KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/021

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 29.05.2025

Karar No : 2025/UH.II-1223

BAŞVURU SAHİBİ:

Hamza AKTÜRK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/304115 İhale Kayıt Numaralı “Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi (Ilık Su, Soğuksu, Tatlı Su Türleri ve Deniz Balıkları)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 07.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi (Ilık Su, Soğuksu, Tatlı Su Türleri ve Deniz Balıkları)” ihalesine ilişkin olarak Hamza Aktürk’ün 14.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.04.2025 tarih ve 182907 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/876 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elk. Tur. Hay. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflinin değerlendirme dışı bırakılması, gerçeğe aykırı sözleşme düzenlendiği gerekçesiyle ihalelerden yasaklama kararının verilmesi, geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi ve teklifi ile birlikte sunulan belgelerin ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenip değerlendirilmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerektiği şöyle ki;

- Anılan isteklinin kamu kurum ve kuruluşlardan elden edilen bir iş deneyim belgesinin olmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgelerinin şikâyete konu edilen ihalenin İdari Şartname’sinde belirlenen benzer iş tanımına uygun olmadığı,

- Yeterlik Bilgileri Tablosunda sunulan özel sektöre gerçekleştirilen işe ait belgelerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesindeki hükümlere aykırılık teşkil ettiği,

- Yeterlik Bilgileri Tablosunda istekli tarafından beyan edilen sözleşme kapsamında, sözleşmeye konu olan işlerin Tarım ve Orman Bakanlığının özel iznine tabi olduğu ancak sözleşme konusu işle ilgili olarak böyle bir izin belgesinin bulunmadığı, bu nedenle sözleşmenin hukuki bir geçerliliğinin olmadığı,

- Özel sektöre gerçekleştirilen iş kapsamında Elazığ ilinde su ürünleri konusunda faaliyet gösteren sözleşme taraflarının birbirlerini tanıdığı, bu nedenle sözleşmenin bir fatura ticareti olduğu, gerçekte ise böyle bir üretimin olmadığı, Elazığ İl Tarım Müdürlüğünce yapılan üretimin kayıt altına alınmadığı, yapılan üretimin gerçeği yansıtmadığı, yapılan sözleşmenin taraflarının baba ve kız ilişkisi içinde olduğu, sözleşme bedelinin banka üzerinden yapılmadığı ancak 7.000 TL’yi Aşan Tahsilat ve Ödemelerin Finansal Kurumlar Aracılığıyla Yapılmasının Zorunlu Hale Getirilmesi (572 Sıra No.lu VUK Tebliği)’ne göre ödemelerin banka veya finansal kurumlar aracılığıyla yapılması gerektiği bu kapsamda ödemenin usulsüz bir şekilde yapıldığı sözleşme taraflarını bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirilmesi gerektiği,

- Sözleşmeye konu işe ilişkin işe başlama tarihi itibariyle sözleşme konusu işte personel çalıştırılması gerekir iken sözleşme konusu işte işe başlama tarihi itibariyle personel çalıştırılmadığı,

- Tarım ve Orman Bakanlığı’nın internet sitesi üzerinden yapılan sorgulama kapsamında ihale uhdesinde bırakılan firmanın sözleşme konusu olan “Alabalık-Gökkuşağı” üretimi yapması gerekir iken, sazan ve/veya sazan yavrusu, alabalık yavru üretimi, yetiştiriciliği veya satışını yaparak yetiştiricilik belgesine uygun olarak üretim yapmadığı, su ürünleri konusunda eğitim veren en az dört yıllık fakülte mezunu veya su ürünleri konusunda kamuda en az 5 (beş) yıl çalışmış olanlar için durumlarını belgelemek şartı ile teknik personel olarak istihdam edilmesi gerekir iken sözleşme konusu iş kapsamında çalıştırılan personellerde sorumlu müdür çalıştırılmadığı, periyodik olarak düzenlenen denetim raporlarının düzenlenmediği ayrıca denetim raporundaki üretim miktarının esas alınmadığı,

