KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/018

Gündem No : 16

Karar Tarihi : 07.05.2025

Karar No : 2025/UH.II-1078

BAŞVURU SAHİBİ:

İsa Yönetim Danışmanlığı Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları 6. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/190039 İhale Kayıt Numaralı “TCDD 6 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı İşyerlerinde Kullanılmak Üzere 40 Adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD 6 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı İşyerlerinde Kullanılmak Üzere 40 Adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İsa Yönetim Danışmanlığı Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.04.2025 tarih ve 181559 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/736 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 7.2’inci maddesinde yer alan kasko sigortasına ilişkin düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı dikkate alındığında ilgili düzenlemede yüklenicinin veya idare personelinin kullandığı araç ayrımı da yapılmadığından düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 6.3’üncü maddesi kapsamında yüklenici firmadan istenilen yetki belgelerinin, İhale İlanı ve İdari Şartname’de istenilmeyip, Teknik Şartname’de istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname’nin 3.12’nci maddesinde yer alan arazi özelliğine haiz araçlar hariç diğer araçların ( 3-4-10 grup araçlar) %2’lik kasko düzenlemesine tabi araçlar olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Aynı Genel Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü,

Aynı Genel Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “ 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin ‘Teklif fiyata dâhil olan giderler’ maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TCDD 6 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı İşyerlerinde Kullanılmak Üzere 40 adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 40 adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartname Ek: 2 Tablosunda belirtilmiştir.

” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. "Yüklenici İhale Kararına ait Damga Vergisi Bedelini Teşekkülümüz hesaplarına yatırmak zorundadır."

Taşıt Takip Sistemi: Teknik özellikleri Teknik Şartnamenin 12. Maddesinde özellikleri belirtilen taşıt takip sistemi ile ilgili tüm giderler teklif fiyata dâhildir.
- Teknik Şartnamede belirtilen her türlü sigorta, belge ücreti ve giderler teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Trafik ve Kasko Sigortaları, Motorlu Taşıt Vergileri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taşıtlar anahtar teslim olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergi yüklenici tarafından karşılanacaktır.

7.2. 2006/10193 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe konulan “Hizmet Alımı Suretiyle

Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” başlıklı Bakanlar Kurulu kararının “Genel Esaslar” başlıklı 6.Maddesinin 1/d fıkrasındaki “Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.” Hükmü esas alınarak Araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (motorlu taşıtlar ek I vergileri dahil), Zorunlu Trafik Sigortası, Full Kasko (poliçe kapsamına deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde olacaktır) ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası sadece minibüsler için) vb. ile sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını içeren Motorlu Araç Birleşik Sigortası ve benzeri tüm sigorta ve vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülükleri yükleniciye ait olacaktır. Full Kasko sigortası çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyan ile sınırsız maddi ve manevi tazminatı kapsayacak şekilde yapılacaktır.

İdarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacak olup, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacaktır.” düzenlemesine,

“Periyodik Bakım ve Tamir, Kaza, Hasar ve Çalınma Durumunda Yapılacak İşler” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.7 İdarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacak olup, bunun dışında kalan tüm hasar ve arıza bedelleri yükleniciye aittir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. 2006/10193 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller başlıklı Bakanlar Kurulu kararının Genel Esaslar başlıklı 6.Maddesinin 1/d fıkrasındaki Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır. Hükmü esas alınarak Araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (motorlu taşıtlar ek vergileri dahil), Zorunlu Trafik Sigortası, Full Kasko (poliçe kapsamına deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde olacaktır) ile Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası sadece minibüsler için) vb. ile sınırsız İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını içeren Motorlu Araç Birleşik Sigortası ve benzeri tüm sigorta ve vergiler ve bunlara ait tüm yasal yükümlülükleri yükleniciye ait olacaktır. Full Kasko sigortası çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyan ile sınırsız maddi ve manevi tazminatı kapsayacak şekilde yapılacaktır. İdarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacak olup, bu durumlar dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacaktır.

21.2.2 Sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya istenilen teminat tutarlarından yaptırılmamasından doğacak her türlü yükümlülük yükleniciye ait olacaktır.

