KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 42

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.II-1385

BAŞVURU SAHİBİ:

Özdemir Kurumsal Hizmetler Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bozkır Devlet Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/26568 İhale Kayıt Numaralı “4 Kişi ile (24 Aylık) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bozkır Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 27.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4 Kişi ile (24 Aylık) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özdemir Kurumsal Hizmetler Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Tic. Ltd. Şti.nin 14.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.05.2025 tarih ve 184311 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1011 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde hatalı oranlar belirtildiği, ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının teklif tutarına oranının Tebliğ’de belirtilen oranlar arasında olmadığı, ihalede sunulan birim fiyatların üzerinde açıklama yapıldığı, %4 sözleşme ve genel giderler hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) Maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden yapılan açıklamada fatura bilgileri tablosunda alıcı firmaya ilişkin bilgilerin bulunmadığı gibi mevzuatın öngördüğü ilgili diğer şartların da bu usulle yapılan açıklamada karşılanmadığı, örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ana girdilerin, idarece istenilen evsafta/şekilde ihale ilanı yayımlandıktan sonra fatura edildiği, yasak fiil ve davranış teşkil eden bu durumun araştırılması gerektiği, geçerli hukuki gerekçe bildirilmeden Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmadan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesi kapsamında yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ilan ile ihale tarihi arasında geçerli olması gerektiği, açıklamaların bu zorunluluğu karşılamadığı, 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeler kapsamında yapılan açıklamalarda ilgili fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu,

c) Teknik Şartname’de yer alan örnek menüdeki yemeklerin içeriğinde bulunan; bamya, barbunya, beyaz peynir, bezelye, biber salçası, bulgur, dana eti (kemiksiz), fındık içi, kereviz, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru üzüm, mantar, nohut, patlıcan, pirinç, portakal, sirke, süzme yoğurt, kaymak, krema, burgu peynir, dil peynir, çeçil peynir, örgü peynir, gravyer peynir, hellim peynir, Kemalpaşa peynir tatlısı, taze fasulye, kiraz (napoluon), kırmızı erik japon (formosa, santa rosa, climax, anjelika), yer fıstığı içi ve zeytinyağı ürünlerinin Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde yer alan ürün özelliklerine uygun olarak açıklanamadığı,

ç) Yemeklerin içeriğindeki “gr” cinsinden yumurta ürün fiyatının tevsiki amacıyla “adet” cinsinden yumurta birim fiyatının kullanıldığı, “kg” cinsi üzerinden yumurta ürününün fiyatının tevsik edilemediği, ayrıca, “yumurta” girdisinin fiyatını tevsik için borsa bülteninin kullanıldığı, bu girdiye ait fiyat bilgisinin anılan cetvelde belirtilen miktar dışında, adı geçen bültenin fiyat bilgisinin bulunduğu belirtilen sayfasında birden fazla çeşitte ve fiyatta yumurta ürününün bulunduğu, söz konusu ürünlere ait satırlarda Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği’nin ekinde yer alan, yumurtaların ağırlık sınıflarına (S, M, L, XL) ilişkin bilgilere yer verilmediği (diğer bir deyişle gramajların belli olmadığı), gramajların belli olmaması nedeniyle kaç adet yumurta ile bir kilogramın sağlanacağının hesaplanamayacağı ve fiyat bilgisinin teyit edilemeyeceği,

d) Paket reçel, paket bal, paket diyabetik reçel (%45 meyve oranı), paket süt ve paket tereyağ ile ilgili açıklamaların uygun olmadığı, dokümanda belirtilen gramaj miktarları üzerinden açıklama yapılmadığı, diyabetik reçel üzerinden açıklama yapılması gerekirken sadece “reçel” olarak açıklandığı ve % 45 meyve oranının belirtilmediği,

e) Kepekli roll ekmek üzerinden açıklama yapılması gerekirken sadece roll ekmek üzerinden açıklama yapıldığı, dokümanda adet ve kg üzerinden açıklanması gereken girdilerin sadece adet ya da kg üzerinden açıklandığı, çayın yanında verilecek şeker ile ilgili olarak, küp şeker şeklinde açıklama yapılması gerekirken toz şeker olarak açıklandığı, yemeklerin yanında verilecek su ile ilgili herhangi bir açıklama ve tevsik edici belge sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) veya satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

(Değişik paragraf: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. (Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir. ” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4 KİŞİ İLE (24 AYLIK) MALZEMELİ YEMEK HAZIRLAMA, DAĞITIM VE SONRASI HİZMETLERİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

4 KİŞİ İLE (24 AYLIK) MALZEMELİ YEMEK HAZIRLAMA, DAĞITIM VE SONRASI HİZMETLERİ ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bozkır Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi,

__

__ “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1-) Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ihale ve sözleşmeye ilişkin her türlü vergiler (KDV hariç), resim, harç, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, sigorta, ulaşım, Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri için kullanılacak olan tüm malzeme/demirbaş vb. hastaneye nakliye, tahmil, tahliye, depolarına istif giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

2-) Yüklenici tarafından sözleşmenin uygulanması sırasında teknik şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.