- Yeterlik Bilgileri Tablosunda sözleşme, sözleşmeye esas fatura, Damga Vergisi ödendiğine dair dekont ve SGK hizmet dökümlerinin taranarak beyan edilmesi gerekir iken bu bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği,

- Anılan isteklinin sözleşme kapsamında satışı ve/veya üretimi yapılan (faturada ve sözleşmede gösterilen) balıkların gramajlarının yetiştiricilik belgesinde yazılanlar ile örtüşmediği, yetiştiricilik belgesi kapsamının dışına çıkıldığı, yetiştiricilik belgelerinde yavru balık üretim ve satma izinlerinin olmadığı, yetiştiricilik belgelerinde balık büyütme bulunduğu gerekçesiyle ilgili firmanın sözleşmeye konu işlerinin gerçeği yansıtmadığı, sözleşmeye esas olan faturalarla ise örtüşmediği,

- Anılan isteklinin teklifi ile birlikte beyan etmiş olduğu belgelerin ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenmesi değerlendirilmesi amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerektiği, sözleşme konusu işlere ilişkin tespit tutanakları ve satışlar sırasında il ve ilçe müdürlüklerinde HBS (hayvan bilgi sistemi) kayıtlarında mevcut bir kayıt veya nakil beyanının bulunmadığı dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde belge düzenlendiği, sözleşme konusu işin yapılması ve üretimi için gerekli malzemelerin kayıt altına alınması gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan firmanın defter ve kayıt belgeleri istenilip inceleme yapıldığında üretim ile ilgili malzeme alışlarının olmadığının görüleceği, sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği, ayrıca anılan belge kapsamında benzer işe ait olmayan kısımların ayrıştırılması gerektiği, istekli tarafından iş deneyimini tevsiken özel sektöre yapılan işlerden elde edilen iş deneyim belgesinin usulüne uygun olarak düzenlenmediği, bu kapsamda sözleşmenin bir örneğinin ve sözleşme kapsamında kesilen faturaların asıllarının ya da vergi dairesi, noter veya meslek mensubu onaylı örneklerinin sunulmadığı, ayrıca bu kapsamda sunulan faturaların toplam tutarı ile sözleşme tutarının farklı olduğu, sözleşmenin şirket yetkilileri tarafından imzalanmadığı, sözleşmedeki belirtilen fatura kesim tarihleri ile sunulan faturaların düzenlenme tarihlerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, bu durumda işin sözleşmede belirtilen sürede tamamlanıp tamamlanmadığını anlamanın mümkün olmadığı, firmanın faaliyet alanının ise ihale konusu iş veya benzere işe uygun olmadığı,

- Diğer taraftan Elazığ İl Tarım Müdürlüğünün 17.03.2025 tarih ve 10 sayılı yazısında “…idaremizce yapılan incelemeler neticesinde sözleşmeye konu işle alakalı ilgili firmanın faaliyette bulunmadığı tespit olunmuş ve tutanak tutulmuştur” şeklinde cevap verildiği dikkate alındığında anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Ciro ve bilanço değerlerinin ihalede istenilen şartları sağlamadığı, İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3 maddesine uygun olarak bilanço ve ciro bilgilerinin tevsik edilmediği,

3. Geçici Teminat Mektubunun geçerlilik süresinin İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesine uygun olmadığı, teklif edilen bedelin ise %3’ünü karşılamadığı,

4. Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 29’uncu sırasında yer alan “Balık Üretiminde Bakım ve Onarım Giderleri (Havuz, bina, su, elektrik vb. tesisat giderleri, ısıtma ve soğutma tesisat giderleri, jeneratör giderleri, balıkların ilaç, tedavi giderleri, idari binanın bakım, onarım boyanması, internet, kamera giderleri vs.) (işçilik giderinin %10'u)” şeklideki düzenlemeye göre 29’uncu sırada yer alan kalem için işçilik giderinin % 10’nunu aşmayacak şekilde teklif verilmesi gerekir iken bu orandan fazla fiyat teklifi verildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ifade eder.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Su ürünleri yetiştiriciliği hizmetleri Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi (Ilıksu, Soğuksu Tatlısu türleri ve Deniz Balıkları)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi (Ilıksu, Soğuksu Tatlısu türleri ve Deniz Balıkları)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Gölköy Su Ürünleri Üretim Tesisi” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

