KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/035

Gündem No : 40

Karar Tarihi : 03.09.2025

Karar No : 2025/UH.II-1869

BAŞVURU SAHİBİ:

Mihra Mimarlık Yapı Taşımacılık Gıda Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Beşiktaş Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/880200 İhale Kayıt Numaralı “Beşiktaş İlçesi 14082025-30092027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Beşiktaş Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 31.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beşiktaş İlçesi 14082025-30092027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Mihra Mimarlık Yapı Taşımacılık Gıda Ticaret Limited Şirketi’nin 24.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.08.2025 tarih ve 189787 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1542 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde kiralanacak araçların her türlü bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç; her türlü muayene giderlerinin yükleniciye ait olacağı, 8’inci maddesinde kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda araçlarda meydana gelebilecek maddi hasarlar için ve üçüncü şahıslara karşı yüklenicinin kusuru oranında sorumlu olacağı, kullanıcı hatasından kaynaklanan trafik cezalarından ve hasarların zamanında bildirilmemesi, kaza raporu tutulmaması sebebiyle sigortanın hasar ödememesi halinde oluşacak zarardan hatalı kullanıcının kusuru oranında sorumlu olacağı ve 15’inci maddesinde kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda araçlarda meydana gelebilecek maddi hasarlar için ve üçüncü şahıslara karşı yüklenicinin kusuru oranında sorumlu olacağı, kullanıcı hatasından kaynaklanan trafik cezalarından ve hasarların zamanında bildirilmemesi, kaza raporu tutulmaması sebebiyle sigortanın hasar ödememesi halinde oluşacak zarardan hatalı kullanıcının kusuru oranında sorumlu olacağı hususlarının düzenlendiği, bu bağlamda yüklenici tarafından yaptırılacak sigorta kapsamının tam kasko sigortası şeklinde olacağı, hasar, üçüncü kişilerin açacağı dava ve zarar-ziyan ile tazminat taleplerinin yükleniciye ait olacağı, ancak söz konusu düzenlemeler ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı, dolayısıyla anılan düzenlemelerin mevzuata aykırılık olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların akaryakıt ve yakıt katkısının yüklenici tarafından karşılanacağı, çift kabinli araç ve 3 teker motosikletlerin yakıt ve yakıt katkısının ise idare tarafından karşılanacağı hususunun düzenlendiği, bu bağlamda teker motosikletler dışındaki tüm araçların yakıt ve yakıt katkısı giderlerinin yükleniciye ait olduğunun anlaşıldığı, ancak Teknik Şartname’de araçların günlük yapacakları kilometre bilgisi ile araçların günlük çalışma saatlerinin düzenlenmediği, bu durumun akaryakıt giderinin hesaplanamamasına, geçerli ve tutarlı bir teklif oluşturulamayacağına ve ihale konusu işi için oluşturulan yaklaşık maliyetin hatalı olmasına sebebiyet verdiği, çöp transfer istasyonunun yerleşkesine ilişkin bilgilere, atıkların taşıma mesafesine ilişkin bilgilere ve çöp istasyon yerleşkesinden farklı bir transfer merkezine dökülmesi durumunda bu işleyişe ilişkin bilgilere ihale dokümanı kapsamında yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Aynı Genel Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Genel Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.…” düzenlemesi,

Aynı Genel Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi,

Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir. …” düzenlemesi,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1…………………………………………………………” düzenlemesi,

Aynı Tip Sözleşme maddesine ait 34 ve 35’inci dipnotlarda “ 34. İşin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılması isteniyorsa bu sorumluluğun da yükleniciye ait olduğu hususu burada belirtilecektir.

35. 21.1. maddesinde işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılacağı belirtilmişse, işin nitelik ve özelliğine göre, sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri tereddüde yer bırakmayacak şekilde burada belirtilecektir. İdare tarafından 21.1. maddesinde işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmaması halinde ise 21.2.1. maddesine “Bu madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” açıklamaları,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.