3-) İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri,

4-) Hazırlanacak olan yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri,

5-) İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, ilaçlama ve dezenfekte giderleri,

6-) Çalışacak olan personellere ait giyim giderleri (üniforma, ayakkabı, yaka kartı vb.), kıyafet vb. giderleri;

7-) Gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri/giderleri;

8-) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetin ifası için gerekli olan ve /veya Teknik şartnamede belirlenen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

9-)HESAPLANACAK İŞÇİLİK ÜCRETLERİ;

BOZKIR DEVLET HASTANESİ

Aşçıbaşı (Brüt asgari ücretin % 60 fazlası) -(1 KİŞİ)

Aşçı (Brüt asgari ücretin % 60 fazlası) -(1 KİŞİ)

Garson, Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) -(1 KİŞİ)

Temizlik Personeli (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) -(1 KİŞİ)

ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ;

Aşçıbaşı (Brüt asgari ücretin % 60 fazlası) -(1 KİŞİ) - 18,5 gün

Aşçı (Brüt asgari ücretin % 60 fazlası) -(1 KİŞİ) - 18 gün

Garson, Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) -(1 KİŞİ) - 18,5 gün

Temizlik Personeli (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) -(1 KİŞİ) - 18 gün

10- Yol Giderleri;

İşçiler için aylık 26 gün üzerinden brüt 36,37 TL 26*36,37=945,62 TL yol ücreti verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

11-Yemek Giderleri:

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık tesislerinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı %2,25 dir.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de ise “…Hastalar da dahil kahvaltı yiyecekleri tek kullanımlık paketlerde olacak. Çaylar tek kullanımlık karton pet bardaklarda verilecek, kullanılacak olan çay kaşıkları ağaçtan imal edilmiş tek kullanımlık çay kaşığı olacak, şeker, tuz vb. maddeler ambalajlı olacak ve yanlarında ambalajlı peçete ve ıslak mendil verilecek…

…

Kova yoğurtları ve süzme yoğurtlar, Safi inek sütünden ve tam yağlı olarak yapılmış olmalıdır.

Kuruluş ihtiyacına göre tam yağlı/yağlı (süt yağı % 3,5 - % 3,9), yarım yağlı (% 2 > süt yağı > % 1,5) veya light (süt yağı % 1,5’dan az) yoğurt getirilecektir.

Kase yoğurtlar 200 gramlık ve yağlı olacaktır. Kuruluş ihtiyacına göre yarım yağlı veya yağsız kase yoğurt da sipariş edebilecektir…” düzenlemeleri yer almaktadır.

İhale sürecinde, 16.04.2025 tarih ve 2025/UH.II-938 sayılı Kurul kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine”(aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde) karar verildiği, kesinleşen son ihale komisyon kararına göre, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen geçerli teklif sahibi yedi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, beş isteklinin açıklamada bulunmadığı, başvuru sahibi dahil açıklama sunan iki isteklinin tekliflerinin geçerli kabul edildiği, Doğan SRT Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ihale üzerinde bırakılan istekli olduğu ve başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Aşağıda, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiştir.

a) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelindeki oranların Genel Tebliğ’de aranan 0,80-0,95 aralığında olduğu ve işçilik maliyetlerinin karşılanması dahil olmak üzere iddia edilen diğer hususlar bakımından açıklamalarda mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

b) İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapmadığı, fiyat teklifine dayalı olarak da açıklamada bulunmadığı, Genel Tebliğ’in 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri kapsamında yapılan açıklamalarda fiyatların geçerliliğinin ve güncelliğinin ilgili belgelerde görülebildiği ya da internet siteleri üzerinden teyit edilebildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının uygun olmadığı neticesine varılmıştır.

c) Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği ve örnek menüdeki yemeklerin içeriğinde bulunduğunu ileri sürdüğü ürünlerin bir kısmının (bamya, portakal, burgu peynir, dil peynir, çeçil peynir, örgü peynir, gravyer peynir, hellim peynir, fındık içi, kereviz gibi) örnek menüde bulunmadığı, Teknik Şartname’de ürünlere ilişkin yer alan özelliklerden bir kısmına ilişkin denetimin niteliği gereği sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idare tarafından yapılacağı ve aşağıda belirtilenler dışında ihale üzerinde bırakılan isteklinin ilgili iddia kapsamında açıklamasının uygun olduğu anlaşılmıştır.

Örnek menü incelendiğinde, bezelyenin “Bezelye(dondurulmuş)” ve “Bezelye” şeklinde açıklanması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ilgili yemekler içerisinde yalnızca “bezelye” ürünü fiyatının (ticaret borsasında 7,7478 TL olarak yer alan) kullanıldığı, açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Teknik Şartname gereğince, yapılacak açıklamalarda süzme yoğurdun tam yağlı olması gerektiği anlaşılmış olup istekli tarafından açıklamada kullanılan üründe bu özelliğin bulunmadığı, söz konusu açıklamanın belirtilen nedenle de uygun olmadığı neticesine varılmıştır.

