KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/039

Gündem No : 60

Karar Tarihi : 01.10.2025

Karar No : 2025/UH.II-2152

BAŞVURU SAHİBİ:

Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/866149 İhale Kayıt Numaralı “Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 4 Aylık (Eylül-Aralık Dönemi) Mamul Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 30.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 4 Aylık (Eylül-Aralık Dönemi) Mamul Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.09.2025 tarih ve 192509 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1760 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikayete konu ihalede, ihale komisyon kararında kendileri ile başka bir firmanın anlaşmalı olarak ihaleye teklif verdiği, buna gerekçe olarak da aynı IP adresinden doküman indirildiği hususunun belirtildiği, kendilerinin sektörde faaliyet gösteren saygın firmalardan olduğu, ihale makamlarını etkilemek ve kandırmak amacıyla hareket etmedikleri, kendileri ve bahsi geçen diğer isteklinin ihaleye ayrı ayrı teklif sunduğu, tekliflerin gönderildiği IP adresinin aynı olmadığı, bahsi geçen firma ile kendilerinin hiçbir bağlantıları olmadığı, aynı IP’den doküman indirildiği hususunun da ihale komisyon kararının tebliği ile öğrenildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

_…
b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak. _

…
d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un dördüncü kısmında yer alan “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Malzeme Dahil Mamul yemeğin hazırlanması, pişirilmesi, taşınması, servisi ve servis sonrası hizmetlere ilişkin mamul yemek alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 9 kısım için
Sabah Kahvaltısı: 78380
Öğle Yemeği: 89040
Akşam Yemeği: 81800
Ara Öğün: 27200
Özel Gün Menüsü: 1220 olmak üzere toplam 277.640 öğün. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

İl Müdürlüğüne bağlı kuruluşlar
Safiye Gönül Bayar Huzurevi Müdürlüğü
Halis Toprak Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü
Maide Bolel Huzurevi Müdürlüğü
Hacı Süleyman Çakır Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Müdürlüğü
Sivrihisar Nasreddin Hoca Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü
Eskişehir Bakım Rehabilitasyon Ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü
Eskişehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü-0/6 Yaş Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü (Erkek Çokim-Kız Çokim Birimi)
1'nci Kadın Konukevi Müdürlüğü
2'nci Kadın Konukevi Müdürlüğü” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İtirazen şikayete konu ihalenin Eskişehir**** Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 4 Aylık (Eylül-Aralık Dönemi) Mamul Yemek Hizmeti Alımı” işi olduğu, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 19 adet ihale dokümanı indirildiği, 07.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi ile Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aynı IP adresi ile ihale dokümanı indirdiği ve farklı IP adreslerinden teklif verdiğinin tespit edildiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentleri gereğince söz konusu isteklilerin tekliflerinin teklif verdikleri tüm kısımlarda değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İtirazen şikayete konu ihalede Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin tüm kısımlarına teklif verildiği, Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise ihalenin Safiye Gönül Bayar Huzurevi Müdürlüğü, Halis Toprak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Maide Bolel Huzurevi Müdürlüğü, Sivrihisar Nasreddin Hoca Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Eskişehir Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü kısımlarına teklif verildiği, Hacı Süleyman Çakır Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü, Eskişehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü-0/6 Yaş Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, 1’nci Kadın Konukevi Müdürlüğü ve 2’nci Kadın Konukevi Müdürlüğü kısımlarına ise teklif verilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu doğrultuda, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanının aynı IP adresinden (178.241.73.165) indirildiği, teklif verme işlemlerinin ise farklı IP adreslerinden gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde “İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü(IP) adresi adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” ifadelerinin yer aldığı,

Diğer yandan IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ihaleye teklif veren Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin doküman edinme işlemini aynı IP adresinden gerçekleştirdiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından e-imza kullanılarak indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyeceği,

Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği, dolayısıyla idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle teklif verdiği kısımlarda değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve yapılan değerlendirme aşağıda yer almaktadır.

İtirazen şikayete konu ihalenin Eskişehir**** Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 4 Aylık (Eylül-Aralık Dönemi) Mamul Yemek Hizmeti Alımı” işi olduğu, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 19 adet ihale dokümanı indirildiği, 07.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi ile Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aynı IP adresi ile ihale dokümanı indirdiği ve farklı IP adreslerinden teklif verdiğinin tespit edildiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentleri gereğince söz konusu isteklilerin tekliflerinin tüm kısımlarda değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İtirazen şikayete konu ihalede Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin tüm kısımlarına teklif verildiği, Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise ihalenin Safiye Gönül Bayar Huzurevi Müdürlüğü, Halis Toprak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Maide Bolel Huzurevi Müdürlüğü, Sivrihisar Nasreddin Hoca Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Eskişehir Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü kısımlarına teklif verildiği, Hacı Süleyman Çakır Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü, Eskişehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü-0/6 Yaş Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, 1’nci Kadın Konukevi Müdürlüğü ve 2’nci Kadın Konukevi Müdürlüğü kısımlarına ise teklif verilmediği görülmüştür.

Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin doküman edinme işlemini aynı IP adresinden gerçekleştirdiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından e-imza kullanılarak indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyeceği,

Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, idarece Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından da teklif verilen Safiye Gönül Bayar Huzurevi Müdürlüğü, Halis Toprak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Maide Bolel Huzurevi Müdürlüğü, Sivrihisar Nasreddin Hoca Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Eskişehir Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü kısımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu, Dives İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif verilmeyen Hacı Süleyman Çakır Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü, Eskişehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü-0/6 Yaş Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, 1’nci Kadın Konukevi Müdürlüğü ve 2’nci Kadın Konukevi Müdürlüğü kısımlarında ise isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşılmakla birlikte, söz konusu kısımlar yönünden anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olma imkanının bulunmadığı görülmüş olup, idarece teklifinin değerlendirme alınması işlemine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****