KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/027

Gündem No : 50

Karar Tarihi : 09.07.2025

Karar No : 2025/UH.II-1478

BAŞVURU SAHİBİ:

Biltek Müşavirlik Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/470999 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 6 Bölge (Kayseri) Müdürlüğü Dâhilindeki Muhtelif Yol Güzergâhlarına Ait Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi Danışmanlık İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 29.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 6 Bölge (Kayseri) Müdürlüğü Dâhilindeki Muhtelif Yol Güzergâhlarına Ait Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi Danışmanlık İşi” ihalesine ilişkin olarak Biltek Müşavirlik Ltd. Şti.’nin 30.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2025 tarih ve 185373 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1122 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede ekonomik olarak en avantajlı teklif sahibi olarak**** Şah-Kar Harita İnş. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği,

İtirazen şikayete konu işin 3 ayrı bölgede ve 400 (Dörtyüz)gün süreli bir iş olduğu,

1.Nevşehir-Aksaray Devlet Yolu,

2.Nevşehir-Avanos-(Kayseri-Niğde) Ayrımı Devlet Yolu,

3.Kayseri Güney Çevre Yolu olmak üzere üç farklı güzergâhta çalışma yapılacağı, buna rağmen idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen tabloda maliyet bileşenlerine ilişkin ayrıntılı analizlerin idarece düzenlenmediği,

Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin açıklamaları kapsamında ihale konusu işin ayrıntılı maliyet analizlerinde yer verilmesi gereken personel, ulaşım, barınma, beslenme giderleri ile personele ödenecek maaş, SGK giderleri (işin süresince) ve nakliye, ekipman, malzeme giderlerini içeren “maliyet tespit tutanağı”nın (ek-o.5) sunulmadığı, açıklama sunan isteklilerin sadece “satış tutarı tespit tutanağı”(Ek-O.6) sunduğu, sunulan belgelerin kamulaştırma sınır levhası ve direklerini içermesine rağmen, bunların Şartnameye uygunluğunun belirlenmesi için gerekli testlerin maliyeti, sahaya intikali ve depolanması maliyetlerini de içermesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işin maliyetlerine ilişkin yalnızca beyanda bulunulduğu, pozların analizine dayalı herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı, dolayısıyla açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in ekinde “Ek-O.5 - Maliyet Tespit Tutanağı” standart formu ve “Ek-O.7-Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alım veya Satım Yapılması Durumunda Açıklama) standart formu” yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 6. Bölge (Kayseri) Müdürlüğü Dâhilindeki Muhtelif Yol Güzergâhlarına Ait Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi Danışmanlık Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Yaklaşık 112 km.' lik Muhtelif Yol Güzergâhlarına Ait Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi Danışmanlık Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Karayolları 6. Bölge (Kayseri) Sınırları Dahilindeki Toplam 112 km lik Muhtelif Yol Güzergahlarının Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi ile Güncel Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlemesi ile Güncel Kamulaştırma Planlarının Hazırlanması Danışmanlık Hizmet Alımı işi kapsamındaki yol güzergahları aşağıda belirtilmiş olup güzergahlara ait öncelik sıralaması kontrol teşkilatı tarafından belirlenir ve iş programı bu esaslara göre düzenlenir.

1. Nevşehir-Aksaray Devlet Yolu

2. Nevşehir-Avanos-(Kayseri-Niğde) Ayrımı Devlet Yolu

3. Kayseri Güney Çevre Yolu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2025/470999

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 29.04.2025

Saat: 10:30

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Karayolları Genel Müdürlüğü D Blok 1. Kat 115 Nolu Oda (İnönü Bulvarı No: 14 Yücetepe/Ankara)

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araç, gereç, makine ve ekipmanlara ait tüm giderler ile noter giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin**** 14’üncü maddesinde “Kamulaştırma sınır işareti, Galvanizli Sac Levha, Reflektif Olmayan Malzeme (Folyo) ve Galvanizli Omega Profil İşaret Direğinden oluşmaktadır.

-Galvanizli Sac Levha; 40x50 cm boyutlarında, 2 mm kalınlığındadır.

-Reflektif Olmayan Malzeme (Folyo); turuncu zemin üzerinde KGM Logosu ile KAMULAŞTIRMA SINIRI yazısının yer aldığı mat siyah-beyaz renktedir.

-Galvanizli Omega Profil İşaret Direği; 4 mm kalınlığında, 2.5 m boyunda, ST37 sacdan imal edilecektir.

-Levha imalatı ve direği ekli krokide gösterilen şekil ve ölçülerde yapılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Malzemeye ait özellikler” başlıklı 15’inci maddesinde “Galvanizli Sacdan İmal Edilen Levha:

-Karayolları Teknik Şartnamesinin 503.02.01.01 maddesinde yer alan standartlarda olacaktır.

