KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/027

Gündem No : 41

Karar Tarihi : 09.07.2025

Karar No : 2025/UH.II-1474

BAŞVURU SAHİBİ:

Taşkıran Yol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

2025/493630 İhale Kayıt Numaralı “TÜPRAŞ Rafinerilerinden Karayolları 2. (İzmir) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine ve Şube Plentlerine Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşi” İhalesi

BAŞVURUYA KONU İHALE:

Karayolları 2.Bölge Müdürlüğü,

Kazım Dirik Mahallesi Sanayi Caddesi No:41 35100 Bornova/İZMİR

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2.Bölge Müdürlüğü tarafından 07.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TÜPRAŞ Rafinerilerinden Karayolları 2. (İzmir) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine ve Şube Plentlerine Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşi” ihalesine ilişkin olarak Taşkıran Yol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 02.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.06.2025 tarih ve 185651 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1146 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyete konu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararında “Tüpraş Rafinerilerinden Karayolları 2. (İzmir) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine ve Şube Plentlerine Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşi”nde iki firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek ihalenin en düşük teklif veren Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığının bildirildiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Sayhan Petrol İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamanın en önemli bileşenlerinden işçilik hesabının işin süresine göre değil yapılacak iş miktarı düzeyinde açıklandığı, bu şekilde yapılan açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması veren firmaların kendi araçları için verdikleri açıklamalarda araçların amortismanın işin süresi boyunca hesaplanması gerektiği, firmaların bu açıklama yerine yapacakları (miktarsal) iş kadar amortisman hesabı yaptıkları, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

3. Adı geçen isteklilerin aşırı düşük açıklamalarında önemli bileşen olan kasko trafik sigortasının fiyat tekliflerini genel müdürlük ve bölge müdürlük onaylı olarak sunmadıkları,

4. Diğer isteklilerin iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığı ve tutarlarının yetersiz olduğu,

5. İsteklilerin bilançolarının rasyonel değerlerin idari şartnamedeki değerleri karşılamadığı,

6. İş hacmini gösteren belgelerde toplam cironun teklifin %25’ini karşılamadığından firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TÜPRAŞ Rafinerilerinden Karayolları 2.(İzmir) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine ve Şube Plentlerine Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Asfalt nakil araçlarıyla 12.698 ton bitümlü malzeme nakil işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 2.Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhili (İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Balıkesir, Denizli, Uşak)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı ve otoyol geçiş ücretleri ile işin yerine getirilmesi için gerekli olan malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ve işe ait teknik şartname ile birim fiyat tariflerindeki tüm giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

__

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” __ düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ [i]

İhale kayıt numarası: 2025/493630

Teknik Şartname’de “…2- Bitümlü malzeme nakli; karayolu ile TÜPRAŞ İzmit, İzmir (Aliağa) ve Kırıkkale Rafinerilerinden Bölgemiz hudutları dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine, Bakım Şube Plentlerine ve Sabit Asfalt Depo Tesislerinin kendi arasında yapılacaktır. İdare öncelikli olarak İzmir (Aliağa) Rafinerisinden bitüm naklini tercih eder. Rafinerinin bitüm vermemesi durumunda diğer rafinerilerden taşıma yapar. Bu tercih tamamen idarenin tasarrufundadır. Yüklenici idarenin belirleyeceği yerden taşıma yapmak zorundadır. İhtiyaca göre İzmir (Aliağa) rafinerisinden bitümlü malzeme alınamaması(üretim sıkıntısı, grev vb.) gibi durumlarda, Kırıkkale ve İzmit Rafinerilerinden taşıma yaptırılacaktır.

__

3- Bitümlü malzeme naklinde kullanılacak olan tanker ve releytanklar en az 2014 model ve/veya üzeri modelde olacaktır.

