KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 44

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.II-1387

BAŞVURU SAHİBİ:

Ege Peyzaj Hafr. İnş. Araç Kira. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul Dkmp İl Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/710149 İhale Kayıt Numaralı “Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 1 Bölge Müdürlüğü İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü 1 Adet Şoförlü, 13 Adet Şoförsüz (Akaryakıtsız) Araç Kiralama (13 Adet Pic-Up, 1 Adet Kamyonet) Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul Dkmp İl Şube Müdürlüğü tarafından 05.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 1 Bölge Müdürlüğü İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü 1 Adet Şoförlü, 13 Adet Şoförsüz (Akaryakıtsız) Araç Kiralama (13 Adet Pic-Up, 1 Adet Kamyonet) Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ege Peyzaj Hafr. İnş. Araç Kira. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2025 tarih ve 185317 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1108 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartnamenin 25.3.1’inci maddesinde kamyonet için yerli muhteva oranı %50 ve üzerindeki araçların kullanılacağının düzenlendiği, oysaki 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar’ın 1’inci ve 2’nci maddesine göre binek ve station-wagon dışındaki taşıtların yerli muhteva oranı sınırlamasına tabi olmadığı, ihale kapsamında yer alan 1 adet (ş oförsüz) en az 2018 model çift kabin açık kasa üstü tente ile kaplı aracın kamyonet olduğu ve binek ve station-wagon cinsi taşıt kapsamında yer almadığı, bu nedenle belirtilen taşıt için %50 yerli muhteva oranı şartı aranmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi hükmüne de aykırı olduğu zira ülkemiz kamyonet piyasası araştırıldığında teknik şartnamede belirlen özellikleri karşılayan ve yerli muhteva oranı %50 nin üzerinde olan yalnızca Isuzu D Max çift kabin kamyonetin olduğu, diğer çift kabin kamyonetlerin ise (Ford Ranger, Mitsubishi L 200, Nissan Navara, VW Amarok, Toyota Hılux vb.) yerli muhteva oranının %50 nin üzerinde olmadığı için ihalede teklif edilemeyeceği, söz konusu durumun ihalede rekabeti engelleyeceği,

2. İdari Şartnamenin 25.3.1’inci maddesinde şoförlere fiyat farkı ödenmeyeceğinin düzenlendiği, aynı Şartnamenin 46’ncı maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağının düzenlendiği, Teknik Şartnamede şoförün haftada 45 saati geçmeyecek şekilde, idarenin belirleyeceği zaman dilimlerine göre çalıştırılacağının düzenlendiği,4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesi düzenlemesine göre fiyat farkının ödenmesinin gerektiği, zira ihale dokümanında personelin haftalık mesai saatinin tamamını idarede kullanacağının ve personel sayısının açıkça belirtildiği, söz konusu düzenlemenin teklif sunulmasını engelleyici nitelikte olduğu ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtilaflara neden olacağı,

3. Sözleşme Tasarısının 36.1’inci maddesinde “İstanbul DKMP Müdürlüğümüz ile yüklenici arasında hizmet sözleşmesi imzalandıktan sonra Bakanlığımız emir ve tasarrufları doğrultusunda İstanbul DKMP Müdürlüğümüz kapatılması, lağvedilmesi veya statüsünün değişmesi durumunda yine Bakanlığımızın emirleri doğrultusunda hareket edilerek imzalanan sözleşme tek taraflı olarak fesih edilir. Sözleşmenin feshedilmesinden dolayı yüklenici herhangi bir hak iddia edemez. Yüklenicinin işletme müdürlüğümüze, İşletme Müdürlüğümüzün de yükleniciye fesih tarihi itibari ile borç ve alacakları karşılıklı olarak yerine getirildikten sonra yüklenicinin işletme Müdürlüğümüze vermiş olduğu teminatlar iade edilir.” düzenlemesinin yer aldığı, yine Sözleşme Tasarısının 29’uncu maddesine göre işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'inin ödeneceğinin düzenlendiği, dolayısıyla Sözleşme Tasarısında yer alan sözleşmenin feshedilmesinden dolayı yüklenicinin herhangi bir hak iddia edemeyeceğine dair düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu ve Sözleşme Tasarısının söz konusu iki madde düzenlemesinin birbiriyle çeliştiği,

4. Teknik Şartnamede “ Şoför idarenin istediği ile değiştirilebilecek ve farklı zamanlarda çalıştırılabileceklerdir. ”, “Yüklenici çalıştıracak olduğu şoförü ilgili Şube Müdürlüklerinin arazi şartlarını, çalışma koşullarını bilen ve İdare tarafından belirlenecek ve seçilecek tecrübeli Şoför öncelikle tercih etmek zorundadır.”, “Yüklenici tarafından şoför ilgili İdareye sunulan belgeler İdarece kontrol edildikten sonra şoförün çalışmasında bir sakınca bulunmadığının onayı alındıktan sonra yüklenici sözleşme imzalayarak işe başlayacaktır. İdare bir gerekçe göstermeksizin sürücünün değiştirilmesini isteyebilir ve yüklenici bunu en fazla bir gün içinde İdarenin onayı alınan bir sürücü ile değiştirmek zorundadır. Aksi takdirde idare tarafından temin edilecek olan sürücüyü çalıştırmak zorunda olup bu konuda yüklenicinin itiraz hakkı bulunmamaktadır.” düzenlemelerinin yer aldığı, şoförlerin idare tarafından seçileceğine dair söz konusu ihale dokümanı düzenlemelerinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmüne aykırı olduğu,

