İlave edilerek teklif sunulacaktır. Bu tutarların altında verilen teklifler Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1. maddesi uyarınca ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Rehber personellere sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde, idari tatillerde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde ücret ödenmeyecektir. Bunlar dışında kalan hafta sonu tatilleri ve resmi tatillerde rehber personel ücretleri ödenecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Tüm Kısımlar için:

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 08.09.2025; işi bitirme tarihi 26.06.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde, ihalenin kısımları itibariyle gerçekleştirilecek taşıma güzergahlarında taşıma merkezinin uzaklığı(km) ile kısımlar itibariyle çalıştırılacak araç sayılarına ilişkin bilgilerin düzenlendiği,

Anılan Şartname’nin “Okul Servis Araçlarında Aranacak Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde, iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların taşıması gereken özelliklerin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, ihale konusu işin adının “ 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı Temel Eğitim Öğrenci Taşıma İşi” olduğu, 18.08.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 23 adet ihale dokümanının indirildiği, ihalenin 1’inci kısmına 8 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, açıklamalarını idareye sunmayan Hibedullah Gökduman ile Elbey Global Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Kemal Bölükbaşının ihalenin 1’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Hüseyin Ölker’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

İhalenin 2’nci kısmına 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, açıklamalarını idareye sunmayan Mustafa Gözüaçık, Ferhat Ölker ile Elbey Global Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Kemal Bölükbaşının ihalenin 2’nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Hüseyin Ölker’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

21.08.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “…Komisyonumuz aşağıda belirtilen hususları 4734 sayılı kamu ihale kanununun 38. Maddesine göre sorgulama kriterleri olarak belirlemiştir.

1-Araçlara ait yakıt tüketimi ilgili servisten alınacak.

2-Öğrenci taşıyacak araçların Sigortası, Motorlu Taşıtlar vergisi alınacak.

3-Araçlarda çalışacak şoförlere ait maaş ve sosyal güvenlik pirim tutarları belirtilecektir.

4-Araçlara ait bakım onarım akü lastik vb. Amortisman giderleri ilgili servisten alınacak.

5-İhale karar pulu ve sözleşme damga vergisi tutarları belirtilecektir.

6-Takip, Kontrol ve Yönetim Sistemi, Sürücü Mobil Uygulaması /Sürücü Ekranı, Veli Takip, Kontrol ve Bilgilendirme, Veli-Şoför İletişimi, Şoför Kimlik Doğrulaması (Biyometrik Yüz Tanıma), Araç Kimlik Doğrulaması ve Kapasite Denetimi "Araç kimlik doğrulama" özelliğinin, 2025-2026 eğitim -öğretim yılı için zorunlu sistem bileşeni olarak uygulanması ertelenmiştir. Araç İçi İklimlendirme Takibi, Kapı Açılma Konum Takibi, Araç ve Şoför Belge Takibi, Güzergâh ve Araç Birleştirme, Güzergâh Planlama, Optimizasyon ve Takip, Arıza ve Kesinti Durumları, Entegrasyon Zorunluluğu, Araçta Kalma Süresi Takibi ve Sınırlandırılması Sistem Maliyeti tahmini olarak belirtilecektir.

7-Okul Servis Araçları Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin. “(3) Gerçek ve tüzel kişiler, birlikte taşıma hizmeti yapabilir. Taşımayı gerçekleştirecek taşıtların; gerçek kişilerde gerçek kişiler adına, tüzel kişiliklerde ise en az üçte birinin tüzel kişilik adına tescilli olması zorunludur.” Taşıma işinde çalışacak araçların tescil belgesi (ruhsat) asılları ve fotokopileri idaremize sunulacaktır. (Araç yaşının muayeneden geçme kaydıyla onbeş yaşından küçük olması zorunludur.)

8-Kiralanacak araçlar için kira sözleşme bedelleri belirtilecektir.

9-Teklif bileşenleri madde madde yazılarak açıklama dosyasında tablo şeklinde sunulacaktır…” bilgilerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

21.08.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında yer alan “ 1-Araçlara ait yakıt tüketimi ilgili servisten alınacak… 4-Araçlara ait bakım onarım akü lastik vb. Amortisman giderleri ilgili servisten alınacak… Araçta Kalma Süresi Takibi ve Sınırlandırılması Sistem Maliyeti tahmini olarak belirtilecektir…8-Kiralanacak araçlar için kira sözleşme bedelleri belirtilecektir. ” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, anılan ifadelerin ihalenin 1’inci ve 2’nci kısmında aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesinde tereddüde yol açtığı, ihale konusu işe ilişkin hangi maliyet kalemlerine yönelik açıklama istenildiğinin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde ifade edilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, ihalenin 1’inci ve 2’nci kısmına yönelik olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL tutarında başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı, yapılan incelemede; anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı olduğu tespit edilmiş olup Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****