__Özel ve/veya kamuda deniz ve/veya tatlı sularda yapılan yavru balık/balık veya diğer su ürünleri yetiştiriciliği, kuluçkahanelerde yavru üretimi, su ürünleri alanında plan, proje, mühendislik ve danışmanlık hizmetleri, su ürünleri avcılığı, işlemesi, nakli ve pazarlaması, yem üretimi ve pazarlaması, balık ürünleri üretimi ve pazarlaması ile su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan alet-ekipmanları üreten, pazarlayan veya kurulumunu yapan veya kamu ve özel sektörde personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı gibi işler veya Su Ürünleri Mühendisi olmak ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

__

Şikayete konu edilen ihaleye ilişkin Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıda yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 07.04.2025 tarihinde yapıldığı ve 3 isteklinin e-teklif verdiği, 07.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elk. Tur. Hay. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; ihale konusu işin Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi (Ilık Su, Soğuksu, Tatlı Su Türleri ve Deniz Balıkları) olduğu, ihale dokümanında yer alan benzer iş tanımının “** Özel ve/veya kamuda deniz ve/veya tatlı sularda yapılan yavru balık/balık veya diğer su ürünleri yetiştiriciliği, kuluçkahanelerde yavru üretimi, su ürünleri alanında plan, proje, mühendislik ve danışmanlık hizmetleri, su ürünleri avcılığı, işlemesi, nakli ve pazarlaması, yem üretimi ve pazarlaması, balık ürünleri üretimi ve pazarlaması ile su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan alet-ekipmanları üreten, pazarlayan veya kurulumunu yapan veya kamu ve özel sektörde personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı gibi işler veya Su Ürünleri Mühendisi olmak ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.”****şeklinde yapıldığı anlaşılmıştır.**

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan incelemede, ihale üzerinde kalan istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’ta kayıtlı 4 adet iş deneyim belgesinin beyan edildiği, beyan edilen iş deneyim belgelerinin 2022/45042-5605076-1-1, 2019/605909-3913442-1-1, 2023/1088537-8297476-1-2 ve 2020/626131-4575155-1-1 sayılı iş deneyim belgelerinin olduğu, yine anılan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’ta kayıtlı olmayan yüklenici iş bitirme belgesi kısmında “694283-603-00002_BALIK YETİŞTİRİCİLİK SÖZLEŞMESİ.pdf” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden teyit edilen bahse konu iş bitirme belgeleri ayrı ayrı incelendiğinde,

- “2022/45042-5605076-1-1” sayı ve 24.03.2025 tarihli iş bitirme (Yüklenici) belgesinin Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayvancılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlendiği, belgeyi düzenleyen idarenin “Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü” olduğu, işin adı ve ihale kayıt numarasının “108 kalem muhtelif kuru gıda ve et alımı, 2022/45042” olduğu, işin türü ve miktarının “Alabalık” olduğu belge tutarının ise 638.619,87 TL olduğu anlaşılmıştır.

- “2019/605909-3913442-1-1” sayı ve 19.04.2021 tarihli “iş bitirme (Yüklenici)” belgesinin Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayvancılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlendiği, belgeyi düzenleyen idarenin “Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü” olduğu, işin adı ve ihale kayıt numarasının “114 Kalem Kuru Gıda ve Et, 2019/605909” olduğu, işin türü ve miktarının “114 Kalem Kuru Gıda ve Et Alımı İhalesi Kapsamında (Temizlenmiş Alabalık)” olduğu belge tutarının ise 219.260,00 TL olduğu görülmüştür.

