KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 49

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-2051

BAŞVURU SAHİBİ:

Okan NİŞ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş 16. Bölge Müdürlüğü (Batman),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/914221 İhale Kayıt Numaralı “Eih Direklerine Pr-10 Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhalarının Montaj İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş 16. Bölge Müdürlüğü (Batman) tarafından 16.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eih Direklerine Pr-10 Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhalarının Montaj İşi” ihalesine ilişkin olarak Okan Niş’in 22.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2025 tarih ve 192528 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1766 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının ve Vahdeddin Kasap ile Mahmut Duyar tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; teklif fiyatına dahil edilmesi gereken çok sayıda maliyet unsurunun bulunduğu, ancak idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenirken bu unsurların tamamının belirtilmediği, sorgulama yazısında açıklamaya esas teklif bileşenlerinin belirlenmediği, Teknik Şartname’de yüklenici tarafından karşılanması gerektiği belirtilen şantiye şefi, gerekli araç, gereç, alet ve hırdavat, 50.000 metre şerit lama, 543.000 adet trapez vida, tüm iş güvenliği malzemeleri ve kişisel koruyucu donanımları ile nakliye ve montaj işçilikleri gibi kalemlerin sorgulama kapsamında belirtilmesi gerektiği,

İsteklilerin Teknik Şartname’de belirtilen şerit lama, trapez vida, iş güvenliği malzemeleri, nakliye, montaj işçiliği gibi kalemler hakkında açıklama sunmadığı, açıklamaların eksik, yetersiz ve mevzuata aykırı olduğu, işin yapılacağı yer dikkate alınarak açıklamada bulunulmadığı,

İstekliler tarafından sunulan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, bu konuda herhangi bir belgelendirme yapılmadığı, fiyat tekliflerine ait tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, bu dönemlerin tutanakta belirtilmesi gerektiği, tutanağın ekinde mükellefe ait imza sirküleri ve faaliyet belgesinin yer almadığı, fiyat teklifi alınan kalemler için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı sunulmadığı, proforma fatura sunularak açıklama yapılamayacağı, tutanakla açıklama yapılması gerektiği, tutanakların idarece incelenmediği, tutanaklarda yer verilen fatura bilgilerinde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı, tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tutanakların ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunmadığı, tutanaklarda yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu dikkate alındığında istekliler tarafından ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payının ilgili mevzuatına göre hesaplanarak açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: EİH Direklerine PR-10 Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhalarının Montajı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: EİH Direklerine PR-10 Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhalarının Montajı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: BATMAN, DİYARBAKIR, MARDİN, SİİRT VE ŞIRNAK İLLERİ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.07.2025 tarihinde gerçekleştirilen incelemeye konu ihaleye ilişkin 13.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre 15 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 12 isteklinin teklif sunduğu, idarece sınır değerin 14.375.107,48 ? olarak belirlendiği, sınır değerin altında teklif sunan 2 istekliye yönelik yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde açıklamaların uygun bulunduğu, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Vahdeddin Kasap’ın, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Mahmut Duyar’ın belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 31.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan Vahdeddin Kasap ve Mahmut Duyar’a gönderilen yazıda “EİH Direklerine PR-10 Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhalarının Montaj İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup … aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 07.08.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

…

EİH Direklerine PR-10 Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhalarının Montaj İşine teklif ettiğiniz fiyatların bileşenleri ile birlikte Bölge Müdürlüğümüze 5 iş günü içerinde yazılı olarak sunmanız hususunda;

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederiz.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması istendiği, söz konusu yazının ekinde analizlerden oluşan klasörün bulunduğu görülmüştür.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla idarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında önemli teklif bileşenlerinin şüpheye mahal vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

**** İhale dokümanı kapsamında yer alan düzenlemeler incelendiğinde ihale konusu işin Türkiye Elektrik İletim A.Ş. 16. Bölge Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan 170/420 kV enerji iletim hatlarında direk tanıtım levhaları ve elektrik ölüm tehlike levhalarının direklere montajı işi olduğu ve birim fiyat teklif cetvelinde “Direk Tanıtım Levhası ve Ölüm Tehlike Levhası (6 Adet)(Tek Devre)” ile “Direk Tanıtım Levhası ve Ölüm Tehlike Levhası (8 Adet)(Çift Devre)” olmak üzere iki adet iş kaleminin yer aldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer alan önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği belirtilen analizler incelendiğinde ise; söz konusu analizlere konu iş kalemlerinin ihale dokümanı ile uyumlu iş kalemleri olmadığı, örneğin “Cam izolatör ilavesi” , “Fiziki Proje Yapımı (Tek Hat Dahil) (As Buıld Projelerin Verilmesi İle Ödenecektir)” , “Sekonder Proje Yapımı (Tek Hat Dahil) (As Buıld Projelerin Verilmesi ile Ödenecektir)” , “Kumanda ve Koruma Kabloları Montajı” , “Topraklama İletkeni (120 mm2 Örgülü Bakır İletken) Montajı”, “Topraklama İletkeni (Aydınlatma Topraklaması) (35 mm2 Örgülü Bakır İletken) Montajı”, “Yer Altı Kablosu (36 kV 1x240 mm2/Faz XLPE) Montajı ” gibi farklı işe ilişkin olduğu anlaşılan iş kalemlerine ait analizlerin sorgulama kapsamında isteklilere gönderildiği, ancak mevcut doküman düzenlemeleri dahilinde sorgulamaya konu olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak ihale dokümanı kapsamında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi ve teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı, yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 101.344,00 TL başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak ihale dokümanı kapsamında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi, teklifi sınır değerin altına olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****