KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 33

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-2035

BAŞVURU SAHİBİ:

Akıntur Otomotiv Organizasyon İnşaat Taşımacılık Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Onikişubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/980662 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim/İmam Hatip Ortaokulu Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Onikişubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim/İmam Hatip Ortaokulu Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akıntur Otomotiv Organizasyon İnşaat Taşımacılık Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 28.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2025 tarih ve 192258 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1733 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 5’nci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin idareye başvuru yaparak aşırı düşük teklif açıklaması için ek süre talep ettiği, idare tarafından da beş iş günü daha ek süre verildiği, ancak buna ilişkin EKAP üzerinden bildirimde bulunulmadığı,

2. İhalenin 5’nci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı;

- Fiyat tekliflerine ilişkin olarak teklifi veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapılan veya beyannameleri imzalamaya yetkili meslek mensubu tarafından maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, maliyet tespit veya satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulmadığı, maliyet tespit tutanağı ve satış tutarı tespit tutanağının Tebliğ gereği taşıması gereken şekil şartlarını taşımadığı, belgelerdeki meslek mensubunun kaşeleme işlemini usulüne uygun yapmadığı, yetkiliyi gösteren Ticaret Sicili Gazetesi ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesi sunulmadığı, tutanaklar ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği,

-İşçilik giderlerinin asgari işçilik maliyetinin altında hesaplandığı, rehber personel için yapılan hesaplamanın da hatalı olduğu,

-Sözleşme ve genel giderlere ilişkin açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ilgili mevzuatına göre hesaplanmadığı,

-Teknik Şartnamenin 2.25’inci maddesinde sıralanan donanım ve yazılımları içeren Sistemlerin maliyetlerinin uygun belgelerle açıklanmadığı,

-Bakım onarım ve lastik maliyetleri uygun şekilde tevsik edilmemiş veya bir arada tek bir fiyat teklifine dâhil edildiği, alınan fiyat teklifleri yetkili servislerden alınmadığı ve onaylatılmadığı, söz konusu hizmet işi öğrenci taşıma işi olmasına karşın alınan teklifler personel servis taşımacılığı şeklinde olduğu,

-Bakım onarım maliyetleri açıklanırken Teknik Şartnamenin 2.7’nci maddesindeki “Bu taşıtların altı ayda bir bakım ve onarımları yapılmalı” hükmüne aykırı olarak altı aylık periyotlar dikkate alınmadan ve yetkili servis onayı olmadan açıklama yapıldığı,

-Söz konusu işte çalıştırılacak öz mal araçlar için amortisman açıklaması uygun şekilde yapılmadığı, kiralık araçlar için kira sözleşmesi ile açıklama yapıldığı, bu durumun ihale mevzuatına aykırı olduğu,

-Akaryakıt girdisine ilişkin yapılan açıklama, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmama şartını sağlamadığı, akaryakıt kilometre maliyetleri için yetkili servislerden onaylı belgeler sunulmadığı, söz konusu hizmet işi öğrenci taşıma işi olmasına karşın alınan teklifler personel servis taşımacılığı şeklinde olduğu,

-Araçların muayene, MTV, egzoz emisyon giderlerine ilişkin açıklamaları mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu iş 2026 yılında da gerçekleştirileceğinden bu giderlerin 2026 yılına tekabül eden kısımları için ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi üzerinden güncelleme yapılması gerektiği, ayrıca açıklamalarda araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddi dikkate alınmamış ve buna ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılmadığı,