4- Yüklenicinin en az 12 (oniki) adet ve en az 25 ‘şer ton’luk tanker veya releytank (bitüm nakline uygun yarı römork) sahibi olması gerekir. Yüklenici, yalnızca bir adet firma ile nakliye sözleşmesi yapabilir. İbraz edilecek toplam araç sayısı 40 adedi geçmemeli.

5- Tanker veya releytanklar ısı tecritli (izolasyonlu) olacak ve sıcaklık kontrolü için tüm araçlarda mevcut ve çalışır durumda termometre bulunacaktır. Yüklenici araçları rafinerilerden almış olduğu bitümlü malzemeyi taşıma ve basma sıcaklığının altına düşürmeden teslim edilecek boşaltım mahalline aynı gün mesai saatleri içinde ulaştırmak zorundadır. Bitümlü malzemenin tanker veya releytank içerisinde soğuyarak katı hale gelmesi durumunda yaşanabilecek tüm olumsuzluklardan Yüklenici sorumludur.

6- Her bir araç üzerinde “takograf” mevcut ve çalışır durumda olmalıdır. Takografı bozuk olan veya hiç çalışmayan araçlar ile ilgili olarak yüklenici tarafından derhal yetkililere bilgi verilmelidir.

7-Araç Takip Sistemi Cihazları (ATS) ve Data Kartları önceden belirlenmiş olan yetkili servislerde yüklenici nakil araçlarına sağlam ve çalışır vaziyette takılacak olup, bitüm nakli işi yapacak olan yüklenicilere ait durumdaki tüm nakil araçlarının çekicilerine ATS Cihazı takılması zorunlu olmakla birlikte ayrıca DORSE’lerine de öndeki çekiciyle ayrılmazlık sağlayan “DORSE ARAÇ TAKİP BİRİMİ” takılması zorunludur. Bitümlü malzeme naklinde kullanılacak olan ve idaremize verilen yüklenici listesindeki her bir araç üzerinde (çekici ve dorsenin idarenin ve yetkililerin bilgisi olmadan kesinlikle ayrılmaz vaziyette birbirine bağlı olduğu) uydu bağlantılı “Araç Takip Sistemi” mutlaka kurulu ve çalışır durumda olacaktır. Bitüm taşıma işinin başlamasından itibaren işin bitimine kadar araç takip sisteminin faal halde bulunmasından tamamen Yüklenici sorumlu olacaktır. Takip sistemiyle ilgili arıza ve bakım giderleri ile yedek parça giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araç Takip Sisteminin çalışmaması halinde ve sisteme dâhil olmayan araçlar ile kesinlikle bitümlü malzeme nakli yaptırılmayacaktır. Araçların izlenmesi sırasında oluşacak her türlü olumsuzluklar veya arızalar derhal Bölgemiz Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine bildirilecektir.

…Tartım işlerine ait “ücret” yükleniciye aittir. Boşaltma işlemi bittikten sonra, tanker veya releytankın tamamen boşalıp boşalmadığı mahallinde yetkililerce kontrol edilecek ve Karayolları yetkili elemanları nezaretinde “BOŞ” olarak tekrar tartılması sağlanarak mahalli KANTAR FİŞİ alınacak ve net ağırlık kontrolü yapılacaktır.

