KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 61

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-2062

BAŞVURU SAHİBİ:

Empati Sosyal Hizmetler Nakliyat İnşaat Temizlik Peyzaj Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bolu İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1108556 İhale Kayıt Numaralı “Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 25.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Empati Sosyal Hizmetler Nakliyat İnşaat Temizlik Peyzaj Ticaret Limited Şirketinin 19.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.202 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2025 tarih ve 192570 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1770 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında engelli işçilere ait işçilik giderlerine yer verildiği ve birim fiyat teklif cetvelinde engelli işçiler için ayrı satır açıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesi açıklamasına göre, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, idarelerin 4857 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tespit ettikleri engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tâbi olacağı ücret grubunu İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtmesi ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açması gerektiği anlaşılmakla birlikte, başvuruya konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı, bu tür ihalelerde İdari Şartname’de engelli işçi sayısının belirlenmesine yönelik mevzuatta bir kuralın bulunmadığı, teşvik hükmünün gerek içeriği gerekse getiriliş amacı birlikte değerlendirildiğinde, bu teşvik hükmünden yararlanması gereken engelli işçileri çalıştıran özel sektör işverenleri olduğu halde, bu durumu ortadan kaldıracak şekilde idare tarafından engelli işçiler nedeniyle ödenecek teşvik miktarları düşülmek suretiyle teklifler alınıp bu düşük teklifler üzerinden ödeme yapılmasının 4734 sayılı Kanun’un getiriliş amacı ve madde kapsamına aykırı olduğu, ayrıca, idare tarafından engelli işçilere ait teşvik indirimi dikkate alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasının, yaklaşık maliyeti etkileyerek sınır değer tutarında değişikliğe sebebiyet verebileceği,

2. İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46.1.1’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde (a2) katsayısının (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) sıfır olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, zira Teknik Şartname’nin 7.1.1’inci maddesinde proje sorumlusuna ilişkin giderlerin teklif fiyata dahil edileceğinin belirtildiği, Teknik Şartname’nin 7.1.3’üncü maddesinde ise yüklenicinin sözleşmenin uygulanmasına yönelik iş ve işlemlerini takip edecek ve giderleri yüklenici tarafından karşılanacak 1 kişinin proje sorumlusu olarak görevlendirileceğinin belirtildiği, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini oluştururken kısmi zamanlı çalışacak olan 1 proje sorumlusuna ait maliyetleri de hesaba katması gerektiği, buna rağmen fiyat farkına ilişkin (a2) katsayısının sıfır olarak belirlendiği,

3. İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ve Teknik Şartname’nin 7.22’nci maddesinde, işçilere ödenecek yol bedellerinin hesaplanmasında 26 gün ve brüt 95,00 TL üzerinden ödeme yapılacağı düzenlenmiş olmasına karşın, Teknik Şartname’nin 7.23.1’inci maddesinde nakdi olarak verilen yol yardımının, işçilerin herhangi bir nedenle (rapor, izin vb.) işe gelmediği günlere ilişkin kısmının yüklenicinin hak edişinden kesileceğinin belirtildiği, dolayısıyla anılan düzenlemeler arasında çelişki bulunduğu,

4. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan 3 numaralı özel aykırılık hali düzenlemesinde, makine, ekipman ve teçhizat arızalarının zamanında giderilmemesi sebebiyle hizmetin aksamasının her tespiti halinde ilk sözleşme bedelinin on binde 1’i oranında ceza kesileceğinin ifade edildiği ve Teknik Şartname’de yemek hizmetlerinde kullanılmak üzere yükleniciye teslim edilecek sabit tesis ve demirbaş malzemelerine yer verildiği, ancak anılan özel aykırılık halinde yüklenicinin temin edeceği veya idare tarafından yükleniciye teslim edilecek araç, gereç ve demirbaşlar arasında herhangi bir ayrım yapılmadığı, ortaya çıkacak arızanın yüklenicinin kusuruna da bağlanmadığı, dolayısıyla bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun da yükleniciye ait olduğu sonucunun doğduğu, bu durumun da mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

5. İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde, yüklenicinin kendi mutfağına veya kira sözleşmesi yapılan mutfağa ait Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden son 6 ay içerisinde alınmış bir takım analiz raporlarının sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 gün içerisinde idareye sunmasının istenildiği, ancak söz konusu belgelerin standart olarak malzeme dahil yemek pişirme, servis, dağıtım ve sonrasına ilişkin hizmet alımı ihalelerinde istenen belgelerden olmadığı, anılan belgeler her ne kadar yeterlik kriteri olarak istenilmese de her halükarda son altı ay içerisinde temin edilmiş olması gereken belgelerin, tekliflerin sunulması sırasında yeterlik kriteri olarak isteklilerden istenilmesi ile sözleşme imzalanması sonrasında yükleniciden istenilmesi arasında, rekabet ilkesi ve ihaleye katılım yönünden anlamlı bir fark bulunmadığı, düzenlemenin bu haliyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu ve ihaleye katılımı engellediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır. Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranının hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır. Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

...

78.5.2. İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.

...

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.

78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

...

78.28. İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 36 Ay Süre ile 8.712.680 Öğün Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı

…

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bolu İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı teknik şartnamede adı geçen sağlık tesisleri” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmet sunumunda çalıştırılacak toplam 119 (YüzOnDokuz) adet personel için işçilik giderleri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:

5 Adet Uzman Personel / Aşçıbaşı için Brüt Asgari Ücretin %150 fazlası öngörülmüştür.

3 Adet Gıda Teknikeri için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Aşçıbaşı Yardımcısı için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası öngörülmüştür.

28 Adet Aşçı ve 1 Adet Engelli Aşçı için Brüt Asgari Ücretin %100 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Depo Sorumlu İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Sorumlu Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası öngörülmüştür.

28 Adet Garson ve 1 Adet Engelli Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

5 Adet Bulaşıkçı ve 1 Adet Engelli Bulaşıkçı İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

9 Adet Temizlik Personeli İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

34 Adet Yardımcı Personel ve 1 Adet Engelli Yardımcı Personel İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür. ...” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı sağlık tesislerinden hizmet alan hasta ve refakatçilerle, Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinde çalışanlara, staj yapan öğrencilere ve idarenin yemek ve kahvaltı verilmesini uygun gördüğü kişilere yönelik olarak, yüklenici firma tarafından 7 (Yedi) gün 24 (Yirmi dört) saat esasına göre temin edilen malzeme, makine, cihaz, alet ve personelle yemek ve kahvaltıların hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetleri kapsamaktadır.” düzenlemesi,

“Hizmet Kapsamında Çalışacak İşçilerle İlgili Hükümler” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.2.2) Çalışmasına engel hastalığı bulunmamalıdır. Ancak, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince, toplam işçi sayısının %3 ’ü kadar engelli işçi çalıştırma zorunluluğu nedeniyle toplam 4 (dört) engelli işçi istihdam edilecektir. Çalıştırılacak engelli işçiler 1 (bir) aşçı ve 3 (üç) garson/bulaşıkçı/yardımcı personel olacaktır.

İhaleye katılacak istekliler, engelli işçilik giderlerini hesaplarken şu kriterleri dikkate alacaktır:

- Toplam 29 aşçı içerisinden 1 (bir) engelli aşçı (asgari ücretin % 100 fazlası ile).

- Toplam 72 garson/bulaşıkçı/yardımcı personel içerisinden 3 (üç) engelli işçi (asgari 7.2.3) ücretin %30 fazlası ile)...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

**** Başvuruya konu ihalenin**** Bolu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” işine ilişkin olduğu, ihalenin elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 25.08.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 43 adet ihale dokümanı indirildiği, 14 isteklinin ise ihaleye teklif verdiği, akabinde idare tarafından 15.09.2025 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden gönderilen “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali kararı” konulu tebligat ile ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri olduğu, iş kapsamında 119 kişinin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

**** Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; isteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla, idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtileceği, bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacağı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi uyarınca işverenlerin elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde toplam işçi sayısının %3’ü oranında engelli işçi çalıştırılacağı, bu oranların hesaplanması sonucunda, yarıma kadar olan kesirlerin dikkate alınmayacağı, yarım ve daha fazla olan oranların tama dönüştürüleceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin “Hizmet Kapsamında Çalışacak İşçilerle İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca bahse konu ihalede 1 aşçı, 1 garson, 1 bulaşıkçı, 1 yardımcı personel olmak üzere toplamda 4 engelli personelin istihdam edileceğinin düzenlendiği ve birim fiyat teklif cetvelinde 4 engelli işçi için ayrı satır açıldığı görülmüştür.