-Karayolları Teknik Şartnamesinin 503.02.01.02 maddesinde yer alan malzeme özelliklerinde olacaktır.

Galvanizli Omega Profil İşaret Direği:

-Karayolları Teknik Şartnamesinin 503.02.07.01 maddesinde yer alan hammadde malzeme ve ürüne ait teknik özelliklerde olacaktır.

Reflektif Olmayan Malzeme (Folyo):

-Karayolları Teknik Şartnamesinin 505.03 maddesinde yer alan nitelik ve standartlarda olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Renkler, Yazılar ve Ek Parçalar:” başlıklı 16’ncı maddesinde “1- Renkler:

Turuncu rengin; Tablo l’de gösterilen renk koordinat aralığında kalması gerekmektedir.

TABLO 1: Renk Koordinatları (Gün ışığında)

Renk| 1| 2| 3| 4
__| X| y| X| y| X| y| X| y
Turuncu| 0.558| 0.352| 0.636| 0.364| 0.570| 0.429| 0.506| 0.404

2- Yazılar:

Galvanizli sac levhanın ön yüzüne yapıştırılacak folyoda “KGM” logosu ve “KAMULAŞTIRMA SINIRI” yazıları olacaktır. (Örnek 8)

Galvanizli sac levhanın arka yüzünün;

-Sağ alt köşesine soğuk damga ile basılmış 5 cm çapında “KGM” sembolü ile yüksekliği 5 mm’den küçük olmamak üzere baskı (örnek, üretim yılı (2016), yüklenici firma adı ve TLF:159 ibareleri bulunacaktır.) galvaniz kalitesine zarar vermeyecek derinlikte olacaktır. (Örnek 9)

NOT: Soğuk damga konusunda, imalat öncesinde İdareden uygun görüş alınacaktır.

-Sağ üst köşesine, yüksekliği 5mm’den küçük olmamak üzere Bölge Müdürlüğü adı, yüklenici ve sınır işaret numarasının yer aldığı şeffaf zemin üzerine siyah baskı yazıdan oluşan etiket yapıştırılacaktır. (Örnek 11)

İmalatlar için alman Deney Raporunda uygun görülmüş olsa dahi, sınır işaretlerinin nakliyesi ve tesisi sırasında olabilecek hasar durumlarının tespit edilmesi halinde hasarlı olan işaretler araziye dikilmeyecektir.

3-Ek Parçalar:

Somun: 10 mm çap” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kamulaştırma Sınır İşaretlerinin Test ve Deneylerin Yaptırılması” başlıklı 17’nci maddesinde “Yukarıda ‘Üçüncü Bölüm’ hükümleri çerçevesinde imalatı yaptırılan ve temin edilen kamulaştırma sınır işaretlerinin (5 adet) Karayolu Teknik Şartnamesinde belirtilen test ve deneyleri yaptırılarak alınacak Deney Raporu İdarenin uygun görüşüne sunulacaktır. Deney Raporu sonuçlarının İdarece uygun görülmesi halinde, kamulaştırma sınır işaretinin arazide aplikasyonu ve tesisi yapılacaktır.

Yüklenici yaklaşık maliyete esas, teklif birim fiyat cetvelindeki adet miktarında temin edilen kamulaştırma sınır işaretlerinin, sınır planı kapsamında olanlarını araziye aplikasyon ve tesisini yaptıktan sonra kalanını (yaklaşık %10’undan az olmamak üzere) ileride tahrip olabilecek işaretlerin yerlerine dikilmek üzere, tesis etmeden İdareye teslim edecektir.” düzenlemesi __ yer almaktadır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, ihale konusu işin adının “ Karayolları 6. Bölge (Kayseri) Müdürlüğü Dâhilindeki Muhtelif Yol Güzergâhlarına Ait Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” olduğu, 29.04.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 36 adet ihale dokümanının indirildiği, 17 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Lider Harita İmar Müh. Müş. ve İnş. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Şah-Kar Harita İnş. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

05.05.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde

Kamulaştırma sınırlarının tespit ve işaretlenmesi ve güncel kamulaştırma planlarının hazırlanması danışmanlık hizmet alımı işi