5. İhale konusu hizmet alımı kapsamında 1 adet aracın şoförünün yüklenicinin şoförü olduğu, diğer 13 adet aracın şoförünün idare tarafından çalıştırılacağı ve bu 13 şoförün giderlerinin teklif fiyata dâhil olmadığı hususu dikkate alındığında, Teknik Şartnamenin “Sürücülü Araçlar İçin” başlıklı maddesinde sürücünün sözleşmeye aykırı her türlü fiilden, üçüncü şahıslara, İdare ve İdare personeline verecekleri zarar ve ziyandan yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenlemesi ile “Hizmetin Yerine Getirilmesi ile Yüklenicinin Sorumluluğu” başlıklı 5’inci maddede yer alan araçların kullanımı sırasında meydana gelebilecek tüm zararlardan (3’üncü şahıslara verilen zararlar dâhil) ve arızalardan yüklenicinin sorumlu olacağı, yasal ve her türlü maddi manevi tazminatın yüklenici tarafından karşılanacağına dair düzenlemenin, idare personelinin yönetiminde olan bir aracın sebep olacağı bir zarar ziyanda yüklenicinin bir kusuru olmadığı halde sorumlu tutulmasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu düzenlemenin ağır aykırılık olarak sözleşmenin feshine sebep olacağı,

6)**** Teknik Şartnamenin “Sürücü Adaylar İçin” başlıklı maddesinde**** resmî tatillerde, bayram günlerinde gece gündüz saat sınırı olmaksızın araçların çalıştırılabileceğinin düzenlendiği, söz konusu ihale dokümanı düzenlemesinin yine ihale dokümanında yer alan ve ihale konusu işte çalıştırılacak şoförün haftada 45 saati geçmeyecek şekilde çalıştırılacağı düzenlemesine aykırı olduğu, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması için ayrı satır açılmamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesi açıklamasına aykırı olduğu, diğer taraftan ihale dokümanına genel ve resmî tatil günlerinde çalışma yaptırılması ve fazla çalışma yaptırılması durumunda İş Kanununda belirtilen süreler kadar denkleştirme yapılmak suretiyle izin verileceğine dair bir düzenlemenin de eklenmediği,

7)**** Teknik Şartnamede “Cezai Şartların uygulanmasında ceza tutarlarının yüklenicinin hak edişinden kesilebilmesi için, İlgili Şube Müdürlükleri tarafından eksiklik veya aksaklık ihtiva edilecek şekilde tanzim edilen bütün tutanaklar yeterlidir. Bu konuda Yüklenicinin itiraz etme hakkı bulunmamaktadır.” düzenlemesi yer almakta olup, yüklenicinin itiraz hakkını kısıtlayıcı söz konusu düzenlemenin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun ispat yükünü ve karşı tarafın delil sunma hakkını hüküm altına alan 190 ve 191’inci maddeleri hükümlerine ve Türk Medeni Kanunu’nun ispat hakkını düzenleyen 6’ncı maddesi hükmüne ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,__

8. Teknik Şartnamede**** yüklenicinin, kiralık araçların plakalarını sözleşme imzalanmasına müteakip idareye bildireceği, bu süre içinde araçların otomatik yakıt çiplerini taktıracağı, araçların otomatik yakıt çipleri takılı olarak yedi gün içinde işe başlatılacağının, belirtilen teknik özelliklerin dışında olan ve otomatik yakıt çipi takılmamış araçların işe başlatılmayacağının düzenlendiği, fakat araçların akaryakıt, köprü ücretleri ve otoyol geçiş ücretlerinin idare tarafından karşılanacağının ihale dokümanında açıkça düzenlendiği, söz konusu akaryakıt gideri ile alakalı yüklenicinin bir sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle araçlara takılacak olan otomatik yakıt çiplerinin idarenin sorumluluğunda olduğu, yakıt çipi takılmamış araçların işe başlatılmaması düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu,

9)**** Teknik Şartnamede****“Araçların periyodik bakımları yüklenici tarafından düzenli olarak yapılacaktır. Yüklenici idarelerin ihtiyacına uygun olarak Araçların görevli olduğu bölgede yine idareler tarafından seçilecek ya da idareler adına kontrol teşkilatının onaylayacağı ve her marka araca bakım yapabilecek orijinal araç servis istasyonları temin etmekle yükümlüdür.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu tamir ve onarım vb. işlemlerin yapılacağı yerin idare tarafından seçilmesinin kısıtlayıcı bir düzenleme olduğu, bu düzenlemenin tamir, bakım/onarım giderlerinin önceden hesaplanmasını engelleyici bir düzenleme olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler... ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ (1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. … ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler; …

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, … izleyen günden itibaren başlar. ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “ …(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikâyet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikâyet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikâyet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması yer almaktadır.

10.06.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ekinde yürürlüğe giren 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar’da “Taşıtların nitelikleri

MADDE 1- (1) 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) sayılı Cetvelde veson iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebilir. Bunların dışında hibe dâhil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemez

(2) Birinci fıkra kapsamındaki makam ve hizmetler hariç olmak üzere, edinilecek binekveya station-wagon cinsi taşıtların silindir hacimleri 1.600 cc'yi geçemez.

(3) Yerli muhteva oranı % 50'nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır.

(4) Binek ve station-wagon dışındaki taşıtlar hakkında yukarıdaki sınırlamalar uygulanmaz.

Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi

MADDE 2- (1) Hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların menşei ve silindir hacimleri hakkında 1 inci madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesi,

31.10.2018 tarihli ve 30581 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 237 sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei,
Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar’da “MADDE 1- 2/6/2014 tarihli ve 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Kararın 1 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) sayılı Cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar, Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıklar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebilir. Bunların dışında hibe dâhil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemez.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR MÜDÜRLÜĞÜ 14 ADET ARAÇ (1 ADET ŞOFÖRLÜ PİCK-UP, 12 ADET ŞOFÖRSÜZ PİCK-UP, 1 ADET ŞOFÖRSÜZ KAMYONE) KİRALAMA HİZMET ALIM İŞİ

…

e) Miktarı:

14 ADET ARAÇ (1 ADET ŞOFÖRLÜ PİCK-UP, 12 ADET ŞOFÖRSÜZ PİCK-UP, 1 ADET ŞOFÖRSÜZ KAMYONE) KİRALAMA HİZMET ALIM İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul I.Bölge Müdürlüğü Merkezi ile Bölge Müdürlüğüne bağlı İstanbul, Sakarya, Kocaeli, Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne DKMP Müdürlükleri Görev alanlarında ve Görevlendirildiği takdirde Bölge hudutları dışında kullanılacaktır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ … ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

__

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

__

__

__

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Taahhüdün yerine getirilmesi ilişkin iş mevzuatı gereğince tesis edilmiş ve edilecek her çeşit sigorta, vergi, (Karar pulu bedeli Damga vergisi Teminat Giderleri ve sözleşme giderleri), resim, harç giderleri, araçların belediye ve il trafik komisyonu giderleri, 14 aracın kasko ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası vb. diğer giderler Teklif fiyatına dahil edilerek verilecektir.

Kamyonet için: yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (Nisan 2025) itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacaktır.

Kamyonet için 237 Sayılı taşıt kanununun 10. maddesi yerli muhteva oranı %50 ve üzerindeki araçlar kullanılacaktır.

Pick-up (Arazi) Araçları için: 17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 Sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “panel ve pick-up tipi taşıtların” ibaresinden sonra gelmek üzere “(fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç)” ibaresi eklenmiştir.

25.12.2014 tarihinde yapılan değişiklikle parantez içi hükmü getirlimiş bu hükümle fiilen arazi üzerinde çalışmak şartıyla Arazi binek ve pick-up’ların %2 kasko sigorta değerini aşabileceği hükmü getirilmiştir.

Şoför için : Hizmet Alımı Sureti ile Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde (madde-6.2.C), belirtilen Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin (%50) yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme gideri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir. Bu madde kapsamında Yüklenici,

Şoförlere Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlasını Ödeyecektir. Şoförlere fiyat farkı ödenmeyecektir. Ayrıca Yemek, Yol Yüklenici Tarafından Ödenecektir. Yüklenici Teklifini bu bedelleri hesaplayarak vermelidir.

Araç Bakım Tamirat, Sigorta (Kasko Dâhil) vize, vergi vb. diğer işletme giderleri HGS Cihazı (dolum hariç) isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir … ” düzenlemesi,

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde “

“düzenlemesi yer almaktadır.

05.06.2025 tarihinde açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen 2025/710149 İKN’li Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü 1 Adet Şoförlü, 13 Adet Şoförsüz (Akaryakıtsız) Araç Kiralama (13 Adet Pic-Up, 1 Adet Kamyonet) Hizmet Alımı ihalesine 11 isteklinin teklif sunduğu, 05.06.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre; isteklilerden Devtur Turizm Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti., Kerimoğlu Motorlu Araçlar İnşaat Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Kırkbeş Turizm Servis Taşımacılığı Otomotiv Araç Kiralama Kırtasiye Temizlik Gıda Pazarlama Tic. Ltd. Şti., Pak Temz. Tur. Taş. İnş. pet. Ür. vez Hiz. Tasan. Dış. Tic. Ltd. Şti., Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin geçici teminatları uygun olmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, Zortul Sosyal Hizmetler San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin birim fiyat teklif mektubunun 4. sırasındaki araca ait teklifin, kasko değerinin %2 oranından yüksek olmasından dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif sahibi 5 istekliden Gümüşser Turizm Araç Kiralama Temizlik Yönetim Danışmanlığı Gıda Nakliye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci teklif, Uygar Grup Seyahat Turizm Taşımacılık Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde kamyonet için yerli muhteva oranı %50 ve üzerindeki araçların kullanılacağının düzenlendiği, oysaki 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar’ın 1’inci ve 2’nci maddesine göre binek ve station-wagon dışındaki taşıtların yerli muhteva oranı sınırlamasına tabi olmadığı, ihale kapsamında yer alan 1 adet (şoförsüz) en az 2018 model çift kabin açık kasa üstü tente ile kaplı aracın kamyonet olduğu ve binek ve station-wagon cinsi taşıt kapsamında yer almadığı, bu nedenle belirtilen taşıt için %50 yerli muhteva oranı şartı aranmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak;

10.06.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ekinde yürürlüğe giren 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar’da hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlar için getirilen yerli muhteva oranı şartının binek ve station-wagon araçlara yönelik olarak getirildiği, iddia konusu aracın birim fiyat teklif cetvelinin 4’üncü sırasında yer alan “2018 Model ve Üzeri Şoförsüz Çift Kabinli, 4 Koltuklu, Açık Kasa Üstü Tente İle Kaplı Kamyonet” olduğu ve söz konusu karar kapsamında yer almadığı görülse de, yerli muhteva oranı şartının İdari Şartnamenin 25.3.1’inci maddesi kapsamında düzenlendiği ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında idarece yerli muhteva oranına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı ve yerli muhteva oranının ihalede yeterlik kriteri olarak düzenlenmediği, dolayısıyla söz konusu kriterin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında kontrolünün gerçekleştirileceği ve ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu şartı sağlayan 1 adet “2018 Model ve Üzeri Şoförsüz Çift Kabinli, 4 Koltuklu, Açık Kasa Üstü Tente İle Kaplı Kamyonet”in piyasadan temin edilmesinin mümkün olduğu, ayrıca idare tarafından söz konusu araç için %50 yerli muhteva oranı şartı getirilmesinin, mevzuatın idareye ihtiyacına uygun aracı belirlemeye yönelik tanıdığı takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan; yerli muhteva oranına ilişkin ihale dokümanı düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi hükmüne de aykırı olduğu, zira ülkemiz kamyonet piyasası araştırıldığında teknik şartnamede belirlen özellikleri karşılayan ve yerli muhteva oranı %50 nin üzerinde olan yalnızca Isuzu D Max çift kabin kamyonetin olduğu, diğer çift kabin kamyonetlerin ise (Ford Ranger, Mitsubishi L 200, Nissan Navara, VW Amarok, Toyota Hılux vb.) yerli muhteva oranının %50 nin üzerinde olmadığı için ihalede teklif edilemeyeceği, söz konusu durumun ihalede rekabeti engelleyeceği iddialarının şikâyet başvurusuna konu edilmediği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında ileri sürmüş olduğu söz konusu hususların ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu, ihale dokümanının 28.05.2025 tarihinde indirildiği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı düzenlemelerine ilişkin 1’inci iddia kapsamında yer verdiği hususların ilk defa itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. …” açıklaması,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” düzenlemesi,

