KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/021

Gündem No : 30

Karar Tarihi : 29.05.2025

Karar No : 2025/UH.II-1222

BAŞVURU SAHİBİ:

G F Proje Mühendislik Müşavirlik Bilişim Yazılım Donanım Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1790030 İhale Kayıt Numaralı “Palu Kovancılar Pompaj Sulaması Revize Planlama Raporu” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Palu Kovancılar Pompaj Sulaması Revize Planlama Raporu” ihalesine ilişkin olarak, G F Proje Mühendislik Müşavirlik Bilişim Yazılım Donanım Tic. Ltd. Şti.nin 02.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 12.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.05.2025 tarih ve 184138 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/989 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olmadığı, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmaması nedeniyle, açıklama kapsamında, işçilik hesaplama modülü ile hesaplanan asgari işçilik maliyeti (31.921,75 TL) yerine Çalışma Genel Müdürlüğü/Çalışma İstatistikleri Daire Başkanlığı tarafından yayımlanmış “Asgari Ücretin Net Hesabı ve İşverene Maliyeti”ni gösteren 30.621,48 TL’nin kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunduğunun söylenemeyeceği, ayrıca, açıklamanın uygun görülmemesine yönelik diğer gerekçeyi ise “Tek Eksenli Basınç Dayanımı Deneyi” iş kalemine ilişkin olarak yanlış poz numarasını beyan ettiklerinin teşkil ettiği, söz konusu iş kaleminin açıklanması talep edilirken idare tarafından herhangi bir poz numarası iletilmediği gibi talep yazısında deney standardının “TS EN 1926” şeklinde ifade edilmesi yoluyla kendileri tarafından beyan edilen pozun işaret edildiği, idareden kaynaklanan bu duruma dayalı olarak tekliflerinin reddedilemeyeceği, öte yandan, teklifleri kapsamında eksik öngörüldüğü idarece varsayılan ilgili tutarların bilinmeyen giderler kaleminden de karşılanabileceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinin (ı) bendinde “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin dört puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna, muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini ise Maliye Bakanlığına vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler ile 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa ve 22/2/2006 tarihli ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile diğer taksitlendirme ve yapılandırma Kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu fıkra hükmünden yararlandırılır. Bu bent hükümleri; vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları ile okul aile birliklerince çalıştırılanlar hariç olmak üzere 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkra ve diğer ilgili mevzuatla sağlanan sigorta prim desteklerinin aynı dönem için birlikte uygulanması halinde, bu destek öncelikle uygulanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.2. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez…

78.3. (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./6. md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır…

78.30. (Ek:07/06/2014-29023 R.G./48. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur...” açıklaması,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Palu Kovancılar Pompaj Sulaması Revize Planlama Raporu

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Keban Baraj gölü havzasında olan murat nehrinden terfi ile sulanması planlanan Palu-Kovancılar sulamasının hayata geçirilmesiyle 7675 ha’lık sulama yapılması hedeflenmekte olup söz konusu bu sulamanın enerji kaynağını teşkil edecek olan yenilenebilir (GES, RES, HES vb.) enerji sistemine ait işin gerektirdiği çalışmaların yapılarak kurulacak yenilenebilir enerjisi santral/santrallerinin yeri, kapasitesi ve maliyeti belirlenerek revize planlama raporu hazırlanacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Elazığ-Palu-Kovancılar” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır...” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Mühendislik Hizmetleri/0,74

Yüklenici işe başlamadan önce, İhale konusu işi yerine getirmek için aşağıda belirtilen nitelikte personel çalıştıracak, işi yürütecek personelin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösterir belgeleri idareye sunacaktır. Sunulan personelleri idare reddedebilir ve yeni personel talep edebilir.

Pozisyonu Adedi Mesleki Unvanı Asgari Tecrübe (yıl)

Proje Müdürü (*) 1 İnşaat Müh. 5

Mühendis (*) 1 İnşaat Müh. 5

(*) Proje Müdürü ve inşaat mühendisinin ihale konusu iş veya benzer iş niteliğine uygun Planlama Raporu hazırlanması işlerinde fiili olarak yönetici veya mühendis olarak en az 5 yıl çalışmış olması, bunu tevsik eden belgeleri getirmesi gerekmektedir.