21.2.3 Taşıtların kullanımı sırasında Teknik Şartnamenin 8.7. maddede belirtilenler dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan hükümlerden, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü/türlerinin ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşme veya eklerinde belirtileceği, sigorta türlerinin belirlendiği ancak sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirlenen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden bir talepte bulunamayacağı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin 01.05.2025 - 31.12.2026 tarihleri arasında toplam 20 ay süreli akaryakıt giderleri idareye ait olmak üzere, 40 adet muhtelif tür ve miktarda sürücüsüz araç kiralama hizmet alım işi olduğu, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçların tamamının İdarenin işçi ve memur (sözleşmeli) personeli, idarenin yetki verdiği kişiler veya idarenin başka bir yükleniciden hizmet alımı yoluyla temin ettiği sürücü/şoför/çalışan tarafından kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına konu Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde, araçlara ilişkin kaskonun maddi manevi sınırsız Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı dâhil “Tam (Genişletilmiş) Kasko” niteliğinde ve birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olmasının istenildiği, idarenin temin ettiği sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumunda, kaza ve hasar bedeli ilgiliden tahsil edilmek kaydıyla idare tarafından karşılanacağı, bu durumlar dışında kalan durumlarda ise herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatların zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacağına yönelik düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede şoförsüz araç kiralama hizmeti kapsamında kiralanacak araçların idare personeli tarafından kullanılacağı, araçların yakıt hariç bakım-onarım, yedek parça ve araç muayene gibi giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, işin niteliği gereği teklif fiyata dâhil giderler arasında yer alan zorunlu mali sorumluluk ve kasko sigortasının yüklenici tarafından yaptırılmasının istenildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1’inci maddesinde sigorta kapsam ve limitlerinin belirlendiği, buna göre; araçlara ilişkin kaskonun maddi manevi sınırsız Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı dahil Tam (Genişletilmiş) Kasko niteliğinde olması ve kapsamının birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde deprem, sel, terör, yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, su baskını, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma ve benzeri tüm sebepleri kapsayacak şekilde belirlenmesinin istenildiği, kaskoya ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden doğacak her türlü sorumluluğun yükleniciye ait olacağı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, yüklenicilerin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu, Teknik Şartname’nin şikâyete konu 7.2’nci maddesinde kaskonun; herhangi bir kazadan kaynaklı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile sonrasında ortaya çıkacak maddi manevi tazminatları karşılayacak şekilde**** maddi manevi sınırsız Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı dâhil “Tam (Genişletilmiş) Kasko” niteliğinde ve birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olmasının istenildiği, Teknik Şartname’nin 7.2 ve 8.7’nci maddesinde kasko tarafından karşılanmayacak kaza ve hasar bedelinin (sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması durumlarında) ilgililerden tahsil edilerek idare tarafından karşılanacağına yönelik belirleme yapıldığı, aynı Şartname’nin 8.8’inci maddesinde ise __ Taşıtların kullanımı sırasında 8.7. maddede belirtilenler dışında kalan durumlarda herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin araçlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların araçlarında yaşanacak değer kaybı ile ortaya çıkacak tazminatlar zorunlu trafik sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko ve sınırsız ÎMM dâhilinde karşılanacağının ifade edildiği, anılan maddeler birlikte değerlendirildiğinde sürücünün alkollü, uyuşturucu maddeli veya ehliyetsiz olması vb. durumlarda kaza ve hasar bedelleri haricindeki tazmin sorumluluğunun yüklenici üzerinde bırakıldığı gibi bir sonuca varılamayacağı, mevcut düzenlemelerin istekliler arasındaki eşitliği bozucu veya haksız rekabete yol açan bir niteliği bulunmadığı, ayrıca başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde yer verilen düzenlemelerin hangi yönüyle Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerine aykırı olduğuna ilişkin somut gerekçelere de yer verilmediği, dolayısıyla iddia konusu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığının söylenemeyeceği sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Ruhsat İşlemleri ve Yetki Belgeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1.Taşıtlar anahtar teslim olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergi yüklenici tarafından karşılanacaktır.

6.2.Taşıtların (binek ve 8+1 minibüs hariç) ruhsatlarında “TCDD logoludur” ibaresi bulunacaktır. Buna ilişkin her türlü masraf yükleniciye ait olacaktır.

