KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/031

Gündem No : 65

Karar Tarihi : 06.08.2025

Karar No : 2025/UH.II-1684

BAŞVURU SAHİBİ:

Özyüce Turizm Seyahat Pazarlama Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İGDAŞ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/344232 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servis Taşıma Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İGDAŞ) tarafından 06.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servis Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Özyüce Turizm Seyahat Pazarlama Ticaret Limited Şirketi nin 30.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.07.2025 tarih ve 187560 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1342 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Yakoss Turizm Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının çeşitli gerekçelerle uygun olmadığı, şöyle ki;

1.1) Teknik Şartnamede A sınıfı araçların 7 yaşından büyük olamayacağı düzenlendiği halde model yılı ve özellikleri yönünden anılan kriteri sağlamayan araçlar üzerinden yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

1.2) İsteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu amortisman tutanağının YMM ya da SMMM tarafından düzenlenmediği, %20 oranı üzerinden amortisman hesabının yapılmadığı,

1.3) İstekli tarafından fiyat teklifi alınan araçlar için amortisman hesabı yapıldığı, amortisman hesabının yalnızca kendi malı araçlar için ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen rayiç bedeller üzerinden yapılabileceği,

1.4) Amortisman hesaplarının bir yıl şeklinde hesaplamalara dahil edilmesi gerekirken bir yıllık amortisman tutarlarının işin süresine oranlanmak suretiyle kıst amortisman şeklinde hesaplamalara dahil edildiği,

2.1) İhale dokümanı kapsamında işin 117 adet servis aracı ile 252 gün ve 5 adet arızi durum aracı ile 60 gün süresinde gerçekleştirileceği açık olup, istekli tarafından kiralama maliyetinin Teknik Şartnamede yer alan model yılı ve koltuk sayılarına aykırı şekilde ve eksik miktarlar üzerinden hesaplandığı,

2.2) Kiralama ve lastik fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 maddesinde yer alan beyanın bulunmadığı, fiyat tekliflerinin SMMM yahut YMM tarafından değil de serbest muhasebeciler tarafından kaşelenerek imzalandığı,

2.3) Kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların yakıt maliyeti hesabı gibi diğer belgelerde ya eksik şekilde yer aldığı ya model yılının farklılaştırıldığı yahut da bu araçlara hiç yer verilmediği,

2.4) İhale konusu işin süresinin 12 ay olduğu, mesai saatleri ve arızi durum çalışmaları dikkate alındığında personel servis araçlarının en az 252 gün, arızi durum servislerinin en az 60 gün taşıma yapacağı dikkate alındığında eksik yahut fazla gün üzerinden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

2.5) Tek bir aracın bir gün çalışacağı varsayımıyla yapılan hesaplama üzerinden işin tamamının maliyetinin hesaplamasının uygun olmadığı,

2.6) Sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu,

2.7) Kiralama fiyat tekliflerinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların çalışacakları sürelerin uyumlu olmadığı,

3.1) İhale konusu iş kapsamında araçların toplam 1.322.400 km mesafe kat edeceği düzenlenmiş olmasına rağmen akaryakıt tüketim değerinin eksik km üzerinden hesaplandığı,

3.2) Açıklamada kullanılan araç tipleri dikkate alınmaksızın yapılan akaryakıt maliyeti hesaplamalarının uygun olmadığı,

3.3) Çalışacak tüm araçların şehir içi trafikte ortalama 100 kilometrede akaryakıt sarfiyatlarının yetkili servislerinden beyan yazısı alınarak tevsik edilmesi gerektiği halde hiçbir objektif kritere dayanmadan yapılan açıklamanın uygun olmadığı, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise yalnızca şehir dışı ya da şehir içi- şehir dışı karışık tüketim değerlerini göstermesi nedeniyle uygun olmadığı,

3.4) Sunulan akaryakıt beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmaların açıklamaya konu aracın yetkili satıcısı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belge sunulmadığı, beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi üzerinden açıklama yapıldığı, kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden alınan beyan yazısının hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı,

3.5) 4-5 yaşında araçlar için sanki sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının da mümkün olmadığı,

3.6) Açıklamada kullanılan birim fiyatın EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 firmaların Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu,

4.1) Kiralama fiyat teklifine ve amortismana konu edilen araçların kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olması gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen araçlara uymayacak lastikler üzerinden açıklama yapılmasının uygun olmadığı,

4.2) Lastiklere ilişkin fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde bulunan beyanın yazılmadığı, fiyat tekliflerinin SMMM yahut YMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı, serbest muhasebeciler tarafından imzalandığı,

