KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/024

Gündem No : 4

Karar Tarihi : 18.06.2025

Karar No : 2025/UH.II-1323

BAŞVURU SAHİBİ:

Özkaya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TCDD İzmir Liman İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1772079 İhale Kayıt Numaralı “9 (Dokuz) Adet Taşıt Kiralama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

TCDD İzmir Liman İşletme Müdürlüğü tarafından 23.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “9 (Dokuz) Adet Taşıt Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özkaya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.nin 25.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.05.2025 tarih ve 183560 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/936 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ancak idare tarafından mevzuata aykırı olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

2. İhale kısmi teklife kapalı olduğu için aşırı düşük teklif açıklamasının ihale konusu işte kullanılacak tüm araçlar için yapılması gerektiği ancak ihale üzerinde bırakılan istekli Titizel Dekorasyon İnşaat Teks. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yalnızca beşinci grup pikap (arazi kullanımı için) (4x2 açık kasa) araçlar için açıklama yaptığı ve bu sebeple açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir….” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16’ncı maddesinde “16.4. Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi

16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. (Ek cümle: 16/03/2019-30716R.G./6.md.) Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) veya satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 9 (Dokuz) Adet Taşıt Kiralama Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

9 adet taşıtın 23 ay süre ile kiralanacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TCDD İzmir Liman İşletme Müdürlüğü Alsancak / İZMİR” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 20’nci maddesinde “Kısmi teklif verilmesi

20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 33’üncü maddesinde “Aşırı düşük teklifler

33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “Taşıtların Nitelikleri, Türü ve Miktar

__

2.1. Taşıt Miktarları, Model Yılı:

- Birinci grup taşıt binek (otomatik/manuel şanzıman) 1 adet en az 2020 model (yerli muhteva oranı en az %50 olmalı)

- İkinci grup taşıt kamyonet (hafif ticari) 2 adet en az 2018 model

- Dördüncü grup taşıt minibüs (16+1 veya 17+1 veya 19+1) 2 adet en az 2018 model

- Beşinci grup taşıt pikap (arazi kullanımı için) (4x2 açık kasa) 2 adet en az 2018 model

- Dokuzuncu grup taşıt kamyonet (çift kabin) 2 en az 2018 model” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede idarece, teklif fiyatı sınır değerin altında olan Titizel Dekorasyon İnşaat Teks. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Özkaya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’den 28.01.2025 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, Titizel Dekorasyon İnşaat Teks. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve 03.02.2025 tarihli ihale komisyon kararı ile açıklaması uygun görülen Özkaya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, bu karara karşı Manisa Birlik Seyahat Otom. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 19.03.2025 tarihli ve 2025/UH.II-755 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesine karar verildiği, anılan Kurul kararı üzerine aşırı düşük teklif açıklaması işleminin yenilendiği ve __ 15.04.2025 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Titizel Dekorasyon İnşaat Teks. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 07.04.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarında, araçlara ait kiralama veya amortisman gideri, lastik gideri, bakım-onarım gideri, MTV gideri, sigorta gideri, muayene ve egzoz ölçüm gideri ve araç takip sistemi giderinin açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği ancak açıklamaların yalnızca Teknik Şartname’nin ikinci maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinde beşinci grup olarak nitelendirilen pikap (arazi kullanımı için) (4x2 açık kasa) araçlar için talep edildiğinin, anılan Şartname’de diğer gruplarda yer alan binek (otomatik/manuel şanzıman), kamyonet (hafif ticari), taşıt minibüs (16+1 veya 17+1 veya 19+1) ve kamyonet (çift kabin) araçlar için verilen tekliflerin Türkiye Sigorta Birliği tarafından belirlenen kasko bedellerinin %2’si düzeyinde olduğu için anılan araçlara ilişkin açıklama talep edilmediğinin ifade edildiği, ihalenin ise kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkündür ve bu ihalelerde isteklilerin yeterlik değerlendirmesinin teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerekmektedir. Ancak kısmi teklif verilmesine imkan tanınmayan ve işin tamamı için teklif alınan ihalelerde, isteklilerin işin tamamı için teklif sunması ve teklif değerlendirme işlemlerinin de işin tamamı için yapılması gerekmektedir. Aşırı düşük tekliflerin tespit ve değerlendirilmesi işlemleri de bu kapsamda olup, kısmi teklif verilmesine imkan tanınmayan ihalelerde bu işlemin işin tamamı esas alınarak yapılması gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalenin İdari Şartnamesi’nin ilgili 20’nci maddesinde ihalenin kısmi teklif verilmesine kapalı olduğunun ve işin tamamı için teklif verileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır. İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarında ise yalnızca işin kapsamında olan araçlardan birisi olan ve Teknik Şartname’nin ikinci maddesi ile birim fiyat teklif cetvelinde beşinci grup olarak nitelendirilen pikap (arazi kullanımı için) (4x2 açık kasa) araçlar için aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiğinin, ancak işin kapsamında bulunan diğer araçlar için açıklama talep edilmediğinin belirtildiği ve anılan araçlar için aşırı düşük teklif açıklaması istenmediği tespit edilmiştir. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınmayan bir ihalede işin kapsamında bulunan araçlardan yalnızca bazıları için aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi mevzuata uygun olmadığından, bu doğrultuda yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işlemin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri çerçevesinde ihale konusu iş kapsamında bulunan tüm araçlar için aşırı düşük teklif sahibi istekliler Titizel Dekorasyon İnşaat Teks. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Özkaya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Titizel Dekorasyon İnşaat Teks. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Özkaya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’den idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri çerçevesinde ihale konusu iş kapsamında bulunan tüm araçlar için yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****