6.3.4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre ilgili Bakanlıkça hazırlanan ilgili mevzuatta (Karayolu Taşıma Yönetmeliği) belirtilen ticari faaliyetlerde eşya/yük ve yolcu/personel taşımasında kullanılacak taşıtlar için uygun yetki belgeleri ile ilgili kısımlarda belirtilen, yapılacak taşımanın niteliğine göre Otomobiller için A1, Minibüsler için D2, panel, pikap, kamyonet ve kamyonlar için K1 yetki belgesi zorunludur. Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereği A1, D2 ve K1 yetkileri kapsayan nitelikteki sair yetkilendirme belgeleri kabul edilir. Bu yetki belgelerini yüklenici almakla yükümlüdür. Ayrıca işin ifa edilebilmesi için, cari kanun ve resmi düzenlemelerle zorunlu kılınan veya ileride zorunlu kılınacak olan belgelerin alınması da yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İddia konusu Teknik Şartname düzenlemesinde Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen ticari faaliyetlerde (eşya/yük ve yolcu/personel taşımasında) kullanılacak taşıtlar için uygun yetki belgeleri ile ilgili kısımlarda belirtilen, yapılacak taşımanın niteliğine göre otomobiller için A1, minibüsler için D2, panel, pikap, kamyonet ve kamyonlar için K1 yetki belgesinin zorunlu olduğunun belirtildiği, söz konusu belgelere İhale ilanında veya idari Şartnamede yer verilmediği, bu kapsamda söz konusu belgelerin ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenicinin sahip olması gereken belgeler arasında sayıldığı, bu yönüyle bakıldığında iddia konusu maddede yer verilen düzenlemelerin ihaleye katılımı engelleyici bir niteliği bulunmadığı gibi mevzuata bir aykırılık da teşkil etmediği sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşım, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) (Değişik:15/09/2014-2014/6814-BKK/1. md.) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

…

(2) (Ek:15/09/2014-2014/6814-BKK/2. md.) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) (Ek:22/10/2015-2015/8204-BKK/1. md.) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir...” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “ 75.7. Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

__ Öte yandan 25.12.2014 tarihli 29216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’ların söz konusu esaslardan hariç tutulacağına ilişkin hüküm getirilmiştir.

__

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. …

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi,

__

Teknik Şartname’nin**** “Taşıtların nitelikleri, türü ve miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. Taşıt Miktarları, Model Yılı:

”**** düzenlemesi,

“Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “..3.12. İstekli tarafından verilecek birim araç teklifi, 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararma yapılan 15.09.2014 tarih ve 2014/6814 madde 2 ile eklenen hüküm gereğince taşıtların (7. ve 8. Grup (Arazi Kullanımı için olan pikap) taşıtlar hariç), "Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği" tarafından yayımlanan 2025 yılı OCAK ayı (*) itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2 sini aşmaması gerekmektedir. Bu oranın aşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır.(7. ve 8. Grup (Arazi kullanımı için olan pikap taşıtlar hariç)” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan doküman düzenlemelerinden istekliler tarafından verilecek birim araç teklifinin 7 ve 8’inci gruplarda yer alan araçlar hariç diğer araçların Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan 2025 yılı Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmaması gerektiği, bu oranın aşılması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İlgili Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde; 7 ve 8’inci grup araçların 16 adet fiilen arazide kullanılacak açık kasa ve kapalı kasa 4x4 pikap olduğu, bunun dışındaki diğer gruplardaki araçların ise binek otomobil, minibüs, pikap ve kamyonet olmak üzere muhtelif tür ve sayıda olduğu (toplam 24 adet) anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından özet itibariyle Teknik Şartname’nin ihale konusu işte kiralanacak olan taşıtların özelliklerinin belirtildiği tabloda yer alan 3, 4 ve 10’uncu grup araçlar için verilecek birim araç teklifinin, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullere ilişkin Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen kasko sigorta değerinin %2’sini aşılamayacağı yönündeki düzenlemeye tabi olmaması gerektiği iddia edilmektedir.

İhale dokümanı düzenlemeleri ile birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ilgili tabloda belirtilen 3’üncü grup aracın 1 adet 8+1 minibüs,

4’üncü grup aracın 1 adet 16+1 minibüs olduğu,

10’uncu grup aracın ise kamyon olarak belirtildiği fakat ihale konusu iş kapsamında belirtilen türde bir aracın kiralanmayacağı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle edinimin düzenlendiği, minibüslerin kiralanmasının anılan Esas ve Usullerin kapsamında olduğuna yönelik bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Aktarılan ihale doküman düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında olmadığı değerlendirilen minibüs için de, isteklilerin “Kiralık Araç Kasko Değer Listesi”ni doldurmasının idare tarafından yeterlik kriteri haline getirildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğ’inin yukarıda yer verilen açıklamasından araç kiralama ihalelerinde istenen araçların, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında olması durumunda, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesinin zorunluğu olduğu sonucu çıkmakla birlikte; söz konusu esas ve usullere tabi olmayan araçlar için de idarece anılan bilgilerin istenmesinin önünde mevzuat açısından bir engel olmadığı değerlendirilmekte olup bu çerçevede idarece, ihale konusu iş kapsamında yer alan ve anılan esas ve usullere tabi olmayan minibüsler içinde aylık kiralama bedelinin Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacağı şeklinde düzenleme yapılabileceği, bunun da idarenin, ihtiyaçları uygun şartlarla, zamanında ve kaynakları verimli kullanmakla sorumlu olduğunu belirleyen temel ilkelere bir aykırılık oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****