KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 38

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-2040

BAŞVURU SAHİBİ:

Elbey Global Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1036229 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 19.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Elbey Global Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti.nin 03.09.2025, 04.09.2025 ve 10.09.2025 tarihlerinde yaptığı şikâyet başvurularının, idarenin 09.09.2025 ve 12.09.2025 tarihli yazıları ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.09.2025 tarih ve 193506 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1856 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Amortisman maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde araçlarda bulunması gereken özelliklerin düzenlendiği, model yılı, kapasite ve özellikler yönünden istenilen kriterleri sağlamayan araçlar üzerinden yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, amortisman maliyeti üzerinden açıklama yapılan araçların amortisman payı tespit tutanağı ile açıklanmadığı ve meslek mensubu tarafından amortisman oranı belirtilerek kaşe ve imza işleminin yapılmadığı, ihale tarihi itibarıyla sahip olunmayan araçlara yönelik satın alma fiyat teklifi dikkate alınarak amortisman açıklaması yapılamayacağı, işin yapılacağı yıllar dikkate alınarak amortisman hesaplanması gerekirken gün sayısı üzerinden maliyet hesaplandığı,

**** b) Araç kiralama maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, ihale dokümanında yer alan özellik, model yılı ve koltuk sayılarına aykırı ve eksik miktarlar dikkate alınarak açıklamada bulunulduğu, kiralama, bakım onarım, akü, araç takip sistemi ve lastik fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan ibarelerin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği veya serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaların ilgili alanda faaliyette bulunmadıkları, sunulan belgelerle teklif edilen araçlara ilişkin belgelerin uyumlu olmadığı, araçların kiralama sürelerinin ihale dokümanı kapsamında belirlenen sürelerden eksik olarak belirlendiği, kiralama maliyetinin tek bir araç ve gün üzerinden fiyat teklifi alınarak hesaplandığı, bu noktada işin tamamı yönünden maliyet hesaplaması yapılmadığı, araç kiralamaya yönelik fiyat teklifinde bakım onarım, akü, araç takip sistemi, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edildiği,

c) Periyodik bakım onarım maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, anılan gider kapsamında araçların marka, model ve kapasitesinin belirtilmediği, fiyat teklifinde bakım onarım sayısının yer almadığı, teklif edilen araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bu kapsamda bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı, anılan belgelerin yetkili servis ya da satıcılarından alınmadığı, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının sunulmadığı ve bakım onarım sayısının eksik hesaplandığı, bakım onarıma ilişkin fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tek bir satırda gösterildiği ve mekanik işçilik maliyeti dikkate alınmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklamada bulunulduğu, tankerin bakım onarım maliyetine yönelik herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, araçların bakım onarım aralıkları ve kat edecekleri mesafe dikkate alınmadan açıklamada bulunulduğu, söz konusu değerler kapsamında 11 adet periyodik bakımın gerçekleştirilmesi gerektiği,

d) Akaryakıt maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, ihale dokümanında belirlenen mesafelerden daha düşük bir mesafe dikkate alınarak akaryakıt maliyetinin açıklandığı, akaryakıt maliyeti kapsamında ihale dokümanında belirlenen araç tipleri dikkate alınmadan ve yakıt sarfiyatına yönelik yetkili servislerden alınmış belge sunulmadan açıklamada bulunulduğu, bazı araçlara yönelik sunulan beyan yazısında şehir dışı ya da şehir içi-şehir dışı karışık tüketim değerleri dikkate alınarak açıklamada bulunulduğu ve araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmediği, bu durumun kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların bilgileriyle uyumlu olmadığı, katalog üzerinden yapılan açıklamanın da kabulünün mümkün olmadığı, katalogların sıfır araçlara ilişkin olduğu ve teklif edilen araçlarla uyumlu olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesindeki açıklamalar dikkate alınmaksızın açıklamada bulunulduğu,

**** e) Lastik maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, kiralama fiyat teklifi ve amortismana konu edilen araçlarda belirlenen lastik ebatlarına uygun olmayan lastik bilgileri dikkate alınarak açıklamada bulunulduğu, lastik fiyat teklifinde araçlar için en az 4 yazlık, 4 kışlık lastik üzerinden açıklamada bulunulması gerekirken bu miktarlar dikkate alınmadan açıklamada bulunulduğu, lastik maliyetinin fiyat teklifi ve yapılacak taşıma mesafesi oranlanarak açıklandığı,

