KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 53

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UH.II-1579

BAŞVURU SAHİBİ:

Fibay Enerji Gıda Lojistik Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Satınalma Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/744146 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Satınalma Şube Müdürlüğü tarafından 20.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fibay Enerji Gıda Lojistik Anonim Şirketinin 16.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.06.2025 tarih ve 186422 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1235 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde, kamyon ve kamyonetler ile arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-uplar için, kasko değerinin %2’sini aşmayacak şekilde teklif verilmesinin zorunlu kılınması ve ihalede kasko değer listesi sunulmasının bir yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, mevzuatta herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmayan kamyon ve kamyonet gibi araçlar için de %2 oranında sınırlaması yapması, maliyetin üzerine serbest bir şekilde kar payı eklenmesine ve serbestçe teklif verilmesine engel teşkil edeceği, kaldı ki kamyon ve kamyonet gibi amortisman gideri yüksek araçlar için, kasko değerinin %2’si oranında teklif verilmesinin istenmesi nedeniyle verilecek teklif tutarının, hem işin maliyetini hem de alternatif işlerden elde edilecek kazancı yani alternatif kazancı karşılamasının mümkün olmadığı,

İhale dokümanı içerisinde yer alan Teknik şartname’de “Binek ve hafif ticari araçlar için teklif edilecek birim fiyat; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkındaki 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın yayınlanan son ay itibariyle belirlenmiş olan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer listesinde yer alan kasko Sigorta Değerinin % 2 (yüzde iki) sini aşmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,__ uyuşmazlık konusu ihalenin ilanının, 22.05.2025 tarihinde yayınlandığı, dolayısıyla harcama talimatının, ihale ilanından önce yani en geç Mayıs ayında verilmiş olduğu, bu durumda, mevzuat uyarınca ihalede istenilmesi gereken kasko değer listesinin de, harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi yani en geç Mayıs ayına ait Kasko Değer Listesi olması gerektiği, buna rağmen idarenin, Haziran ayına ait kasko değer listesinin sunulmasını istemesinin, hem kasko değer listesinin ait olması gereken ay bakımından çelişki oluşturduğu hem de mevzuatın açık hükmüne aykırı olduğu, __

2. Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin “Özel Aykırılık Hallerinin” düzenlendiği 16.1.2.3 maddesinde ise “ 16.1.2.3İşe başladıktan sonra araçların tanıtım reklam giydirmelerinin olmadığının tespit edilmesi durumunda günlük” şeklinde düzenleme yapılmış ve aykırılık sayısının birden fazla olması halinde hem cezai işlem uygulanacağının hem de sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, Teknik Şartname’de ve Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenlemeler gereğince, işe başladıktan sonra araçların tanıtım reklam giydirmelerinin olmaması, sadece bir defa gerçekleşebilecek bir durum olduğu, bir defadan fazla tekrarının mümkün olmadığı, dolayısıyla bu durumun, özel aykırılık hali olarak belirlenmesinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 77/A maddesinde yer alan, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık hallerinin özel aykırılık hali olarak belirlenmeyeceği açıklamasına aykırı olduğu,

Aynı Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde “Personellerin devamsızlık durumunda her bir personel için ceza miktarı günlük” şeklinde özel aykırılık hali belirlendiği, herhangi bir personelin işe devamsızlık yapmasının, yüklenicinin bizzat denetleyebileceği ve kontrol edebileceği bir durum olmadığı, dolayısıyla personelin devamsızlık yapması nedeniyle yükleniciye cezai işlem uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, İdarece yapılması gereken düzenlemenin, “eksik personelle çalışılması halinde” yahut “devamsızlık yapan personel yerine aynı gün yeni personel temin edilmemesi halinde” cezai işlem uygulanacağına ilişkin bir hüküm içermesi gerektiği,

Diğer yandan, personel devamsızlık yaptığında cezai işlem uygulanacaksa bile, bu cezanın, sadece keyfi devamsızlık hallerinde yahut yüklenicinin kusurundan kaynaklanan (ücretleri zamanında ödememe vb.) nedenlerle personelin devamsızlık yapması halinde uygulanması gerektiği, bu gibi hallerin dışında kalan; hastalık, kaza, yolların kapalı olması gibi hallerde ise, personelin devamsızlığı nedeniyle yükleniciye ceza uygulanmasının, hakkaniyete aykırı olduğu,

3. Sözleşme Tasarısı’nda “36.1. İdare tarafından hakedişlerin ödenmesine müteakiben personel ücretleri yüklenici tarafından hak sahiplerine hemen ödenir. Personel ücretlerinin, yükleniciye ödenmesine müteakip 5 gün içinde hak sahiplerine ödenmemesi durumunda İdare bir sonraki hakedişte personel ödemelerini doğrudan söz konusu çalışan personele hazırlanan maaş bordrolarına göre hakedişten kesinti yaparak ödeme yapabilir.” hükmüne yer verildiği, bu hüküm gereği bir önceki aya ait ücret ödemeleri geciktiği için, bir sonraki ayın hakedişten kesinti yapılacağı ve işçi ücretlerinin doğrudan idarece ödeneceği, örneğin Mayıs ayına ait işçi ücret ödemeleri geciktiği için idare, Haziran ayına ait hakedişten kesinti yapacağı ve Haziran ayının işçi ücretlerini doğrudan kendisi ödeyeceği, yani idare, Haziran ayı işçi ücretlerinde gecikme olmasa bile, Mayıs ayında gecikme olduğu için, Haziran ayı hakedişinden kesinti yapabileceği, bu durumda ödenmemiş yahut eksik ödenmiş işçilik alacağı olmadığı halde, sadece bir aya ait işçi ödemelerinin gecikmesi gerekçe gösterilerek, takip eden aydaki hakedişten kesinti yapılması ve doğrudan işçilere ödeme yapılması gerekeceği söz konusu durumun Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğu,

4. Sözleşme Tasarısı’nda “ 36.3. İşbu ihalede çalıştırılan personelin yüklenici firmadan ve MASKİ Genel Müdürlüğü’nden ücret, ikramiye, prim, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, ayrımcılık tazminatı, iş ve meslek hastalığı tazminatı, iş kazasından kaynaklanan tazminat, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, ulusal bayram genel tatil ücreti alacağı, tüm sendikal alacaklarını aldığını bu çalışma sebebiyle MASKİ Genel Müdürlüğü’ne işe iade davası açmayacağı’ ifadesinin yer aldığı ihtiyari arabuluculuk veyahut Avukatlık Kanunu m.35/A hükmüne istinaden düzenlenecek uzlaşma tutanağını son hakkediş ile beraberibraz etmek zorundadır. Aksi durumda geçici kabul yapılmayacaktır.” düzenlemesinin yapıldığı, bu düzenlemeye göre yüklenicinin, son hakediş ile beraber yani aslında henüz sözleşmenin kabul işlemleri bile yapılmadan önce yani aslında sözleşme uygulama süreci halen devam ederken; işçilerden bir uzlaşma tutanağı alması gerektiği, Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nde geçici kabul yapılmaması gereken durumun sayıldığı, işçilerden ibraname alınmamasının, hizmette önemli ve hizmetin fonksiyonelliğini engelleyen bir koşul olmadığı, diğer yandan sözleşme henüz devam ederken, işçilerden “ bu çalışma sebebiyle MASKİ Genel Müdürlüğü’ne işe iade davası açmayacağı ” ifadesini içeren bir taahhütname alınmasının, henüz ihalenin yapılmadığı, işçilerin işten çıkışlarının yapılmadığı, bu durumda işçilerin henüz doğmamış olan işe iade haklarından, önceden feragat etmelerinin istenmesinin ve firmadan bunu garanti etmesini istenmesinin mevzuata uygun olmadığı,

