KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/037

Gündem No : 76

Karar Tarihi : 17.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-2006

BAŞVURU SAHİBİ:

Banu ASLAN,

VEKİLİ:

Av. Fatih Selim GÜNDÜZ/Av. Mustafa TOPRAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1090856 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Antakya İlçesi Taşıma Kapsamındaki 363 Özel Eğitim Öğrencisinin 81 Araç (11 Tanesi Liftli) ve 81 Rehber Personel İle 184 Gün Süreyle Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 21.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Antakya İlçesi Taşıma Kapsamındaki 363 Özel Eğitim Öğrencisinin 81 Araç (11 Tanesi Liftli) ve 81 Rehber Personel İle 184 Gün Süreyle Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Banu Aslan’ın 29.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2025 tarih ve 192578 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1772 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından ikinci ihale komisyonu kararıyla ihalenin 2’nci kısmında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının f bendi (iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyet) kapsamında tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

Herhangi bir kusurlarının bulunmadığı olay nedeniyle ve tutulduğu iddia edilen tutanaklar dikkate alınarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından şikayete verilen cevapta 05.12.2024 tarihli trafik kazasında öğrencilerin servisi bekledikleri yerden ayrılarak ana yola çıkmaları ve vefat eden öğrencinin servise koşarken başka bir araca çarpması sonucu gerçekleştiği, bu durumun doğrudan kendi kusurları olmadığı, okul idaresinin ve öğrenciye çarpan aracın kusurunun bulunduğu, olayın farklı şekilde rapor edilerek aleyhlerine tutanak tutulduğu, dolayısıyla olay kapsamında bir illiyet bağının bulunmadığı, kaza tutanaklarında servis şoförünün kusuruna dair herhangi bir ifadenin yer almadığı,

Şikayete cevapta yer alan taciz olayı idareye intikal eder etmez herhangi bir inceleme ve soruşturma sonucu beklenmeden ilgili şoförün iş akdinin feshedildiği, söz konusu durumda sorumluluğun kendilerinde değil anılan personelde olduğu, dolayısıyla meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, gelinen aşamada ihalenin 2’nci kısmının üzerlerinde bırakılması veya iptal edilmesi gerektiği,

2)**** İhalenin 2’nci kısmı üzerinde bırakılan Orontes Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda İletişim Taahhüt Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şirketin yetkilisi Mehmet Kulu’nun suç teşkil eden eylemleri ile diğer şirket yetkilisi Yaşar Kulu’nun ihale araçlarındaki usulsüzlere yönelik kesinleşmiş mahkeme kararının bulunduğu, şirket müdürü Yaşar Kulu hakkında İskenderun 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/347 esas ve 2022/334 karar sayılı dosyasında özel belgede sahtecilik ve görevi kötüye kullanma suçlarından mahkumiyet hükmü verildiği, söz konusu mahkeme kararında Yaşar Kulu’nun araçlarına engelli rampası monte etmediği halde sahte faturalandırma yoluyla araçlara rampa tescili yaptırdığı, teknik donanımdan yoksun araçlarla sözleşmeye aykırı şekilde hizmet verildiği, idare tarafından bu durum dikkate alınmaksızın işlem tesis edildiği, anılan durumun 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, Orontes Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda İletişim Taahhüt Tic. Ltd. Şti.nin müdürü Mehmet Kulu tarafından 06.08.2025 tarihinde tehdit edildikleri, bu durum üzerine Hatay Cumhuriyet Başsavcılığına 2025/23336 sayılı soruşturma numarasıyla tehdit ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından şikayetçi olunduğu, gelinen aşamada ihalenin 2’nci kısmının üzerlerinde bırakılması veya iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde**** “… 17.8. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinin uygulamasına ilişkin olarak;

17.8.1. İdareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasında gerçekleşen yasak fiil ve davranışlar dolayısıyla iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışların dışında değerlendirilmesi gerekmektedir.