…

41- Otoyol ve Köprü geçiş ücretleri yükleniciye ait olup, yüklenici bu konuyla ilgili hiçbir talepte bulunmayacaktır. Ayrıca taşıma işinde çalışan yükleniciye ait personelin konaklama ve yemek ihtiyaçlarından idare sorumlu değildir, bu hususta da herhangi bir talepte bulunulmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan belge ve bilgilerden şikâyete konu ihalenin TÜPRAŞ Rafinerilerinden Karayolları 2. (İzmir) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine ve Şube Plentlerine Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşine ilişkin olduğu, söz konusu iş kapsamında asfalt nakil araçlarıyla 12.698 ton bitümlü malzeme nakli işi yapılacağı, ihalenin 07.05.2025 tarihinde elektronik ortamda teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde Taşkıran Yol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmaması gerekçesiyle, Emir Yıldız İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin iş bitirme belgesine ilişkin hakedişlerden sunulan belgenin ihale konusu iş ve ya benzer işe uygun olmamasının anlaşılması gerekçesiyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat mektubu uygun bulunan isteklilerin teklifleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin hesaplandığı, hesaplanan bu sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Taşkıran Yol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ve Emir Yıldız İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve her iki istekliden 14.04.2025 tarihli yazı ile 20.05.2025 tarihi mesai bitimine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun şekilde sunmalarının istenildiği, her iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunduğu ve 23.05.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Sayhan Petrol İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarenin 14.05.2025 tarihli ve İH.1058, 1059 sayılı yazıları ile, Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ve Sayhan Petrol İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklamalarının 20.05.2025 tarihi mesai bitimine kadar idareye sunulmasının talep edildiği, anılan isteklilerin 20.05.2025 tarihli yazı ekinde istenilen açıklamaları sunduğu belirlenmiştir. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde Özel-1: bitümlü malzeme nakli için taşıma formülü ile katsayıların ve ortalama taşıma mesafesinin belirtildiği analizin yer aldığı, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen teklifin önemli bileşenlerinin belirtilmediği, dolayısıyla her iki isteklinin de farklı farklı şekilde, farklı detayda ve farklı bileşenlere ilişkin açıklamaları sunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuatın ilgili maddelerinde açıkça aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmasına karşın idare tarafından teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen 14.05.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ve teyit edilemeyen belgelerin sunulmasının istenilmesine ilişkin yazıda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği görülmüştür. Bu nedenle, aşırı düşük teklif sahiplerinin eşit koşullarda ve aynı bileşenlere ilişkin açıklama sunmadığı ve isteklilerin eşit koşullarda değerlendirme imkânının kalmadığı belirlenmiştir. Bu itibarla idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının ihale dokümanında yer alan teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirlenmek suretiyle yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin,

b) Yaklaşık maliyeti, Kanun’un 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

1) (Mülga bent: 25/01/2017-29959 R.G./2. md.)

2) Adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin,

3) Adayın veya isteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu ve hizmet işleri ile ilgili cirosunu gösteren belgelerin,

idarelerce istenilmesi zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur.

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,

“İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Karayolu ile bitümlü malzeme nakli işleri” düzenlemesi yer almakta olup,

Söz konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinde isteklilerce teklif dosyaları kapsamında teklif ettikleri bedelin % 50’sinden az olmamak üzere iş deneyim belgesi sunmaları gerektiği düzenlenmiş ve benzer iş “karayolu ile bitümlü malzeme nakli işleri” olarak tanımlanmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, 2020/583761-4550530-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi neticesinde, söz konusu belgenin Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 2020/583761 İKN’li “Bitüm Tankeri Kiralanması Hizmet İşi” için düzenlenen sözleşme tarihi:19.01.2021, ihale tarihi: 27.11.2020, ilk sözleşme bedeli: 1.070.580,00 TL, toplam sözleşme tutarı: 1.070.580,00 TL, kabul tarihi: 24.03.2022, belge tutarı: 1.065.482,00 TL olan yüklenici iş bitirme belgesi olduğu belirlenmiştir.