5. İhale dokümanı incelendiğinde görüleceği üzere ihalenin kısmi teklife açık olduğu, diğer yandan ihalenin tüm kısımlarındaki tüm araçlar için de şoförlü kiralama yapılmadığı, yani araçların bir kısmının yüklenici personeli tarafından, bir kısmının ise idare personeli tarafından kullanılacağı, buna rağmen Sözleşme Tasarısı’nda “36.4. Yüklenici firma, hiçbir uyarıya gerek kalmaksızın, İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine göre her türlü güvenlik önlemlerini zamanında almak ve kazalardan korunmak usul ve çarelerini sürücülerine öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla, taahhüdün ifasında gerek ihmal, dikkatsizlik, tedbirsizlik ve gerekse ehliyetsiz sürücü kullanmaktan veya herhangi bir sebeple olabilecek kazalardan ve zararlardan, idareye ve üçüncü şahıslara karşı Yüklenici sorumludur.” düzenlemesinin yer aldığı, araçlarda meydana gelen tüm kazalardan, sebebi ne olursa olsun yüklenicinin sorumlu tutulmasının özellikle idare personeli şoförler tarafından kullanılan araçların, idare personeli şoförlerin kusurları nedeniyle yapacağı kazalardan, yüklenicinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu,

Teknik Şartname’nin 8’inci sayfasında “Araçlar park halinde veya seyir halinde iken veya tek taraflı oluşan kazalarda, aracın bulunduğu konum durumuna göre polis veya jandarma tarafından tutanağı tutturulup yapılacak bu beyan kabul edilecektir. Ayrıca bir belge istenmeyecektir. Bu tür durumlardaki zarar ziyan sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumunda yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmüne yer verildiği, bahse konu düzenlemeye göre, araçlar park halindeyken gerçekleşen kazalardan bile, sigortanın maliyeti karşılamaması halinde, yüklenicinin sorumlu tutulacağı, tüm araçların, mesai dışındaki zamanlarda idarenin denetim ve kontrolüne bırakılacak yani park halinde tutulacağı, bahse konu düzenleme ise, idarenin kontrol ve denetiminde park halindeyken yahut idarenin personeli tarafından kullanılırken kaza yapan araçların maliyetlerinden bile yüklenicinin sorumlu tutulmasını öngörüldüğü, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

6. Teknik Şartname’nin 12’nci sayfasında “11) Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerine karşı ilgili tüm kanunlardan ve mevzuattan doğan herhangi bir yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya yüklenicinin istihdam ettiği işçinin iş kazası sonucu ölümü, maluliyeti veya her ne nam altında olursa olsun bir zararın ortaya çıkması halinde, İDARE'ye husumet veya teknik sorumluluk yüklenmesi ve bunun sonunda İdare'den istenecek her çeşit tazminat ve alacaktan dolayı yüklenici, İDARE'ye karşı sorumlu olacaktır. Bu konularda İDARE'den tazminat veya alacak talep edilmesiveya idari-adli-maddi-manevi para cezası tahakkuk ettirilmesi halinde ödeme yüklenici tarafından (tüm fer'ileri ile birlikte)derhal ve defaten yapılacaktır. Aksi halde İDARE bu miktarları yüklenicinin istihkakından veya alacağından, bu mümkün olmadığı takdirde teminatlarından tahsil edilecek, bunun da mümkün olmaması halinde yasal yollara başvuracaktır.

12) Yüklenicinin, işyerinde sorumlu olduğu iş bölümünde; bir iş kazası meydana gelmesi halinde ya da her ne şekilde olursa olsun 3'ncü şahıslara maddi-manevi zarar verilmesi durumunda; İDARE-kamunun veya ilgili yasal makamların veya SGK (SSK) 'nın veya işçi varislerinin veya üçüncü şahısların İDARE aleyhine açacağı maddi ve manevi tazminatlarla ilgili olarak davanın sonucuna kadar yüklenicinin bu işle ilgili veya üçüncü şahıslar nezdinde tüm hak ve alacakları ile teminatlarını alıkoymak hususunda yetkilidir. Yüklenici, İDARE bu iş kazası nedeniyle herhangi bir şekilde tazminat ödemeye mahkûm olması halinde, bu bedelin (fer'ileri ile birlikte) hak ve alacaklarından tazmin edileceğini, alacakları yetmediği halde teminatlarının nakde çevrilmesi suretiyle ödeneceğini, teminatlar yetmediği takdirde İDARE'nin bakiye alacağını icra yolu da açık olmak üzere talep ve tahsil edeceğini, kabul ve taahhüt eder.” düzenlemesinin,__ İdareye yöneltilebilecek herhangi bir hak ve alacak talebi üzerine, yüklenicinin kendisini savunmasına yahut talepte bulunanın, gerçekten alacak hakkına sahip olup olmadığına ilişkin mahkeme kararı getirmesini istemesine imkan vermeksizin, derhal ve defaeten ödeme yapması zorunlu kıldığı, aksi takdirde ise yüklenici, teminattan kesinti yapılması şeklinde yaptırıma maruz kalacağı, bu düzenlemenin, yüklenicinin mahkemeye başvurma hakkını ve kendini savunma hakkını peşinen bertaraf ettiği, ayrıca yüklenicinin üçüncü kişilere olan borçları yüzünden kesin teminattan tahsilat yapılacak olması anlamına geldiği, fakat yüklenicinin, sadece idareye olan borçları nedeniyle kesin teminattan kesinti yapılabileceği, üçüncü kişilerin hak ve alacak talepleri nedeniyle, hele ki ortada kesinleşmiş bir mahkeme ilamı yokken, idarenin kesin teminattan kesinti yaparak üçüncü kişilere ödeme yapmasının mümkün olmadığı, anılan düzenlemelerinin, olası bir hak ve alacak davası durumunda, dava sonuçlanıncaya kadar teminatın alıkonulmasını öngörmesi bakımından da hukuka aykırı olduğu, çünkü kesin teminatın hangi hallerde iade edileceği ve edilmeyeceğinin, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde düzenlendiği, kesin teminatın iade edilmeyeceği haller içerisinde, “devam eden alacak davalarının bulunması” gibi bir koşula yer verilmediği,

7. Teknik Şartname’de “İdaremiz tarafından kullanılan GPS Sistem Programına uyumlu Araç Takip Sisteminin Entegresi kurulumu ve araçların çalışması süresindeki bütün masrafları, teknik şartnamede belirtilen personel ve diğer tüm masraflar ile giderler teklif fiyata dahildir.” ifadesine yer verildiği, ne var ki idarenin kullandığı GPS sisteminin ne olduğu konusunda hiçbir bilgi verilmediği, halihazırda kullanılan araç takip sistemi ile uyumlu bir GPS sistemi olması halinde, bu durum maliyetlerini büyük ölçüde düşüreceği, dolayısıyla buna göre fiyat teklifi vermelerinin de mümkün olabileceği, fakat idarenin kullandığı GPS sistemi ile firmalarının halihazırda kullandığı araç takip sistemi uyumlu değilse, teklif fiyatlarının buna belirleneceği, ihale dokümanında ve şikayete cevapta hiçbir açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde “ …b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları,

ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı (T) işaretli cetvelde (Kurumların Satın Alacakları Taşıtların Azami Satın Alma Bedellerini Gösterir Cetvel) Taşıt Cinsleri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

“ …

Taşıtın Cinsi

Binek otomobil

Binek otomobil

Binek otomobil

Station-Wagon

Arazi binek (En az 4, en fazla 8 kişilik)

Minibüs (Sürücü dahil en fazla 17 kişilik)

Kaptıkaçtı (Arazi hizmetleri için)

Pick-up (Kamyonet, sürücü dahil 3 veya 6 kişilik)

Pick-up (Kamyonet, arazi hizmetleri için sürücü dahil 3 veya 6 kişilik)

Panel

Midibüs (Sürücü dahil en fazla 26 kişilik)

Otobüs (Sürücü dahil en az 27, en fazla 40 kişilik)

Otobüs (Sürücü dahil en az 41 kişilik)

Kamyon (Şasi-kabin tam yüklü ağırlığı en az 3.501 Kg)

Kamyon (Şasi-kabin tam yüklü ağırlığı en az 12.000 Kg)

Kamyon (Şasi-kabin tam yüklü ağırlığı en az 17.000 Kg)

Ambulans (Tıbbi donanımlı)

Ambulans (Arazi hizmetleri için)

Pick-up (Kamyonet, cenaze arabası yapılmak üzere)

Motorsiklet (En fazla 600 cc.lik)

Motorsiklet (En az 601 cc.lik)

Bisiklet

Güvenlik önlemli binek otomobil (Fiyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)

Güvenlik önlemli servis taşıtı (Fiyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)

Diğer taşıtlar (Cinsi ve fiyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)…”

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “ (1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ (1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar. ” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır. ” __ hükmü,

__

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.

f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.

g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.

ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.

ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “ 75.7. Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: MUHTELİF ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIM İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

…

e) Miktarı: 24 Ay Süre ile 2 Kısım Toplam 95 Adet Muhtelif Araç ve İş Makinesi Kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Malatya İl Geneli ve Kurum Tarafından Görevlendirilecek İl Dışı Yerler.” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “

İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.

…” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin “Hizmet Alımına Ait Kısımlar” başlıklı maddesinde “

HİZMET ALIMINA AİT KISIMLAR

Kısım| Cinsi| Adet| Miktar| Birim
1. Kısım| l.Grup Binek Araçlar (13 adet Şoförsüz)| 13| (24x13=312)| Ay
2.Grup Binek Araçlar (14 adet şoförsüz)| 14| (24x14=336)| Ay
3.Grup Çift Kabin Kamyonet (11 adet Şoförsüz)| 11| (24x11=264)| Ay
4. Grup hafif ticari binek (37 adet şoförsüz)| 37| (24x37=888)| Ay
5. Grup Çift Kabin arazi tekerlekleri muharrik olan Pick up 4x4 (9Adet Şoforsüz)| 9| (24x9= 216)| Ay
6. Grup Damperli Kamyon 3-6 ton taşıma kapasiteli (5 adet, 3’ü Şoförlü )| 5| (24x5=120)| Ay
7. Grup Damperli Kamyon 12-17 ton taşıma kapasiteli (4 adet Şoförlü)| 4| (24x4=96)| Ay
__| __| __| __
2. Kısım| 1. Grup Kombine Kanal Temizleme (1 adet araç, 2 adet işçi+ 1 Adet Şoför)| 1| (24x1=24)| Ay
2. Grup Vidanjör (1 adet araç, 2 işçi, 1 adet Şoförlü)| 1| (24x1=24)| Ay
TOPLAM| 95| __| __
__| __| __| __

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araçların Cins ve Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde __“1.Kısım 1. Grup Binek Araçlar: (13 adet Şoförsüz)

Motor hacmi (1300- 1600) cc arasında olacaktır.

Motor gücü en az 81 kw olacaktır.

Vites kutusu otomatik olacaktır.

ABS (anti blokaj fren) sistemine sahip olacaktır.

Araçlarda sürücü, yolcu ön hava yastıkları olacaktır.

Araçlarda arka park sensörü bulunacaktır.

Araçlar dizel yada benzin yakıtlı olacaktır.

Araçlar en az 2023 model olacaktır.

Araçlar en fazla 60.000 km olacaktır.

2.Kısım 2. Grup Binek Araçlar (14 adet şoförsüz)

Motor hacmi (1298 - 1600) cc arasında olacaktır.

Motor gücü en az 65 kw olacaktır.

Vites kutusu manuel veya otomatik olacaktır.

ABS (anti blokaj fren) sistemine sahip olacaktır.

Araçlarda sürücü, yolcu ön hava yastıkları olacaktır.

Araçlar dizel yada benzinli olacaktır.

Araçlar en az 2023 model olacaktır.

Araçlar en fazla 60.000 km olacaktır.

1.Kısım 3. Grup Çift Kabin Kamyonet (11 adet Şoförsüz)

Araçlar en az 5+1 kişilik (çift kabin) yolcu kapasitesine sahip olacaktır.

Motor hacmi (1990 — 2490) cc arasında olacaktır.

Motor min 4 silindirli ve min 8 sübaplı olacaktır.

Motor gücü en az 100 kw olacaktır.

Vites kutusu manuel olacaktır.

ABS fren sistemlerine sahip olacaktır.

Araçlarda sürücü hava yastığı olacaktır.

Araçların toplam uzunluğu 5400 mm ile 6960 mm arasında olacaktır.

Araçlar sac kasalı olacak ve kasanın sağ, sol ve arka kapakları menteşeli açılabilir olacak.

İdarenin belirleyeceği araç yada araçlarda çeki demiri olacaktır.

Araçlar arazide kullanılacaktır.

Araçlar dizel yakıtlı olacaktır.

Araçlar en az 2023 model olacaktır.

l.Kısım 4. Grup Hafif Ticari Binek Araçlar (37 adet Şoförsüz)

Araçlar (3+1) kişilik yolcu kapasitesine sahip olacaktır.

Motor hacmi (1240 — 1600) cc arasında olacaktır.

Motor gücü en az 65 kw olacaktır.

Vites kutusu manuel yada otomatik olacaktır.

ABS fren sistemlerine sahip olacaktır.

Araçlarda sürücü ve yolcu ön hava yastıkları olacaktır.

Araçlar dizel yada benzin yakıtlı olacaktır.

Araçlar en az 2022 model olacaktır.

Araçlar en fazla 100.000 km olacaktır.” düzenlemesi,

ı.Kısım 5. Grup Çift Kabin arazi tekerlekleri muharrik olan Pick up 4x4 (9 adet Şoförsüz )

Araçlar çift kabin 4+1 kişilik yolcu kapasitesine sahip olacaktır.

Motor hacmi en az 2198 cc olacaktır.

Motor gücü min 90 kw olacaktır.

Vites kutusu manuel yada otomatik olacaktır.

ABS fren sistemlerine sahip olacaktır.

Araçların yan kısımlarında basamak bulunacaktır.

Araçların kasalarına koyulacak malzemelerin araca zarar vermemesi için kasa havuzu yüksek kaliteli HDPE malzeme ile kaplanacaktır.

İdarenin belirleyeceği araç yada araçlarda çeki demiri olacaktır.

Araçlar arazide kullanılacaktır.

4 Adet aracın bagajları sürgülü (anahtarlı) sistemle kapatılacaktır.

Araçlar dizel yakıtlı olacaktır.

Araçlar en az 2023 model olacaktır.

I.Kısım 6. Grup Damperli Kamyon 3-6 Ton taşıma kapasiteli (5 adet araç, 3’ü şoförlü)

Asgari 3-6 ton taşıma kapasiteli olacak.

Kasa genişliği en az 1,90 mt., Kasa uzunluğu en az 4 mt,

Kamyon kasaları sulu çamur veya benzeri malzemeleri taşıdığı esnada bu malzemeleri sızdırmayacak özellikte olacak

Motor gücü en az 110 kw olacak, silindir hacmi ise 2998 cc olacak,

Araçların yan kapakları açılır kapanır özelliğe sahip olacaktır.

Araçlardan 3 adet şoförlü 2 adet şoförsüz olacaktır.

Araçlar en az 2022 model olacaktır.

I. Kısım 7. Grup Damperli Kamyon 12-17 Ton Taşıma Kapasiteli (4 adet şoförlü)

Kasaların yerden yüksekliği 2,80 metre olacaktır.

Yüklü ağırlığı en az 25 ton, taşıma kapasitesi 12-17 ton arası olacaktır.

Çift dingilli 10 teker olacaktır.

Kasa genişliği en az 2,30 mt. kasa uzunluğu ise 5mt. ve 6 mt. arası olacaktır.

Motor gücü en az 230 KW. Silindir hacmi en az 8900cc.