ç) İtirazen şikayet dilekçesinde, kg üzerinden yumurta ürününün fiyatının tevsik edilemediği iddia edilmişse de yapılan incelemede örnek menüde söz konusu ürünün idare tarafından “1/…” şeklinde olmak üzere adet şeklinde belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin duble yumurta (ticaret borsasında 2,35 TL olarak yer alan) fiyatı üzerinden açıklamada bulunduğu ve kg-adet dönüşümüne gerek bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

d) Örnek menü incelendiğinde, idare tarafından reçel ve bal için gramajın 30 gr., süt için 200 ml. ve tereyağ için 15 gr. şeklinde belirlendiği, ayrıca, diyet kahvaltılarda kullanılan malzemelerin miktarları ile normal kahvaltılarda kullanılan malzemelerin miktarlarının aynı olduğu açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanı düzenlemelerine göre kahvaltılık ürünlerin tek kullanımlık paketlerde olması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bal girdisinin ticaret borsasındaki kg cinsiden fiyatın gr cinsine çevrilmesi ve ihale dokümanında istenilen gr miktarın iki ile çarpılması suretiyle açıklama yapıldığı, bu şekilde yapılan açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı, ayrıca, iki farklı reçel girdisi (reçel/diyabetik reçel) bulunan işte yalnızca reçel fiyatı üzerinden her iki girdinin açıklandığı, belirtilen nedenlerle uygun olmayan açıklamanın reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. İtirazen şikayet dilekçesinde yer alan diğer girdiler bakımından ise isteklinin açıklamalarının uygun olduğu, ürünlerin paketli gr fiyatlarının iki ile çarpılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

e) İtirazen şikayet başvurusunda, yapılacak açıklamada kepekli roll ekmek üzerinden açıklama yapılması gerektiği iddia edilmişse de idarenin hazırladığı örnek menüye göre bu zorunluluğun bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin roll ekmek fiyatını tevsik ettiği, küp şekerin örnek menüde açıklanması gerekli bir ana girdi olarak idare tarafından ayrıca istenilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin su ile ilgili açıklamada bulunduğu, itirazen şikayet dilekçesinde yer alan “adet ve kg üzerinden açıklanması gereken girdilerin sadece adet ya da kg üzerinden açıklandığı” şeklindeki ibare kapsamında somut hususlardan bahsedilmediği, hangi girdilerin bu yönüyle aykırı olduğunun belirtilmediği, bahse konu iddianın sadece aykırılık beyanını, dolayısıyla, ilgili belgelerin yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmış olup herhangi bir bilgi ile aykırılığa ilişkin hususlar belirtilmeden yeniden inceleme veya değerlendirme talebini içeren başvurularda, Kurum tarafından yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlarla ve idarenin bu yöndeki beyanlarıyla sınırlı olması ve Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının belirtilen nedenle reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat teklifi yönteminin de kullanıldığı tespit edilmiş olup istekli tarafından “Fiyat teklifi alınan ürünlerin borsalarda karşılığının olmaması Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların bulunmaması bulunanlarla da ilgili de belgelerde tarih bulunmaması ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olduğunun belgelendirilememesi nedeniyle 3. Kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılmıştır.” şeklinde beyanda bulunulduğu anlaşılmakla birlikte söz konusu ilgili girdilerden çay, süt, tereyağ, şeker gibi ürünlerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi alınmaksızın açıklandığı, isteklilerin fiyatlarının geçerliliğinin ve güncelliğinin internet siteleri üzerinden de teyit edilebileceği, ayrıca, paketli gr fiyatların adet itibarıyla artırılması yoluyla açıklama yapılabileceği hususları bir arada dikkate alındığında ticaret borsası başta olmak üzere diğer yöntemlerle açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu, Genel Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca gerekçesi belirtilmeksizin ve belgelendirilmeksizin fiyat teklifi kullanılmasının uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Teknik Şartname gereğince, yapılacak açıklamalarda süzme yoğurdun tam yağlı olması gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin maliyet/satış tutarı tespit tutanağına dayalı olarak yaptığı açıklamada ürüne ilişkin bu özelliğin bulunmadığı, açıklamanın belirtilen nedenle uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’ye göre kahvaltı yiyeceklerinin tek kullanımlık paketlerde olmasının, çayların da tek kullanımlık karton pet bardaklarda verilmesinin öngörüldüğü, örnek menüde çayın “ 1 adet sallama çay ” şeklinde belirlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibi tarafından, yukarıda belirtilen, yöntem itibarıyla uygun olmayan fiyat teklifine dayalı açıklama kapsamında diğer bir aykırılık unsuru olarak söz konusu girdinin kg fiyatının gr cinsine çevrilmesi suretiyle açıklama yapıldığı, bu şekilde yapılan açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı neticesine varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı anlaşılan Doğan SRT Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Özdemir Kurumsal Hizmetler Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Tic. Ltd. Şti. tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****
| |