Yukarıda yazılı personellerin dışında, planlama raporu bölümlerinin hazırlanması için danışman tarafından idareye belgeleri sunulan mühendisler ancak idare onayı aldıktan sonra çalışmalara başlayabilecektir. Onay alınmadan hazırlanan raporlar idarece kabul edilmeyecektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 660 (AltıYüzAltmış) gündür.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye yedi isteklinin katıldığı, sınır değer altında tek geçerli teklif olarak başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, yapılan açıklamanın ise idarece uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. İdarenin, isteklinin açıklamasını uygun bulmama gerekçeleri aşağıda incelenmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede idare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyetleri için ayrı satır açılmasına gerek görülmediği tespit edilmiştir. İstekliler tarafından tekliflerin oluşturulmasında ve aşırı düşük teklif sorgulaması durumunda işçilik giderine ilişkin yapılan açıklamalarda, her durumda, ilgili birim maliyetin ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücrete ve prim oranlarına göre hesaplanması gerekmekte olup açıklama tevsik edilemeyerek eksik tutar öngörülmesi halinde bu tutarın, başka maliyet unsurlarından bağımsız belirlenen diğer giderlerden ya da yüklenici kârından karşılanmasına imkan bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin açıklaması kapsamında, işçilik aylık birim maliyetini 30.621,48 TL olarak gösterdiği, Çalışma Genel Müdürlüğünün internet sayfasında yer alan belgede SGK primi işveren payının %15,75 üzerinden hesaplandığı ancak bu orana ilişkin yapılan açıklamada, 5510 sayılı Kanunun 81’inci maddesinin (ı) bendindeki şartları sağlamayan işverenler için SGK primi işveren payının %20,75 olduğu ibaresine yer verildiği görülmüştür.

5510 sayılı Kanunun aktarılan ilgili maddesinde, bent hükümlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılan işlerde de uygulanmayacağı açıkça sayılmıştır. Dolayısıyla, SGK primi işveren payını eksik hesaplayan başvuru sahibinin işçilik için öngördüğü aylık birim maliyetin yürürlükte bulunan asgari ücret düzenlemelerine uygun olmadığı, idarenin isteklinin teklifini reddetmesinde bu yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarenin başvuru sahibinin açıklamalarını uygun bulmamasına ilişkin 2’nci gerekçenin, “Tek Eksenli Basınç Dayanımı Deneyi’nin açıklanması istenmişken, 56.805.4000 poz numaralı Tek Eksenli Basınç Dayanımı Tayini üzerinden açıklama yapıldığı” hususu olduğu anlaşılmıştır. İdarenin başvuru sahibine gönderdiği yazıda “Tek Eksenli Basınç Dayanımı Deneyi (Numune hazırlama dahil)” iş kaleminin karşısına deney standardı olarak “TS EN 1926” ibaresine yer verdiği, isteklinin 256,08 TL birim fiyat öngördüğü kalemi 56.805.4000 poz numarası ve “Tek Eksenli Basınç Dayanımı Deneyi (Numune hazırlama dahil)” beyanı ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan DSİ Laboratuvarları Deney Birim Fiyat Listesine göre açıkladığı görülmüştür.

İhale ilan tarihinde geçerli Deney Birim Fiyat Listesinin ilgili kısımları incelendiğinde, 56.805.4000 poz numaralı “Kayaçlarda tek eksenli basınç dayanımı tayini (Karot alma, numune hazırlama dahil, 1 adet numune için)” iş kaleminin standardının TS EN 1926 olarak, 56.805.4010 poz numaralı “Kayaçlarda tek eksenli basınç dayanımı deneyi (Karot alma, numune hazırlama dahil, 1 adet numune için)” iş kaleminin standardının ise ASTM D7012 olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Buna göre, idarenin istekliye gönderdiği poz numarası içermeyen yazıda belirtilen iş kaleminin standardının TS EN 1926 olarak ifade edildiği, öte yandan, isteklinin öngördüğü birim fiyatın, her iki poz numaralı iş kaleminin de yine ilan tarihinde geçerli yayımlanmış fiyatının üzerinde olduğu anlaşıldığından anılan gerekçeye dayalı olarak açıklamanın reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****