Kamyon kasaları sulu çamur veya benzeri malzemeleri taşıdığı esnada bu malzemeleri sızdırmayacak özellikte olacak kaportası ve damper temiz olacak.

Kamyon kasalarında hafriyatların taşınması esnasında karayollarına dökülmemesi için otomotik branda sisteminin olması gerekmektedir. (2918 Sayıh Karayolları Trafik kanunu ve Yönetmenliği)

Araçlar en az 2022 model olacaktır.” düzenlemesi,

__

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “ …

12- Binek ve hafif ticari araçlar için teklif edilecek birim fiyat; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkındaki 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın yayınlanan son ay itibariyle belirlenmiş olan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer listesinde yer alan kasko Sigorta Değerinin % 2' (yüzde iki) sini aşmayacaktır.

…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir.

1. KISIM (1.KISIM BİNEK ARAÇ, ÇİFT KABİN KAMYONET, KAMYON VE PİCK-UP KİRALAMA )

Sıra No| Açıklama| Birimi| İşçi Sayısı| Ay/gün/saat
1| 7 Adet Şoför (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)| Ay| 7,00| 24
2| 7 Adet Şoför Resmi Tatil Gün (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)| Gün| 7,00| 29
3| 7 Adet Şoför Fazla Mesai Saat (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)| Saat| 7,00| 540
Sıra No| Açıklama| Birimi| Miktarı
1| 1.GRUP BİNEK ARAÇ (13 ADET X 24 AY = 312 AY)| ay| 312
2| 2.GRUP BİNEK ARAÇ (14 ADET X 24 AY = 336 AY)| ay| 336
3| 3. GRUP ÇİFT KABİN KAMYONET (11 ADET X 24 AY = 264 AY)| ay| 264
4| 4. GRUP HAFİF TİCARİ BİNEK (37 ADET X 24 AY = 888 AY)| ay| 888
5| 5.GRUP ÇİFT KABİN ARAZİ TEKERLEKLERİ MUHARRİK OLAN PİCK UP 4X4 (9 ADET X 24 AY =216 AY)| ay| 216
6| 6.GRUP DAMPERLİ KAMYON 3-6 TON TAŞIMA KAPASİTELİ (5 ADET X 24 AY = 120 AY)| ay| 120
7| 7.GRUP DAMPERLİ KAMYON 12-17 TON KAPASİTELİ (4 ADET X 24 AY = 96 AY)| ay| 96
2. KISIM (2.KISIM KOMBİNE KANAL TEMİZLEME VE VİDANJÖR KİRALAMA )
Sıra No| Açıklama| Birimi| İşçi Sayısı| Ay/gün/saat
1| 6 Adet Şoför-İşçi(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)| Ay| 6,00| 24
2| 6 Adet Şoför-İşçi Resmi Tatil Gün (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)| Gün| 6,00| 29
3| 6 Adet Şoför-İşçi Fazla Mesai Saat (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)| Saat| 6,00| 540
Sıra No| Açıklama| Birimi| Miktarı
1| 1.GRUP KOMBİNE KANAL TEMİZLEME (1 ADET X 24 AY = 24 AY)| ay| 24
2| 2.GRUP VİDANJÖR (1 ADET X 24 AY = 24 AY)| ay| 24

**** Marka, Model ve Kasko Değerini Gösterir Ek 1 Tablo’da “Teklif fiyatı; (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (Haziran ayı) itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden ihale konusu işin Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü hizmet sınırları içerisinde çalıştırılmak üzere 95 Adet Muhtelif Araç ve İş Makinesi Kiralama hizmet alımı işi olduğu, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların 27 adetinin “ Binek Araç”, 37 adetinin “Hafif Ticari Binek Araç”, 11 adetinin “Çift Kabin Kamyonet”, 9 adetinin “Çift Kabin arazi tekerlekleri muharrik olan Pick up 4x4”, 5 adetinin “Damperli Kamyon (3-6 ton)” 4 adetinin “Damperli Kamyon (12-17 ton) ” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde yer alan düzenlemelere göre isteklilerin teklifleri kapsamında 1. Kısım binek araç, çift kabin kamyonet, kamyon ve pick-up için kasko değer listesi sunulması gerektiği, Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde yer alan düzenlemelere göre binek ve hafif ticari araçlar için teklif edilecek birim fiyatın Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkındaki 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın yayınlanan son ay itibariyle belirlenmiş olan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer listesinde yer alan kasko Sigorta Değerinin % 2' (yüzde iki) sini aşmayacağı düzenlenmiştir.

17/3/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6. maddesine eklenen 2. fıkranın (a) bendi kapsamında yer alan hükümler çerçevesinde teklif ettikleri araçları liste halinde, Araç Kodu (veya Marka Kodu ve Tip Kodu), Aracın Markası (veya Marka Adı), Araç Tipi (veya Tip Adı) ve Modelini, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Kasko Değer Listesi formatına uygun şekilde yeterlik bilgileri tablosunda beyan edecekleri anlaşılmıştır.

237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin olarak 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” yayımlanmıştır.

“Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller”in 4’ üncü maddesinin (d) fıkrasında “ Taşıt, kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını ifade eder. ”,__ 5’inci maddesinde “ Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır. ” hükmüne yer verilmiş, 6’ncı maddesinde, temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları belirlenmiştir. Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen (ç) bendinde, taşıtların yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği belirtilmiş, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ile 6’ncı maddeye “…Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” hükmü eklenmiştir. 25.12.2014 tarihli 29216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’ların söz konusu esaslardan hariç tutulacağına ilişkin hüküm getirilmiştir.

Buna göre 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanması halinde bu hususta da idarelerin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde belirlenen genel esaslar çerçevesinde hizmet alımlarını gerçekleştirmeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğ’inin yukarıda yer verilen açıklamasından araç kiralama ihalelerinde istenen araçların, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında olması durumunda, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesinin zorunluğu olduğu sonucu çıkmakla birlikte; İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerinden, 9 adet “Çift Kabin arazi tekerlekleri muharrik olan Pick up 4x4” aracın hem arazi tipi hem de arazide fiilen kullanılacak nitelikte olduğu ancak idarece, ihale konusu iş kapsamında yer alan ve anılan esas ve usullere tabi olmayan Çift Kabin arazi tekerlekleri muharrik olan Pick up 4x4 içinde aylık kiralama bedelinin Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacağı şeklinde düzenleme yapılabileceği, bunun da idarenin, ihtiyaçları uygun şartlarla, zamanında ve kaynakları verimli kullanmakla sorumlu olduğunu belirleyen temel ilkelere bir aykırılık oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre, ilgili iş kalemleri için teklif bedeli belirlenirken harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin esas alınması, bu doğrultuda ihale onayı 16.05.2025 tarihinde alınan başvuru konusu ihalede, 2025 yılı Mayıs ayına ait Kasko Değer Listesi'ne göre teklif verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde ise, yukarıda yer verilen değerlendirmeye mevzuata uygun olmayan biçimde, “harcama talimatının verildiği yılın yayınlanan son ay itibariyle belirlenmiş olan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer listesinde yer alan kasko Sigorta Değerinin % 2' (yüzde iki) sini aşmayacaktır.” şeklinde düzenlemenin ve Marka, Model ve Kasko Değerini Gösterir Ek 1 Tablo’da “Teklif fiyatı; (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (Haziran ayı) itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı ve söz konusu düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği ve teklif hazırlanırken tereddüt yarattığı ayrıca Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre, ilgili iş kalemleri için teklif bedeli belirlenirken harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin esas alınması yönündeki mevzuat hükmüne uygun olmadığı bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,__

**** Anılan Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de… 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

_16.1.3.1. ……………………………………._26.5

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır...” düzenlemesi,

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar” başlıklı 77/A maddesinde “ Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 16 ncı maddesinde yapılan düzenlemelerde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık halleri ile Tip Sözleşmenin 16.1.3 üncü maddesinde düzenlenmesi gereken sözleşmenin doğrudan feshine sebebiyet verecek nitelikte olan ağır aykırılık halleri Tip Sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde özel aykırılık hali olarak belirlenmeyecektir. ” açıklaması,

**** Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Araçların Çalışma Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 7-Araçların her iki ön kapısına "Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresi ile birlikte, idarenin belirleyeceği ebat ve formatta kurum logosu yapıştırılarak araçlar bu şekilde teslim edilecektir.” düzenlemesi,****

Aynı Şartname’nin “Şoförlü Araçlarda Aranacak Özellikler” başlıklı 8’inci maddesinde “11. Sürücülerin izin, hastalık, işten ayrılma vs. sebeplerinden dolayı işyerinden ayrılması halinde yüklenici, iş aksaklığına mahal vermeyecektir. Aynı gün yerine yeni personel görevlendirilecektir. Bu değişiklik idareye yazılı olarak bildirilecektir.

