KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/039

Gündem No : 59

Karar Tarihi : 01.10.2025

Karar No : 2025/UH.II-2151

BAŞVURU SAHİBİ:

Karbil Tem. Sağ. Hizm. Gıda İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aksaray Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1129960 İhale Kayıt Numaralı “Aksaray Üniversitesi Malzeme Dahil Yemeğin Pişirilmesi, Dağıtılması ve Sonrası” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aksaray Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 28.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aksaray Üniversitesi Malzeme Dahil Yemeğin Pişirilmesi, Dağıtılması ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Karbil Temizlik Sağlık Hizmetleri Gıda İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.09.2025 tarih ve 192495 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1758 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 48.2’nci maddesinde yer alan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer verilen temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “Kapasite Raporuna ilişkin açıklamalar: Yemek üretim işiyle ilgili üretim ve imalat kapasitesine ilişkin Ticaret ve Sanayi Odasından veya mensubu olduğu Esnaf ve Sanatkarlar odasından alınan ve ihale veya son başvuru tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış en az 706 kişilik(gün/tabldot) kapasite raporu.” düzenlemesi ile 7.5.3’üncü maddesinde “TS 13075 İşyerleri-Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesi.” düzenlemesi ile yeterlik kriteri olarak istenilen belgelerin İdari Şartname’nin 48.2’nci maddesinde değiştirilerek talep edildiği, anılan Şartname’nin 48.2’nci maddesinde yer verilen düzenlemelerin ihale ilanında gözükmediği, bu sebeple rekabeti ve ihaleye katılımı engellediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi, … ifade eder.” hükmü,

**** “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,

**** “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

4) İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,

…

6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

“İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “ 65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir.… ” açıklaması,

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.3.2. Kapasite raporuna ait bilgiler: Yemek üretim işiyle ilgili üretim ve imalat kapasitesine ilişkin Ticaret ve Sanayi Odasından veya mensubu olduğu Esnaf ve Sanatkarlar odasından alınan ve ihale veya son başvuru tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış en az 706 kişilik(gün/tabldot) kapasite raporu.

4.3.3. Kalite ve standarda ilişkin belgelere ait bilgiler:

TS 13075 İşyerleri-Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesi…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Malzeme dahil yemeğin pişirilmesi, dağıtılması ve sonrası hizmetleri

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

9 Aylık Dönem Yemek Hizmeti Alımı (260.130 Adet Yemek)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sosyal Tesis Mutfağında pişirilen yemekler, Yüklenici Firma tarafından Aksaray Merkezde bulunan, Aksaray Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Aksaray Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ile Aksaray Devlet hastanesi (Kampus Alanına uzaklığı 15 km), personel için Öğle Yemeği Öğrenci için Öğle ve Akşam Yemeği, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu bünyesinde Sultanhanı beldesinde ? Geleneksel Tekstillerin Konservasyonu ve Restorasyonu bölümü, Eskil Meslek Yüksekokulu, Güzelyurt Meslek Yüksekokulu(Kampüs Alanına uzaklığı 120 Km.)yemekhanelerine taşıma yapacaktır. Bu yemekhanelerde öğrenciler ve personel için öğle yemeği servisi ve servis sonrası hizmetleri (bulaşıkların toplanıp yıkanması) Yüklenici Firma tarafından yürütülecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5.2. Kapasite Raporuna ilişkin açıklamalar:

Yemek üretim işiyle ilgili üretim ve imalat kapasitesine ilişkin Ticaret ve Sanayi Odasından veya mensubu olduğu Esnaf ve Sanatkarlar odasından alınan ve ihale veya son başvuru tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış en az 706 kişilik(gün/tabldot) kapasite raporu.

7.5.3. Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler:

__

…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…48.2.Yüklenicinin, idarenin mutfağında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, teknik arıza, mutfağın tadilata girmesi veya başka olağandışı (doğal afet, salgın hastalık vb.) yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle kurum mutfağının kullanılamayacak hale gelmesi durumunda Aksaray il sınırları içerisinde kendisine ait İşletme Kayıt Belgesine ve günlük en az; 1.413 Öğün Normal Yemek üretebildiğine dair Kapasite Raporuna sahip ve TSE den alınmış olan TSE 8985 / 13075 / 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgelerine sahip mutfağı olacaktır ve bu mutfağa ait Tarım ve Orman Bakanlığı İl Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden İhalenin ilan tarihinden önce 6 ay içerisinde alınmış olan 1 adet( en az 4 çeşit normal yemeğin) Muayene ve Analiz Raporu ve bünyesinde çalıştırdığı personeller için deri ve mukozada mantar araması mikrobiyoloji testi yaptırdığına dair belgeler olacaktır. Yüklenici bu belgelerin tamamını sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye ibraz edilmesi zorunludur. Ancak bu belgelere sahip yemek üretim tesisi bulunmayan yüklenici, Aksaray il sınırları içerisinde bu belgelere sahip yemek üretim tesisini en az 9 aylığına(Kiralama sözleşmesinin süresi, ihale sözleşme süresinden az olamaz) kiraladığına dair noter onaylı kira sözleşmesini ihale sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** İhale işlem dosyası incelendiğinde; ihale konusu işin adının “Malzeme dahil yemeğin pişirilmesi, dağıtılması ve sonrası hizmetleri” olduğu, 28.08.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 28 adet ihale dokümanının EKAP’tan indirildiği, ihaleye 13 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin ihaleye teklif sunmadığı, 03.09.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Tim 1 Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik San. ve Tic. A.Ş. - Mirim Yemek A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikayete konu edilen İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde;