Aynı Esasların “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

_
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir. …” _düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır. …” düzenlemesi,

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde “

“düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 10 (On) aydır. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Madde-3 … Şoför, iş kanununa uygun olarak hafta da 45 saati geçmeyecek şekilde, idarenin belirleyeceği zaman dilimlerine göre çalıştırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu iş kapsamında, Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 1 sıra numaralı satırında yer alan “2019 Model ve Üzeri, Şoförlü, Çift Kabinli, açık kasa, araç önü çeki vinci, çeki demiri, İstihab Haddi Sürücü Hariç Asgari 4 Kişilik, Camlı, Dört Koltuklu, 4x4 Dizel Pick-Up Arazi Aracı” için 1 şoför çalıştırılmasının istenildiği, dolayısıyla iş kapsamında çalıştırılacak şoförün sayısının ihale dokümanında düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işin süresinin 10 ay olmak üzere 365 günden daha az bir süre olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağının ve Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde şoförün haftada 45 saati geçmeyecek şekilde çalıştırılacağının düzenlendiği görülmüş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81’inci maddesi açıklaması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 7’nci maddesi düzenlemesi gereğince sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan hizmet alımlarında ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceğinin düzenlendiği, başvuru konusu ihale kapsamında çalıştırılacak 1 şoförün haftada 45 saati geçmeyecek şekilde çalıştırılacağının Teknik Şartname’de düzenlendiği görülmüş olup, ihalede fiyat farkı hesaplanmayacağına dair İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi düzenlemesinde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

**** 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “… Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü,

**** İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “… Yüklenici arasında hizmet sözleşmesi imzalandıktan sonra Bakanlığımız emir ve tasarrufları doğrultusunda İstanbul DKMP Müdürlüğünün kapatılması, Lağvedilmesi veya statüsünün değişmesi durumunda yine Bakanlığımızın emirleri doğrultusunda hareket edilerek imzalanan sözleşme tek taraflı olarak fesih edilir. Sözleşmenin fesih edilmesinden dolayı yüklenici herhangi bir hak iddia edemez. Yüklenicinin İstanbul DKMP Müdürlüğümüzce, İstanbul DKMP Müdürlüğümüzün de yükleniciye fesih tarihi itibariyle borç ve alacakları karşılıklı olarak yerine getirildikten sonra yüklenicinin İstanbul DKMP Müdürlüğümüze vermiş olduğu teminatlar iade edilir.” düzenlemesi,__

__

Sözleşme Tasarısı’nın “ Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “ … Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi,

__

Aynı Tasarı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. İstanbul DKMP Müdürlüğümüz ile Yüklenici arasında Hizmet sözleşmesi imzalandıktan sonra Bakanlığımız emir ve tasarrufları doğrultusunda İstanbul DKMP Müdürlüğümüz kapatılması , lağvedilmesi veya statüsünün değişmesi durumunda yine Bakanlığımızın emirleri doğrultusunda hareket edilerek imzalanan sözleşme tek taraflı olarak fesih edilir. Sözleşmenin fesih edilmesinden dolayı Yüklenici herhangi bir hak iddia edemez. Yüklenicinin İşletme müdürlüğümüze, İşletme Müdürlüğümüzün de yükleniciye fesih tarihi itibari ile borç ve alacakları karşılıklı olarak Yerine getirildikten sonra yüklenicinin İşletme Müdürlüğümüze vermiş olduğu teminatlar iade edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.__