…

14. Sürücünün gün boyu mesaiye gelmediğinde yevmiye ücreti ödenmez ayrıca iş aksatıldığından dolayı aşağıda ki tabloda yer alan özel aykırılık durumuna göre cezai işlem uygulanır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 200 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__| __Aykırılık Hali| ___İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| __Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
__1| Araçlar Karayolları ve trafik mevzuatına göre her türlü donanım ve belgeye haiz olacaktır. Araçlarda bu konularla ilgili eksiklik tespit edildiği durumda her bir araç
için kesilecek ceza miktarı;| __On Binde
1| __20 _

_
__2| __Araçların her türlü fenni muayeneleri periyodik olarak yapılacaktır. Araçlarda zamanı gelmiş fakat yenilenmeyen fenni muayeneler tespit edildiği durumda her bir araç için kesilecek ceza miktarı;| __On Binde
1| __20 _

_
__3| __İşe başladıktan sonra araçların tanıtım reklam giydirmelerinin olmadığı tespit edilmesi durumunda günlük,| __On Binde
1| __10 _

_
__4| __Araçlar mevsimine uygun lastikleri (kışlık-yazlık) takılı olarak yüklenici tarafından teslim edilecektir. Lastikler ihtiyaç halinde idarenin isteği üzerine mevsimine uygun yeni lastiklerle (kışlık-yazlık) yüklenici tarafından değiştirilecektir. Lastiklerin temini, tamir işlemleri, sökme-takma yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Yaptırılmadığı durumda, her bir araç için kesilecek ceza miktarı;| __On Binde
1| __20 _

_
__5| __Yüklenici İdarenin bilgisi dışında araç değiştirme yetkisi yoktur. Yüklenici kendisi tarafından yapılacak olan hizmet aracı değişikliklerinde 5 (beş) gün önceden İdareye bilgi verecek ve değişiklik karşılıklı mutabakatla sağlanacaktır. Aksi takdirde araç başı cezai işlem uygulanacaktır.| __On Binde
2| __10 _

_
__6| __Arızalı olan araç takip cihazlarının 48 saat içerisinde onarılmadığı takdirde uygulanacak n ceza miktarı günlük| __On Binde
1| __20 _

_
__7| __Binek, hafif ticari binek , pick-up ve çift kabin kamyonet Araç bakım-onarım süresi 96 saat içerisinde giderilecektir. aşarsa her bir araç için ceza miktarı günlük uygulanacaktır.| __On Binde
0,33| __30 _

_
__8| __Damperli kamyon Araç bakım-onarım süresi 96 saati aşarsa her bir araç için ceza miktarı günlük uygulanacaktır.| __On Binde
1| __20 _

_
__9| __Vidanjör ve kombine Araç bakım-onarım süresi 96 saati aşarsa her bir araç için ceza miktarı günlük uygulanacaktır.| __On Binde
1,5| __30 _

_
__10| __Personellerin devamsızlık durumunda her bir personel için ceza miktarı günlük| __On Binde
0,33| __20 _

_

…

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.__

Teknik Şartname’nin “Araçların Çalışma Esasları” başlıklı 6’ncı maddesine göre __ ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların her iki ön kapısına "Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresi ile birlikte, idarenin belirleyeceği ebat ve formatta kurum logosu yapıştırılarak araçlar bu şekilde teslim edileceğinin düzenlendiği, söz konusu araçların Maski Genel Müdürlüğü resmi hizmetlerinde; şehir içinde ve şehirlerarası görevlerde 24**** saat esasına göre, gece veya gündüz, hafta sonu veya hafta içi, resmi tatil günleri de dahil olmak üzere kullanılacağı, işin süresinin 24 ay olduğu, söz konusu süre içinde gece ve gündüz yirmidört saat esaslı çalıştırılacak araçların, her iki ön kapısında yer verilmesi gereken "Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresi ve kurum logosunun hava şartları, kaza vb. muhtelif durumlar nedeniyle aşınma, silinme gibi sebeplerle düzeltilmesinin ve değiştirilmesinin gerekebileceği dolayısıyla söz konusu durumun işin devamı süresince birden fazla tekrarı mümkün nitelikte olması nedeniyle İdare’ce bir “özel aykırılık” olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı,

**** İhale konusu iş kapsamında 24 ay süre ile Maski Genel Müdürlüğü resmi hizmetlerinde; şehir içinde ve şehirlerarası görevlerde 24**** saat esasına göre, gece veya gündüz, hafta sonu veya hafta içi, resmi tatil günleri de dahil olmak üzere 95 adet muhtelif araç ve iş makinesi kullanılacağı ve söz konusu araçları kullanmak üzere 39 şoför ve 4 işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü, işin niteliği itibariyle yirmidört ay ve yirmidört saat kesintisiz gerçekleştirilmesi öngörülen bir hizmet olduğu, Teknik Şartname’nin “Şoförlü Araçlarda Aranacak Özellikler” başlıklı 8’inci maddesinde sürücülerin izin, hastalık, işten ayrılma vs. sebeplerinden dolayı işyerinden ayrılması halinde yüklenicinin, iş aksaklığına mahal vermeyeceği ve aynı gün yerine yeni personel görevlendirileceği, sürücünün gün boyu mesaiye gelmediğinde yevmiye ücreti ödenmeyeceği ayrıca iş aksatıldığından dolayı aşağıda ki tabloda yer alan özel aykırılık durumuna göre cezai işlem uygulanacağının düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde de personellerin devamsızlık durumunda her bir personel için ceza miktarının günlük On Binde 0,33 olacağının düzenlendiği, söz konusu iş niteliği itibariyle süreklilik arz ettiği varsayıldığında personelin devamsızlık halinde yüklenici tarafından derhal ikame edilmesinin beklenmesi ve aksi halde ceza uygulanmasının işin doğası gereği olduğu, bu durumda yüklenicinin kusurlu veya kusursuz olmasının aranmayacağı, zaten doküman düzenlemesinden de sürücünün gün boyu işe gelmemesi ve yüklenici tarafından ikame personel görevlendirmemesi nedeniyle işin aksaması halinde ceza uygulanacağının açıkça anlaşıldığı dolayısıyla söz konusu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır. ...” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “1. İdare tarafından hakedişlerin ödenmesine müteakiben personel ücretleri yüklenici tarafından hak sahiplerine hemen ödenir. Personel ücretlerinin, yükleniciye ödenmesine müteakip 5 gün içinde hak sahiplerine ödenmemesi durumunda İdare bir sonraki hakedişte personel ödemelerini doğrudan söz konusu çalışan personele hazırlanan maaş bordrolarına göre hakedişten kesinti yaparak ödeme yapabilir….” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümlerinden; idarelerin, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ve bu konuda kendisine ulaşan talep ve ihbarları değerlendirmekle yükümlü olduğu, idare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmının yüklenicinin hakedişinden kesileceği ve tâbi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde doğrudan işçinin banka hesabına yatırılacağı anlaşılmaktadır.