**** f) Akü maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, aküye yönelik fiyat teklifinde araçların marka, model, kapasiteleri ile akü sayısının belirtilmediği, dolayısıyla işin gerçekleştirileceği araçlar ile akü değişimi yapılacak araçların farklı olduğu, araçların toplam kat edecekleri mesafeler dikkate alınmadan akü maliyetinin hesaplandığı, iş kapsamında toplam 11 adet akü değişiminin gerçekleştirilmesi gerektiği,

**** g) Araç takip kontrol sistemi yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı, 11 adet araca ilişkin anılan maliyet hesaplamasının yapılmadığı, fiyat teklifinde araç takip cihazı ve aylık hat – lisans kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tek bir satırda gösterildiği,

h) Kiralama, bakım onarım, akü, araç takip sistemi ve lastik fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, tutanağın ekinde sunulması gereken şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulan faaliyet belgesinin süresinin geçtiği, tutanakların tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyumlu olmadığı, tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde belirlenen tarihlerle uyumlu olmadığı, faturaların kayıtlı olduğu 2025 yılına ait defter bilgilerine tutanağın 3’üncü kısmındaki ilgili bölümde yer verilmediği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği ve sonradan elle yazılarak doldurulduğu, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının temsile yetkili kişilerce imzalanmadığı, müşterek imza gereken durumlarda tek imzanın bulunduğu, firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde vekilin teklif vermeye yetkisinin bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, fatura bilgileri tablosundaki tutar ve miktar toplamlarının, tablolara birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı yansıtıldığı, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, fatura bilgileri tablosundaki tarihlerin tutanağa esas üç aylık süreyle uyumlu olmadığı, maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin tespit tutanağında ortalama birim maliyetlere ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan meslek mensubu beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edildiği, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olmadığı, araçların türü ve kapasiteleri belirtilmeyen faturalarla açıklama yapıldığı, fatura bilgileri tablolarında mal hizmetlerin adı, türü, fiyatı ve miktarının anlaşılamadığı, fiyat teklifinde birim saat olarak belirleme yapılırken tespit tutanağında saat/gün yerine gün/saat olarak açıklamada bulunulduğu,

ı) Trafik sigortası maliyeti yönünden açıklamanın uygun olmadığı, sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük/bölge müdürlüğü teyidinin yer almadığı, bölge müdürlüğünün iki imzası bulunması gerekirken tek imzanın bulunduğu, önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden açıklamada bulunulduğu, sigorta fiyat teklifinde araçların marka, model ve adetlerinin belirtilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlarla sigorta yapılacak araçların marka, model ve adetlerinin farklı olduğu, fiyat teklifi alınan sigorta bölge müdürlüğüne tekliflerinin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun ve imzası bulunan kişinin yetkisi varsa münferiden sigortası şirketini temsile yetkisi bulunup bulunmadığının anlaşılması için yazı yazılması gerektiği,

i)**** Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçüm maliyeti yönünden açıklamanın uygun olmadığı, anılan kalemlerde çalıştırılacak araçlar yönünden eksik maliyet hesaplaması yapıldığı, eksik koltuk adetleri, uygun olmayan model yılı baz alınarak motorlu taşıtlar vergisinin hesaplandığı, ihale konusu iş kapsamında işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı, sözleşme giderleri ve genel giderlere yönelik açıklamanın eksik hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025-2026 Eğitim Ve Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ortaöğretim öğrencilerinin taşıma merkezi okullara 48 araç ile 185 iş günü taşınması hizmet alımı işi…” düzenlemesi,****

__

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.****

Başvuruya konu ihalede 23 adet ihale dokümanının indirildiği ve**** 19.08.2025 tarihinde yapılan ihalenin itirazen şikayete konu edilen 5’inci kısmına 14 isteklinin katıldığı,**** 02.09.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin 5’inci kısmının idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilen Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Elbey Global Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.****

İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan Antep İnş. Tur. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin sınır değerin altında olması nedeniyle anılan istekliye EKAP üzerinden gönderilen 21.08.2025 tarihli yazıda****“Bu nedenle; Komisyonumuz aşağıda belirtilen hususları 4734 sayılı kamu ihale kanununun 38. Maddesine göre sorgulama kriterleri olarak belirlemiştir.

1- Araçlara ait yakıt tüketimi ilgili servisten alınacak.

2- Öğrenci taşıyacak araçların Sigortası ve Motorlu Taşıtlar Vergisi alınacaktır.

3- Araçlarda çalışacak şoförlere ait maaş ve sosyal güvenlik pirim tutarları belirtilecektir.