Yapılan değerlendirme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı maddesinde isteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtileceği ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacağı hususunun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde bir zaruret olduğu, bununla birlikte, kamu ihale mevzuatında, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde engelli personel çalıştırılmasına veya birim fiyat teklif cetvelinde engelli personel için ayrı satır açılmasına engel bir hususun bulunmadığı, bu çerçevede, bahse konu ihalenin de personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve ihale kapsamında 119 adet personelin çalıştırılacağı göz önünde bulundurulduğunda, çalıştırılacak personelin 4’ünün engelli işçi statüsünde belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde idare tarafından engelli işçilere ait teşvik indirimi dikkate alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanması nedeniyle engelli işçilere ait girdiler bakımından yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı, idarece eksik hesaplanan engelli işçilik girdilerinin, yaklaşık maliyetin etkilediği sınır değer hesaplaması tutarında değişiklik yaratacağı ileri sürülmüş ise de, ilgili mevzuat hükümlerinden yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı, idareye şikâyet başvurusunun 19.08.2025 tarihinde yapıldığı ve ihale tarihinin ise 25.08.2025 olduğu dikkate alındığında, şikayet başvurusunun yapıldığı tarihte ihalenin henüz gerçekleştirilmediği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin gizliliğini koruduğu ve bu aşamada yaklaşık maliyete ilişkin tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, iddianın anılan kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

...

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = A n x B x ( P n -1)

İ n AY n Y n G n M n

P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——

İ o AY o Y o G o M o

__

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

...

ifade eder.

...

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

...

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. ...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmet sunumunda çalıştırılacak toplam 119 (YüzOnDokuz) adet personel için işçilik giderleri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:

5 Adet Uzman Personel / Aşçıbaşı için Brüt Asgari Ücretin %150 fazlası öngörülmüştür.

3 Adet Gıda Teknikeri için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Aşçıbaşı Yardımcısı için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası öngörülmüştür.

28 Adet Aşçı ve 1 Adet Engelli Aşçı için Brüt Asgari Ücretin %100 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Depo Sorumlu İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Sorumlu Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası öngörülmüştür.

28 Adet Garson ve 1 Adet Engelli Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

5 Adet Bulaşıkçı ve 1 Adet Engelli Bulaşıkçı İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

9 Adet Temizlik Personeli İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

34 Adet Yardımcı Personel ve 1 Adet Engelli Yardımcı Personel İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri İçin aşağıdaki şekilde hesaplama yapılacak olup, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Engelli Personeller çalıştırılmayacaktır.

Uzman Personel / Aşçıbaşı için Brüt Asgari Ücretin %150 fazlası alan: 186 gün

Gıda Teknikeri için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası alan: 93 gün

Aşçıbaşı Yardımcısı için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası alan: 46,5 gün

Aşçı Brüt Asgari Ücretin %100 fazlası alan: 930 gün

Depo Sorumlu İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası alan: 46,5 gün

Sorumlu Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası alan: 46,5 gün

Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 744 gün

Bulaşıkçı İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 232,5 gün

Temizlik Personeli İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 279 gün

Yardımcı Personel İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 1.162,5 gün ...” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

“ düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmet Kapsamında Çalışacak İşçilerle İlgili Hükümler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu hizmet kapsamında yüklenici tarafından istihdam edilerek çalıştırılacak işçilerin Unvanları, görev yerleri ve sayıları Tablo 3’de gösterilmiştir.

(7.1.1) Hizmet aksamasına yol açmaması adına, 119 kişi arasından bir kişi proje sorumlusu olarak atanamaz. Proje sorumlusuna ilişkin giderler, istekliler tarafından teklif fiyata dahil edilecektir.