Söz konusu iş deneyim belgesine konu işin “Bitüm Tankeri Kiralanması Hizmet İşi” olarak belirtilmiş olduğu, bu haliyle iş deneyim belgesine konu işin adından benzer iş tanımına uygun olmadığı kanaati oluşsa da, söz konusu belgenin ihale dokümanı indirildiğinde, iş deneyimine konu iş kapsamında idare malı bitümün 420 sefer tanker vasıtasıyla naklinin gerçekleştirildiği ve söz konusu işin benzer iş tanımına uygun bir iş olduğu tespit edilmiştir. Sunulan belgenin ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun bir iş deneyim belgesi olduğu ve belgenin güncellenmiş tutarının söz konusu ihalede anılan istekli tarafından sunulması gereken asgari iş deneyim belge tutarını karşıladığı (7.923.552,00 x 0,50 = 3.961.776,00 < 6.497.055,33 TL) belirlenmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Sayhan Petrol İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin yeterlik bilgileri tablosunda, 2022/581844-6182705-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi neticesinde söz konusu işin Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 29.04.2025 tarih ve 2022/581844-6182705-1-1 sayılı iş bitirme belgesi olduğu, belgeye konu işin tanımının: “Karayolu ile bitüm nakli”, sözleşme tarihinin: 06.09.2022, ihale tarihinin: 21.07.2022, ilk sözleşme tarihinin: 5.987.760,00, toplam sözleşme tutarının: 5.987.760,00 TL, kabul tarihinin: 24.07.2023, belge tutarının: 5.439.016,81 TL olarak belirtildiği, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve güncellenmiş tutarının söz konusu ihalede anılan istekli tarafından sunulması gereken asgari iş deneyim belge tutarını karşıladığı (10.789.998,52 x 0,50 = 5.394.999,26 < 10.704.570,86 TL) belirlenmiştir.

Gündem Petrol İnşaat Nakliye Harfiyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin yeterlik bilgileri tablosunda, 2023/126289-7180328-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi sonucunda söz konusu belgenin Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.10.2024 tarihinde “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Bitüm Depo Şefliğine Bağlı Bitüm Nakli Hizmet Alımı İşi” için düzenlendiği, sözleşme tarihinin: 03.05.2023, ihale tarihinin: 17.03.2023, ilk sözleşme bedelinin: 14.745.000,00 TL, toplam sözleşme bedelinin: 17.675.000,00 TL, kabul tarihinin: 09.09.2024, belge tutarının: 17.669.940,50 TL olduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve sunulan belgenin güncellenmemiş tutarının bile şikâyete konu ihalede istenen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı belirlenmiştir (11.997.070,40 x 0,50 = 5.998.535,20 TL).

Muhittin Altun tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 2023/186086-7245145-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi sonucunda söz konusu belgenin 30.04.2025 tarih ve 2023/186086-7245145-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, işin adının: “TÜPRAŞ’a bağlı Kırıkkale, İzmit ve Batman Rafinerilerinden Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine Araç Takip Sitemli Bitümlü Malzeme Nakli” işi, yüklenicinin adı: Gündem Petrol İnşaat Nak. Harf. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. (% 60)-Muhittin ALTUN (%40) İş Ortaklığı, sözleşme tarihi: 17.05.2023, ihale tarihi: 10.04.2023, ilk sözleşme bedeli: 19.731.000,00 TL, toplam sözleşme bedeli: 23.659.617,64 TL, kabul tarihi: 23.08.2024, belge tutarı: 23.659.617,64 TL olarak belirtildiği, belgenin benzer iş tanımına uygun olduğu, söz konusu belgenin Muhittin Altun üzerine düşen güncellenmemiş tutarının (23.659.617,64 x 0,40= 9.463.847,056 TL), isteklinin söz konusu ihalede istenen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı belirlenmiştir (14.853.485,50 x 0,50= 7.426.742,75 TL).