İdarece Sözleşme Tasarısı’nda yapılan bahse konu düzenlemenin çalışanların ücretlerinin yüklenici düzenli ödenmesini temin etmeye yönelik olduğu sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda söz konusu düzenlemelerin idarenin, işçilerin özlük haklarını takip ve teminini sağlama sorumluluğu kapsamında yapıldığı ve teklif verilmesine engel bir durum olmadığı anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin******“** Hizmetin kabulü” başlıklı 44’üncü maddesinde “a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde:

Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir.

Ancak, kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmez. İdare bu bildirim üzerine işin sözleşme ve eklerine uygun şekilde tamamlanması için yükleniciye nedenleri açıkça belirtilen en az on gün süreli bir ihtarda bulunarak işlerin tamamlanmasını ister. Bu ihtardan sonra yüklenici işi süresi içinde kabul edilebilir hale getiremez ise sözleşme feshedilir. Bu tamamlama süresi, işin sözleşmesinde belirtilen sürenin aşılmasına neden olursa, yüklenici aşan sürede cezalı olarak çalışır.

…

Kabul komisyonu tarafından, yüklenici veya vekili ile birlikte, yapılacak muayene ve incelemeden sonra işin durumu uygun görüldüğü takdirde bir kabul tutanağı düzenlenir ve bunu yüklenici veya vekili de imzalar. Kabul komisyonu işin kabulüne ilişkin kusur ve eksikliklerin varlığını tespit ederse, gördüğü kusur ve eksikliklerin dökümünü gösterir bir liste düzenler ve bunların giderilmesi için gerekli olan süreyi belirler.

Kabul işlemleri sırasında sözleşmeye göre gerekli görülen teknik deneyler, istek halinde yüklenici tarafından yapılır veya yaptırılır.

Kabul komisyonunun tespit ettiği eksiklikler, belirlenen sürede yüklenici tarafından giderilmezse, bu sürenin bitiminden sonra eksikliklerin giderilmesine kadar geçecek her gün için, giderilecek eksikliğin durumuna göre sözleşmesinde gecikme cezası olarak yazılan miktarın belli bir oranı tutarında ceza uygulanır ve kabul tarihi eksikliklerin giderilmesi tarihine ertelenir. Ancak bu gecikme, sözleşmede belirtilen süreyi geçtiği takdirde idare, bu eksiklikleri üçüncü taraflara yaptırabilir. Bu işlerin bedeli yüklenicinin varsa alacaklarından veya teminatından kesilir. Bu takdirde eksikler tamamlanıncaya kadar ceza uygulaması devam eder ve kabul tarihi ertelenir.

…

Kabul işleminin tamamlanması sonucunda yapılmış işleri ayrıntılı olarak (gerekli durumlarda iş kalemlerini gösteren bir liste halinde) gösteren bir kabul belgesi düzenlenir.

b) Sürekli Nitelikteki İşlerde:

Kontrol teşkilatının Genel Şartname gereğince tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belge ve kayıtlar idarece (a) fıkrasında öngörüldüğü şekilde kurulan kabul komisyonu tarafından esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin yapılan iş nedeniyle idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verirse, üç nüshalı bir kabul belgesi düzenler ve bir nüshasını yükleniciye verir. Eğer yüklenicinin idareye karşı olan yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği tespit edilirse, buna ilişkin sözleşmesinde belirtilen ceza ve kesintiler uygulanır ve kabul belgesi bundan sonra verilir.” hükmü,

Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “Kabul başvurusu” başlıklı 8’inci maddesinde “ Sözleşme konusu iş tamamlandığında** __**yüklenici yapılmış olan hizmet işinin kabulün yapılması için idareye yazılı olarak başvuruda bulunur. Bu başvuru üzerine, kontrol teşkilatınca yapılan ön inceleme sonucunda işin kabule uygun bulunması halinde durum, “Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi” (standart form-KİK56.0/H) düzenlenmek suretiyle yetkili makama bildirilir. Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesinin yetkili makama sunulduğu tarihten itibaren on (10) günü geçmemek üzere idarece belirlenecek süre içinde yetkili makamca, Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre, muayene ve kabul komisyonu oluşturulur ve durum yükleniciye yazılı olarak bildirilir.

Kontrol teşkilatı tarafından hizmette önemli ve hizmetin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmeyerek Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44 üncü maddesinin (a) fıkrası hükümlerine göre hareket edilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kabulde görülecek kusur ve noksanlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “a) Kabul sırasında tespit edilen kusur ve noksanlıkların kabul yapılmasına engel olmayacak nitelikte bulunması halinde kabul tutanağı düzenlenir. Ancak kusur ve noksanlıklar tutanakta açıkça gösterilir ve tamamlanmaları için verilen süre tutanakta belirtilir. Bu şekilde tanzim edilen tutanaktan birer nüsha kontrol teşkilatına ve yükleniciye verilir.

Kabul tutanağı, kusur ve noksanlıkların tamamlandığının kontrol teşkilatı tarafından tespit edilmesi ve bu tespitin, tutanağın altına yazılmasından sonra işleme konulur.

b) Kabul sırasında tespit edilen kusur ve noksanlıklar kabule engel olacak nitelikte bulunduğu takdirde; kabulü engelleyen kusur ve eksiklikler bir tutanakla tespit edilir ve kabul işlemi yapılmaksızın kusur ve eksikliklerin giderilmesi için bir süre belirlenerek durum idareye bildirilir. Kabul muayenesi noksan ve kusurların giderilmesinden sonraya bırakılır. İdare bu kusur ve eksikliklerin giderilmesi hususunu yükleniciye bildirir.

Muayene ve kabul komisyonunca öngörülen sürede kusur ve noksanlıklar yüklenici tarafından tamamlanmadığı durumda, idare Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44 üncü madde hükümlerine göre kusur ve noksanlıkları yüklenici nam ve hesabına tamamlatır veya eksik işler için tespit edilen bedel yüklenici için alacaklarından, yetmezse teminatından tahsil edilerek kabul işlemi tekemmül ettirilir.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “3. İşbu ihalede çalıştırılan personelin yüklenici firmadan ve MASKİ Genel Müdürlüğü’nden ücret, ikramiye, prim, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, ayrımcılık tazminatı, iş ve meslek hastalığı tazminatı, iş kazasından kaynaklanan tazminat, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, ulusal bayram genel tatil ücreti alacağı, tüm sendikal alacaklarını aldığını, bu çalışma sebebiyle MASKİ Genel Müdürlüğü’ne işe iade davası açmayacağı’ ifadesinin yer aldığı ihtiyari arabuluculuk veyahut Avukatlık Kanunu m.35/A hükmüne istinaden düzenlenecek uzlaşma tutanağını son hakkediş ile beraber ibraz etmek zorundadır. Aksi durumda geçici kabul yapılmayacaktır’.…” maddesinin eklenmesinin hukuki menfaatimize olacağı hususu arz olunur.” düzenlemesi yer almaktadır. __

**** Yukarıda yer verilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde, hizmet alım işinin kabul işlemlerinin yapılması için yüklenicinin bu talebini içeren bir dilekçe ile idareye başvuracağı, başvuru üzerine, kontrol teşkilatınca yapılan ön inceleme sonucunda işin kabule uygun bulunması halinde “Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi” düzenlenmek suretiyle yetkili makama bildirileceği, ancak kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durumun idareye bildirileceği ve kabul aşamasına geçilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu hükümlerden kabule engel nitelikteki eksiklik ve kusurların ihale konusu işin fonksiyonelliğini ve idarenin ihtiyacını karşılamasına engel olacak nitelikte olması gerektiği, başvuru konusu Sözleşme Tasarısı düzenlemesinde “yüklenicinin, ihalede çalıştırılan personelin yüklenici firmadan ve MASKİ Genel Müdürlüğü’nden ücret, ikramiye, prim, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, ayrımcılık tazminatı, iş ve meslek hastalığı tazminatı, iş kazasından kaynaklanan tazminat, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, ulusal bayram genel tatil ücreti alacağı, tüm sendikal alacaklarını aldığını, bu çalışma sebebiyle MASKİ Genel Müdürlüğü’ne işe iade davası açmayacağı” ifadesinin yer aldığı ihtiyari arabuluculuk veyahut Avukatlık Kanunu m.35/A hükmüne istinaden düzenlenecek uzlaşma tutanağının sunulmasının bir geçici kabul şartı olarak öngörüldüğü bu şartın doğrudan ihale konusu işin fonksiyonelliğini ve idarenin ihtiyacını karşılamasına engel olacak nitelikte olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığı dolayısıyla mevzuata uygun olmadığı,