(7.1.2) Hizmet sunumunda çalışacak olan işçilerin unvanları ve ilişkilendirilen sağlık tesisleri Tablo 3’de gösterilmiş olup, bu hizmette toplam 119 işçi istihdam edilecektir. Tablo 3’de belirtilen sayılar hizmetin ifası için asgari personel sayısını ifade etmekte olup, hizmetin devamlılığı için gerekli durumlarda firma tarafından Bolu İl Sağlık Müdürlüğünün onayı ile idareye ek maliyet getirmeksizin şartnamede belirtilen şartları taşıyan personel istihdamı yapılabilir. Proje sorumlusu, firma yetkilisi/yöneticisi/temsilcisi tabloda yer alan Unvanların kadrosunda yer almayacaktır.

(7.1.3) Proje Sorumlusu; yüklenicinin sözleşmenin uygulanmasına yönelik iş ve işlemlerini takip edecek kişidir. Hizmet sunumunda birebir görev alacak personel niteliğinde değildir. Bu sebeple bu kişi giderleri yüklenici tarafından karşılanacak harici bir kişi olmalıdır. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibi tarafından, İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde (a2) katsayısının (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) “0” olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, zira Teknik Şartname’nin 7.1.1 ve 7.1.3’üncü maddelerinde proje sorumlusuna ilişkin giderlerin teklif fiyata dahil edilmesi gerektiğinin açıkça düzenlendiği, bu çerçevede proje sorumlusunun kısmi zamanlı çalışacak olması nedeniyle fiyat farkı hesaplamasında (a2) katsayısının sıfır olarak belirlenemeyeceği iddia edilmektedir.

Başvuruya konu ihaleye ait doküman düzenlemeleri incelendiğinde; ihale konusu işin malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri olduğu, iş kapsamında 119 kişinin tam zamanlı olarak çalıştırılmasının öngörüldüğü, Teknik Şartname’nin 7.1.3’üncü maddesinde, proje sorumlusunun, yüklenicinin sözleşmenin uygulanmasına yönelik iş ve işlemlerini takip edecek kişi olduğu, hizmet sunumunda birebir görev alacak personel niteliğinde olmadığı, bu nedenle giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacak harici bir kişiye ait olacağı, aynı Şartname’nin 7.1.1’inci maddesinde proje sorumlusunun, hizmet sunumu kapsamında çalıştırılacak 119 kişi arasından atanamayacağı ve proje sorumlusuna ilişkin giderlerin istekliler tarafından teklif fiyata dahil edileceği, İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde ise (a1) katsayısının “0,1486”, (a2) katsayısının ise “0” olarak belirlendiği görülmektedir.

Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nın 5’inci maddesinde, katsayıların işin niteliğine göre idarece belirleneceği, (a1) katsayısının “haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı”, (a2) katsayısının ise “haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı” olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nda, fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak (a2) katsayısının, ihale konusu iş kapsamında haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan personel için öngörüldüğü, buna karşılık, başvuruya konu ihale dokümanında düzenlenen proje sorumlusunun, sözleşme yönetimi ve yüklenici adına idare ile ilişkilerin yürütülmesi amacıyla görevlendirilen, hizmet sunumunda doğrudan yer almayan ve giderleri yüklenici tarafından karşılanacak harici bir kişi olarak tanımlandığı anlaşılmıştır. Başka bir ifadeyle, proje sorumlusunun, ihale konusu yemek hizmetinde garson, aşçı, bulaşıkçı vb. hizmetin ifasında doğrudan rol alan personel niteliğinde olmayıp yalnızca yüklenici adına iş ve işlemleri takip edecek bir kişi olduğu, bu çerçevede, proje sorumlusuna ilişkin maliyetlerin teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, ihale dokümanında herhangi bir nitelik/ücret belirlemesi yapılmayan, hizmet üretiminde görev almayan ve yüklenicinin genel giderleri kapsamında bulunan bu maliyetin fiyat farkı hesabında (a2) katsayısı kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmet sunumunda çalıştırılacak toplam 119 (YüzOnDokuz) adet personel için işçilik giderleri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:

5 Adet Uzman Personel / Aşçıbaşı için Brüt Asgari Ücretin %150 fazlası öngörülmüştür.

3 Adet Gıda Teknikeri için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Aşçıbaşı Yardımcısı için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası öngörülmüştür.