17.8.2. 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılmış olan yasak fiil ve davranışlar ile bu fiil veya davranışlar içine girmemekle birlikte, sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar verecek fiil ve davranışlar ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışlar iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebilecektir. Ancak, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin (f) bendinde yer alan “mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmeme” fiilinden ötürü hakkında yasaklama kararı verilmiş bir isteklinin yasaklama kararını veren idarenin ihalesine katılması halinde;

i- 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, bu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerekmekte ve bu hususta takdir idareye ait bulunmaktadır.

ii- Yine bu isteklinin 10 uncu maddenin (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi, ancak ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun bu idare tarafından ispat edilebilmesi halinde mümkün olabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.__

__

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir.

Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır.

Kontrol teşkilatının kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri idarece mühürlenerek işin sonuna kadar saklanır.

Yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde yüklenici, kontrol teşkilatının bu husustaki yazılı tebligatı tarihinden başlamak üzere on gün içinde bu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorundadır. Bunu yapmadığı takdirde kontrol teşkilatı bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya yetkilidir.

Yüklenici tarafından kötü ve kusurlu yapıldıkları kesin olarak anlaşılan iş kısımlarını yeniden yaptırmak hususunda kontrol teşkilatı yetkilidir. Yüklenici, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin kaldırıp yeniden yapmak zorundadır. Bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir.

Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “İş programı” başlıklı 28’inci maddesinde “… Yüklenici, idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 31’inci maddesinde “Yüklenici projelerde ve işe ilişkin diğer teknik dokümanda, kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Boyutları, kullanma şekli ve durumu proje ve şartnamelere uymayan, kötü ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri, yüklenici, kontrol teşkilatının talimatı üzerine, belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya bozup yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir.

Yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak önerilen işler, ancak teknik ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun ve mevcudundan daha iyi özelliklere sahip olduğu kontrol teşkilatı tarafından onaylanması halinde kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, ilave bedel isteyemez.

Kontrol teşkilatı, sözleşme dokümanında belirtilen özelliklerden daha iyi özelliklere sahip olması ve yüklenicinin kabul etmesi koşuluyla işe ilişkin herhangi bir değişiklik talebinde bulunabilir.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder.

Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir.

Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur.

Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir.

Belli dönemler halinde (günlük, haftalık, vs ) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34 üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.

Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Antakya İlçesi Taşıma Kapsamındaki 363 Özel Eğitim Öğrencisinin 81 Araç (11 Tanesi Liftli) ve 81 Rehber Personel ile 184 Gün Süreyle Taşıma İşi

…

e) Miktarı:

2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Antakya İlçesi Taşıma Kapsamındaki 363 Özel Eğitim Öğrencisinin 81 Araç (11 Tanesi Liftli) ve 81 Rehber Personel ile 184 Gün Süreyle Taşıma İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü” düzenlemesi yer almaktadır.****

Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından**** açık ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihaleye ilişkin**** 21.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin itirazen şikayete konu edilen 2’nci kısmının başvuru sahibi Banu Aslan üzerinde bırakıldığı, Orontes Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda İletişim Taahhüt Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan 22.08.2025 onay tarihli ikinci komisyon kararıyla ihalenin 2’nci kısmının Orontes Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda İletişim Taahhüt Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Banu Aslan’ın “… İstekli Banu Aslan’ın 2024/2025 eğitim öğretim yılı Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu 2024/994237 İKN numaralı ihalede yaptığı Taşıma İşi sırasında çeşitli okullardan taşıma işinde yaptığı Sözleşmeye Aykırı faaliyetlerle tutanakların tutulduğu ve bu tutanakların Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderilmekle birlikte tutanaklar arasında yer alan 09/12/2024 tarihinde 31 S 0317 plakalı şoför Murat Şahin tarafından öğrencilerin geç alındığı ve bu olayda Navvaf İhleyil isimli öğrencinin trafik kazası geçirerek hayatını kaybettiği ve Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından firmaya 12/12/2024 tarihinde 121734994 sayılı yazı ile ceza kesildiği;