-Zorunlu trafik sigortası ve ferdi kaza koltuk sigortası giderleri uygun şekilde tevsik edilmediği, sunulan bu sigorta belgesi içeriğinde söz konusu fiyatların hangi tarihe kadar geçerli olduğunun belirlenmediği ve sigorta şirketinden alınan teklif ekinde bölge müdürlüğü veya genel müdürlük teyidine yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ …Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025-2026 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ORTAÖĞRETİM/İMAM HATİP ORTAOKULU TAŞIMA HİZMETİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 2025-2026 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ORTAÖĞRETİM (LİSE)/İMAM HATİP ORTAOKULU ÖĞRENÇİLERİNİN 12 TAŞIMA MERKEZİ OKULA 147 ARAÇLA 185 İŞ GÜNÜ TAŞINMASI İŞİ HİZMET ALIMI

e) Miktarı:

Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında KAHRAMANMARAŞ ili Onikişubat ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ortaöğretim öğrencilerinin 12 taşıma merkezi okullara 147 araç ile185 iş günü taşınması hizmet alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: PLANLAMA (EK-1) FORMUNDAKİ TAŞIMA MERKEZİ OKULLAR.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “ 2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı Ortaöğretim/İmam Hatip Ortaokulu Taşıma Hizmeti Alımı” işi olduğu ve ihalenin 10 kısımdan oluştuğu, başvuruya konu 5’inci kısımda (Önsen Şehit Ahmet Altun Çok Proğramlı Anadolu Lisesi- Erenler İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin 14 Araçla 185 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı) bir isteklinin __ geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, açıklama sunan Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin açıklamalarının uygun kabul edilerek ihalenin 5’inci kısmının üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece 5’inci kısım için sınır değerin altında teklif veren isteklilere 11.08.2025 tarihinde “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının tebliğ edildiği, yazıda aşırı düşük teklif açıklaması için 14.08.2025 tarihine kadar süre verildiği, 12.08.2025 tarihinde tekrardan aynı konulu yazının tebliğ edildiği, bu sefer sürenin 15.08.2025 tarihine kadar uzatıldığı,15.08.2025 tarihinde tebliğ edilen aynı konulu yazıda “AÇIKLAMA:

EK SÜRE TALEBİ: Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin 15.08.2025 tarihli ve 138293322 kurumumuz kayıtlı dilekçesine istinaden 18.08.2025 tarihinde başlamak üzere (beş) iş günü ek süre verilmiş olup,,...” ifadelerine yer verildiği ve açıklamanın 22.08.2025 tarihine kadar sunulmasının istendiği,

19.08.2025 tarihinde tebliğ edilen sorgulama yazısında ise önemli teklif bileşenlerinde değişiklik yapıldığı ve yazıda “ 2025-2026 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ORTAÖĞRETİM/İMAM HATİP ORTAOKULU TAŞIMA HİZMETİ ALIMI işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 22.08.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 22.08.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

2025-2026 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ORTAÖĞRETİM/İMAM HATİP ORTAOKULU TAŞIMA HİZMETİ ALIMI işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 22.08.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 22.08.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

DÜZELTME: YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİ

EK SÜRE TALEBİ: Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketinin 15.08.2025 tarihli ve 138293322 kurumumuz kayıtlı dilekçesine istinaden 18.08.2025 tarihinde başlamak üzere (beş) iş günü ek süre verilmiş olup, İdari Şartnamenin Aşırı düşük teklifler başlıklı 33. maddesinde;

33.1. Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan (2025 yılı için 14.673.866 /2= 7.336.933 TL ve üstü ) ihalelerde, bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

“Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.

Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” denilmektedir.

Bu doğrultuda;

1. Araç kira veya amortisman maliyeti

2. Personel maliyeti

3. Akaryakıt maliyeti

4. Bakım onarım maliyeti

5. Lastik maliyeti

6. Motorlu taşıtlar vergisi maliyeti

7. Araç Muayene giderleri

8. Zorunlu trafik, ve koltuk ferdi kaza sigorta giderleri

9. Sözleşme giderleri ile ilgili açıklamanızın 22.08.2025 tarihi mesai bitimine kadar Müdürlüğümüze bildirilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine tebliğ edilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması için ek süre verildiği tespit edilmekle birlikte, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi olmadığı, bu sebeple idarenin anılan yazıları başvuru sahibine tebliğ etmesi yönünde bir zorunluluğun bulunmadığı ve idarece önemli teklif bileşenlerine ilişkin açıklama isteme yazısında yapılan değişiklikler sonrasında mevzuatta öngörülen asgari sürelere uyulmak kaydıyla süre verilebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ... ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

...