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenicinin işi bitirmek zorunda olduğu, bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödeneceğinin hüküm altına alındığı, Sözleşme Tasarısı’nın iddia konusu “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde İstanbul DKMP Müdürlüğü ile yüklenici arasında hizmet sözleşmesi imzalandıktan sonra Bakanlığın emir ve tasarrufları doğrultusunda İstanbul DKMP Müdürlüğünün kapatılması, lağvedilmesi veya statüsünün değişmesi durumunda yine Bakanlığın emirleri doğrultusunda hareket edilerek imzalanan sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edileceği, sözleşmenin feshedilmesinden dolayı yüklenicinin herhangi bir hak iddia edemeyeceği, yüklenicinin İşletme Müdürlüğüne, İşletme Müdürlüğünün de yükleniciye fesih tarihi itibari ile borç ve alacaklarının karşılıklı olarak yerine getirildikten sonra yüklenicinin İşletme Müdürlüğüne vermiş olduğu teminatların iade edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede; Sözleşme Tasarısı’nın iddia konusu “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesindeki düzenlemenin olası bir duruma ilişkin olduğu ve İşletme Müdürlüğünün kapatılması, lağvedilmesi veya statüsünün değişmesi durumları ve Bakanlığın emirleri şartlarına bağlandığı, idarenin başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna verdiği cevap yazısında söz konusu hususun karşılaşılması ihtimale dayalı olan ve önlem niteliğinde bir düzenleme olduğunun ve böyle bir durumun gerçekleşmesi halinde yüklenicinin hak edişlerinin ödeneceğinin ve yüklenici aleyhine herhangi bir düzenleme yapılmadığının belirtildiği, ayrıca 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 24’üncü ve Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesinde yer alan iş eksilişi durumunda yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’inin ödeneceği düzenlemesinin sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda söz konusu olacağı, iddia konusu madde metnindeki yüklenicinin herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı düzenlemesinin işin sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanmadığı durumlar olarak anlaşılması gerektiği, yine Tasarı’nın 36’ncı maddesindeki düzenlemede yüklenicinin fesih tarihindeki borç ve alacaklarının karşılıklı olarak yerine getirileceğinin de açıkça düzenlendiği görüldüğünden, söz konusu düzenlemede mevzuata herhangi bir aykırılık ve Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesi düzenlemesi ile bir çelişki bulunmadığı, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.26. 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümler konul mayacaktır. İdarelerce, çalışan personel açısından denetim, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacak olup, ihale dokümanında, anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir. …” açıklaması.

Teknik Şartname’de “Madde-3 … Araçları Kullanacak Şoför İlgili Hususlar

Şoför Çalışma Süreleri:… Şoför İdarinin istediği ile değiştirilebilecek ve farklı zamanlarda çalıştırılabileceklerdir. …

Araç sürücüsü idarenin onayladığı kişiler arasından seçilecektir. Araç sürücüsü iş yeri disiplin, çalışma şartlarına ve kurallarına uymak zorundadır. Sürücünün kılık ve kıyafeti iş yeri giyim tarzına; hal ve hareketleri resmi kurallara uygun olacaktır. İdarenin uygun bulmadığı sürücü çalıştırılmayacaktır. Sürücünün sorumsuz, işe ilgisiz davranması ve verimsiz olması vb. gibi durumlarda idare tarafından şahıs hakkında tutanak tutulacak, yükleniciye aracın bir günlük kira bedeli kadar ceza kesilecektir.

…

__

(Sürücülü Araçlar İçin)

f) Yüklenici çalıştıracak olduğu Şoförü İlgili Şube Müdürlüklerinin arazi şartlarını, çalışma koşullarını bilen ve İdare tarafından belirlenecek ve seçilecek tecrübeli Şoför öncelikle tercih etmek zorundadır.

g) Yüklenici tarafından Şoför ilgili İdareye sunulan belgeler İdarece kontrol edildikten sonra Şoförün çalışmasında bir sakınca bulunmadığının onayı alındıktan sonra Yüklenici sözleşme imzalayarak işe başlayacaktır. İdare bir gerekçe göstermeksizin sürücünün değiştirilmesini isteyebilir ve Yüklenici bunu en fazla bir gün içinde İdarenin onayı alınan bir sürücü ile değiştirmek zorundadır. Aksi takdirde İdare tarafından temin edilecek olan sürücüyü çalıştırmak zorunda olup bu konuda Yüklenicinin itiraz hakkı bulunmamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.26’ncı maddesinde hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşlarına bırakılmasının, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümlerin konulmayacağının, ayrıca İdarelerce, çalışan personel açısından denetimin, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacağının, ihale dokümanında, anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, Teknik Şartname’nin iddia konusu maddelerinde ise “ Şoför İdarinin istediği ile değiştirilebilecek ve farklı zamanlarda çalıştırılabileceklerdir.”, “f) Yüklenici çalıştıracak olduğu Şoförü İlgili Şube Müdürlüklerinin arazi şartlarını, çalışma koşullarını bilen ve İdare tarafından belirlenecek ve seçilecek tecrübeli Şoför öncelikle tercih etmek zorundadır.” ve “g) Yüklenici tarafından Şoför ilgili İdareye sunulan belgeler İdarece kontrol edildikten sonra Şoförün çalışmasında bir sakınca bulunmadığının onayı alındıktan sonra Yüklenici sözleşme imzalayarak işe başlayacaktır. İdare bir gerekçe göstermeksizin sürücünün değiştirilmesini isteyebilir ve Yüklenici bunu en fazla bir gün içinde İdarenin onayı alınan bir sürücü ile değiştirmek zorundadır. Aksi takdirde İdare tarafından temin edilecek olan sürücüyü çalıştırmak zorunda olup bu konuda Yüklenicinin itiraz hakkı bulunmamaktadır.” düzenlemelerinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki iddia konusu düzenlemelerin; İdarenin iş kapsamında çalışacak şoförü seçme yetkisine değil, yüklenici tarafından seçilen şoförün onaylanması ve iş devamında ihale dokümanına aykırı bir fiil ve davranışta şoförün değiştirilmesini talep etme yetkisine yönelik düzenlemeler olduğu; zira Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki araç sürücüsünün iş yeri disiplin, çalışma şartlarına ve kurallarına uymak zorunda olduğunun, kılık ve kıyafetinin iş yeri giyim tarzına; hal ve hareketlerinin resmi kurallara uygun olacağının ve İdarenin uygun bulmadığı sürücünün çalıştırılmayacağının düzenlemesiyle amaçlanan hususun idarenin şoförlerin ihale dokümanına uygun olarak hizmeti gerçekleştirip gerçekleştirmediklerinin kontrol edilmesi olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1 'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Madde-3 … (Sürücülü Araçlar İçin) …

j) Sürücünün sözleşmeye aykırı her türlü fiilden, üçüncü şahıslara, İdare ve İdare personeline verecekleri zarar ve ziyandan yüklenici sorumludur. …