…

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Beşiktaş İlçesi 14.08.2025-30.09.2027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Araç Kiralama İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Beşiktaş İlçesi 14.08.2025-30.09.2027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği 65 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Beşiktaş İlçe Geneli” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşme süresi boyunca çalıştırılacak araçların tümünün akaryakıt (çift kabin kamyonet hariç, 3 teker motosiklet), akaryakıt katkı maddesi, yağ, MTV, amortisman, sermaye faizi, yağ ve üstübü, montaj, demontaj, tamir-bakım, onarım, yedek parça, yazlık- kışlık lastik değişimi vb. giderler, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko sigortası, emisyon izni, periyodik bakımları, trafik muayenelerini (vize) ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumlulukları ile teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen her türlü diğer giderler teklif edilen fiyata dahildir. ...” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

Teknik şartnamede belirtilen araçlar ve bu araçlara ait yakıt (çift kabin kamyonet, 3 Teker Motosiklet hariç), montaj, demontaj, sermaye faizi, yedek parça, amortisman, bakım onarım, sigorta, kasko vb. tüm giderler sözleşme bedeline dahildir. Teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler sözleşme bedeline dahildir.

Araçlar için her vardiya 6 saattir. Yine işin gerçekleştirilebilmesi için teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. 14/07/2007 tarihli ve 26582 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin ekinde yer alan güncel ASGARİ SİGORTA TEMİNATLARI'na uygun olarak sigorta yapılacaktır.

İdare malı değerler için sigorta yaptırılamayacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 7. Kiralanacak araçların her türlü bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç; her türlü muayene giderleri yükleniciye ait olacaktır.

8. Kiralanacak araçların kiralama süresi boyunca zorunlu veya ihtiyari trafik sigortası, kasko, egzoz muayenesi, fenni muayene, vergi vb. yasal sorumluluklarından ve bu eksikliklerden doğan her türlü ödeme ve cezalardan yüklenici firma sorumludur.

…

15. Kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda araçlarda meydana gelebilecek maddi hasarlar için ve üçüncü şahıslara karşı yüklenici firma kusuru oranında sorumludur. Kullanıcı hatasından kaynaklanan trafik cezalarından ve hasarların zamanında bildirilmemesi, kaza raporu tutulmaması sebebiyle sigortanın hasar ödememesi halinde oluşacak zarardan hatalı kullanıcı kusuru oranında sorumlu olacaktır.

…

20. İhale kapsamında çalıştırılacak araçların idarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik Şoför, operatör, işçi vb personel ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araç Şantiyesi” başlıklı 5’inci maddesinde “1. Yüklenici firma; çöp toplama araçlarını park etmek, yıkamak, bakım ve onarımlarını yapmak için Belediyemiz tarafından temin edilerek gösterilecek alanı araç park yeri olarak kullanacaktır. İşle ilgili bakım onarım için kullanılacak malzeme ve araçların bakım ve onarımını yapacak personellerin bulundurulması yükleniciye aittir.

