KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/021

Gündem No : 47

Karar Tarihi : 29.05.2025

Karar No : 2025/UH.II-1240

BAŞVURU SAHİBİ:

Girişim Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Dicle Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1537261 İhale Kayıt Numaralı “Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesi Başhekimliğine Bağlı Merkez Laboratuvarı Mikrobiyoloji Birimine Elisa Test Sistemi Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dicle Üniversitesi Hastanesi (H) D.S.İ. tarafından 13.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesi Başhekimliğine Bağlı Merkez Laboratuvarı Mikrobiyoloji Birimine Elisa Test Sistemi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Girişim Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 12.05.2025 tarih ve 183783 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2025 tarihli dilekçe ile doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/965 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin Teknik Şartname’ye uygun olmayan eski model cihaz teklif etmesine rağmen ilk ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, kendilerinin ise nedeni belirtilmeden değerlendirme dışı bırakıldıkları, Kuruma yaptıkları itirazen şikayet başvurusu sonucunda 2025/UH.II-872 sayılı Kurul kararı ile Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sunmuş olduğu cihazın uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde karar alındığı, kararda ayrıca bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğinin belirtildiği, ancak idare tarafından ilgili isteklinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine rekabet ortamının sağlanamadığı ve ilk ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği ileri sürülerek ihalenin iptal edildiği, idarenin Kurul kararını yerine getirmesi gerektiği, ihaleyi iptal etmekte idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığı,

İdarenin “rekabet ortamının oluşmadığı” gerekçesine ilişkin olarak; ilk ihale komisyonu kararında iki teklif verilmesinin idarece rekabet ortamının oluşması için yeterli görüldüğü, örnek Kurul kararlarından da idarenin iptal gerekçelerinin yerinde olmadığının anlaşılacağı, rekabet ortamının oluşması açısından asgari geçerli teklif sayısına ilişkin bir sınırlamanın bulunmadığı, geçerli teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu da göz önünde bulundurulduğunda ihalenin iptali kararının bu yönüyle de yerinde olmadığı, yaklaşık maliyetin altında teklif sunmuş olmalarına rağmen idarenin rekabet ortamının oluşmadığına yönelik gerekçesini somutlaştırmadığı, iptalden sonra hangi değişikliklerle rekabet ortamının tesis edileceğinin belirtilmediği, bu bağlamda iptal kararı sonrası mevcut ihale dokümanı ve pazarlık usulü ile aynı ihaleye çıkıldığı, bu durumun da idarenin “ rekabetin oluşmadığı” gerekçesi ile çeliştiği,

Ayrıca “ilk ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmediği” gerekçesine ilişkin olarak; idarenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlemek gibi bir zorunluluğunun olmadığı, ancak Kurul kararı sonrası yaklaşık maliyet altında tek geçerli teklifin kaldığı, somut gerekçe belirtilmeden bu teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmemesinin takdir yetkisi sınırlarında olmadığı, ihale komisyonunu tarafından sadece belgeleri eksik olan veya istenilen şartlara uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılabileceği, herhangi bir somut hukuki sebep gösterilmeksizin takdir yetkisi çerçevesinde ekonomik açıdan en avantajlı hale gelen teklifin teklif bedelinin uygun görülmemesinin mevzuata uygun olmadığı, aksi halde sübjektif değerlendirmelerin yapılabileceği, yaklaşık maliyetin altında olan tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmeyip ihale iptal edilecekse bu durumun somut gerekçelere bağlanması gerektiği, yeniden ihaleye çıkılması halinde teklif bedellerinin yükseleceği ve kamu zararının oluşacağı, bu kapsamda ihalenin üzerlerine bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.... ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ …İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. … ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DİYARBAKIR DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİNE BAĞLI MERKEZ LABORATUVARI MİKROBİYOLOJİ BİRİMİNE ELİSA TEST SİSTEMİ HİZMET ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

