KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/031

Gündem No : 72

Karar Tarihi : 06.08.2025

Karar No : 2025/UH.II-1704

BAŞVURU SAHİBİ:

İbrahim Deniz (Yayla Yemekçilik Cizre Şubesi),

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şırnak Cizre Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/838908 İhale Kayıt Numaralı “2000 Kişiye 144 Gün Boyunca Üçlü Sefertasına Yerleştirilmiş Üç Çeşit Yemeğin Aile Başı 3 veya 4 Ekmekle İlçe Merkezindeki 450 Aileye Dağıtım Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şırnak Cizre Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı tarafından 24.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2000 Kişiye 144 Gün Boyunca Üçlü Sefertasına Yerleştirilmiş Üç Çeşit Yemeğin Aile Başı 3 veya 4 Ekmekle İlçe Merkezindeki 450 Aileye Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak İbrahim Deniz (Yayla Yemekçilik Cizre Şubesi)’nin 08.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.07.2025 tarih ve 188155 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1393 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale uhdesinde kalan Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti. nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının;

- Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına konu kamyonetlerin Teknik Şartname’de nitelik ve özellikleri belirtilen kamyonet niteliğinde olmadığı, kamyonetlerin Teknik Şartnamede belirtildiği şekilde sefertaslarının tamamını taşımaya elverişli ebatlarda olması ve panelvan niteliğinde olması gerektiği, bu kapsamda kamyonetlerin teknik şartnamede tanımlanan nitelikte kamyonet olduğunu gösterir belgelerin de açıklama kapsamında sunulması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından ihale dokümanında istenilen nitelikte, modelde ve sayıda araç üzerinden maliyet hesabı yapılmadığı gibi araç maliyetine ilişkin açıklamaların işin süresini kapsayacak şekilde olmadığı,

- Anılan isteklinin kendi malı olan araçlara ait giderlerin açıklanmasında amortisman giderlerinin onaylı amortisman tutanakları ile gösterilmesi, demirbaş kayıtlarının ve ruhsat örneklerinin de ayrıca gösterilmesi gerektiği halde bu belgelerin sunulmadığı,

-İşçilik giderlerinin sözleşme giderleri dikkate alınmadan yürürlükteki asgari ücretin altında olacak şekilde açıklandığı, işçilik için ayrı satır açılan ihalelere yönelik fiyat teklifi verilirken, sözleşme giderlerinin de dikkate alınması gerektiği, işçilik için sunulan açıklamanın EKAP işçilik hesaplama modülünde hesaplanan tutardan daha düşük tutar üzerinden yapıldığı,

- Önemli teklif bileşeni olan kamyonet kirasının akaryakıt dahil olarak belirlendiği, yakıta ilişkin açıklamaların ihale dokümanında tarif edilen koşulları taşıyan aracın yakıt tüketimi gözetilerek yapılması ve açıklamaya konu edilen aracın yakıt tüketim miktarının, araç broşürü/kataloğu ile yahut yetkili servisten alınan bir yakıt tüketim beyan yazısı ile tevsik edilmesi gerektiği, ancak anılan istekli tarafından yakıt giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine ve aracın cinsine uygun olarak tevsik edilmediği,

-Yakıt fiyatı bakımından da haksız maliyet avantajı sağlandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde 79.2.7’nci maddesinde __ belirtilen koşullara uygun olarak tespit edilmiş olan yakıt fiyatının kullanılmadığı,

- Yakıt giderlerine ilişkin açıklamalarda mesafelerin hesaplanmasında birim fiyat teklif cetveli ve ihale dokümanında yemek taşıma araçlarının günde 4 saat boyunca çalışacağı şeklindeki düzenlemelerin dikkate alınmadığı, Cizre ilçe merkezinde saatlik azami hız sınırının 50 kilometre/saat olduğu ve araçların, saatte azami 50 kilometre hızla, günde 4 saat boyunca çalışacağı varsayılarak günde azami 200 kilometre mesafe gidilebileceği, açıklamaların da bu yönde yapılması gerektiği,

- Ayrıca, araç ve yakıt giderlerine ilişkin açıklamaların ihale konusu işin süresini kapsamadığı,

- Sefertası giderlerinin ihalede istenilen nitelikleri taşımayan malzemeler üzerinden açıklandığı, açıklama kapsamında teknik şartnamede tanımlanan sefertası ve sefertası aparatı olduğuna ilişkin bir belgelendirme yapılmadığı,