Aşırı düşük sorgulamasına esas-(kamu ihale genel tebliğ-79.madde)
Kritik maliyet bileşenleri
İKN/ İşin Adı:| Karayolları 6. Bölge (Kayseri) Müdürlüğü Dahilindeki Muhtelif Yol Güzergahlarına Ait Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi (İKN:2025/470999)
İsteklinin Unvanı:| __
Birim fiyat iş kalemi
Poz no| İş ve hizmet cinsi| Ölçü birimi| Miktarı| Birim fiyatı (tl)| Tutarı (tl)
Kgm 1702| Kamulaştırma sınır işaretlerinin temini. Aplikasyonu ve tesisi
a| Kamulaştırma sınır levhası (Teknik Şartnamenin 14,15,16. ve 17.maddelerinde belirtilen teknik özelliklere sahip 40x50 cm galvanizli sac üzerine serigrafik baskı ile yapıştırılmış KGM logosu)| adet| 1| __| __
b| 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği (Teknik Şaartnamenln14,15,16. ve 17. maddelerinde belirtilen teknik özelliklere sahip ve vida somun dahil)| adet| 1| __| __
c| Proje Mühendisi( Teknik Şartnamede belirtilen "Teknik personel" kriterlerine uygun Harita Mühendisi)| saat| 0.5| __| __
d| Tekniker(2) (Teknik Şartnamede belirtilen "Teknik Personel" kriterlerine uygun Harita Teknikerl/Teknisyeni)| saat| 1| __| __
e| Montaj| adet/saat| 1| __| __
TOPLAM| __
__| | | | | |

Önemli teklif bileşenlerinin tespit edildiği analize yer verildiği, 1 adet Kamulaştırma sınır levhası (Teknik Şartnamenin 14,15,16. ve 17.maddelerinde belirtilen teknik özelliklere sahip 40x50 cm galvanizli sac üzerine serigrafik baskı ile yapıştırılmış KGM logosu), 1 adet 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği (Teknik Şartnamenin 14, 15, 16. ve 17. maddelerinde belirtilen teknik özelliklere sahip ve vida somun dahil), Proje Mühendisi’nin 1/2 saatlik ücreti (Teknik Şartnamede belirtilen "Teknik personel" kriterlerine uygun Harita Mühendisi), Tekniker(2)’in 1 saatlik ücreti (Teknik Şartnamede belirtilen "Teknik Personel" kriterlerine uygun Harita Teknikeri/Teknisyeni) ve 1 saatlik Montaj bedeli giderlerinin teklifte önemli maliyet bileşenleri olarak belirlendiği ve idarece belirlenen maliyet bileşenlerinin teklifi sınır değer altında olduğu tespit edilen istekliler tarafından açıklamaları kapsamında tevsik edilmesinin açıklamaların mevzuat yönünden uygun bulunması için yeterli olduğu anlaşılmıştır.

**** a)**** Şah-Kar Harita İnş. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İsteklinin açıklamaları kapsamında yer alan analize aşağıda yer verilmiştir.

**** İdarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen Kamulaştırma sınır levhası ve 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği giderlerinin tevsiki için fiyat teklifi ve ekinde, fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağı, fiyat teklifini düzenleyen firmaya ait imza sirküleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nüshaları ve tutanağı düzenleyen SMMM’ye ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

İstekli tarafından sunulan fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, fiyat teklifinin 06.05.2025 tarihinde Sinerji Trafik İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiği, belgeler üzerinde SMMM’ye ait kaşe ve imza ile iletişim bilgilerinin yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi açıklamaları uyarınca bulunması gereken beyana yer verildiği, satış tutarı tespit tutanağının 06.05.2025 tarih ve 2 sayı ile SMMM tarafından düzenlendiği, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği görülmüş olup Kamulaştırma sınır levhası ve 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği giderlerinin mevzuata uygun olarak tevsik edildiği anlaşılmıştır.

İdarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen Proje Mühendisi, Tekniker(2) ve Montaj ücreti giderlerinin tevsiki için istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama üst yazısının sunulduğu, anılan yazıda “…2)Proje Mühendisi ( Teknik Şartnamede belirtilen "Teknik personel" kriterlerine uygun Harita Mühendisi ) Görev alacak personel şirketimizin bünyesinde mevcut olup brüt ücreti dikkate alınarak hesaplanmıştır. 0.5 saatlik: 158 TL’dir.

3)Tekniker(2) (Teknik Şartnamede belirtilen "Teknik Personel" kriterlerine uygun Harita Tekniker/ Teknisyeni) iller bankası 2025 yılı saatlik ücreti dikkate alınarak hesaplanmıştır. 1 saatlik: 238 TL’dir.

4)Montaj; günlük en az 45 adet direk tesis edileceği hesaplanarak montaj fiyatı;

a)Arazi Aracı

Projede arazi aracı olarak şirketimizin ortaklarına ait araçlar kullanılacaktır. Bu kalemde mevcut aracımızın yakıt ve amortisman giderleri belirtilmiştir. 1 Adet için: 22 TL

b)Konaklama

Projede görev alacak 3 personelin Kamulaştırma sınır işaretlerinin temini, Aplikasyon ve tesisinin yapılması işinde günde 45 adet yapılabilmektedir. Şartname gereği yaklaşık olarak 1530 adet araziye aplikasyon ve tesisi yapılacaktır. Yaklaşık olarak 34 günlük bir surede konaklama yapılacağı göz önüne alınarak hesaplama yapılmıştır. 1 Adet için: 30 TL

c)Üç Öğün Yemek

2025 yemek bedeli istisna tutarı olan 240,00 TL öğün başı maliyet olarak alınarak 3 personele günde 3 öğün olmak üzere 34 günlük hesaplama yapılmıştır. 1 Adet için: 48.00 TL

d)Yüklenici Kan

ihale konusu işte % 5 yüklenici karı hedeflenerek hesap yapılmıştır.