Kaldı ki, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan personelden “ yüklenici firmadan ve MASKİ Genel Müdürlüğü’nden ücret, ikramiye, prim, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, ayrımcılık tazminatı, iş ve meslek hastalığı tazminatı, iş kazasından kaynaklanan tazminat, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, ulusal bayram genel tatil ücreti alacağı, tüm sendikal alacaklarını aldığını, bu çalışma sebebiyle MASKİ Genel Müdürlüğü’ne işe iade davası açmayacağı” ifadesinin yer aldığı ihtiyari arabuluculuk veyahut Avukatlık Kanunu m.35/A hükmüne istinaden düzenlenecek uzlaşma tutanağı temin edilse dahi, söz konusu tutanaklar içerisinde yer verilecek bu düzenlemelerin, doğmamış haktan peşinen vazgeçilemeyeceği yolundaki evrensel hukuk ilkesine aykırı olacağından geçersiz olacağı ve hüküm ve sonuç doğurmayacağı ve hukuka aykırı bir beyan içeren söz konusu tutanakların istekliden talep edilemeyeceği bu bağlamda başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

**** 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun’a göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanun’da belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

**** “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

**** Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

**** Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

**** Adı geçen Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,

**** Söz konusu Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin __ “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “ 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin ‘Teklif fiyata dâhil olan giderler’ maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Hizmet Alımına Ait Kısımlar” başlıklı maddesinde şoförsüz ve şöförlü çalıştırılması öngörülen araç cins ve miktarlarına yer verilmiş olup,

Anılan Şartname’nin “Araçların Çalışma Esasları” başlıklı kısmında “4- Araçlar kaskolu olacaktır. Araçların her türlü bakım-onarımı, lastik, yedek parça, yağ ile her türlü vergi, muayene, kasko ve trafik sigorta v.b giderler yükleniciye ait olacaktır. Kasko ve trafik sigortası yenileme işlemlerini yüklenici takibini yapacaktır.

…

9.Araçlarla ilgili Zorunlu Trafik Sigortası, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçlara, ihale sözleşmesi tarihleri kapsamında tam kasko poliçesi kestirilecektir. Araçtaki sürücü ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları idari şartnamede belirtildiği şekilde kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko sigortası kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yaptırılacaktır.

10.a-İdare herhangi bir hasar durumunda (yüklenici firmayı bilgilendirmek suretiyle) sürücü tarafından hasar dosyası açtırılacaktır. Bu işlemlerin yapılabilmesi için, her araca ait kasko poliçesinin bir örneği, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinin asistans (acil yardım) telefonları, aracın garanti belgesi, her araç ile birlikte idareye teslim edilecektir.

b-Araçlar park halinde veya seyir halinde iken veya tek taraflı oluşan kazalarda,aracın bulunduğu konum durumuna göre polis veya jandarma tarafından tutanağı tutturulup yapılacak bu beyan kabul edilecektir. Ayrıca bir belge istenmeyecektir. Bu tür durumlardaki zarar ziyan sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumunda yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

15.Araçların idare tarafından kullanımı esnasında kullanıcı hatası sebebi ile oluşabilecek trafik cezalarından, yüklenici firmaya tebliğ edilen cezalar olursa, bu cezaların makbuzları en geç beş (5) iş günü içerisinde idareye ulaştırılacaktır. Trafik cezaları idarenin sürücülere rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla idareye aittir. Yükleniciden kaynaklı gecikmeler nedeniyle oluşabilecek ceza artışlarından idare sorumlu olmayacaktır.” düzenlemesi,

**** Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “4. Yüklenici firma, hiçbir uyarıya gerek kalmaksızın, İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine göre her türlü güvenlik önlemlerini zamanında almak ve kazalardan korunmak usul ve çarelerini sürücülerine öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla, taahhüdün ifasında gerek ihmal, dikkatsizlik, tedbirsizlik ve gerekse ehliyetsiz sürücü kullanmaktan veya herhangi bir sebeple olabilecek kazalardan ve zararlardan, idareye ve üçüncü şahıslara karşı Yüklenici sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan hükümlerden, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü/türlerinin ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşme veya eklerinde belirtileceği, sigorta türlerinin belirlendiği ancak sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirlenen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden bir talepte bulunamayacağı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin 24 aylık toplam 95 adet muhtelif cinslerde bir kısım sürücüsüz bir kısım sürücülü ve yakıt hariç araç kiralanması işi olduğu, bir başka ifade ile ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlarının bir kısmının sürücülü olacağı bir kısmının da idare personelince kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede 86 şoförsüz 9 şoförlü araç kiralama hizmeti yapılacağı, araçların yakıt hariç bakım-onarım, yedek parça ve araç muayene gibi giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, araçlarla ilgili Zorunlu Trafik Sigortası, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğu ve teklif fiyatına dâhil edildiği, zamanında yerine getirilmesi gerektiği, bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacağı, araçlara, ihale sözleşmesi tarihleri kapsamında tam kasko poliçesi kestirileceği, araçtaki sürücü ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarlarının idari şartnamede belirtildiği şekilde kasko sigortasında belirtileceği, kasko sigortasının kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde olacağı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, yüklenicilerin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü oldukları anlaşılmakla birlikte, Teknik Şartname’de kaskonun; araçtaki sürücü ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarlarının idari şartnamede belirtildiği şekilde kasko sigortasında belirtileceği, kasko sigortasının kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde tam kasko olmasının istenildiği,__ araçlar park halinde veya seyir halinde iken veya tek taraflı oluşan kazalarda, aracın bulunduğu konum durumuna göre polis veya jandarma tarafından tutanağı tutturulup yapılacak bu beyan kabul edileceği, bu tür durumlardaki zarar ziyan sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumunda yüklenici tarafından karşılanacağı dolayısıyla __ yüklenicinin söz konusu tazminatlara ilişkin idareden ve idarenin görevlendirdiği sürücülerden herhangi bir bedel talebinde bulunamayacağının anlaşıldığı,

Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde araçların idare tarafından kullanımı esnasında kullanıcı hatası sebebi ile oluşabilecek trafik cezalarından idarenin sorumlu olduğuna yönelik belirleme yapıldığı görülmekle birlikte, söz konusu belirlemenin sadece trafik cezalarına yönelik olduğu, tazmin sorumluluğuna ilişkin bir belirleme içermediği, dolayısıyla aslında ihale dokümanı düzenlemelerinde sürücüsüz ve sürücülü ayrımı yapılmaksızın trafik cezaları haricindeki tazmin sorumluluğunun tamamen yükleniciye bırakıldığı, hatta tazmin sorumluluğunda yüklenicinin idareye veya kusuru olan idare personeline rücu yolunun kapatıldığı, bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin yada idarenin görevlendireceği diğer personellerin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede sadece 9 adet şoförün yüklenici tarafından temin edileceği, geriye kalan 86 şoförün idare personeli olacağı dikkate alındığında şikâyete konu düzenlemelerin 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan eşit hak ve yükümlülükler ilkesine aykırı olduğu ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

…b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminat mektuplarının iadesi” başlıklı 18.4’üncü maddesinde “18.4.1. İş tamamlandığı halde ilgilisi tarafından iadesi istenmemiş, ancak mektup üzerinde öngörülen geçerlilik süresini doldurduğu için teminat olma vasfını yitirmiş olan kesin teminat mektupları ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sosyal güvenlik borcu bulunmadığına ilişkin yazıların geç verilmesi ve kesin teminat mektuplarının geçerlilik süresinin dolması durumunda geçerlilik süresi dolan kesin teminat mektuplarına ilişkin olarak, idarelerce 4735 sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü maddeleri gereğince işlem yapılacaktır.