- Önemli teklif bileşenlerinin her birinin ayrı ayrı açıklamaya konu edilmesi gerekirken, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, her bir bileşene ait maliyetlerin ayrı ayrı açıklamaya konu edilmediği gibi açıklanması istenilen bileşenlere ait birim maliyetlerin ayrı ayrı gösterilmediği,

- Açıklamaya konu edilen mal ve hizmetlerin maliyetinin, isteklinin teklif tutarının üzerinde olduğu,

- Anılan istekli tarafından herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer almayan belgelendirme usullerinin kullanıldığı, oysaki anılan Tebliğ’in 79.3.2’nci maddesi uyarınca 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden __ farklı bir belgelendirme usulü kullanılması halinde bunun gerekçesinin açıkça yazılması gerektiği,

- Açıklama kapsamında sunulan EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 vb. tespit tutanaklarının dayanağı olan üç aylık dönemin hatalı belirlendiği, ihalenin 03.06.2025 tarihinde ilan edildiği ve vergilendirme döneminin mart-nisan-mayıs yahut kasım-aralık-ocak ayları olması gerektiği,

- Tespit tutanaklarında mükellefe ait kaşe ve imza ile meslek mensubuna ait kaşe, mühür ve imza bulunmadığı,

-Tespit tutanaklarının dayanağı olan faturaların dönemlerinin mart-nisan-mayıs yahut kasım-aralık-ocak aylarına ait olmadığı, faturaların, ihale ilan tarihinden sonraki döneme ait olduğu,

- Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile alışlar dayanak alınarak açıklama yapılabilmesi için açıklamada kullanılan birim fiyatların, tutanakta belirtilen fiyatların altında olmaması ve ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık dönemde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği, ancak anılan isteklinin fatura bilgileri tablosu incelendiğinde tablodaki malzeme miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar olmadığı,

- Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile satışlara dayalı açıklama yapılabilmesi için, açıklamada kullanılan birim fiyatların, tutanakta belirtilen fiyatların altında olmaması ve ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık dönemde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği, ancak anılan isteklinin fatura bilgileri tablosu incelendiğinde tablodaki malzeme miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar olmadığı,

- Ayrıca, tespit tutanaklarının ekine, meslek mensubuna ait geçerli ve onaylı bir faaliyet belgesi eklenmediği, eklenen belgelerin asıl olmadığı gibi belgelerde aslı gibidir onayı da bulunmadığı, ayrıca faaliyet belgelerinin geçerlilik sürelerinin de dolduğu,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde düzenlenen standart metne yer verilmediği, fiyat tekliflerinin üzerinde yer alan tarih-sayı bilgisi ve teklifin konusu olarak gösterilen girdilerin bilgisi ile teklif ekinde yer alan Tespit Tutanağının tarih ve sayı bilgisi ve tespit tutanağındaki girdilerin bilgisinin uyumlu olmadığı, ayrıca fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı,

-EK-O.7 tutanaklarında satışlara dayanıldığı halde bahse konu satışların firmanın faaliyet alanı içerisinde olmadığı,

- Açıklama kapsamında sunulan tespit tutanakları üzerinde, tespite konu olan yevmiye defteri ile işletme defterlerinin tarih ve sayı bilgileri, Tebliğ’in 79’uncu maddesinde tanımlanan usulüne uygun olarak gösterilmediği, defterlerin e-defter olup olmadığının dahi belirtilmediği, ilgili satırların boş bırakıldığı ve ticari defterlerin açılış kayıtlarına ilişkin bilgilerin sunulmadığı,

- Açıklama kapsamında sunulan Tespit Tutanakları üzerindeki “Fatura Bilgileri Tablosu”na işlenmiş olan faturaların tarihlerinin, ilgili tutanakta gösterilen geçici vergi beyanname dönemi ile uyumlu olmadığı,

- Açıklama kapsamında sunulan Tespit Tutanakları üzerindeki “Fatura Bilgileri Tablosu”na işlenmiş olan faturalara konu mal ve hizmetlerin Teknik Şartnamede belirtilen ve açıklanması gereken mal ve hizmetlerle uyumlu olmadığı, ayrıca tespit tutanaklarında yer alan mal ve hizmetlerin, fiyat tekliflerindeki mal ve hizmetlerle de uyumlu olmadığı,

- Tespit tutanakları ile fatura bilgileri tablosunun usulüne uygun olarak doldurulmadığı, tespit tutanakları üzerindeki “Fatura Bilgileri Tablosu”nda yer alan Yurtiçi Satışlar tablosunda belirtilen “mal ve hizmetin adı”, “yevmiye adedi”, “birim”, “birim fiyat”, “toplam tutar” bilgileri ile Fatura Bilgileri Tablosu’nda belirtilen bilgilerin uyumlu olmadığı,