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

… ” açıklamaları,

__

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

Taşıma işinde çalıştırılacak araç, şoför ve rehber personele ilişkin; her türlü ücret, sigorta giderleri, tazminatlar, akaryakıt, bakım, muayene, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik, HGS etiketi, vergi, sigorta, kasko vb. giderler, ilgili kurumlardan alınacak izin, uygunluk, güzergâh, ruhsat bedelleri, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesinde yüklenicinin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlüklere ait ödemeler, teknik şartnamede yer verilen ve araçlarda bulunması ve kullanılması zorunlu tutulan donanım ve sistem maliyetleri ve ilgili her türlü giderler sözleşme teklif fiyatına dâhildir.

Taşıma araçlarına ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Ancak ulusal bayram günleri ile resmî kutlama ve anma törenleri için idare tarafından yapılacak planlamaya bağlı olarak taşıma yapıldığında yükleniciye o güne ait hakediş ödenecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “ _46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 46.1.1.Tüm Kısımlar için:
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F=AnxBx(Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formüldeyeralan;
F:Fiyatfarkını(TL),
B:0,90sabitkatsayısını, _...” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “(*) Güzergâh ve hatlar belirlenirken yüksek kapasiteli araçlara öncelik verilecektir. (Ancak iklim ve coğrafi şartlara ve bölgede taşıma yapabilecek araç kapasitelerine göre, araç kapasitelerinin belirlenmesinde planlama komisyonlarının takdir yetkisi bulunmaktadır.) 1.1) Okul servis araçlarının mücbir sebepler dışında ders başlama ve bitiş saatlerinden 25 dakika önce taşıma merkezi okulda olmaları esastır. (Araçlarının ders başlama ve bitiş saatlerinden ne kadar süre önce okulda/sınıfta bulunmaları gerektiği, ilgili okul idaresi ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğü tarafından koordineli şekilde ders başlama ve bitiş saatlerine ve güzergâh planlamalarına göre belirlenecek ve bu madde metnine işlenecektir.) 1.2) Okul servis araçlarına ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Ancak ulusal bayram günleri ile resmî kutlama ve anma törenleri için idare tarafından yapılacak planlamaya bağlı olarak taşıma yapıldığında yükleniciye o güne ait hakediş ödenecektir.

...

Rehber personele ait tüm giderler yükleniciye ait olacaktır. Rehber personel için brüt asgari ücret öngörülecek, rehber personel ücreti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu ihalede istekliler taşıma aracı ile ilgili tekliflerini “gün” üzerinden rehber personel ücretlerini ise EKAP İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanan İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyat üzerinden vereceklerdir. İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyata; * İhale karar pulu ve sözleşme damga vergisine tabi olan sözleşmelerde bu giderlerin işçiliğe isabet eden tutarı, *Kısım teklif tutarı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşanlara, bu tutarın işçiliğe isabet eden kısmı, İlave edilerek teklif sunulacaktır. Bu tutarların altında verilen teklifler Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1. maddesi uyarınca ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. Rehber personele sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihlere denk gelen ara tatil, yarıyıl tatili, yaz tatili ve idari tatiller ile okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde ücret ödenmeyecektir. Bunlar dışında kalan hafta sonu tatilleri ve resmi tatillerde rehber personel ücretleri ödenecektir.

...

2.7) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlar temiz, bakımlı ve güvenli durumda bulundurulmalıdır. Bu taşıtların altı ayda bir bakım ve onarımları yapılmalı ayrıca araç cinsine göre 6/1/2021 tarihli ve 31356 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik kapsamında öngörülen periyodik muayeneler de zamanında yaptırılmalıdır (EK-4)

...