28 Adet Aşçı ve 1 Adet Engelli Aşçı için Brüt Asgari Ücretin %100 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Depo Sorumlu İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası öngörülmüştür.

1 Adet Sorumlu Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası öngörülmüştür.

28 Adet Garson ve 1 Adet Engelli Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

5 Adet Bulaşıkçı ve 1 Adet Engelli Bulaşıkçı İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

9 Adet Temizlik Personeli İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

34 Adet Yardımcı Personel ve 1 Adet Engelli Yardımcı Personel İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası öngörülmüştür

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri İçin aşağıdaki şekilde hesaplama yapılacak olup, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Engelli Personeller çalıştırılmayacaktır.

Uzman Personel / Aşçıbaşı için Brüt Asgari Ücretin %150 fazlası alan: 186 gün

Gıda Teknikeri için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası alan: 93 gün

Aşçıbaşı Yardımcısı için Brüt Asgari Ücretin %110 fazlası alan: 46,5 gün

Aşçı Brüt Asgari Ücretin %100 fazlası alan: 930 gün

Depo Sorumlu İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası alan: 46,5 gün

Sorumlu Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası alan: 46,5 gün

Garson İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 744 gün

Bulaşıkçı İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 232,5 gün

Temizlik Personeli İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 279 gün

Yardımcı Personel İçin Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası alan: 1.162,5 gün

Hizmet sunumunda çalıştırılacak işçilere yol ücreti Yüklenici tarafından aylık 26 (yirmi altı) gün ve brüt 95,00 TL üzerinden hesap edilerek nakdi ödenecek olup, ücret bordrolarında gösterilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin “Hizmet Kapsamında Çalışacak İşçilerle İlgili Hükümler” başlıklı 7’nci maddesinde “...(7.22) İşçilere ödenecek yol bedellerinin hesaplanmasında aylık gün sayısı 26 (yirmi altı) gün olarak esas alınacaktır.

(7.23.1 ) Nakdi olarak verilen yol yardımı, işçinin herhangi bir nedenle (rapor, izin vb.) işe gelmediği günlerde, o döneme ait tutar yüklenicinin hak edişinden kesilecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibi tarafından, İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 7.22 ve 7.23.1’inci maddeleri arasında çelişki bulunduğu; İdari Şartname’nin 25’inci ve Teknik Şartname’nin 7.22’nci maddesinde işçilere ödenecek yol bedelinin 26 gün üzerinden hesaplanacağı düzenlenmesine rağmen, Teknik Şartname’nin 7.23.1’inci maddesinde işçinin işe gelmediği günler için yol bedelinin hakedişten kesileceğinin belirtilmiş olmasının çelişki yarattığı iddia edilmiştir.

**** İdari Şartname’nin 25’inci ve Teknik Şartname’nin 7.22’nci maddesinde, ihale konusu işte çalıştırılacak işçilere, yüklenici tarafından, aylık 26 gün ve brüt 95,00 TL yol ücreti ödeneceği ve bu ücretin teklif fiyata dahil edileceği, Teknik Şartname’nin 7.23.1’inci maddesinde ise işçinin herhangi bir nedenle (rapor, izin vb.) işe gelmediği günlerde, o döneme ait nakdi yol bedelinin yüklenicinin hak edişinden kesileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 25’inci ve Teknik Şartname’nin 7.22’nci maddelerinin yol bedelinin teklif fiyata dahil edilmesinde kullanılacak hesaplama esasını düzenlediği, Teknik Şartname’nin 7.23.1’inci maddesinin ise, bu esas üzerinden hesaplanan yol bedelinin fiilen çalışılmayan günlere isabet eden kısmının hakedişten kesilmesini öngördüğü, bu haliyle, söz konusu düzenlemelerin birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olduğu ve düzenlemeler arasında bir çelişkinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir …” hükmü,

Anılan Şartname’nin 15’inci maddesinde “ Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__| Aykırılık Hali| İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı| Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
...| ...| ...| ...
3| Makine, ekipman ve teçhizat arızalarının zamanında giderilmemesi sebebiyle hizmetin aksamasının her tespiti halinde| On Binde
1| 15
...| ...| ...| ...

...” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmet sunumu kapsamında kullanılmak üzere, yükleniciye ücretsiz ve emanet olarak teslim edilecek sabit tesis ve demirbaş malzemeler” başlıklı 8’inci maddesinde “...8.2) Tablo 8, Tablo 9, Tablo 10, Tablo 11, Tablo 12 ve Tablo 13’te cinsi, miktarı ve özellikleri belirtilen sabit tesis ve demirbaş malzemeler, ilgili sağlık tesisinde hizmet sunumu süresince kullanılmak üzere idare tarafından yükleniciye, düzenlenecek tutanak karşılığında teslim edilecektir...

8.2.1) Yüklenici, hizmet sunumu aşamasında Tablo 8, Tablo 9, Tablo 10, Tablo 11, Tablo 12 ve Tablo 13’te cinsi, miktarı ve özellikleri belirtilen sabit tesis ve demirbaş malzemeleri kullanacaktır. Bu malzemelerin kullanılabilir durumda kalmasını sağlamak amacıyla, gerekli her türlü bakım, onarım, kalibrasyon, temizlik ve dezenfeksiyon işlemlerini düzenli olarak yapacak veya yaptıracaktır. Bu işlemler için idare tarafından yükleniciye herhangi bir ek ücret ödenmeyecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İtirazen şikâyete konu edilen Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 3 numaralı özel aykırılık hali düzenlemesinden, ihale konusu işte kullanılacak makine, ekipman ve teçhizatta ortaya çıkacak arızaların zamanında giderilmemesi sebebiyle hizmetin aksamasının tespiti halinde ilk sözleşme bedelinin on binde 1’i üzerinden ceza kesileceği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Tablo 8, Tablo 9, Tablo 10, Tablo 11, Tablo 12 ve Tablo 13’te, ihale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında yükleniciye teslim edilecek olan sabit tesis ve demirbaş malzemelerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiası, söz konusu özel aykırılık hali düzenlemesinde, yüklenicinin temin edeceği veya idare tarafından yükleniciye teslim edilecek araç, gereç ve demirbaşlar arasında herhangi bir ayrımın yapılmadığı, ortaya çıkacak arızanın yüklenicinin kusuruna da bağlanmadığı, bu haliyle bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun da yükleniciye ait olduğu, bu durumun da mevzuata aykırılık teşkil ettiği yönündedir.

**** Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler gereğince, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı açıktır.

**** Yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde, ihale konusu işte kullanılacak makine, ekipman ve teçhizatta ortaya çıkacak arızaların zamanında giderilmemesi sebebiyle hizmetin aksamasının tespiti halinde ilk sözleşme bedelinin on binde 1’i üzerinden ceza uygulanacağının öngörüldüğü, bu düzenleme ile arızanın giderilmemesinin doğrudan ve tek başına aykırılık hali olarak belirlenmediği, aksine arızadan dolayı hizmetin aksamasının esas alındığı, dolayısıyla, düzenlemenin esas itibarıyla, yüklenicinin hizmetin aksamadan yürütülmesi yükümlülüğüne dayandırıldığı ve getirilen yaptırımın da hizmetin sürekliliğini teminat altına almayı amaçladığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, arızalanan demirbaş yerine yeni ürün getirilmesi gerektiğine yönelik bir kurala da yer verilmediği görülmüştür. Bu itibarla, yüklenicinin hizmetin ifasında kullanacağı makine, ekipman ve teçhizatın işler halde bulundurulmasının, ihale konusu işin gereği gibi yürütülmesinin zorunlu bir unsuru olduğu, Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde kullanım sürecindeki tamir ve bakım sorumluluğuna yer verildiği ve iddiaya konu düzenlemede arızanın giderilmemesine değil, hizmetin aksaması haline ceza öngörüldüğü anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

...

3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

**** Anılan Yönetmelik’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir…” hükmü,

**** İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

...