Kofan Petrol Ürünleri Nakliye İnşaat Gıda ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 2020/602544-4551840-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi sonucunda söz konusu belgenin 20.10.2023 tarih ve 2020/602544-4551840-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, işin adının: “Ortaanadolu (Kırıkkale) TÜPRAŞ (İzmit), Aliağa (İzmir) ve Batman Rafinerilerinden 6. Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli” işi, sözleşme tarihinin: 18.01.2021, ihale tarihinin: 21.12.2020, ilk sözleşme bedelinin: 3.112.656,00 TL, toplam sözleşme tutarının: 3.112.656,00 TL, kabul tarihinin: 30.06.2023, belge tutarının: 2.765.944,36 TL olarak belirtildiği, söz konusu belgenin benzer iş tanımına uygun olduğu ve belgenin güncellenmiş tutarının söz konusu ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı (14.894.754,00 x 0,50= 7.447.377,00 TL ‹ 20.014.460,67 TL) belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere (yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, 2024 yılı bilançosunun beyan edildiği, cari oranın: 5,70, öz kaynak oranının: 0,71, kısa vadeli banka borçlarının/öz kaynaklara oranının: 0,00 olarak belirtildiği, söz konusu bilançonun EKAP’tan indirilmesi neticesinde cari oranın: (..595,06/..281,21=5,70›0,75), öz kaynak oranı: (..556,17/ ..998,57=0,71›0,15, kısa vadeli banka borçlarının/özkaynaklara oranının: (0,00/.**.556,17=0,00 ‹0,50) olduğu ve yeterli olduğu belirlenmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Sayhan Petrol İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin yeterlik bilgileri tablosunda, 2024 yılı bilançosunun beyan edildiği, cari oranın: 2,11, öz kaynak oranının: 0,64, kısa vadeli banka borçlarının/öz kaynaklara oranının: 0,00 olarak belirtildiği, söz konusu bilançonun EKAP’tan indirilmesi neticesinde cari oranın: (..318,54/..270,14›0,75), öz kaynak oranı: (..058,73/..391,74=0,64›0,15, kısa vadeli banka borçlarının/özkaynaklara oranının: (0,00/.**.058,73=0,00 ‹0,50) olduğu ve yeterli olduğu belirlenmiştir.

Söz konusu ihalede geçerli teklif olarak belirlenen diğer isteklilerin de yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilanço oranlarının EKAP üzerinden ulaşılan bilançolarda yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu ve söz konusu ihalede isteklilerce sağlanması gereken oranları karşıladığı ve yeterli olduğu belirlenmiştir. İdarece işlem dosyasında yer alan belgelerde de tüm mali değerlendirmelerin istekliler bazında ayrı ayrı yapıldığı, oranların hesaplandığı ve tutanağa bağlandığı tespit edilmiştir.

4. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;__

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

…

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “ (1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

__7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Gazi Nur Petrol Taşımacılık Temizlik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, iş hacmine ilişkin belgeler için 2024 yılı toplam cirosunun: ..249,71 TL olarak beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada elde edilen bilgiler ile beyan edilen bilgilerin uyumlu olduğu, ayrıca isteklinin mevzuat gereği sağlaması gereken toplam ciro tutarını sağladığı (7.923.552,00 x 0,25= 1.980.888,00, güncellenmiş ciro:..*.004,86) anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Sayhan Petrol İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin yeterlik bilgileri tablosunda, 2024 yılı toplam ciro bilgilerinin: .*.523,58 TL olarak beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada elde edilen bilgiler ile beyan edilen bilgilerin uyumlu olduğu, ayrıca isteklinin 2024 yılı toplam cirosunun güncellenmemiş halinin bile mevzuat gereği sağlaması gereken toplam ciro tutarını sağladığı (10.789.998,52 x 0,25= 2.697.499,63) anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede geçerli teklif olarak belirlenen diğer isteklilerin de yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri ciro tutarlarının EKAP üzerinden ulaşılan gelir tablosunda yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu ve tutarların güncellenmiş değerlerinin söz konusu ihalede isteklilerce sağlanması gereken tutarları karşıladığı ve yeterli olduğu belirlenmiştir. İdarece işlem dosyasında yer alan belgelerde de tüm mali değerlendirmelerin istekliler bazında ayrı ayrı yapıldığı, güncellemelerin de tutanağa bağlandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan değerlendirme ve tespitler doğrultusunda, anılan isteklilerin bahse konu ihalede aranılan iş hacmi tutarlarını karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının ihale dokümanında yer alan teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirlenmek suretiyle yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****