Madde-5 “Hizmetin Yerine Getirilmesi ile Yüklenicinin Sorumluluğu”

… Araçların kullanımı sırasında meydana gelebilecek tüm zararlardan (3.şahıslara verilen zararlar dâhil) ve arızalardan yüklenici sorumlu olacaktır. Yasal ve her türlü maddi manevi tazminat yüklenici tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Yüklenici, taahhüdü çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre Yükleniciye ikmal ve tazmin ettirileceği gibi, haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri de uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale dokümanı düzenlemelerine göre hizmet alımı kapsamında 1 şoförün yüklenici tarafından temin edileceği, 13 adet aracın şoförlerinin idare personeli olacağı, başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde sözleşmenin feshine sebep olacak herhangi bir ağır aykırılık halinin düzenlenmediği, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin (Sürücülü araçlar için) başlıklı alt maddesinin (j) bendinde sürücünün sözleşmeye aykırı her türlü fiilden, üçüncü şahıslara, idare ve idare personeline verecekleri zarar ve ziyandan yüklenicinin sorumlu olacağının ve aynı Şartname’nin “Hizmetin Yerine Getirilmesi ile Yüklenicinin Sorumluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde araçların kullanımı sırasında meydana gelebilecek tüm zararlardan (3’üncü şahıslara verilen zararlar dâhil) ve arızalardan yüklenicinin sorumlu olacağının, yasal ve her türlü maddi manevi tazminatın yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüş olup, iddia konusu madde düzenlemelerinde şoförün kusursuz sorumluluğundan söz edilmediği, söz konusu zarar ve ziyanın kusura dayalı ve hizmetin sunumu esnasında yüklenicinin kendi personelinin sebep olduğu zarar ve ziyan olarak anlaşılması gerektiği, idarenin başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna verdiği cevap yazısında da yüklenicinin sorumluluğunun kendi personeli ve araçları ile sunduğu hizmet kapsamı ile sınırlı olduğunu ve idare personelinin fiillerinden kaynaklanacak sorumluluğun yükleniciye ait olmadığını açıkça ifade ettiği, sonuç olarak Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin (j) bendi hükmünün açıkça sürücülü araçlar için düzenlendiği ve gerek 5’inci maddede gerekse şoförlere yönelik 3’üncü maddesinin (j) bendinde kusursuz sorumluluğa dair herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. …” açıklaması,__

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde “

“düzenlemesi yer almaktadır.

**** Teknik Şartname’de “Madde-3 … Şoför Çalışma Süreleri: …

(Sürücülü Araçlar İçin) … Şoför, iş kanununa uygun olarak haftada 45 saati geçmeyecek şekilde, idarenin belirleyeceği zaman dilimlerine göre çalıştırılacaktır.” …

o) Resmi tatillerde, bayram günlerinde gece gündüz saat sınırı olmaksızın araçlar çalıştırılabilir. Mesai saatine uymayan, Resmî tatillerde ve bayram günlerinde çalışılması gerektiğinde işe gelmeyen, İdarenin belirleyeceği güzergâh dışına çıkan araç şoförü İdarece çalıştırılmayacağından Yüklenici çalışacak yeni şoförü aynı gün İdareden onay almak suretiyle işe başlatacaktır.

…

Şoför Maliyeti:

Şoföre Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası ödenecek ayrıca Yemek, Yol ilave ödenecektir. Şoföre fiyat farkı verilmeyecektir.

Şoförün yemek masrafını karşılamak üzere aylık 26 gün üzerinden, 1 şoför için günlük brüt 120,00- TL. ödenecektir. Yemek aylık ücret bordolarında gösterilecek olup, yasal kesintileri yapıldıktan sonra maaşla birlikte nakdi olarak Banka hesabına yatırılacaktır.