- Açıklama kapsamında sunulan tespit tutanaklarındaki faturaların, ihale tarihinden sonra geçmişe dönük olarak düzenlenip beyan edildiği,

- Tutanaklardaki açıklamaya konu malların toplam alış/satış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetleri/ortalama birim satış fiyatlarının yanlış hesaplandığı, sunulan tutanakların standart forma uygun olmadığı,

- İdarece açıklanması istenilen iş kalemlerinin içerisinde, hem malzeme hem de işçilik girdisinin bulunduğu, bu nedenle sadece EK-O.7 tutanağı ile açıklama yapılmasının uygun olmadığı,

- Fiyat tekliflerinin üzerine, “maliyetlere dayalı açıklama” yapılması halinde eklenmesi gereken standart metin eklediği halde fiyat teklifi ekinde, satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu,

- Sunulan açıklama kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifine konu olan iş kalemlerinin, teknik şartnamede yer verilen detayları içermediği gibi bahse konu iş kalemlerinin teknik şartnameye uygun olduğuna ilişkin bir açıklama da yapılmadığı,

- Daha önce yapılan satışlara dayalı olarak fatura ile açıklama sunulmasının sadece mal satışları için mümkün olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesi uyarınca anılan isteklinin geçmiş tarihte idareye yaptığı satışlara ilişkin faturaları açıklamada kullanılabilmesinin sadece “mal” alımları için mümkün olduğu, ancak anılan isteklinin eski tarihli ve hizmete ilişkin faturalar ile açıklama sunduğu,

**** gerekçeleriyle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

__

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta __tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

… ” açıklamaları,

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2.000 kişiye 144 gün boyunca üçlü sefertasına yerleştirilmiş üç çeşit yemeğin aile başı 3 veya 4 ekmekle ilçe merkezindeki 450 aileye dağıtım hizmeti alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 633.06.03 AŞEVİ İŞLETME GİDERLERİ

e) Miktarı:

450 ailenin 2.000 ferdine 144 gün boyunca Cizre Öğretmenevinde pişirilip sefertaslarına yerleştirilen yemeğin ilçe merkezinde ikamet eden ailelere dağıtımı sağlanacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Alibey Mahallesi Cizre Öğretmenevi Binası ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuruya konu ihalenin “2.000 kişiye 144 gün boyunca üçlü sefertasına yerleştirilmiş üç çeşit yemeğin aile başı 3 veya 4 ekmekle ilçe merkezindeki 450 aileye dağıtım hizmeti alımı” işi olduğu,__ e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin katıldığı, teklif fiyatı sınır değerin altında ve geçerli teklif sahibi iki (2) istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının istenildiği, isteklilerden Murat Yemekçilik Gıda Temizlik Hizmetleri Özel Güvenlik İnşaat Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, açıklama sunan Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları ihale komisyonunca uygun görülerek Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti. nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, teklifi sınır değerin üzerinde olan İbrahim Deniz (Yayla Yemekçilik Cizre Şubesi)’in teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Sınır değerin altında teklif veren isteklilere EKAP aracılığıyla tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısından;

“Akaryakıt dahil 6 adet kapalı kasa kamyonet kirası”

“4 saatlik işçilik hesabı”

“8 X 18 cm ölçüsünde üçlü sefertası 520 adet”

“4-9 X 20 cm ölçüsünde üçlü sefertası 380 adet”

“5-10 X 22 cm ölçüsünde üçlü sefertası aparatı (25 cm Vidalı metal çubuk) 400 adet” iş kalemlerinin bahse konu ihalede önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

**** Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemede, Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

**** Araç (kamyonet) maliyet kalemine ilişkin; 3 adet kamyonet giderini tevsiken Elcik Gıda Fırın Pastane Malzemeleri (Seyfettin Elcik)’den alınan fiyat teklifi ile ekinde EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunduğu, fiyat teklifinin “3 adet akaryakıtsız kapalı kasa kamyonet kira bedeli”ne ilişkin olduğu, fiyat teklifi üzerinde meslek mensubu kaşesinin ve imzasının yer almadığı, yalnızca fiyat teklifi alınan firmanın kaşe ve imzasının yer aldığı,

EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında meslek mensubu kaşesinin ve imzasının yer almadığı, tutanağın 3 no.lu “Mükellefin Tespit Yapılan 3 Aylık Süreye Ait Yasal Defter Tasdik Bilgileri” başlıklı kısmının ise doldurulmadığı, ayrıca tutanakta “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler” in yer aldığı 5 no.lu başlık altında yer alan “fatura bilgileri tablosu”nun da doldurulmadığı, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesine de yer verilmediği, ayrıca söz konusu tutanağın düzenlenme tarihi (15.05.2025) ile fiyat teklifi üzerindeki ibarede atıfta bulunulan tutanak tarih bilgisinin (25.06.2025) birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.