Aynı zamanda İstekli Banu Aslan’ın 2024/2025 eğitim öğretim yılı Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu 2024/994237 İKN numaralı ihalede yaptığı Taşıma İşi sırasında Narhça İlkokulunda Taşımalı Eğitim Kapsamında taşman kız öğrenciye 11/12/2024 tarihinde 31 ALR 562 plakalı araç şoförü Mehmet ELMACI tarafından tacizde bulunulması, kişi hakkında soruşturmanın başlamış olduğu yapılan incelemelerde tespit edilmiştir. Yukarıda tespit edilen 11/12/2024 tarihinde Narlıca İlkokulundaki kız öğrenciye Banu Aslan’ın şoförü Mehmet Elmacı tarafından yapılan taciz olayı ve 09/12/2024 tarihinde aynı firmanın şoförü Murat Şahin’in Üzümdalı Şehit Mehmet UÇAR İlkokulunda eğitim gören taşıma kapsamındaki öğrencileri geç almasından kaynaklı olarak öğrenci Navvaf İhleyil’in trafik kazası geçirerek hayatını kaybetmesi olayları birlikte değerlendirildiğinde şikayete konu istekli Banu Aslan’ın Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 51/e maddesi e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,” gereği teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği İhale Komisyonu tarafından
Oybirliği ile değerlendirilmiştir, teklif değerlendirme dışında bırakılmıştır.” gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.****

Başvuru sahibinin 29.08.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusuna ilişkin idarenin 01.09.2025 tarihli cevabında “İstekli Banu Aslan'ın 2024/2025 eğitim öğretim yılı Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu 2024/994237 İKN numaralı ihale işi incelendiğinde tespit edilen hususlar özetle;

İstekli Banu Aslan'ın yüklenicisi olduğu 2024/994237 İKN numaralı ihalede yaptığı Taşıma İşi sırasında çeşitli okullardan taşıma işinde yaptığı Sözleşmeye Aykırı faaliyetlerle ilgi 8 adet tutanak tutulduğu tespit edilmiştir. Tutulan tutanakların konuları incelendiğinde Öğrenci Geç Alma, Fazla Öğrenci Taşıma, Taşıma Yapmama, farklı araç ve şoförle taşıma yapılması ve öğrencilerin bekletilerek aktarma yapılarak taşıma yapıldığı konuları ile ilgili İlçe Milli Eğitime bildirildiği ve firmaya idare tarafından sözlü ve yazılı uyarıların yapıldığı ayrıca Jandarma tarafından yapılan rutin yol denetimlerine firmaya ait taşımalı eğitim araçlarına Fazla Yolcu taşındığı ile ilgili ceza kesildiği bildirildiği;

Ayrıca İstekli Banu Aslan'ın 2024/2025 eğitim öğretim yılı Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu 2024/994237 İKN numaralı ihalede yaptığı Taşıma İşi sırasında 05.12.2024 tarihinde 31 S 0317 plakalı şoför Murat ŞAHİN tarafından öğrencilerin geç alındığı, geç kalınması nedeniyle öğrencileri yolun karşısında durarak almaya çalıştığı ve bu olayda yolun karşısına geçmeye çalışan Navvaf İhleyil isimli öğrencinin trafik kazası geçirerek hayatını kaybettiği ve Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından firmaya 12.12.2024 tarihinde 121734994 sayılı yazı ile ceza kesildiği;

Aynı zamanda İstekli Banu Aslan'ın 2024/2025 eğitim öğretim yılı Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu 2024/994237 İKN numaralı ihalede yaptığı Taşıma İşi sırasında Narlıca İlkokulunda Taşımalı Eğitim Kapsamında taşınan kız öğrenciye 11.12.2024 tarihinde 31 ALR 562 plakalı araç şoförü Mehmet ELMACI tarafından tacizde bulunulduğu ile ilgili okul müdürlüğü tarafından resmi yazı ile bildirildiği ve ilgili kişi hakkında soruşturmanın başlamış olduğu yapılan incelemelerde tespit edilmiştir.