- “2023/1088537-8297476-1-2” sayı ve 20.03.2025 tarihli iş bitirme (Yüklenici) belgesinin Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayvancılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlendiği, belgeyi düzenleyen idarenin “Elazığ Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi” olduğu, işin adı ve ihale kayıt numarasının “94 kalem gıda alımı, 2023/1088537” olduğu, işin türü ve miktarının “94 kalem kuru gıda alımı (temizlenmiş alabalık)” olduğu belge tutarının ise 1.340.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

- “2020/626131-4575155-1-1” sayı ve 24.03.2025 tarihli iş bitirme (Yüklenici) belgesinin Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayvancılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlendiği, belgeyi düzenleyen idarenin “Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü” olduğu, işin adı ve ihale kayıt numarasının “129 kalem muhtelif kuru gıda ve et alımı, 2020/626131” olduğu, işin türü ve miktarının “Alabalık, Somon fileto ve Çipura” olduğu belge tutarının ise 386.544,58 TL olduğu görülmüştür.

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgelerine konu edilen işlerin muhtelif kuru gıda, diğer gıda ve et alımına ilişkin olduğu, anılan işlerin mal alımına ilişkin olduğu, ihalede dokümanında yer alan benzer iş tanımı göz önüne alındığında, sunulan belgelerdeki işlerin niteliği itibariyle benzer iş tanımına uygun olmadığı, sunulan iş deneyim belgelerine konu esas işlerin gıda temini kapsamındaki balık satımı işleri olduğu, söz konusu işlerin mal alımına konu edilen işler olduğu belirtilen gerekçeyle ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgelerine konu işlerin benzer iş tanımına uygun olmadığı tespit edilmiştir.

İstekli tarafından sunulan EKAP’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgesi incelendiğinde, istekli ile Keban Su Ürünleri Gıda İnş. Tarım Mad. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen “Balık Yetiştiriciliği Sözleşmesi”, Damga Vergisinin tahsiline ilişkin dekont, 1 adet fatura ve SGK Sigortalı Hizmet Listelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Keban Su Ürünleri Gıda İnş. Tarım Mad. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen “Balık Yetiştiriciliği Sözleşmesi” incelendiğinde, söz konusu sözleşmede “…

MADDE 3- İŞYERİNDE YÜRÜTÜLEN ASIL İŞ'İN TANIMI

Sözleşme konusu iş; işveren tarafından hazırlanan teknik şartnameye uygun olarak yüklenicinin bu şartname kriterlerini karşılayan balık yetiştiricilik tesislerinde; Su Ürünleri Tarım ve Orman Bakanlığı Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği esaslarına uygun olarak alabalık ve alabalık yavrusunun üretimi ve piyasa arz edilmesi işidir.

MADDE 4- SÖZLEŞME KAPSAMINDA YÜKLENİCİ'NİN YAPACAĞI İŞİN MAHİYETİ VE SÖZLEŞME BEDELİ

Aşağıda belirtilen su ürünlerinin üretilmesi sonucunda üretilen su ürünü işverence alınacağı garanti edilir. Su ürünlerinin üretimine ilişkin üretim tesisleri ve işletilmesi ile istihdam edilecek personel gideri ile üretim maliyetlerinin tamamı yüklenici sorumluluğundadır. Bu işlemlerin tamamı yüklenici kabiliyeti (personel makine ekipman vb. organisazyon) ile gerçekleştirilecektir. Ürünün alınan yönetmelik

Anılan yönetmelik kapsamında yetiştirilen su ürünleri üretimine ilişkin tüm giderler yüklenici sorumluluğunda olup sözleşme süresi içinde gerek yavru olarak gerekse sofralık tüketime uygun üretilen balıklar aşağıda yer alan birim fiyatlar üzerinde işverence alınır. Yüklenici ise üretim sürecinde kendi tesislerinde üretilen su ürünlerinin aşağıda belirtilen birim fiyatı dışında fiyat farkı vb. maliyetleri işverenden talep edemez.

Yavru Alabalık birim fiyatı : 2 TL/Adet

Alabalık birim fiyatı : 15-20 gram 12 TL/Adet

Alabalık birim fiyatı : 80-100 gram 100 TL / Kilogram

İşveren yukarıda yer alan birim fiyat esas alınarak yüklenici tarafından üretilen su ürünlerinin ilişkin her teslimattan sonraki 90 gün içerisinde öder veya mahsuplaşır.