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

...

7.5.2. Kapasite Raporuna ilişkin açıklamalar:

Kapasite Raporu: İstekliler; ilgili mevzuat gereği yetkili olan kurum veya kuruluşlardan alınan (Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da Meslek Odasından) mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş, ihale tarihi itibarı ile geçerliliği olan ve aşağıda belirtilen şekilde kapasite raporunu yeterlik bilgileri tablosunda sunacaktır. (yüklenicinin iş ortaklığı olması halinde kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir)

Günlük Yemek üretim miktarı en az 3.500 öğün kapasiteli kapasite raporu, (Birden Fazla Öğün Türü Toplamı İle Sağlanabilir)

7.5.3. Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler:

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz...” düzenlemesi,

**** “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79

** __Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinde yemeğin pişirilmesi işi sağlık tesisleri mutfağında yapılacaktır. Ancak söz konusu iş için İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi yemeği firma mutfağından taşımalı olarak sağlanacaktır. Bu sebeple yüklenici; Bolu Belediyesi sınırları içerisinde bulunan mutfağından veya sözleşme __**yapacağı mutfaktan (ilgili mevzuat dâhilinde faaliyetini yürüten yerden olmak şartı ile) ihale dokümanındaki şartlara uygun olarak hazırlayacak, Thermobox yemek taşıma kutusunda sağlık tesisine getirecek ve hizmeti aksatmayacaktır. Taşımalı yemek üretimi yapılacak yüklenici mutfağı ya da sözleşme yolu ile kiralanan mutfak teknik şartnamede belirtilen hususlara ek olarak aşağıda belirtilen şartlara sahip olmalıdır. Yüklenici söz konusu mutfağı ile ilgili istenilen belgeleri veya Bolu Belediyesi sınırları içerisinde (istenilen şartları sağlayacak kapasitede) bir mutfakla yapmış olduğu sözleşmeyi, sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde idareye sunacaktır.

Söz konusu yüklenici mutfağı veya kiralanan mutfak ile ilgili şartlar;

a) Bolu Belediyesinden alınmış Gayrisıhhi Müessese Ruhsatı ve ihale tarihinde geçerliliği olan İşletme Kayıt Belgesini,

b) Sağlık tesisleri mutfağında yangın, su basması, arıza ve buna benzer yemek çıkartmaya engel beklenmedik bir durum oluşması ihtimaline karşı, hizmetin aksamadan yürümesini sağlamak amacıyla yüklenici; Bolu Belediyesi sınırları içeresinde, geçerliliği devam eden günlük en az 3500 öğün kapasite raporuna sahip mutfağın ihale tarihinde geçerliliği olan kapasite raporunu,

c) İhale tarihi itibari ile geçerliliği olan yüklenicinin kendi mutfağı ya da söz konusu kira sözleşmesi yapılan mutfağa ait;

- TSE HYB 13075 İş Yerleri Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri

- TSE HYB 9433 Hızlı Yemek Servisi Yapan Yerler

- TSE HYB 8985 Yemek Fabrikaları Ve Toplu Yemek Mutfakları İçin Kurallar

- TSE HYB 13027 Gıda Üretim Ve Satış Yerlerinde Hijyen Sanitasyon İçin Gelen Kurallar