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde, en az 706 kişilik(gün/tabldot) kapasite raporunun, 7.5.3’üncü maddesinde, TS 13075 İşyerleri-Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesinin istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin yeterlik kriteri olarak düzenlendiği ve isteklilerin ihaleye katılımında sağlaması gereken şartlar olarak yer verildiği görülmekle birlikte İdari Şartname’nin 48.2’nci maddesinde, idarenin mutfağında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, teknik arıza, mutfağın tadilata girmesi veya başka olağandışı (doğal afet, salgın hastalık vb.) yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle kurum mutfağının kullanılamayacak hale gelmesi durumunda Aksaray il sınırları içerisinde kendisine ait işletme kayıt belgesine ve günlük en az; 1.413 öğün normal yemek üretebildiğine dair kapasite raporuna sahip ve TSE’den alınmış olan TSE 8985 / 13075 / 13027 standartlarına sahip hizmet yeterlilik belgelerine sahip mutfağının, ayrıca bu mutfağa ait Tarım ve Orman Bakanlığı İl Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden ihalenin ilan tarihinden önce 6 ay içerisinde alınmış olan 1 adet (en az 4 çeşit normal yemeğin) muayene ve analiz raporunu ve bünyesinde çalıştırdığı personeller için deri ve mukozada mantar araması mikrobiyoloji testi yaptırdığına dair belgelerinin olması gerektiği, bu belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye ibraz edilmesinin istendiği, bu belgelere sahip yemek üretim tesisi bulunmayan yüklenici tarafından bu belgeleri haiz olan yemek üretim tesisinin en az 9 aylığına kiralandığına dair noter onaylı kira sözleşmesinin, yine sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar ihale üzerinde bırakılan ve kendisi ile sözleşme imzalanan yüklenici tarafından idareye sunulması gerektiğine yönelik düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında, idarelerin ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, isteklilerden mesleki ve teknik yeterliliklerin belirlenmesine ilişkin olarak bilgi ve belge isteyebileceği hüküm altına alınmış, hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir.

Bahse konu mevzuat hükümlerinden, idare tarafından ihale konusu işin niteliğine göre mevzuatta belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale ilânında belirtileceği, ayrıca yeterlik değerlendirmesi için istenen belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin ihale ilanı ve idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için anılan maddede sayılan belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri bu kapsamda sunulması gereken bilgi ve belgelere yönelik düzenlemelere yer verildiği, bu çerçevede 29.07.2025 tarihli İhale İlanı’nda ve ihale dokümanının parçası İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, itirazen şikayete konu edilen muayene ve analiz raporu ile deri ve mukozada mantar araması mikrobiyoloji testine ilişkin belgelerin yeterlik kriteri olarak istenilmediği ve ihale ilanında da yer verilmediği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 48.2’nci maddesinde, ihalenin ilan tarihinden önceki 6 ay içerisinde alınmış olan muayene ve analiz raporu ile deri ve mukozada mantar araması mikrobiyoloji testini yüklenicinin, sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimine kadar idareye sunacağının düzenlendiği anlaşılmakla birlikte, söz konusu hususun yalnızca ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerle ispatlanabileceğinin kabulünün mümkün olmadığı, başvuruya konu düzenlemelerde yer verilen belgelerle ortaya koyulması istenilen kalite ve standardın, geçmişte düzenlenme şartı olmadan temin edilebilecek belgelerle ortaya koyulmasının istenmesinin de aynı amacı gerçekleştirmeye uygun olabileceği, diğer bir anlatımla, yer verilen belgelerin işin yürütülmesi veyahut sözleşme aşamasında da geçmişte düzenlenme şartı olmadan istenmesinin aynı sonuca ulaştırabileceği, ayrıca muayene ve analiz raporu ile deri ve mukozada mantar araması mikrobiyoloji testinin somut bir şekilde belirlenip yükleniciden istenildiği anlaşılmakla birlikte, bu belgelerin ihale ilan tarihinden önce alınmış olması kuralının getirilmesinin ihalede öngörülebilirliğe uygun olmadığı, söz konusu durumun ihaleye katılımdaki rekabeti zedeleyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL tutarında başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı, yapılan incelemede; anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı olduğu tespit edilmiş olup Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****