Söz konusu 09/12/2024 ve 11/12/2024 tarihinde meydana gelen olayların basına yansıması, öğrenci velileri arasında tedirginlik oluşturmasından dolayı idarenin telefon ile ve direk idareye gelerek konularla ilgili serzenişlerde bulunulduğu ve idarenin bu konularla ilgili zor durumda kaldığı;

16.11.2022 tarih ve 2022/UH.I-1407 Karar numaralı, Kamu İhale Kurulu Kararı incelendiğinde; 4734 sayılı Kanun'un 10'ncu maddesinin f) bendine göre işlem gerçekleştirilebilmesi için ihaleye katılan isteklinin ihaleyi yapan idareye yüklenimde bulunduğu işe ilişkin idarece ihale tarihinden önceki beş yıl içinde kaldığı tespit ve ispat edilen iş ve meslek ahlakına aykırı fiillerde bulunulduğunun tespiti gerekmektedir. İlgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklaması çerçevesinde idare işlemine dayanak tutanakların iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.

Anılan Kanun'un 10'ncu maddesinin f) bendine göre işlem gerçekleştirilmesi hususunda re'sen veya şikâyet başvurusu üzerine idarece tespit ve değerlendirme yapılabileceği, idarenin şikâyete cevabında muhtelif tespit ve değerlendirmeler açıklanmakla birlikte yukarıda yer verilen Kurum yazısı üzerine idarece gönderilen yazı ekinde yer alan tutanaklar ile ceza uygulandığına ilişkin bilgilerin idarenin ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirme yapmasını mümkün kılar nitelikte olduğu, bahse konu tutanakların başvuru sahibinin yükleniminde ihaleyi yapan idareye gerçekleştirildiği ve tutanak tarihlerinin geriye doğru 5 yıllık süre içinde olduğu ve idarece tutanak altına alınan hususların iş ve meslek ahlakına aykırı fiil veya davranış olarak değerlendirilmesinin idareye bu hususta tanınan takdir yetkisi içinde bulunduğu anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna karar verildiği görülmüştür.

Yukarıda tespit edilen 11.12.2024 tarihinde Narlıca İlkokulundaki kız öğrenciye Banu Aslan'ın şoförü Mehmet ELMACI tarafından yapılan taciz olayı ve 09.12.2024 tarihinde aynı firmanın şoförü Murat Şahin'in Üzümdalı Şehit Mehmet UÇAR İlkokulunda eğitim gören taşıma kapsamındaki öğrencileri geç almasından kaynaklı olarak öğrenci Navvaf İhleyil’in trafik kazası geçirerek hayatını kaybetmesi olayları birlikte değerlendirildiğinde şikâyete konu istekli Banu Aslan'ın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'ncu maddesinin f) bendine göre ayrıca Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 51/e maddesi " e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen," hükmü gereği teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararının uygun olduğu değerlendirildiğinden başvurunun reddine İhale Komisyonu tarafından
Oybirliği ile karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek şikayet başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır.****

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale tarihinden önceki beş yıl içerisinde ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyette bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, yasak fiil ve davranışların yanında, bu fiil veya davranışlar içine girmeyen sözleşme hükümlerine aykırı davranışların, idareye zarar verecek fiil ve davranışların ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışların da iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, söz konusu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiği ve bu hususta takdirin idareye ait olduğu açıklanmıştır.

22.08.2025 onay tarihli ikinci komisyon kararı ve 01.09.2025 tarihinde şikayete verilen cevap birlikte incelendiğinde; başvuru sahibi Banu Aslan ile idare arasında gerçekleştirilen 2024/2025 eğitim öğretim yılı Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu 2024/994237 ihale kayıt numaralı işe ilişkin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sözleşmeye aykırı faaliyetlere yönelik 8 adet tutanak tutulduğu, tutulan tutanakların konusunun öğrencileri geç alma, fazla öğrenci taşıma, taşıma yapmama, farklı araç ve şoförle taşıma yapılması ile öğrencilerin bekletilerek aktarma yoluyla taşınması yapıldığı hususlarını içerdiği,