4.3) Hizmet alımına konu araçlar için en az 4 adet yazlık lastik, 4 adet kışlık lastik, toplamda 976 adet lastik için açıklama yapılması gerektiği halde yapılmadığı,

4.4) Lastik maliyetinin, lastik fiyat teklifinde yer alan bedellerin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle maliyet hesaplaması yapılmasının uygun olmadığı,

5. Kiralama ve lastik fiyat tekliflerinin tespit tutanaklarına ilişkin olarak;

5.1) Kiralama ve lastik fiyat teklifleri ekinde maliyet yahut satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı,

5.2) Tespit tutanakları ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunmadığı,

5.3) Tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifleri ile uyumlu olmadığı,

5.4) Tespit tutanaklarına dayanak teşkil eden faturaların, ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık süre olan Eylül 2024 – Şubat 2025 aralığında olmadığı,

5.5) Tutanaklarda 2024 ve 2025 yılı faturalarına dayanılmış olmakla birlikte 2024 ve 2025 yılı yevmiye ve envanter defterleri tasdik bilgilerinin tutanaklarda yer almadığı, tespit tutanaklarında tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği,

5.6) Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının uygun olmadığı,

5.7) Fiyat tekliflerinin firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gerekir iken vekil tarafından imzalandığı, vekaletnamelerde vekillerin teklif sunmaya yetkisi bulunmadığı gibi açıklama ekinde vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmediği,

5.8) Tespit tutanaklarında birim maliyetlerin hatalı hesaplandığı ve fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edilmesine sebebiyet verildiği,

5.9) Tutanaklara esas fatura tarihlerinin tutanağa esas üç aylık süre içerisinde bulunmadığı,

5.10) Maliyet üzerinden yapılan açıklamalara ilişkin fiyat tekliflerinde teklif tutarının ortalama birim maliyetin altında olmadığının beyan edilmesi gerekirken bu beyanın “ortalama/toplam birim maliyetin” altında olmadığı şeklinde olduğu,

5.11) Satış Tutarı Tespit Tutanağında yer alan Fatura Bilgileri Tablosunda belirtilen malın/hizmetin (kiralama, hava filtresi, yağ filtresi yakıt filtresi, motor yağı, mekanik işçilik vb.) fiyat teklifinde yer alan mal/hizmet ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kalemleri içerisinde yer alan mal/hizmet ile aynı olmadığı, birimlerin ve miktarlarının uyumlu olmadığı,

5.12) Kiralama fiyat teklifinde birimin saat olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının “saat/gün” yerine “gün/saat” olarak belirtildiği,

6.1) İstekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük, Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamanın reddi gerektiği,

6.2) İstekli tarafından kiralama fiyat tekliflerinde kiralanacağını belirtilen araçlar ile amortisman maliyeti açıklanan araçlar üzerinden sigorta maliyetlerinin açıklanması gerektiği, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olmasının uygun olmadığı,

6.3) İstekli tarafından alınan sigorta fiyat teklifi üzerinde tek imza bulunduğu, sigorta bölge müdürlüğünün temsili için iki imza gerektiği, tek imza üzerinden verilen fiyat teklifinin hukuken hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, fiyat teklifinin alındığı sigorta bölge müdürlüğüne yazı yazılmak suretiyle anılan fiyat teklifinin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun, fiyat teklifi altında imzası bulunan kişinin yetkisi var ise münferiden sigorta şirketini temsile yetkisi bulunup bulunmadığı hususlarının teyit edilmesi gerektiği,

7.1) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyeti için istekli tarafından gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması lazım geldiği halde eksik adetler üzerinden hesaplama yapıldığı,

7.2) İstekli tarafından eksik koltuk adetleri baz alınarak motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapıldığı, minibüs için MTV tutarının 5780 TL olduğu, egzoz emisyon ölçümünün ise 306,67 TL olduğu, 122 araç yönünden toplam maliyetin 2025 yılı için 742.573,74 TL olduğu ve 2026 yılı yönünden ise %32,65 artırım oranı üzerinden 985.024,06 TL olmak üzere toplam 1.727.597,80 TL’nin altında yapılan açıklamanın reddi gerektiği,

8.1) İsteklinin işçilik maliyeti için; işveren maliyeti hariç değer olan 26005,50 TL’yi esas alarak yaptığı açıklamanın uygun olmadığı,

8.2) Teknik Şartname gereğince açıklanması lazım gelen personel sayısının sürücü ve personel servisi taşıt sorumlusu dahil toplam 125 olduğu, 125 işçinin altında ve günlük 4 saatten daha kısa süreler üzerinden yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