Diğer 3 adet kamyonet giderinin tevsik için ise istekliye ait olduğunu gösterir Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti. adına 3 ayrı araç ruhsatı sunulduğu, söz konusu araçların maliyeti için herhangi bir tutar öngörülmediği ve araçların amortisman maliyetinin hesaplanmasına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı,

Akaryakıt maliyetine ilişkin olarak; 1 araç için günlük 480,00 TL (8 litre x 60 TL/litre) akaryakıt maliyeti öngörüldüğü, bu tutarın belirlenmesinde akaryakıt birim fiyatının 60 TL esas alındığı, fiyat tevsiki için ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) EPDK tarafından yayımlanan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapor’un sunulmadığı, ****

Günlük akaryakıt maliyetinin belirlenmesinde esas alınan akaryakıt miktarının 8 litre olarak öngörüldüğü, söz konusu hesaplamanın her bir araç için günlük ortalama 75 km mesafe üzerinden yapıldığı, mesafenin yemeklerin dağıtım yapılacağı 450 haneden yola çıkılarak 6 adet araç kullanılmak üzere; 1 araç için 1 haneye mesafenin ortalama 1 km olduğundan hareketle belirlendiği (450 km/6 araç=75 km), araçların 1 km de ortalama yakıt maliyetinin ise kapalı kasa kamyonetlerin her 100 km de ortalama 10 lt yakıt harcadığı, buna göre de açıklama kapsamında hesaplanan 75 km lik mesafe için ortalama yakıt miktarının 8 litre olarak belirlendiği, akaryakıt miktarının hesaplanmasına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yalnızca isteklinin beyanlarının yer aldığı, açıklamaya konu araçların yakıt tüketimlerine ilişkin herhangi bir belgeye (katalog, yetkili bayiden alınan belgeler vb.) yer verilmediği,

İşçilik maliyetine ilişkin toplamda 984,960,00 TL fiyat öngörüldüğü, işçilik maliyetinin günde 4 saat çalışacak 12 işçi için toplamda 144 gün (işin süresi kadar) üzerinden hesaplandığı, buna göre 1 işçi için sözleşme ve genel giderler dâhil 1 saatlik ücretin 142,5 TL olarak açıklandığı, söz konusu tutarın EKAP işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplanan sözleşme ve genel giderler dahil saatlik asgari ücretin (141,87 TL) üzerinde olduğu,

**** Sefertası ve sefertası aparatlarının maliyetlerine ilişkin; Sinan Gıda Züccaciye Pet. Nak. Tur. İşlt. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile ekinde EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunduğu, fiyat teklifinin “520 adet 8 x 18 x 18 (yükseklik x en x boy) ölçüsünde (1-4 kişilik) aparatları (vidalı çubuk) 20 cm”, “380 adet 9 x 20 x 20 (yükseklik x en x boy) ölçüsünde (5-7 kişilik) aparatları (vidalı çubuk) 24 cm” ve “400 adet 22 x 10 ölçüsünde 10 kişilik sefertaslarına takılmak üzere 25 cm demir vidalı çubuk (vidası dahil)” kalemlerine ilişkin olduğu, fiyat teklifi üzerinde meslek mensubu kaşesinin ve imzasının yer almadığı, yalnızca fiyat teklifi alınan firmanın kaşe ve imzasının yer aldığı,

EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının yalnızca son sayfasında meslek mensubunun kaşe ve imzasının yer aldığı, tutanakta “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler” in yer aldığı 5 no.lu başlık altında yer alan “fatura bilgileri tablosu”nun doldurulmadığı, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesine de yer verilmediği görülmüştür.

**** Bu çerçevede,**** Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti. nin araç (kamyonet) maliyeti, akaryakıt maliyeti ve miktarı, sefertası ve sefertası aparatlarının maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda aktarılan aykırılıklar nedeniyle uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, ihaleye ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusu incelemesinde talep sahibinin iddialarının bir kısmında haklı görülmediği ve dolayısıyla Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Nuh Dış Ticaret Ltd. Şti. nin teklifinin reddedilmesi**** ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****