MADDE 5- İŞİN BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ

İşbu sözleşme ana sözleşme niteliğinde olup bu sözleşmeye bağlı olmak üzere işveren ve yüklenici arasında alt sözleşmeler yapılabilir. Bu sözleşme; 01.01.2024 tarihinde yürürlüğe girer ve 30.04.2024 tarihinde alt sözleşmeler yapılmadığı sürece kendiliğinden sona erer. Ancak ana sözleşmeye bağlı alt sözleşmeler yapılması halinde sözleşme başlangıcının ana sözleşmenin başlangıç tarihi, sözleşme bitiminin ise alt sözleşmenin bitim tarihi olarak kabul edilecektir. İşin bitimine ilişkin tanımlanan bu tarih işin kabul/bitiş tarihi olarak kabul edilecektir.

MADDE 6- İŞİN YÜRÜTÜLMESİNDE İSTİHDAM EDİLECEK PERSONEL

Söz konusu iş nitelikli personel eliyle gördürülür. İşin yürütülmesinde her kademede çalışacak personel ve işletmeci açısından hak ve sorumluluk doğuran İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Su Ürünleri Kanunu Sosyal Sigortalar ve Genele Sağlık Sigortası Kanunu Mali Mesulliyet Sigortası ile bu alana ilişkin mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler ile varsa yüklenici ile çalışan işçilerin bağlı olduğu sendika arasında yapılan toplu iş sözleşmesinin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde yüklenici sorumludur.

…

MADDE 10- SON HÜKÜM

İşbu sözleşmenin yürütülmesi ile taraflara sorumluluk doğuran işleme esas harca tabi değer 30.000,00 TL (Otuz bin Türk Lirası) TL'dır.

İşbu sözleşme 10 (On) madde ve 3 (üç) sayfa olarak düzenlenmiş olup tarafların karşılıklı mutakabatı sağlanarak 1 nüsha olarak 01.01.2024 tarihide düzenlenerek imza altına alınmıştır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde; gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesinin düzenlenemeyeceği, bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin, iş deneyimini gösteren belgeler olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca anılan Yönetmelik maddesinde gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimi oluşturan belgelere açıkça yer verildiği, dolayısıyla sözleşme, fatura örnekleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ve personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerektiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde, ihale komisyonu kararı ve idarenin şikayete vermiş olduğu cevap kapsamında; şikayete konu edilen isteklinin yukarıda ayrıntılı olarak incelenen özel sektöre gerçekleştirmiş olduğu işe ilişkin olarak yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmiş olduğu belgenin değerlendirmeye alınmadığı görülmüştür.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen EKAP’a kayıtlı 4 farklı iş deneyim belgesine konu işlerin, incelemeye konu ihale konusu işe veya İdari Şartname’de belirlenen benzer iş tanımına uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, ihale üzerinde kalan istekli tarafından iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler kapsamında yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmiş olduğu belgelere yönelik olarak başvuru sahibi tarafından çeşitli iddialarda bulunulduğu fakat başvuru sahibinin iddialarının aksine idarece zaten anılan iş deneyimini gösterir belgenin teklif değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmadığı görülmüştür. Bu çerçevede idarece teklif değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmayan özel sektöre gerçekleştirilmiş işe ilişkin belge kapsamında iddia edilen hususların mevcut durum göz önüne alındığında incelenmesine ve değerlendirilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar...” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde _“(1)_İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde ;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur...” hükmü,

__

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde _“…7.4._Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.3. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükümlerinde, isteklilerin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak bilançonun veya eşdeğer belgeleri ile iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelere ilişkin hükümlere yer verildiği, incelemeye konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’de ise ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenilmemiş olduğu ve ilgili maddelerin boş bırakıldığı tespit edilmiştir.