Bunla ilgili olarak hazırlanan satış tutarı tespit tutanağımız ekte sunulmuştur.

Gereğini arz ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup anılan giderlerin tevsiki için başka açıklayıcı/tevsik edici bir belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

İsteklinin Proje Mühendisi giderinin tevsiki için kendi bünyesinde görevli mühendisin saatlik brüt ücretini, Tekniker giderinin tevsiki için İller Bankası tarafından yayınlanan saatlik brüt ücreti ve Montaj gideri için tarafınca hesaplanan (araç, konaklama, yemek ve yüklenici karı) giderleri maliyet hesaplamalarına dahil ettiği anlaşılmakla birlikte bu şekilde gerçekleştirilen açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılı açıklama yöntemlerine uygun olduğunun kabul edilemeyeceği, öngörülen maliyeti tevsik edici Tebliğ’de öngörülen belgelere dayalı açıklamada bulunmadığı, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İsteklinin açıklamaları kapsamında yer alan analize aşağıda yer verilmiştir.****

İdarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen Kamulaştırma sınır levhası ve 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği giderlerinin tevsiki için fiyat teklifi ve ekinde, fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağı, fiyat teklifini düzenleyen firmaya ait imza sirküleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nüshaları ve tutanağı düzenleyen SMMM’ye ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

İstekli tarafından sunulan fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, fiyat teklifinin 06.05.2025 tarihinde Sinerji Trafik İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiği, belgeler üzerinde SMMM’ye ait kaşe ve imza ile iletişim bilgilerinin yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi açıklamaları uyarınca bulunması gereken beyana yer verildiği, satış tutarı tespit tutanağının 06.05.2025 tarih ve 2 sayı ile SMMM tarafından düzenlendiği, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği görülmüş olup Kamulaştırma sınır levhası ve 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği giderlerinin mevzuata uygun olarak tevsik edildiği anlaşılmıştır.

İdarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen Kamulaştırma sınır levhası ve 2.5 m boyunda 4 mm kalınlığında ST 37 sacdan imal edilmiş trafik direği giderleri ile Proje Mühendisi, Tekniker(2) ve Montaj ücreti giderlerinin tevsiki için istekli tarafından Ek-O.5 “Maliyet Tespit Tutanağı” ve ekinde yer alan istekliye ait imza sirküleri, Ticaret Sicili Gazetesi nüshaları, Ticaret Sicili Tasdiknamesi ve tutanağı düzenleyen SMMM’ye ait faaliyet belgesi ve imza beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.****

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer verilen açıklamalar dikkate alındığında, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanabileceği açıklama yöntemlerine yer verildiği, anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınabileceği ve üçüncü kişilerin ağırlıklı ortalama birim maliyetleri dikkate alınarak fiyat teklifi düzenlenecekse meslek mensubunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer verilen Ek-O.5 Maliyet tespit tutanağının düzenlenmesi gerektiği,

Anılan Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesinde, isteklinin teklifini oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda ise meslek mensubunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer verilen Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesi gerektiğine yönelik açıklamalara yer verilmiştir.

Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen tüm giderlerin tevsiki için sunulan Ek-O.5-Maliyet Tespit Tutanağının üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak maliyet bileşenlerinin tevsiki amaçlandığında kullanılabileceği, anılan belgenin Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. dışında başka bir şirket tarafından(şirketin maliyetleri dayanak alınarak) düzenlenmesi gerektiği, ancak anılan belgenin Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin maliyetleri dayanak alınarak düzenlendiği**,** anılan istekli tarafından kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılabilmesi için düzenlenmesi gereken belgenin Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı olduğu, ayrıca Ek-O.5-Maliyet Tespit Tutanağının fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenebileceği dikkate alındığında istekli tarafından açıklamaları kapsamında Proje Mühendisi, Tekniker(2) ve Montaj ücreti gider kalemlerinin tevsiki için fiyat teklifi de sunulmadığı anlaşıldığından Proje Mühendisi, Tekniker(2) ve Montaj ücreti giderlerinin tevsikinin mevzuat açıklamalarına uygun gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

**** Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler dikkate alındığında, Şah-Kar Harita İnş. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Proje Mühendisi, Tekniker(2) ve Montaj ücreti giderlerinin tevsikinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin açıklamalarına uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şah-Kar Harita İnş. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ertürk Harita Makina Müh. Mimarlık Hizm. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****