- TSE Sürdürebilir Güvenli Üretim Belgesi

d) Yüklenicinin kendi yemek üretim mutfağına veya kira sözleşmesi yapılan mutfağa ait _Tarım ve Orman Bakanlığı gıda Kontrol laboratuvar Müdürlüklerinden son 6 ay içerisinde yaptırılmış; 1 Adet Köfte yemeği (kırmızı et ) tek tırnaklı kanatlı analizi, 1 adet Siyah zeytin ( L.Monocy togenes) analizi, 1 adet Haşlanmış yumurta (Salmonella) analizi, 1 adet Tavuk yemeği (Salmonella) analizi, 1 adet çorba (Baciliscrus Salmonella) analizi, 1 adet pilav (Baciliscrus Salmonella) analizi, 1 adet parça et yemeği (Bacilicrus cercus Salmonella) analizi, 1 adet bakliyat yemeği (Bacilicrus cercus Salmonella) analizi, 1 adet su deposunda (Aerobik koneli E.Coli toplam koliform) analizi, 1 adet Kızartma yağı (asit sayısı Olik asit cins) analizi, 1 adet Kullanma suyu (Aerobik koneli E.Coli toplam koliform) analizi, 1 adet İçme suyu (Aerobik koneli E.Coli toplam koliform) analizi, 1 adet Davulumbaz swap analizi, 1 adet Aşçı tırnağı (swap analizi) analizi, 1 adet Ortam kontrolü (Aerobik koloni sayısı) analizi,_sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde idareye sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibi tarafından, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde ihale ilan tarihinden geriye dönük son 6 ay içerisinde çeşitli gıda ürünleri ve yemeklere ilişkin analiz raporlarının teklifle birlikte sunulmasının istenildiği, ancak, söz konusu belgelerin standart olarak malzemeli yemek ihalelerinde istenilen belgelerden olmadığı, ayrıca son 6 ay içerisinde temin edilmiş olması gereken belgelerin, tekliflerin sunulması sırasında yeterlik kriteri olarak isteklilerden istenilmesi ile sözleşme imzalanması sonrasında yükleniciden istenilmesi arasında, rekabet ilkesi ve ihaleye katılım yönünden anlamlı bir fark bulunmadığı, buradan hareketle de söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu ve ihaleye katılımı engellediği iddia edilmektedir.

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde, yüklenicinin; Bolu Belediyesi sınırları içerisinde bulunan kendi veya kiralık mutfağına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden son 6 ay içerisinde yaptırılmış** __** çeşitli gıda, su, yağ, ortam, ekipman ve personel hijyenine dair analiz raporlarını, sözleşme imzalandıktan itibaren 15 gün içerisinde idareye sunulmasının zorunlu kılındığı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibine EKAP üzerinden gönderilen şikayete cevap yazısında “...Yükleniciye ait olan ya da kira sözleşmesi yapılacak mutfakta son 6 ay içerisinde yapılmış çeşitli yemeklere ait analiz raporlarının istenilmiş olması da idarenin kalite standartlarına uygun mutfaktan hijyen ve güvenilirlik esaslarına uygun şekilde hizmet alabilmesinin ön şartı olarak düşünülmektedir. Yüklenici sözleşme imzalamasına müteakip en geç 15 gün içerisinde İdareye ilgili analiz raporlarını sunacaktır. Anılan süre içerisinde yaptırılan veya son 6 ay içerisinde yapılmış analiz raporları kabul edilecektir...” ifadelerine yer verilerek, analiz raporlarının sözleşme imzalandıktan sonra en geç 15 gün içinde sunulacağı ve bu süre içerisinde yaptırılan ya da son 6 ay içinde yaptırılmış raporların da geçerli sayılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, iddiaya konu analiz raporlarının ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve teklif ile birlikte sunulmasının istenilmediği, aksine sözleşmenin uygulanmasına ilişkin bir yükümlülük olarak öngörüldüğü, diğer taraftan, söz konusu analiz raporları için son 6 ay içerisinde yapılmış olma koşulu getirilmiş olmakla beraber, bu koşul için herhangi bir tarih (ilan tarihi, ihale tarihi gibi) belirlenmediği, dolayısıyla sözleşme imzalandıktan sonraki 15 gün içerisinde sunulması istenilen belgelerin yüklenici tarafından idareye sunuldukları tarih itibarı ile geriye doğru son 6 ay içerisinde alınmış olabileceği, mevcut düzenlemeye göre sözleşme sürecinde veya sözleşme imzalandıktan sonrasında tanınan 15 günlük süre içerisinde alınıp sunulmasına da engel bulunmadığı, nitekim idarenin şikayete cevabında belirttiği üzere, sözleşme imzalandıktan sonraki 15 günlük süre içerisinde yaptırılan analizlerin de kabul edileceği dikkate alındığında, analiz raporlarının teklif sunulmadan önce edinilmesi gibi bir zorunluluğun bulunmadığı ve isteklilerin teklif hazırlama sürecinde eşit şartlarda bulunduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****