KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/023

Gündem No : 31

Karar Tarihi : 12.06.2025

Karar No : 2025/UH.II-1308

BAŞVURU SAHİBİ:

Demirhan Turizm Sanayi ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Anfa Ankara Altınpark İşl. Ltd. Şti.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/277966 İhale Kayıt Numaralı “17 Kalem Binek Araç İş Makineleri ve Nakil Vasıtaları Kiralama Hizmeti Alımı (12 Ay Süre ile)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Anfa Ankara Altınpark İşl. Ltd. Şti. tarafından 28.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “17 Kalem Binek Araç İş Makineleri ve Nakil Vasıtaları Kiralama Hizmeti Alımı (12 Ay Süre ile)” ihalesine ilişkin olarak Demirhan Turizm Sanayi ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinin 06.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.05.2025 tarih ve 184492 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1024 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin başvuruya konu 2 ve 4’üncü kısımlarının üzerinde kaldığı istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan araç kiralama, bakım ve onarım, lastik ve sigorta giderleri ile MTV ve muayene ve egzoz ölçüm maliyetlerine ilişkin açıklamaların ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı,

2. İhalenin başvuruya konu 4’üncü kısmında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından sunulan Geçici Teminat Mektubunun ilgili standart forma uygun olmadığı, mektubun geçerlilik süresinin İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesine uygun olmadığı ve mektup tutarının teklif edilen bedelin ise %3’ünü karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. … ” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 17 Kalem Binek Araç İş Makineleri ve Nakil Vasıtaları Kiralama Hizmeti Alımı (12 Ay Süre İle)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 17 Kalem Binek Araç İş Makineleri ve Nakil Vasıtaları Kiralama Hizmeti Alımı (12 Ay Süre ile)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ANFA ANKARA ALTINPARK İŞLETMELERİ LTD.ŞTİ.” düzenlemesi,

__

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “... 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: ihale, sözleşme ve taahhüdün yapılmasına ait her türlü nakliye, araçlar ile ilgili her türlü bakım-onarım giderleri, zorunlu trafik sigortası, kasko, araç takip sistemi montaj-demontaj giderleri ile vb. giderler” düzenlemesi,

__

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ek bölümünde tablonun ilgili kısmı aşağıdaki gibidir:

İncelemeye konu ihalenin, Anfa Ankara Altınpark İşletmeleri Ltd.Şti. tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “17 Kalem Binek Araç İş Makineleri ve Nakil Vasıtaları Kiralama Hizmeti Alımı (12 Ay Süre ile)” ihalesi olduğu, ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve başvuru sahibinin iddialarının ihalenin 12 ay süreyle 20 adet Otomobil (Tip
2 ) Kiralama Hizmetine ilişkin 2’nci ve 12 ay süreyle 20 adet Çift Kabin Kamyonet (7 Kişilik Kapalı Kasa Tenteli) Kiralama Hizmetine ilişkin 4’üncü kısımlarına ilişkin olduğu, ihalenin her iki kısmında da sınır değerin altında teklif sunan Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, idarece anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının her iki kısımda da uygun görüldüğü, 28.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararları ile ihalenin 2 ve 4’üncü kısımlarının Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi, ihalenin 2 ve 4’üncü kısımlarında aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliye EKAP üzerinden gönderilen 15.04.2025 tarihli ve 1 sayılı yazıda, “İdari şartnamenin Aşırı düşük teklifler 33.1. “Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” maddesine istinaden, açıklamalarınızı ve varsa sunulması gereken belgelerin 18.04.2025 tarihi mesai bitimine kadar EKAP üzerinden veya elden İhale Komisyon Başkanlığına (Satınalma Müdürlüğü) (Anfa Ankara Altınpark İşl.Ltd.Şti. Altınpark Mahallesi Şehit Ömer Halisdemir Bulvarı No: 142/6 06130 Aydınlıkevler - Altındağ/Ankara) adresine) ulaştırmanız hususunda gereğini bilgilerinize rica ederim.” ifadesine yer verildiği ve ihalenin ilgili kısımlarının belirtildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerektiği hüküm altına alınmış ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olan diğer giderlerin, ihale, sözleşme ve taahhüdün yapılmasına ait her türlü nakliye giderleri, araçlar ile ilgili her türlü bakım-onarım giderleri, zorunlu trafik sigortası, kasko, araç takip sistemi montaj-demontaj giderleri ile benzeri giderler şeklinde düzenlendiği, yine Teknik Şartname’de anılan kısımlara ilişkin teknik detaylara yer verildiği görülmüştür.

İhalenin anılan kısımlarında, istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, önemli teklif bileşenlerine ilişkin bir belirleme yapılmaksızın teklif açıklamasının sunulmasının istenildiği, söz konusu yazının üzerine, isteklinin kendi belirlediği teklif bileşenlerini esas alarak hazırlamış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, sunulan açıklamanın idare tarafından uygun bulunduğu, önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin yalnızca ihalenin ilgili kısımları belirtilerek teklif açıklaması istenmesinin, teklifi aşırı düşük olan istekliler tarafından sağlıklı bir şekilde açıklama sunulmasına ve sunulan teklif açıklamalarının doğru şekilde incelenmesine engel teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını sağlıklı bir şekilde yapabilmeleri ve teklif açıklamalarının doğru şekilde değerlendirilebilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamalarının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, ihalenin başvuruya konu kısımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin yalnızca ihalenin ilgili kısımları belirtilerek açıklama istenildiği, belirtilen şekilde yapılan teklif sorgulamasının, sınır değerin altında teklif sunmuş olan istekliler tarafından sağlıklı bir şekilde açıklama sunulmasına ve sunulan teklif açıklamalarının doğru şekilde incelenmesine engel teşkil ettiği anlaşıldığından, idare tarafından ihalenin başvuruya konu 2 ve 4’üncü kısımlarında, sınır değerin altında teklif sunan Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 25.07.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden, ihalelerde teklif bedelinin %3’ünden az olmamak üzere geçici teminat alınacağı, teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin standart formlara uygun olması gerektiği, standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği, ancak istekliler tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

İhalenin başvuruya konu 4’üncü kısmında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Kaya Ulaşım Hizmetleri ve Filo Kiralama San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda Takasbank Referans Numarası’nın “M10101251435068R” şeklinde beyan edildiği, söz konusu teminat mektubunun Akbank T.A.Ş. Kavaklıdere/Ankara Şubesi’nden alınmış olduğu, teminat tutarının 2.250.000,00 TL olduğu ve belgenin geçerlik tarihinin 25.07.2025 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif bedelinin 57.690.000,00 TL olduğu, istekli tarafından sunulan teminat tutarının, isteklinin teklif bedelinin %3’ü (57.690.000,00 TL x 0,03= 1.730.700,00 TL) olan asgari teminat tutarını karşıladığı ve belgenin geçerlilik tarihinin (25.07.2025) İdari Şartname’de belirtilen tarihten önce olmadığı görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun asgari teminat tutarını ve asgari geçerlilik tarihine ilişkin kriteri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının/kısımlarının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 202.718,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 101.374,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin başvuruya konu 2 ve 4’üncü kısımlarında, sınır değerin altında teklif sunan Yılda Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden, aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****