Şoförün işe geliş ve ikametlerine dönüşleri için yaptıkları yol masraflarını karşılamak üzere aylık 26 gün üzerinden, 1 şoför için günlük brüt 81,54.- TL. ödenecektir. Yol ücretleri aylık ücret bordolarında gösterilecek olup, yasal kesintileri yapıldıktan sonra maaşla birlikte nakdi olarak Banka hesabına yatırılacaktır. Yüklenici tarafından düzenlenecek bordrolarda belirtilen maaş, yol ve yiyecek paralarının yasal kesintiler kesildikten sonra kalan miktar Sürücünün Banka Hesabına yatırılacak, Yatırılan banka dekontları bordro ile birlikte İdareye sunulacaktır (ATM çıktıları kabul edilmeyecektir). Yüklenici sürücüye ödeyecek olduğu Maaş, Yemek, Yol, Avans ve vb. giderler Sürücünün banka hesaplarına hangi aya ve ne için yatırıldığı açıklamalı olarak belirtilecektir. Açıklama yapılmayan dekontlar kesinlikle kabul edilmeyecektir. Sürücü maaşlarının ilgililere ödenmediğinin tespiti durumunda idarece hakkedişten kesilerek ilgililere ödenecektir. Yüklenici buna itirazda bulunmayacaktır. Kiralanan araçta çalıştırılacak şoförün her türlü sosyal haklarından (maaşı, ssk primi,vergisi vb.) yüklenici sorumludur. Yüklenici yukarıdaki belgeleri ibraz etmediği takdirde hak ediş raporu tanzim edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede; başvuru konusu hizmet alımının 1 şoförlü, 13 şoförsüz (akaryakıtsız) araç kiralama (13 adet pick-up, 1 adet kamyonet) hizmet alımı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin yalnızca araç kiralama kalemlerinden oluştuğu, şoför gideri ve fazla çalışma ve resmi tatil günü çalışması için ayrı bir satır açılmadığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’de yer alan resmî tatillerde, bayram günlerinde gece gündüz saat sınırı olmaksızın araçların çalıştırılabileceği düzenlemesinin, ihale konusu işte çalıştırılacak şoförün haftada 45 saati geçmeyecek şekilde çalıştırılacağı düzenlemesine aykırı olduğunun iddia edildiği, ihale dokümanı düzenlemelerine göre şoförlerin haftalık 45 saati aşmayacak şekilde ve idarenin belirleyeceği zaman dilimlerine göre çalıştırılacağının düzenlendiği, şoförün haftalık çalışma saatlerinin tamamına yönelik bir çalışmaya ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı düzenlemesi doğrultusunda şoförler için fiyat farkı ödenmeyeceği hususunun da tam zamanlı çalışma yapılmayacağını gösterdiği, ayrıca araçların ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılmasının haftalık 45 saati aşmayacak çalışmaya engel olmayacağı, işin süresinin Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde 10 ay olarak düzenlendiği ve basiretli tacir niteliğini haiz istekli olabilecekler tarafından bu süreye denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 1 şoför için hesaplanarak birim fiyat teklif cetvelindeki şoförlü aracın yer aldığı ilk satırın içine dâhil edilebileceği, iki düzenleme arasında herhangi bir çelişki bulunmadığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personelin sayısının ihale dokümanında belirtilmesi şartıyla her bir işçilik kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, oysaki Teknik Şartname ’de açıkça iş kapsamında yer alan 1 şoförün haftalık 45 saatini aşmayacak şekilde çalıştırılacağının düzenlendiği dolayısıyla her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Başlangıç” kısmının “D. İspat kuralları-I. İspat yükü” başlıklı 6’ncı maddesinde “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmü,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “İspat yükü” başlıklı 190’ıncı maddesinde “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Karşı ispat” başlıklı 191’inci maddesinde “(1) Diğer taraf, ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1 'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İdarece Görevlendirilen Kontrol Teşkilatınca kayıtlar tutulacaktır” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “ Anlaşmazlıkların çözümü” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde İSTANBUL mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “Madde-3 … (Sürücülü Araçlar İçin)… q) Cezai Şartların uygulanmasında ceza tutarlarının yüklenicinin hak edişinden kesilebilmesi için, İlgili Şube Müdürlükleri tarafından eksiklik veya aksaklık ihtiva edilecek şekilde tanzim edilen bütün tutanaklar yeterlidir. Bu konuda Yüklenicinin itiraz etme hakkı bulunmamaktadır.” düzenlemesi,

Hizmet İşler Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “ Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir.

Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır.

Kontrol teşkilatının kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri idarece mühürlenerek işin sonuna kadar saklanır.

Yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde yüklenici, kontrol teşkilatının bu husustaki yazılı tebligatı tarihinden başlamak üzere on gün içinde bu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorundadır. Bunu yapmadığı takdirde kontrol teşkilatı bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya yetkilidir.

Yüklenici tarafından kötü ve kusurlu yapıldıkları kesin olarak anlaşılan iş kısımlarını yeniden yaptırmak hususunda kontrol teşkilatı yetkilidir. Yüklenici, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin kaldırıp yeniden yapmak zorundadır. Bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir.

Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin iddia konusu düzenlemesi kapsamında cezai şartların uygulanmasında ceza tutarlarının yüklenicinin hak edişinden kesilebilmesi için, ilgili şube müdürlükleri tarafından eksiklik veya aksaklık ihtiva edilecek şekilde tanzim edilen bütün tutanakların yeterli olduğu, bu konuda yüklenicinin itiraz etme hakkının bulunmadığının düzenlendiği, ancak idarenin şikâyete cevabında ifade ettiği üzere söz konusu ihale dokümanı düzenlemesinin yüklenicinin idarenin tutmuş olduğu tutanaklara ilişkin dava açma hakkını ve yukarıda yer verilen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri gereğince ispat hakkını ortadan kaldırmayacağı, kaldı ki basiretli tacir niteliğini haiz istekli olabileceklerden beklenenin hizmet alımını ihale dokümanı ve mevzuata uygun olarak yerine getirmesi olup, bu durumda herhangi bir sözleşmeye aykırılık halinin ve cezaların doğmayacağının açık olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir

.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Teknik Şartname’de “Madde-4 TEKNİK YETERLİLİK VE İŞE BAŞLAMA ... İhaleyi alan yüklenici, kiralık araçların plakalarını sözleşme imzalanmasına müteakip T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü I. Bölge Müdürlüğü İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğüne bildirecek, bu süre içinde araçların otomatik yakıt çiplerini taktıracak, araçlar otomatik yakıt çipleri takılı olarak yedi gün içinde işe başlatılacaktır.

Yukarıda belirtilen teknik özelliklerin dışında olan ve otomatik yakıt çipi takılmamış araçlar işe başlatılmayacaktır.

