KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/020

Gündem No : 17

Karar Tarihi : 22.05.2025

Karar No : 2025/UH.II-1163

BAŞVURU SAHİBİ:

Kartal Bilg. Fot. Petrol Tar. Ürün. Gıda İnş. Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/324777 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti (8 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 23 /03/2025-31/12/2025 Dönemi)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 07.03.2025 tarihinde pazarlık usulü (21/b) ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti (8 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 23 /03/2025-31/12/2025 Dönemi)” ihalesine ilişkin olarak Kartal Bilg. Fot. Petrol Tar. Ürün. Gıda İnş. Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 19.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.04.2025 tarih ve 181590 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/754 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesi, “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesi, “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesi ile 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Tasarruf Tedbirleri başlıklı 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan hüküm ve açıklamalar kapsamında kamuya yabancı menşeli araçların kiralanamayacağı ve dolayısıyla yerli muhteva oranının %40’ın altında olan binek araçların A1 yetki belgesine eklenemeyeceğinin anlaşıldığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli Korkmaz Kar. Hayv. Taş. Tar. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Gülpak Kar. Akar. Tem. Taş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklifleri kapsamında sunmak zorunda oldukları teklif edilen araç bilgilerinde yer alan aracın yerli muhteva oranı %19 olan Renault Duster olduğu, bu aracın yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, bununla birlikte Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan “8.6.Çalıştırılacak taşıtlar;2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinde belirtilen “Yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıtlar kiralanamaz” hükmüne uygun olacaktır (yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır). T.C. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğünce yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olduğu belirlenen taşıtlar kiralanabilecektir” şeklindeki düzenleme dikkate alındığında idarece şikayete verilen cevapta araçların arazi binek aracı olduğundan bahisle söz konusu araçların geçerli kabul edilmiş olmalarının mevcut ihale dokümanına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmeti (8 Araç Şoförlü/Yakıtsız)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Araç Kiralama Hizmeti (8 Araç Şoförlü/Yakıtsız )

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Kahramanmaraş Merkez, İlçeleri veya Lüzum görülmesi halinde İl Dışına da görevlendirme Yapılacaktır” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “…f) İhale dokümanı kapsamında verilecek diğer belgeler ,

…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi,****

Teknik Şartname’nin “Araç Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…Araç Özellikleri

** __**

__

…5.26. T04 tipi Arazi Binek Araç fiilen arazi üzerinde çalıştırılacaktır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.6.Çalıştırılacak taşıtlar; 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinde belirtilen “Yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıtlar kiralanamaz” hükmüne uygun olacaktır (yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır). T.C. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğünce yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olduğu belirlenen taşıtlar kiralanabilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.****

Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü (21/b) ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti (8 Araç Şoförlü/Yakıtsız) 23/03/2025-31/12/2025 Dönemi) işi”ne (5) isteklinin katıldığı, ihalenin Korkmaz Kar. Hayv. Taş. Tar. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,**** ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak ise Gülpak Kar. Akar. Tem. Taş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İdarece 25.03.2025 tarihli şikayete cevap yazısında “… Şikayete konu T4 cinsi Dacia Duster Markalı aracın fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek aracı ifade ettiği, bu nedenle de yerli muhteva oranı zorunluluğu olmadığı kanaatine varılmıştır…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde; idarece “araç kasko cetveli”nin istekliler tarafından teklifleri kapsamında sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasında belirttiği yerli muhteva oranına ilişkin olarak ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, söz konusu orana ilişkin olarak Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde, çalıştırılacak taşıt kapsamında yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıtların kiralanamayacağı, yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtların yabancı menşeli sayıldığı, bu çerçevede __ T.C. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğünce yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olduğu belirlenen taşıtların kiralanabileceğine yönelik düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tabloları incelendiğinde, anılan istekliler tarafından “İsteklilerin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu”nun yeterlik bilgileri tablosunda beyan edildiği ve söz konusu tablonun EKAP’a yüklendiği, anılan tabloda araçların marka, model bilgisi ile beraber kasko değerine ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür.****

Bununla birlikte, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde söz konusu yerli muhteva oranının belirlenmesine ilişkin yeterlik kriteri kapsamında düzenleme yapılmadığı anlaşılmıştır.****

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere, idarelerce ihalelere katılım için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin ihale ilanı ile İdari Şartname’de belirtilmesi, tüm istekliler için aynı hususları içerecek şekilde ve fırsat eşitliğini sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki maddelerinde ya da Teknik Şartname’de isteklilerin teklifleri kapsamında sunması gereken belgelerin anılan Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde sayılması kaydıyla yeterlik kriteri olacağı, İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelere Teknik Şartname’de yer verileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuruya konu ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, Teknik __ Şartname’de yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olan taşıtların kiralanabileceğine yönelik düzenleme olduğu görülmekle birlikte, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin teklif ettikleri araçların yerli muhteva oranının belirlenmesine ilişkin yeterlik kriteri kapsamında düzenleme yapılmadığı, her ne kadar idare tarafından şikayete cevap yazısında “ Şikayete konu T4 cinsi Dacia Duster Markalı aracın fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek aracı ifade ettiği, bu nedenle de yerli muhteva oranı zorunluluğu olmadığı kanaatine varılmıştır” açıklamalarına yer verilmiş olsa da __ idarece ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif edilen araçların Teknik Şartname’de belirtilen ve iddia kapsamında yer verilen yerli muhteva oranına ilişkin kriterleri karşılayıp karşılamadığına yönelik değerlendirmenin yerli muhteva oranına yönelik ilgili usul ve esaslar ile birlikte diğer mevzuat hükümleri dikkate alınmak suretiyle sözleşmenin uygulanması aşamasında gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****