Ayrıca taşıma işi sırasında geç kalınması nedeniyle yolun karşısından geçmeye çalışan bir öğrencinin kaza sonucu vefat ettiği ve bu hususa bağlı olarak idarece ceza kesildiği, buna ek olarak taşıma işi sırasında bir kız öğrenciye tacizde bulunulduğu ve tacizde bulunulan kişi hakkında ilgili okul müdürlüğü tarafından resmi yazıyla bildirimde bulunulduğu, idare personeli tarafından hizmete ilişkin yüklenici kaynaklı olumsuzluklara yönelik öğrenci velileri tarafından telefon üzerinden ve idareye gelerek serzenişlerde bulunulduğu,

Tüm bu gerekçelerle idare tarafından başvuru sahibinin belirtilen ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesinde iş ve meslek ahlakına aykırı tutum sergilediğinin değerlendirildiği ve**** Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 51’inci maddesinin (e) bendi kapsamında başvuru sahibinin ihale dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden yapılan sorgulamada;**** idare tarafından gerçekleştirilen 2024/994237 ihale kayıt numaralı işte başvuru sahibi Banu Aslan’ın yüklenici olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat gereğince ihale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye, yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, söz konusu hükmün uygulanmasına ilişkin olarak;

İdareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasında gerçekleşen yasak fiil ve davranışlar nedeniyle iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların, 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışların dışında değerlendirilmesi gerektiği,

4735 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinde sayılmış olan yasak fiil ve davranışlar ile bu fiil veya davranışlar içine girmemekle birlikte, sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar verecek fiil ve davranışlar ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışların iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 2024/994237 ihale kayıt numaralı işe ilişkin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sözleşmeye aykırı olduğu tespit edilen hususların idare tarafından ortaya konulduğu, tespiti yapılan aykırılıkların idarenin ihale dışı bırakma işlemine gerekçe gösterdiği; öğrencileri geç alma, fazla öğrenci taşıma, taşıma yapmama, farklı araç ve şoförle taşıma yapılması, öğrencilerin bekletilerek aktarma yoluyla taşınması yapılması, taşıma işi sırasında geç kalınması nedeniyle yolun karşısından geçmeye çalışan bir öğrencinin kaza sonucu vefat etmesi ve taşıma işi sırasında bir kız öğrenciye tacizde bulunulması hususlarını içerdiği, buna ek olarak belirlenen aykırılıkların tutanaklar, iç yazışmalar (vefat eden öğrenci ve taciz olayına ilişkin yazışmalar dahil), ceza kesme yazısı, servis araçları denetim formu, servis araçlarındaki eksikliklere dair ilçe jandarma komutanlığı yazısına ihale işlem dosyasında yer verildiği, ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından işveren olarak iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunmadığına yönelik yolun karşısından geçmeye çalışan bir öğrencinin kaza sonucu vefat etmesi ve taşıma işi sırasında bir kız öğrenciye tacizde bulunulması olaylarına ilişkin kusurunun olmadığına dair herhangi bir belgenin de ortaya konulmadığı, buna ek olarak ihale işlem dosyasında belirtilen diğer aykırılıklara ilişkin de idarece tutulan tutanaklar ve belgelerin yer aldığı, dolayısıyla 22.08.2025 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararı, idarenin 01.09.2025 tarihli şikayete cevabı ve ihale işlem dosyası kapsamında yer alan belgeler dikkate alındığında idarece başvuru sahibinin idareye karşı daha önce yüklenilen söz konusu işlerde iş ve mesleki ahlakına aykırı davranışlar içerisinde bulunduğu hususunun ispat edildiği, bu doğrultuda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

...

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin idareye şikayet ve itirazen şikayet başvuru dilekçeleri incelendiğinde, 2’nci iddia kapsamında ileri sürülen iddiaların idareye şikayet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.****

Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.****

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.****

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.****

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddia kapsamında yer verilen iddiasının 29.08.2025 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği,**** söz konusu iddiaların ilk kez 05.09.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin anılan iddiaya yönelik şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarihin 22.08.2025 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararı olduğu,**** dolayısıyla başvuru sahibinin 22.08.2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde başvuruda bulunulması gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 05.09.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

**** Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, ihalenin şikâyete konu kısımlarının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.677,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.****

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****