4- Araçlara ait bakım onarım akü lastik vb. Amortisman giderleri ilgili servisten alınacak.

5- İhale karar pulu ve sözleşme damga vergisi tutarı belirtilecektir.

6- Takip, Kontrol ve Yönetim Sistemi, Sürücü Mobil Uygulaması /Sürücü Ekranı, Veli Takip, Kontrol ve Bilgilendirme, Veli-Şoför İletişimi, Şoför Kimlik Doğrulaması (Biyometrik Yüz Tanıma), Araç Kimlik Doğrulaması ve Kapasite Denetimi "Araç kimlik doğrulama" özelliğinin, 2025-2026 eğitim öğretim yılı için zorunlu sistem bileşeni olarak uygulanması ertelenmiştir. Araç İçi İklimlendirme Takibi, Kapı Açılma Konum Takibi, Araç ve Şoför Belge Takibi, Güzergâh ve Araç Birleştirme, Güzergâh Planlama, Optimizasyon ve Takip, Arıza ve Kesinti Durumları, Entegrasyon Zorunluluğu, Araçta Kalma Süresi Takibi ve Sınırlandırılması Sistem Maliyeti tahmini olarak belirtilecektir.

7- Okul Servis Araçları Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin. “(3) Gerçek ve tüzel kişiler, birlikte taşıma hizmeti yapabilir. Taşımayı gerçekleştirecek taşıtların; gerçek kişilerde gerçek kişiler adına, tüzel kişiliklerde ise en az üçte birinin tüzel kişilik adına tescilli olması zorunludur.” Taşıma işinde çalışacak araçların tescil belgesi (ruhsat) asılları ve fotokopileri idaremize sunulacaktır. (Araç yaşının muayeneden geçme kaydıyla onbeş yaşından küçük olması zorunludur.)

8- Kiralanacak araçlar için kira sözleşme bedelleri belirtilecektir.

9- Teklif bileşenleri madde madde yazılarak açıklama dosyasında tablo şeklinde sunulacaktır.

Söz konusu durumları açıklayan belgeleri ve bilgileri 26.08.2025 tarihi mesai bitimine kadar

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirmenizi rica ederiz.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından ihalenin 5’inci kısmına yönelik hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve ekleri kapsamında birtakım maliyet kalemlerinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, bu kapsamda aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerden kanıtlayıcı belgeler olarak “kiralanacak araçlar için kira sözleşme bedelleri” gibi belgeler istenildiği, oysaki yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları kapsamında isteklilerin açıklamasını kendilerine uygun tevsik edici belgelerle sunmalarının mümkün olduğu, dolayısıyla isteklilerden istenilecek belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirlenen kriterlere uygun olarak istenmesi gerektiği,

Ayrıca aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde “4- Araçlara ait bakım onarım akü lastik vb. Amortisman giderleri…” ile “6- Takip, Kontrol ve Yönetim Sistemi, … Sınırlandırılması Sistem Maliyeti tahmini olarak belirtilecektir.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiş olup, idare tarafından isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin “vb.” ve “tahmini” ibaresine yer verilmek suretiyle ifade edilmesinin ve önemli teklif bileşenlerinin bu şekilde belirlenmesinin aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı,

Buna ek olarak anılan yazıda “7- Okul Servis Araçları Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 5- Aynı Yönetmeliğin. “(3) Gerçek ve tüzel kişiler, birlikte taşıma hizmeti yapabilir. Taşımayı gerçekleştirecek taşıtların; gerçek kişilerde gerçek kişiler adına, tüzel kişiliklerde ise en az üçte birinin tüzel kişilik adına tescilli olması zorunludur.” Taşıma işinde çalışacak araçların tescil belgesi (ruhsat) asılları ve fotokopileri idaremize sunulacaktır. (Araç yaşının muayeneden geçme kaydıyla onbeş yaşından küçük olması zorunludur.)” ifadesinin yer aldığı, idare tarafından yazıda belirtilen Yönetmelik maddesinde yer alan tescile zorunlu araç sayısına ilişkin bir belgenin istenilip (en az üçte birinin ifadesi) istenilmediğinin de anlaşılamadığı, ihale komisyonu kararında da ihalenin 5’inci kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli dışındaki aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklamada bulunmadığının ifade edildiği, dolayısıyla aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde belirtilmediği, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı yapılabilmesi ve tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilebilmesi için idarece ihale dokümanında yer alan teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde açık ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden ihalenin şikayete konu 5’inci kısmında yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.****

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından ihalenin şikayete konu 5’inci kısmında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****