KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 48

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-2050

BAŞVURU SAHİBİ:

A Yıldız Taşımacılık Gıda Akaryakıt Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TEİAŞ 12. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1330339 İhale Kayıt Numaralı “Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Bulunan K-Maraş İşletme Bakım Müdürlüğü İle Ş-Urfa İşletme Bakım Müdürlüğünde Çalıştırılmak Üzere Toplam (7 Ay) Süre ile 43 Adet Kiralık Araç Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

TEİAŞ 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.08.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Bulunan K-Maraş İşletme Bakım Müdürlüğü İle Ş-Urfa İşletme Bakım Müdürlüğünde Çalıştırılmak Üzere Toplam (7 Ay) Süre ile 43 Adet Kiralık Araç Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 29.08.2025 tarih ve 191851 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1682 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İhale dokümanında kiralanacak hangi araçlar için hangi aya ait kasko değer listesindeki kasko değerinin esas alınacağının belirsiz olduğu, bu durumun Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, idarenin şikayete verdiği cevapta söz konusu esas ve usullerin müdürlüklerini kapsamadığının ifade edildiği, ancak TEİAŞ ana statüsünün iktisadi devlet teşekkülü olduğu gerekçesiyle hem 237 sayılı Kanun’a hem de söz konusu Kanun kapsamında hazırlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e tabi olması gerektiği,

2. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinden; TEİAŞ ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standartları gereği işin yürütülmesinden kaynaklı oluşacak giderlerin teklif fiyatına dahil olduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5.2’nci maddesi gereği araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde çevre yönetim sistem belgesi istenmemesi gerektiğinden bahse konu giderin teklif fiyatına dahil edilmemesi gerektiği,

Her türlü işletme giderleri ve su bazlı üre çözeltisi giderlerinin, araçların teknik şartname ve/veya özel şartlarda tanımlandığı şekle uygun hale getirilmesi için gerekli proje, izin, ilave malzeme, ekipman ve/veya tadilatların, özellikleri ve verilme dönemleri belirtilen İSG ve giyim malzeme giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu, ancak bahse konu giderlerin neler olduğunun açık olmadığı, ayrıca her ne kadar yakıt idarece verilecek ise de, dizel araçlar için ADBLUE ihtiyacının idarece mi yoksa yüklenici tarafından mı karşılanacağının belirsiz olduğu,

3. Bahse konu ihalede toplam 43 adet araç kiralanacağı, 40 aracın yüklenicinin belirleyeceği sürücüler tarafından, 3 aracın ise idare personelince kullanılacağının anlaşıldığı, buna rağmen ihale dokümanında idare personelinin kullandığı araçların kaza yapması durumunda oluşacak zararların sorumluluğunun tamamen yükleniciye verilmesinin ve idarece herhangi bir sorumluluk alınmamasının mevzuata aykırı olduğu,

4. İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde yer alan düzenlemeden kiralanacak araçların cinsine göre istenen yetki belgelerine sahip olacağı, söz konusu yetki belgeleri ile yetki belgesi eki taşıt belgesi veya taşıt kartının araçlar teslim edilmeden önce idareye teslim edileceği, yetki belgesi sahibinin kendi unvan ve sorumluluğu altında çalıştırmak üzere bu kapsamda temin ettiği sözleşmeli taşıta ait, noter veya E-Devlet kanalıyla yapılmış sözleşmelerin araçların teslim edilmeden önce dosya halinde idareye teslim edileceğinin anlaşıldığı, ancak yetki belgesi ve buna ek olan taşıt belgesinin araç sahibi kişilere verileceği, yetki belgelerinin satılamayacağı ve devredilemeyeceği, yetki belgesi sahiplerinin almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamayacakları, bu nedenle bahse konu düzenleme ile ihale konusu işte çalıştırılacak araçların öz malı araçlar olmasının istendiği, bu durumun ihaleye katılımda rekabeti engellediği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “ İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir… ” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı bulunan K.Maraş İşletme Bakım Müdürlüğü ile Ş.Urfa işletme Bakım Müdürlüğünde çalıştırılmak üzere toplam (7 AY) Süre ile 43 Adet Kiralık Araç hizmet alım işi.

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı bulunan K.Maraş İşletme Bakım Müdürlüğü ile Ş.Urfa işletme Bakım Müdürlüğünde çalıştırılmak üzere toplam (7 AY)

Süre ile 43 Adet Kiralık Araç hizmet alım işi.

...

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

GAZİANTEP, KAHRAMANMARAŞ VE ŞANLIURFA” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin on birinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli olabilecekler tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi A Yıldız Taşımacılık Gıda Akaryakıt Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 23.08.2025 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, 26.08.2025 tarihinde ihale dokümanına yönelik olarak idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde faaliyet belgesine ilişkin Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’ndan alınan “ODA KAYIT SİCİL SURETİ (FAALİYET BELGESİ)”nin sunulduğu, bahse konu belge incelendiğinde “Meslek Grubuna Esas Nace Kodu” bölümünde “49.31.06-Minibüs ve dolmuş ile yapılan şehir içi ve banliyö yolcu taşımacılığı (belirlenmiş güzergahlarda)” ibaresinin yer aldığı, “Faaliyet Konusu” bölümünde ise “ANA SÖZLEŞMELERİNDE YAZILI HUSUSLAR” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin TEİAŞ 12. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Bulunan K-Maraş İşletme Bakım Müdürlüğü İle Ş-Urfa İşletme Bakım Müdürlüğünde Çalıştırılmak Üzere Toplam (7 Ay) Süre ile 43 Adet Kiralık Araç Hizmet Alım İşi” olduğu, bu çerçevede başvuru sahibinin faaliyet konusunun belirlenmiş güzergahlarda minibüs ve dolmuş ile yapılan şehir içi ve banliyö yolcu taşımacılığına ilişkin olduğu, ancak ihale konusu iş olan araç kiralama hizmetini kapsamadığı değerlendirmesiyle başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****