8.3) 2026 yılı işçilik maliyeti için hiçbir artış hesaplamaksızın yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

8.4) Taşıtların sürücüleri ve personel servisi taşıtı sorumluları için ulusal bayram genel tatil günlerine ilişkin ücret hesaplamasının yapılmadığı, tüm bu sebeplerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “...79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

**** 06.05.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 26 isteklinin teklif sunduğu, belirlenen 62.511.234,00 TL tutarlı sınır değerin altındaki teklif sahibi olan Yakoss Turizm Anonim Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği ve isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Özyüce Turizm Seyahat Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin ise geçerli teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

17.05.2025 tarihinde idarece Yakoss Turizm Anonim Şirketi’ne gönderilen yazı ile istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, yazıda açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerinin;

_“Aşırı düşük teklifin önemli bileşenleri:
1. İşçilik/Personel Giderleri
2. Araçların Amortisman/Kira Giderleri
3. Akaryakıt Giderleri
4. Kasko ve Motorlu Taşıtlar Vergisi Giderleri 5. Araçların Vergi Giderleri (MTV, Egzoz, Emisyon vb.) 6. Araçların Lastik Giderleri (Yazlık ve Kışlık)” _şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Yakoss Turizm Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması 26.05.2025 tarihinde idareye sunulmuştur.

Yakoss Turizm Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda incelendiğinde;

1.1) Teknik Şartname’de

“3.A.4 Personel taşıma servis taşımacılığı yapacak olan A sınıfı taşıtların tümü 7 yaşından büyük olmayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yakoss Turizm Anonim Şirketi tarafından sunulan açıklamada araçlara ilişkin maliyetin kiralama fiyat teklifi alınmak suretiyle yapıldığı, fiyat teklifine konu araçların model yılının 2020 olduğu, fiyat teklifinde “2025/344232 IKN’li “Personel Servis Taşıma Hizmeti” işine ait sözleşme ve Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen maliyet kalemlerine ilişkin…” ibaresinin bulunduğu anlaşılmış olup, fiyat teklifinin araçların model yılı ve özellikleri bakımından Teknik Şartnameye uygun olduğu değerlendirilmiştir.

1.2, 1.4) İstekli tarafından yapılan açıklamanın kendi malı araçlar üzerinden yapılmadığı, dolayısıyla açıklama kapsamında amortisman hesabının yapılmadığı dikkate alındığında iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

1.3) İstekli tarafından fiyat teklifi alınan araçlar için amortisman hesabı yapılmadığı dikkate alındığında iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2.1) Teknik Şartnamede “A sınıfı: 9-27 kişilik (sürücü dâhil) 117 adet

Toplamda 117 adet taşıtı personel taşıma servis taşıtı olarak kullanacaktır.

B sınıfı: 9-27 kişilik(sürücü dâhil) ihtiyaç halinde arızi durumlarda kullanılacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır**.**

İstekli tarafından yapılan açıklamada araçlar için alınan fiyat teklifinde araçların model yılının 2020 olduğu ve araçların kapasitesinin 16+1 olduğu bilgileri yer almakta olup, fiyat teklifinin Teknik Şartnamede yer alan model yılı ve koltuk sayılarına aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

2.2) Kiralama ve lastik fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 maddesinde yer alan beyanın bulunduğu, fiyat tekliflerinin SMMM ünvanlı meslek mensupları tarafından kaşelenerek imzalandığı anlaşılmıştır.

2.3) Kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların yakıt maliyeti hesabında yetkili servis olan Erkay Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. den alınan yakıt tüketim verisine ilişkin belge ve EPDK tarafından ilan edilen akaryakıt birim fiyatları kullanılmış olup açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

2.4, 2.7) Personel servis araçlarının 252 gün, arızi durum servislerinin ise 60 gün taşıma yapacağı varsayımıyla fiyat teklifi alınmış olup yapılan açıklamanın bu yönüyle ihale dokümanına uygun olduğu değerlendirilmiştir.

2.5)**** İstekli tarafından tek bir aracın bir gün çalışacağı varsayımıyla hesaplama yapılmak suretiyle işin tamamının maliyetinin hesaplamadığı tespit edilmiştir.

2.6) Sigorta, MTV ve lastik gibi maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmediği anlaşılmıştır.

3.1) İhale konusu iş kapsamında araçların toplam 1.322.400 km mesafe kat edeceği düzenlenmiş ve istekli tarafından da bu mesafe dikkate alınarak akaryakıt tüketim değerinin hesaplandığı anlaşılmıştır.