2. Yüklenici İdareye ait bu alanı bedelsiz olarak kullanacaktır. Buradaki araç, gerecin güvenliğini Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19.maddesi gereği firma sağlayacaktır. Hizmet gereği kullanılan Arazözlerin ve yıkama araçlarının su giderleri ve kullanılacak temizlik malzemeleri de idare tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından; Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, sigorta poliçelerinde belirtilen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihalenin 14.08.2025 ile 30.09.2027 tarihleri arasında Beşiktaş ilçesindeki çöp toplama, çöp nakli ve kent temizliği için araç kiralama hizmet alımı işi olduğu, işin mahiyetinin Beşiktaş Belediyesi sınırları içerisinde oluşan evsel nitelikli atıkların toplanması, toplanan atıkların transfer istasyonuna veya nihai bertaraf sahalarına nakledilmesi, meydan, bulvar, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, su tankeri ile yıkanarak temizlenmesi, cadde ve sokaklara terkedilmiş kaba atıkların toplanması, nakli ve kontrolü işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanların kiralanması olduğu, bu kapsamda vardiya usulü çalıştırılmak üzere 16 grup aracın ihale konusu iş kapsamında kiralanacağı, sözleşme süresi boyunca çalıştırılacak araçların zorunlu trafik sigortası ve kasko sigortası giderlerinin, doküman düzenlemelerinde belirtilen diğer giderler ile birlikte teklif edilen fiyata dahil olacağı ve ihale kapsamında çalıştırılacak araçların, idarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, operatör ve işçi gibi personel ihtiyacının idare tarafından sağlanacağı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Genel Bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinden kiralanacak araçların her türlü bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç ve muayene giderlerinin yükleniciye ait olacağı, kiralanacak araçların kiralama süresi boyunca zorunlu veya ihtiyari trafik sigortası ve kasko sorumluluklarından yüklenicinin sorumlu olduğu, kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda araçlarda meydana gelebilecek maddi hasarlar için ve üçüncü şahıslara karşı yüklenicinin kusuru oranında sorumlu olacağı, kullanıcı hatasından kaynaklanan trafik cezalarından ve hasarların zamanında bildirilmemesi, kaza raporu tutulmaması sebebiyle sigortanın hasar ödememesi halinde oluşacak zarardan hatalı kullanıcının kusuru oranında sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından “yaptırılacak sigorta kapsamının tam kasko sigortası şeklinde olacağı, hasar, üçüncü kişilerin açacağı dava ve zarar-ziyan ile tazminat taleplerinin yükleniciye ait olacağı, ancak söz konusu düzenlemeler ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı” yönünde iddialarda bulunulduğu görülmekle birlikte iddiaya konu edilen Teknik Şartname’nin yukarıdaki anılan maddesi kapsamında kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda, araçlarda meydana gelebilecek maddi hasarlar için ve üçüncü şahıslara karşı yüklenicinin kusuru oranında sorumlu olacağı, doküman düzenlemeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde ise bakım, onarım ve koruma gibi araçların sıhhatli kullanılmasını amaçlayan yükleniciye ait sorumlulukların belirlenmiş olduğu, kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda yüklenicinin dokümanda düzenlenen yükümlülüklerini kusursuz olarak yerine getirmesi halinde sorumlu tutulmayacağı, iddia edilenin aksine idare personelinin kusurundan doğacak zararların, yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde yükleniciye yansıtılmayacağı, bu yönüyle düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümleri kapsamında olduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşme süresi boyunca çalıştırılacak araçların tümünün akaryakıt (çift kabin kamyonet hariç, 3 teker motosiklet), akaryakıt katkı maddesi, yağ, MTV, amortisman, sermaye faizi, yağ ve üstübü, montaj, demontaj, tamir-bakım, onarım, yedek parça, yazlık- kışlık lastik değişimi vb. giderler, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko sigortası, emisyon izni, periyodik bakımları, trafik muayenelerini (vize) ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumlulukları ile teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen her türlü diğer giderler teklif edilen fiyata dahildir. ...” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

Teknik şartnamede belirtilen araçlar ve bu araçlara ait yakıt (çift kabin kamyonet, 3 Teker Motosiklet hariç), montaj, demontaj, sermaye faizi, yedek parça, amortisman, bakım onarım, sigorta, kasko vb. tüm giderler sözleşme bedeline dahildir. Teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler sözleşme bedeline dahildir.

Araçlar için her vardiya 6 saattir. Yine işin gerçekleştirilebilmesi için teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,****

Anılan Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 14.08.2025; işi bitirme tarihi 30.09.2027…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşin Kapsam ve Mahiyeti” başlıklı 1’inci maddesinde “Beşiktaş Belediyesi sınırları içerisinde oluşan evsel nitelikli atıkların toplanması, toplanan atıkların transfer istasyonuna veya nihai bertaraf sahalarına nakledilmesi, meydan, bulvar, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, su tankeri ile yıkanarak temizlenmesi, cadde ve sokaklara terkedilmiş kaba atıkların toplanması, nakli ve kontrolü işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanların kiralanmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsar.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3. İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların akaryakıt ve yakıt katkısı yüklenici tarafından karşılanacaktır. Çift Kabinli Araç ve 3 Teker Motosikletlerin yakıt ve yakıt katkısı ise idare tarafından karşılanacaktır.

…

25. Araçların yakıt cinsi motorin olacaktır. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hakediş” başlıklı 6’ncı maddesinde “1. İhale konusu işte çalışacak araçların çalışma şekli ekteki araç çalışma programında düzenlenmiştir. Her vardiya günlük 6 saat çalışma esasına dayalı olup, her araç için atık toplama, süpürtme, yıkama ve transfer istasyonuna nakil işlemleri 6 saatlik vardiya içerisinde yapılacaktır.

2. Araçların çalışma puantajları günlük tutulacak ve ödemeleri aylık puantaj kayıtlarına ve vardiya sayılarına göre yapılacaktır. Ancak mevsim şartlarına göre çalıştırılması uygun olmayan veya idarece çalıştırılması uygun görülmeyen durumlarda araçlar çalıştırılmayacaktır.