İdari Şartname’de ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenilmemiş olması nedeniyle, başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak incelenecek herhangi bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 05.07.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden, ihalelerde teklif bedelinin %3’ünden az olmamak üzere geçici teminat alınacağı, teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin standart formlara uygun olması gerektiği, standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği, ancak istekliler tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda Takasbank Referans Numarası’nın “M101012591543669R” şeklinde beyanın yer aldığı, söz konusu teminat mektubunun Vakıf Katılım Bankası A.Ş. Elazığ Şubesi’nden alınmış olduğu, teminat tutarının 210.000,00 TL olduğu ve belgenin geçerlik tarihinin 08.09.2025 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teminat tutarının, isteklinin teklif bedelinin %3’ü (6.556.427,68 TL x 0,03= 196.692,83 TL) olan asgari teminat tutarını karşıladığı ve belgenin geçerlilik tarihinin (08.09.2025) İdari Şartname’de belirtilen (05.07.2025) tarihten önce olmadığı görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun asgari teminat tutarını ve asgari geçerlilik tarihine ilişkin kriteri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile eğitim, ulaşım, nakliye, eğitim, montaj (montaj için gerekli malzemeler ve işçilik dahil) ve her türlü sigorta giderleri ile teknik şartnamede yazılı tüm giderler teklif fiyata dahildir.

Yol ve yemek ücreti ayrıca ödenmeyecektir. Yol ve yemek ücreti de teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli prim oranı %2,25 olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. … g) İşçi gideri, EKAP üzerinden işçilik hesaplama yapılarak, yapılan hesapla neticesinde ulaşılan birim fiyatlara %4 oranında sözleşme ve genel gider dahildir. Yüklenici firmanın EKAP üzerinden işçilik hesaplama modülü işçilik kar payı oranı %10 geçemez. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Su Ürünleri Üretiminde Yapılacak İşe İlişkin İşçi Sayıları ve Gereksinimler” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.1 Yüklenici; Tarım ve Orman İl Müdürlüklerinden su ürünleri yetiştiriciliği konusunda eğitim alan, su ürünleri yetiştiriciliği tesislerinde 1 yıllık iş tecrübesi veya gerçek kişiler için düzenlenen su ürünleri avlanma ruhsat tezkeresine sahip olup bunları belgeleyen İşçi vasıflı (beden işçisi) personel istihdam edecektir.

…

Tablo 5.1.1 Yüklenicinin tesis güvenliği, bakım-onarım, üretim, besleme, hasat ve temizlik v.s. işlerde çalıştıracak en fazla işçi vasıflı (beden işçisi) personel sayısı;

__

__

Tablo 5.1.2 Üretim ve hasat yapılabilmesi için işçi gideri

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir.

İncelemeye konu ihalede Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde 29’uncu satırın bulunmadığı bununla birlikte anılan cetvelin 23’üncü satırının iş kaleminin adı ve kısa açıklaması kısmında “ Balık üretiminde hastalık, bakım-onarım, arıza gibi beklenmedik giderler (ilaç, vitamin, havuz, bina, su, elektrik, tesisat, işçilik vb. giderler) işçilik giderinin % 10'nu” ifadesinin yer aldığı, başvuru sahibinin iddiasının anılan satıra ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 23’üncü satırında balık üretiminde hastalık, bakım-onarım, arıza gibi beklenmedik giderler için öngörülen bedelin, işçilik giderinin %10'u olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif cetvelinin 1’inci satırında, işçilik giderine ilişkin olarak 9 ay süresince çalışacak 11 işçi için 4.257.000,00 TL bedel teklif edildiği, Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin ilgili satırındaki açıklamaya göre, isteklinin, balık üretiminde hastalık, bakım-onarım ve arıza gibi beklenmedik giderler için anılan tutarın %10’u oranında (4.257.000,00 TL x 0,10=) 425.700,00 TL bedel öngörmesi gerektiği bununla birlikte istekli tarafından ilgili satırda sadece 427,68 TL bedel teklif edildiği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin mevcut haliyle, anılan cetvelin 23’üncü satırındaki düzenlemeye uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tümünde haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iade edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli olan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****