3.2) İstekli tarafından akaryakıt maliyeti hesaplamalarının fiyat teklifine konu araçların özelliklerinin dikkate alınmak suretiyle yapıldığı anlaşılmıştır.

3.3, 3.4, 3,5) Fiyat teklifine konu olan çalışacak tüm araçların şehir içi trafikte ortalama 100 kilometredeki akaryakıt sarfiyatlarının yetkili servisten beyan yazısı alınmak suretiyle tevsik edildiği, açıklamanın bu yönüyle yeterli olduğu anlaşılmıştır.

3.6)**** Açıklamada kullanılan birim fiyatın EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 firmaların Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı anlaşılmıştır.

4.1) Kiralama fiyat teklifine konu edilen araçların marka ve model özelliklerine göre lastikler üzerinden açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

4.2) Lastiklere ilişkin fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde bulunan beyanın yazıldığı, fiyat tekliflerinin SMMM ünvanlı meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı anlaşılmıştır.****

4.3) Hizmet alımına konu araçlar için 4 adet yazlık lastik, 4 adet kışlık lastik, toplamda 976 adet lastik için açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

4.4) Lastik maliyetlerinin, lastik fiyat teklifinde yer alan bedellerin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle maliyet hesaplaması yapılmadığı anlaşılmıştır.

5.1) Kiralama ve lastik fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu tespit edilmiştir.

5.2)**** Tespit tutanakları ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunduğu anlaşılmıştır.

5.3) Tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifleri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

5.4, 5.9) İhale ilan tarihinin 28.03.2025 olduğu, tespit tutanaklarına dayanak teşkil eden faturaların, ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık süre içerisinde olduğu anlaşılmıştır.

5.5) Tutanaklarda 2024 ve 2025 yılı yevmiye ve envanter defterleri tasdik bilgilerinin tutanaklarda yer aldığı, tespit tutanaklarında tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verildiği anlaşılmıştır.

5.6, 5.7) Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunan kişilerce imzalandığı anlaşılmıştır.

5.8) Tespit tutanaklarında birim maliyetlerin hatalı hesaplanmadığı ve fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden açıklama sunulmadığı anlaşılmıştır.

5.10) Maliyetler üzerinden açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

5.11) Satış Tutarı Tespit Tutanağında yer alan Fatura Bilgileri Tablosunda belirtilen malın/hizmetin fiyat teklifinde yer alan mal/hizmet ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kalemleri içerisinde yer alan mal/hizmet ile aynı olduğu, birimlerin ve miktarlarının uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

5.12) Kiralama fiyat teklifinde birimin gün şeklinde belirlendiği anlaşılmıştır.

6.1) İstekli tarafından sunulan kasko fiyat teklifinin Türkiye Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, fiyat teklifinin bir yıllık kasko değerini içerecek şekilde sunulduğu anlaşılmıştır.

6.2) İstekli tarafından kiralama fiyat tekliflerinde kiralanacağını belirtilen araçlar için sigorta maliyetlerinin açıklandığı anlaşılmıştır.

6.3) İstekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifi üzerinde tek imzanın bulunduğu, sigorta fiyat teklifinin sigorta şirketinin Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği görüldüğünden bu haliyle yeterli olduğu anlaşılmıştır.

7.1) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyeti için istekli tarafından araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

7.2) İstekli tarafından 30.12.2024 tarihli ve 32768 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği’nde yer alan 2 sayılı tarifede yer alan ve minibüs için belirlenmiş 5.780,00 TL tutar üzerinden MTV hesabının yapıldığı, egzoz emisyon maliyetleri bakımından TÜVTÜRK tarafından ilan edilen KDV dahil 368,00 TL’nin KDV hariç 306,67 TL şeklinde hesaplamalara dahil edildiği, **** 2026 yılı için %32,65 artırım oranı üzerinden hesaplamaların yapıldığı anlaşılmıştır.

8.1) İstekli tarafından işçilik maliyeti için; işveren maliyeti hariç değer olan 26005,50 TL esas alınarak değil, 31.921,75 TL esas alınarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

8.2) İstekli tarafından 125 personelin günde 4 saat çalışacağı varsayımıyla aşırı düşük teklif açıklaması hazırlandığı anlaşılmıştır.

8.3) Açıklamanın 2026 yılı işçilik maliyeti için artış hesaplaması yapılmak suretiyle hazırlandığı anlaşılmıştır.

8.4) Taşıtların sürücüleri ve personel servisi taşıtı sorumluları için ulusal bayram genel tatil günlerine ilişkin ücret hesaplamasının yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

**** B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılabilecek bir inceleme bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****