ELİSA TEST SİSTEMİ HİZMET ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DİYARBAKIR DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “ 34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dicle Üniversitesi Hastanesi tarafından 13.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihaleye ilişkin 20.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre 4 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 2 isteklinin teklif sunduğu, Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin sunmuş olduğu teklife ilişkin olarak ise “Girişim Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin vermiş olduğu teklif en avantajlı teklifin üzerinde olması nedeni ile uygun değildir.” ifadelerine yer verildiği, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin 11.580.967,71 ? teklif sunduğu, başvuru sahibinin teklif tutarının 15.607.581,10 ? olduğu, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin ise 16.035.186,06 ? olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin söz konusu komisyon kararına karşı 14.01.2025 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, başvuruya konu iddiaların özetle; Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklif ettiği cihazın Teknik Şartname’nin “A. Grup 1 Otomatik Mikro Eliza Cihaz Şartnamesi” başlıklı maddesindeki “14. Cihaz hafıza özelliğine sahip olmalı, pipet uç istasyonu ve dilüsyon raklarında, hatırlama özelliğine sahip olmalı ve bir sonraki çalışmada kaldığı yerden devam edebilmelidir.” düzenlemesi ile “18. Cihazın 4 adet ısıtılabilir ve çalkalama özelliği olan inkübatörü (20-50° C) ve 4 adet oda sıcaklığına optimize edilmiş inkübatörleri bulunmalıdır.” düzenlemesini karşılamadığı, kendi cihazlarının ise ilgili düzenlemeleri karşıladığı, dolayısıyla Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin üzerlerine bırakılması gerektiği yönünde olduğu ve başvuru üzerine 27.03.2025 tarih ve 2025/UH.II-872 sayılı Kurul kararının alındığı görülmüştür.

27.03.2025 tarih ve 2025/UH.II-872 sayılı Kurul kararında söz konusu başvuruya ilişkin olarak akademik bir kuruluştan teknik görüş talep edildiği görülmüş olup akademik kuruluştan gönderilen teknik görüş cevabı kapsamında başvuru sahibinin sunmuş olduğu cihazın ilgili düzenlemeleri karşıladığı, Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sunmuş olduğu cihazın ise anılan düzenlemelere uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Nihayetinde ilgili Kurul kararı ile Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğinin karara bağlandığı görülmüştür.

Anılan Kurul kararı üzerine 06.05.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu komisyon kararında _“…Kamu İhale Kurulunun 27.03.2025 tarih ve 2025/UH.II-872 karar numarası ile Girişim Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının itirazı yerinde görülmüştür. Kamu İhale Kurulunun kararına göre Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi firmasının değerlendirme dışı bırakılması nedeni ile ilgili ihalede gerekli rekabet ortamının sağlanmaması ve 20.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında 2. avantajlı teklifin belirlenmemesi nedeni İdari Şartnamenin 34. maddesine istinaden teklifler reddedilerek ihalenin iptal edilmesi komisyonumuzca uygun görülerek, kararın ihale yetkilisinin onayına sunulmasına
Oybirliği ile karar verildi…” _ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği görülmüş olup ihalenin iptaline ilişkin olarak idarenin Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin değerlendirme dışı bırakılması üzerine rekabet ortamının sağlanamadığı ve ilk ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği hususlarını gerekçe olarak gösterdiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre ihalenin iptali hususunda gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin mevzuat çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarenin iptal gerekçelerinden olan “ihalede rekabet ortamının oluşmadığı” hususuna yönelik yapılan incelemede; 20.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında 2 teklif sunulan ihaleye ilişkin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği, söz konusu komisyon kararında ihaleye teklif sunan başvuru sahibinin teklifine yönelik olarak ise “Girişim Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin vermiş olduğu teklif en avantajlı teklifin üzerinde olması nedeni ile uygun değildir.” ifadelerine yer verildiği, komisyon kararında başvuru sahibinin teklifine dair başka bir değerlendirmenin bulunmadığı, bununla beraber 27.03.2025 tarih ve 2025/UH.II-872 sayılı Kurul kararı ile Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu bağlamda Nofmed Tıbbi Malzemeler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olma vasfını kaybettiği, dolayısıyla idare tarafından 20.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifine yönelik olarak yapılan “ekonomik açıdan en avantajlı teklifin üzerinde olduğu” yönündeki değerlendirmenin de geçerliliğini yitirmiş olduğu, zira değerlendirme dışı bırakılmasına başka bir gerekçe bulunmayan başvuru sahibinin sunmuş olduğu teklifin geçerliliği bulunmayan bir teklif ile kıyaslanarak yüksek bulunmasının mevzuat kapsamında değerlendirme dışı bırakmaya gerekçe oluşturmayacağı, dolayısıyla ihalede tek geçerli teklif kalmış olsa dahi, tek geçerli teklif kalmasının her durumda rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği ve bu nedenle rekabet ortamının oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin idarelere tanınan ihalenin iptali kararındaki takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanıldığı yönünde değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan idarenin iptal gerekçelerinden bir diğeri olan “20.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemesi” hususuna yönelik olarak; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinde idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, 20.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmediği ve teklifin sözleşme imzalanması açısından uygun görülmeme yönündeki iradenin ortaya koyulduğu, gelinen aşama itibarıyla idarenin söz konusu iradesini koruduğu anlaşılmış olup ilgili gerekçe ile idarece alınan ihalenin iptali kararında, idarelere ihalenin iptali hususunda verilen takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanılmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****