2.22) Okul servis araçlarında, (M+S) veya (M+S) işareti ile birlikte snowflake ( ) işareti bulunan kış lastikleri (4 Lastik) 1 Aralık – 1 Nisan tarihleri arasında kullanılmak zorundadır. (Bölgelere göre değişiklik gösterebilir.)

...

8.4) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların altı ayda bir bakım-onarımlarının ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayenesinin yapıldığına dair belge Ek-4 (aslı idarece onaylı fotokopisi)” düzenlemeleri,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu “9.1. İşe başlama tarihi 08.09.2025; işi bitirme tarihi 26.06.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

“…5.KISIM

İdarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere 19.08.2025 tarihinde tebliğ edilen sorgulama yazısında sorgulamaya esas önemli teklif bileşeni olarak araç kiralama veya amortisman maliyeti, personel maliyeti, akaryakıt maliyeti, bakım onarım maliyeti, lastik maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi maliyeti, araç muayene giderleri, zorunlu trafik, ve koltuk ferdi kaza sigorta giderleri ve sözleşme giderlerinin belirlendiği anlaşılmıştır.

İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, isteklinin araç kiralama, lastik ve bakım onarım giderleri için üçüncü kişilerden alınmış fiyat teklifi sunduğu, araç giderleri için kendi malı olarak açıklama yapmadığı, bu durumda amortisman hesabı yapılmasına gerek bulunmadığı,

Diğer taraftan fiyat tekliflerinin tamamının satışlar esas alınarak düzenlendiği ve tekliflerin mevzuat gereği taşıması gereken meslek mensubuna ait beyan, imza ve adres bilgilerini içeren kaşesinin bulunduğu, tekliflerin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alındığı, fiyat teklifi ve dayanağı tutanakların teklifi veren şirket yetkilisi tarafından kaşelenerek imzalandığı, teklifler ekinde EK-O6 satış tutarı tespit tutanakları ile tutanaklar ekinde meslek mensubu faaliyet belgeleri, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının tutanağa esas dönemlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu, tutanakların da meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği,

İhalenin 5’inci kısmındaki öğrenci taşıma işinin 14 araçla yapılacağı, idarenin önemli teklif bileşeni olarak personel maliyetini belirlendiği, Teknik Şartname’de “ Rehber personele ait tüm giderler yükleniciye ait olacaktır. Rehber personel için brüt asgari ücret öngörülecek, rehber personel ücreti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır.” düzenlemesi bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin toplam 14 araç için 14 şoför öngördüğü, personel ücreti için 185 gün üzerinden (saatlik öngörülen ücret 141,87 TL) toplam 367.443,30 TL maliyet öngördüğü, açıklamada saatlik asgari ücretin üzerinde ücret öngörüldüğü anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin personel giderlerine ilişkin açıklamalarının uygun olduğu,

İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif fiyatı üzerinden sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69) oranları esas alınarak hesaplama yaptığı, KİK payı (onbinde
5 ) için ise toplam bedel belirlenen limitin altında olduğundan hesaplama yapılmadığı, yapıldığından sözleşme genel giderlerine ilişkin açıklamaların uygun olduğu,

Başvuru konusu ihalede 19.08.2025 tarihli yazıda önemli teklif bileşeni olarak araç kiralama veya amortisman maliyeti, personel maliyeti, akaryakıt maliyeti, bakım onarım maliyeti, lastik maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi maliyeti, araç muayene giderleri, zorunlu trafik, ve koltuk ferdi kaza sigorta giderleri ve sözleşme giderlerinin belirlendiği, Teknik Şartnamenin 2.25’inci maddesinde düzenlenen donanım ve yazılımları içeren sistemleri maliyetlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan gidere ilişkin açıklama sunmasına gerek bulunmadığı,

Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen bakım onarım maliyeti ve lastik maliyetine ilişkin Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin açıklamaları incelendiğinde; bakım giderleri için isteklinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişiden alınmış fiyat teklifi sunduğu, bakım onarım maliyete ilişkin esas alınan araçların kiralamaya ilişkin fiyat teklifinde yer alan araçlarla aynı olduğu, bakım giderinin 20.000 kilometre esas alınarak ihale süresince 1 defa için hesaplandığı, işin süresi ve altı aylık bakım yapılması düzenlemeleri dikkate alındığında 1 defa alınmasında dokümana aykırılık bulunmadığı,

Lastik giderleri için isteklinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişiden alınmış fiyat teklifi sunduğu, teklifin 1 araç için 4 adet lastik olmak üzere 14 adet araç üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla isteklinin bakım gideri ve lastik giderleri için ayrı ayrı fiyat teklifi aldığı, dolayısıyla isteklinin bakım gideri ve lastik giderleri için ayrı ayrı fiyat teklifi aldığından açıklamaların uygun olduğu,

Yakıt giderini tevsiken 08.08.2025 tarihli petrol piyasası bayi satış fiyatı bülteninin açıklama kapsamında sunulduğu, bültende motorin fiyatının 52,0275 TL olarak yer aldığı, litre fiyatının hesaplamalarda KDV hariç 43,36 TL olarak hesap edildiği, araçların yakıt tüketiminin Ford Transit minibüs üzerinden hesaplandığı, yakıt tüketimini tevsiken teknik ve donanım özelliklerinin yer aldığı belgenin sunulduğu ve bu belgede yer alan akaryakıt tüketim miktarının hesaplamada esas alındığı, Teknik Şartname’nin ekinde yer alan güzergâh listesinden faydalanılarak güzergâh bazında 43,36 litre motorin fiyatı üzerinden akaryakıt maliyet hesabının yapıldığı ve toplam akaryakıt maliyetinin 114.798,73 TL olarak hesaplandığı, bu çerçevede yakıt giderine ilişkin açıklamaların uygun olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında MTV ve araç muayene ile egzos emisyon ücretlerine ilişkin açıklamaların aşağıdaki şekilde olduğu,

2025 yılı ikinci altı ayı için tek bir araç için araçlara uygun olarak 2.890,00 TL, 2026 yılı için tek bir araç için 5.780,00 TL MTV ücreti öngörüldüğü, toplam 14 araç için 121.380,00 TL MTV maliyetinin hesaplandığı,

Muayene birim fiyatı için 2.184,00 TL (KDV hariç) , egzoz birim fiyatı için 306,67 TL (KDV hariç) TL maliyet öngördüğü, toplam 14 araç için 34.869,38 TL egzos emisyon ücreti ile muayene ve bakım ücretinin hesaplandığı,

MTV ve egzoz ve emisyon ücreti için 2025 yılı ücretlerinin esas alındığı ve hesaplama yapıldığı, fiyat farkı verileceği düzenlemesi de dikkate alındığında, bu ücretler üzerinden güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı ve MTV ve araç muayene ile egzos emisyon ücretlerine ilişkin açıklamaların uygun olduğu,

İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan Kartal Bilgisayar Fotoğrafçılık Petrol Tarım Ürünleri Gıda İnşaat Taşımacılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin zorunlu mali trafik sigortası ve koltuk ferdi sigortasına ilişkin açıklama kapsamında Aksa Global Sigorta tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, teklifin üzerinde Ak Sigorta Çukurova Bölge Müdürlüğü’nün imza ve kaşesinin bulunduğu, sigortanın başlangıç ve bitiş tarihinin teklifte belirlendiği (08.09.2025-07.09.2026), fiyat teklifinin işin süresini kapsadığı, bu çerçevede sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların da uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, ihalenin şikâyete konu 5’inci kısmının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 50.640,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 101.381,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****