18.4.1.1 İdarelerce SGK tarafından sosyal güvenlik borcu bulunmadığına ilişkin yazıların geç verilmesi sebebiyle kesin teminat mektuplarının geçerlik süresinin dolmasına meydan verilmeksizin işlemlerin tekemmül ettirilmesini teminen, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince, yükleniciler tarafından yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar SGK’dan ilişiksiz belgesi getirilmemesi halinde kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına mahsup edilecek, varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir. Kesin teminatların paraya çevrilmesi esnasında yüklenicinin SGK’ya olan borcunun miktarının bilinememesi halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin “Kesin Teminatın İadesi” başlıklı 7 nci maddesi gereğince işlem tesis edilerek, yüklenicinin tespit edilecek borcu Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili biriminin hesabına yatırılacak ve varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde**** “ Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder.

Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir.

Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur.

Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir.

Belli dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34 üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır. ” hükmü,

**** “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır.

Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.

Yüklenicinin yaptığı işlerde, kabul tarihine kadar geçen zaman içinde, herhangi bir aksaklık görüldüğü takdirde, bu aksaklıklar yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilip onarılmakla birlikte idare, işin niteliğine göre, aksaklığı tespit edilen bu gibi işlerin kabul işlemlerini uygun bir tarihe erteleyebilir. Bu takdirde kabulü ertelenen kısım için, idarenin uygun göreceği bir miktarda teminat alıkonulur. Yapılan işlerde, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve ivedilikle ele alınması gereken aksaklıklar meydana geldiğinde, yüklenicinin o anda işle ilgilenip konuyu ele alma imkânı yoksa bu takdirde idare, yazılı olarak haber vermek suretiyle yüklenici adına bu aksaklığı giderir.

Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca hakkında 4735 sayılı Kanunun 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

**** “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.”**** hükmü,

Teknik Şartname’nin “İş Sağlığı ve Güvenliği ve Sosyal Güvenlik yönünden” başlıklı kısmında “11. Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerine karşı ilgili tüm kanunlardan ve mevzuattan doğan herhangi bir yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya yüklenicinin istihdam ettiği işçinin iş kazası sonucu ölümü, maluliyeti veya her ne nam altında olursa olsun bir zararın ortaya çıkması halinde, İDARE’YE husumet veya teknik sorumluluk yüklenmesi ve bunun sonunda İdare'den istenecek her çeşit tazminat ve alacaktan dolayı yüklenici, İDARE’ye karşı sorumlu olacaktır. Bu konularda İDARE'den tazminat veya alacak talep edilmesi veya idari-adli- maddi-manevi para cezası tahakkuk ettirilmesi halinde ödeme yüklenici tarafından (tüm fer’ileri ile birlikte) derhal ve defaten yapılacaktır. Aksi halde İDARE bu miktarları yüklenicinin istihkakından veya alacağından, bu mümkün olmadığı takdirde teminatlarından tahsil edilecek, bunun da mümkün olmaması halinde yasal yollara başvuracaktır.

12. Yüklenicinin, işyerinde sorumlu olduğu iş bölümünde; bir iş kazası meydana gelmesi halinde ya da her ne şekilde olursa olsun 3’ncü şahıslara maddi-manevi zarar verilmesi durumunda; İDARE-kamunun veya ilgili yasal makamların veya SGK (SSK) ’nın veya işçi varislerinin veya üçüncü şahısların İDARE aleyhine açacağı maddi ve manevi tazminatlarla ilgili olarak davanın sonucuna kadar yüklenicinin bu işle ilgili veya üçüncü şahıslar nezdinde tüm hak ve alacakları ile teminatlarını alıkoymak hususunda yetkilidir. Yüklenici, İDARE bu iş kazası nedeniyle herhangi bir şekilde tazminat ödemeye mahkûm olması halinde, bu bedelin (fer’ileri ile birlikte) hak ve alacaklarından tazmin edileceğini, alacakları yetmediği halde teminatlarının nakde çevrilmesi suretiyle ödeneceğini, teminatlar yetmediği takdirde İDARE’nin bakiye alacağını icra yolu da açık olmak üzere talep ve tahsil edeceğini, kabul ve taahhüt eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan kesin teminatın iadesine ilişkin 13’üncü maddesinde; kesin teminatın hangi hallerde iade edilmeyeceği, yüklenicinin hangi borçlarının kesin teminattan karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre; taahhüt, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemişse ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcu varsa kesin teminat yükleniciye iade edilmeyecektir. Yüklenicinin iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilecek ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edilecek, varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 51’inci maddesinde söz konusu hususu tamamlar nitelikte düzenlemelere yer verildiği görülmektedir.

Görüldüğü üzere, mevzuatta hangi hallerde yüklenicinin teminatının gelir kaydedileceği ve kesinti yapılacağı hüküm altına alınmış olup işin tamamlanmasının ardından yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun bulunması durumunda kesin teminatı paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceği ve varsa kalanının yükleniciye geri verileceği ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin iddia konusu maddesinde, İdare’ye husumet veya teknik sorumluluk yüklenmesi ve bunun sonunda İdare'den istenecek her çeşit tazminat ve alacaktan yüklenicinin sorumlu olacağı,__ yüklenicinin karşılayamaması halinde, idarenin yüklenicinin alacakları ile teminatından karşılama yoluna gideceği, bu durumdan dolayı yüklenicinin idareden herhangi bir hak talebinde bulunmayacağının düzenlendiği; ancak kesin teminatın gelir kaydedilebileceği hallerin mevzuatta sınırlı olarak belirlendiği, ihale dokümanı düzenlemeleri ile bu hallerin genişletilemeyeceği, Teknik Şartname’nin “İş Sağlığı ve Güvenliği ve Sosyal Güvenlik yönünden” başlıklı maddesinde yer verilen düzenlemelerde bahsedilen alacak ve tazminatların 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde yer verilen yüklenicinin iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin "İşin yapılacağı yerin görülmesi" başlıklı 12’nci maddesinde “ 2.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

**** “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3.1.İlgili mevzuat gereğince yapılacak olan ulaşım, sigorta, vergi, resim, harçlar ile yedek parça, her türlü bakım onarım, araçlara ait amortisman giderleri, araç muayene giderleri, trafik sigortası, kasko, İdaremiz tarafından kullanılan GPS Sistem Programına uyumlu Araç Takip Sisteminin Entegresi kurulumu ve araçların çalışması süresindeki bütün masrafları, teknik şartnamede belirtilen personel ve diğer tüm masraflar ile giderler teklif

fiyata dahildir.

…” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin “Araçların Çalışma Esasları” başlıklı kısmının 16’ncı maddesinde “16-Hizmet verecek araçlara; Yüklenici firma tarafından İdaremiz tarafından kullanılan GPS Sistem Programına uyumlu Araç Takip Sistemi takılacaktır. (İdaremizin kullandığı sisteme uyumlu olacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ilişkin doküman düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlarda idare tarafından kullanılan GPS Sistem Programına uyumlu Araç Takip Sistemi bulunması gerektiği ve söz konusu giderin teklif fiyatına dâhil edildiği anlaşılmaktadır.

**** İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin "İşin yapılacağı yerin görülmesi" başlıklı 12’nci maddesi gereği teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, söz konusu düzenleme gereği ihaleye katılacak isteklilerin idarece kullanılan GPS sistemine ilişkin her türlü bilgiyi yerinde gidip görerek inceleyerek bilgi edinebileceği, dolayısıyla ihale dokümanında idarece kullanılan GPS sistemine ilişkin bilgi ve açıklama bulunmuyor olmasının teklif vermeye engel bir husus olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****