---

Madde 5 Hizmetin Yerine Getirilmesi İle İlgili Yüklenicinin Sorumluluğu

… Araçların akaryakıt, köprü ücretleri ve otoyol geçiş ücretleri idare tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’de düzenlenen yüklenicinin araçların otomatik yakıt çiplerini taktıracağına, araçların otomatik yakıt çipleri takılı olarak yedi gün içinde işe başlatılacağına ve otomatik yakıt çipi takılmamış araçların işe başlatılmayacağına dair düzenlemelerinin, yine Teknik Şartname’de yer alan araçların akaryakıt giderlerinin idare tarafından karşılanacağına dair düzenlemesi dikkate alındığında yakıt çipleri takılmamış araçların işe başlatılmaması düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, zira otomatik yakıt çiplerinin idarenin sorumluluğunda olduğu iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yer alan iddia konusu düzenlemede; araçların otomatik yakıt çiplerinin takılı olarak yedi gün içinde işe başlatılacağının ve otomatik yakıt çipi takılmamış araçların işe başlatılmayacağının düzenlendiği, kamu ihale mevzuatı gereğince şartnamelerin idarelerin ihtiyaçları doğrultusunda ve işin gerektirdiği gider kalemlerinin dikkate alınmak suretiyle hazırlanması gerektiği, bu kapsamda idarece başvuru konusu ihalenin akaryakıt gideri hariç ancak konusu araç kiralama hizmet alımı olan ve ihale konusu işte kullanılması gerekliliği takdir edilen ve ihale konusu hizmet alımıyla arasında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olan araç otomatik yakıt sisteminin dâhil edilmek suretiyle Teknik Şartname’nin hazırlandığı, söz konusu düzenlemenin idarenin ihtiyaçlarına uygun ihale dokümanını oluşturma hususundaki takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca idarenin başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna verdiği cevapta; araçların akaryakıtının idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği, ancak tüketim kontrolünün sağlıklı biçimde yapılabilmesi için otomatik yakıt çipi sisteminin öngörüldüğü, bu sistemin uygulanabilirlik ve kontrol edilebilirlik ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önem arz ettiğinin ifade edildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… Araç Bakım Tamirat, Sigorta (Kasko Dahil) vize, vergi vb. diğer işletme giderleri HGS Cihazı (dolum hariç) isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 10 (On) aydır. …” düzenlemesi,

__

__

__

Yine Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: 1. Bölge Müdürlüğü' ne bağlı illerde ve görevlendirilmesi durumunda tüm yurt sınırlarında çalıştırılacaktır.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (Üç) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. …” düzenlemesi,__

__

Teknik Şartname’de “Madde-1 İŞİN KONUSU VE KAPSAMI:

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü I. Bölge Müdürlüğü İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğünce, 1. Bölge Müdürlüğüne bağlı İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüklerinin il sınırları dahilindeki Biyolojik çeşitlilik ve tabiatın korunması, Milli parklar, Tabiatı koruma alanları, Tabiat anıtları, Yaban Hayatı

Koruma ve Geliştirme sahaları, Sulak Alanlar, Orman içi Su ürünleri ve avcılık faaliyetleri ile ilgili Planlama, Etüt, Envanter programında uygulama, bakım ve kontrol çalışmaları gibi hizmetlerinin etkin, ekonomik ve verimli halde aksatılmadan yürütülebilmesini sağlamak için niteliği, çeşidi ve miktarı bu Şartnamede açıkça belirtilen; İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Kırklareli, Tekirdağ ve Edirne İl ve İlçelerinde olmak üzere tüm yurt sınırlarında karayolu, stabilize, ham yol ve her türlü arazi şartlarında çalışmak üzere Akaryakıt hariç ( 1 adet şoförlü 4x4 PICK-UP, 12 adet şoförsüz 4x4 PICK-UP, 1 adet şoförsüz kamyonet) olmak üzere TOPLAM 14 adet araç kiralama Hizmet alım işi.

__

Madde-2- KİRALANACAK ARAÇLARIN HİZMET YERİ VE SÜRESİ:

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü I. Bölge Müdürlüğü ve İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğünce, 1. Bölge Müdürlüğüne bağlı İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlükleri Faaliyet alanları hizmet işlerinde kullanılacaktır. Araçlar kilometre ve mesafe sınırı ile ve mesai mefhumu olmaksızın 24 saat bölge görevlerine çıkabilecek olup, illerde görevlendirilecektir.

İşin Süresi sözleşme imzalandıktan sonra işe başlama tarihinden itibaren 10 aydır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Hizmette Kullanılacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; İstanbul, Edirne, Kırklareli Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlükleri ile Kocaeli, Sakarya ve Tekirdağ Şube Müdürlükleri için kullanılacak toplam 14 aracın teknik özellikleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’de “Madde-5 Hizmetin Yerine Getirilmesiyle İlgili Yüklenicinin Sorumluluğu … Araçların periyodik bakımları yüklenici tarafından düzenli olarak yapılacaktır. Yüklenici idarelerin ihtiyacına uygun olarak Araçların görevli olduğu bölgede yine idareler tarafından seçilecek ya da idareler adına kontrol teşkilatının onaylayacağı ve her marka araca bakım yapabilecek orijinal araç servis istasyonları temin etmekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin akaryakıt hariç 1 adet şoförlü 4x4 pick-up, 12 adet şoförsüz 4x4 pick-up ve 1 adet şoförsüz kamyonet olmak üzere toplam 14 adet aracın kiralama hizmet alım işi olduğu, araçlara, işin kapsamına ve işin süresine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere ihale dokümanı kapsamında yer verildiği görülmüş olup, basiretli tacir niteliğini haiz istekli olabilecekler tarafından söz konusu ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak araçların bakım-onarım gideri hesabının yapılmasının ve tekliflerinin oluşturulmasının mümkün olduğu, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemesinde araç servis istasyonunun idareler tarafından seçileceğinin veya idareler adına kontrol teşkilatı tarafından onaylanacağının düzenlendiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemede yalnızca idarenin araç servis istasyonunu seçeceğine dair bir düzenlemenin bulunmadığı, idarenin araç servis istasyonuna ilişkin kontrol yetkisini düzenleyen söz konusu maddenin araçlara ilişkin giderlerin işin büyük kısmını ihtiva etmesi ile araç bakım/onarımının hizmetin aksatılmadan, en verimli ve güvenli şekilde gerçekleştirilmesi amacına yönelik olduğu hususları dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****