3. Hak edişler Hizmet işleri Genel Şartnamesinin yedinci bölümündeki esaslar dâhilinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42 nci maddesi hükümleri saklı kalmak suretiyle yapılır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.****

**** Başvuru sahibi tarafından iddiasında “çift kabinli araç ve 3 teker motosikletler dışındaki tüm araçların yakıt ve yakıt katkısı giderlerinin yükleniciye ait olduğu, ancak dokümanda araçların günlük yapacakları kilometre bilgisi, araçların günlük çalışma saatleri ile söz konusu işleyişe ilişkin gerekli diğer bilgilerin düzenlenmediği, bu nedenle teklifin hazırlanmasında akaryakıt giderinin hesaplanamadığı ve bu durumun yaklaşık maliyetin hatalı olmasına da sebebiyet verdiği” hususlarını ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde; ihale konusu alımın Beşiktaş Belediyesi sınırları içerisinde oluşan evsel nitelikli atıkların toplanması, toplanan atıkların transfer istasyonuna veya nihai bertaraf sahalarına nakledilmesi, meydan, bulvar, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, su tankeri ile yıkanarak temizlenmesi, cadde ve sokaklara terkedilmiş kaba atıkların toplanması, nakli ve kontrolü işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanların kiralanması işini kapsadığı, çalıştırılacak araçların çalışma şeklinin vardiya usulü olduğu, vardiya usulüne ilişkin olarak hafta içi, hafta sonu ve resmi tatil günlerinde sabah, akşam ve gece uygulanacak vardiya sayısı ile toplam vardiya sayısının belirlenmiş olduğu, yanı sıra her vardiyanın günlük 6 saat çalışma esasına dayalı olduğu, her araç için atık toplama, süpürtme, yıkama ve transfer istasyonuna nakil işlemlerinin 6 saatlik vardiya içerisinde yapılacağı, çalıştırılacak araçların akaryakıt ve yakıt katkısının yüklenici tarafından karşılanacağı, çift kabinli araç ve 3 teker motosikletlerin yakıt ve yakıt katkısının ise idare tarafından karşılanacağı, birim fiyat teklif cetvelinde her kalem araç için (16 kalem araç) miktarları belirlenmiş vardiyalar üzerinden isteklilerin tekliflerini sunacakları anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinden __ işin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklinin işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılacağı, istekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinlerin İdare tarafından verileceği, tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığının kabul edileceği anlaşılmaktadır.

**** Bu bağlamda yukarıda kapsamı ve mahiyetine yer verilen ihale konusu işte araçların çalışma şeklinin vardiya usulü olduğu, her vardiyanın günlük 6 saat çalışma esasına dayalı olduğu, vardiya usulüne ilişkin olarak hafta içi, hafta sonu ve resmi tatil günlerinde sabah, akşam ve gece uygulanacak vardiya sayısı ile toplam vardiya sayısının Teknik Şartname’de belirlenmiş olduğu, yanı sıra aynı Şartname’de çalıştırılacak araç sayısı ile araçlara ilişkin teknik özelliklerin de belirtildiği, istekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinlerin de idare tarafından verileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde ihale konusu alanda iştigal eden basiretli tacir sıfatına sahip isteklilerin birim fiyat teklif cetvelindeki vardiya miktarları belirlenmiş araç kalemleri için teklif oluşturmalarında bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından “Teknik Şartname’de araçların günlük yapacakları kilometre bilgisi ile araçların günlük çalışma saatlerinin düzenlenmediği, bu durumun akaryakıt giderinin hesaplanamamasına ve bu minvalde yaklaşık maliyetin hatalı olmasına sebebiyet verdiği” yönünde iddialarda bulunulsa da, söz konusu dokümana yönelik şikâyet başvurusu tarihinde ihalenin henüz gerçekleştirilmediği, yaklaşık maliyetin henüz açıklanmadığı, şikâyet başvurusunun yapıldığı aşamada yaklaşık maliyetin gizliliğini koruduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin bileşenleri ve miktarının ihale tarihinden önce istekli olabilecekler tarafından bilinmesinin mümkün olmadığından bu aşamada yaklaşık maliyete ilişkin tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla yapılan inceleme ve tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****