KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/018

Gündem No : 15

Karar Tarihi : 07.05.2025

Karar No : 2025/UH.II-1077

BAŞVURU SAHİBİ:

Vestan İnş. Tic. ve San. A.Ş.- Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Gökalp Proje Müş. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1890984 İhale Kayıt Numaralı “Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurun Nakliyesi ve Bertarafı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu) tarafından 11.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurun Nakliyesi ve Bertarafı ” ihalesine ilişkin olarak Vestan İnş. Tic. ve San. A.Ş.- Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Gökalp Proje Müş. A.Ş. İş Ortaklığının 14.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.04.2025 tarih ve 181573 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/747 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikayete konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli Hel Taş Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye katılım için sunmuş olduğu belgelerin yetersiz ve hatalı olup teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

1- Hel Taş Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti. ile Biosun (İzmir Ödemiş), EVB (İzmir Kemalpaşa), Energrom (İzmir Foça), Energrom (İstanbul Şile Şubesi), Denizli Biogaz (Denizli), Ecorec (İzmir Selçuk) ve Aydınlar Madencilik (Manisa Turgutlu) ile arasında düzenlenen protokoller ile birlikte taraflar adına protokolleri imzalayanların noter onaylı imza sirküleri ve imzalamaya yetkili olduklarını gösterir belgelerin bir kısmının idareye sunulmadığı, idarece, kesinleşen ihale kararı öncesinde Hel Taş Ltd. Şti. firmasından istenerek fiziki ihale dosyasına konulması gereken protokollerin asıları, bu protokolleri imzalayan kişilere ait noter onaylı imza sirküleri ve protokolü imzalamaya yetkili olduklarını gösterir belgelerin asılları veya noter onaylı suretleri fiziki olarak ihale dosyasına sunulmadığı, bu belgelerin renkli fotokopilerinin sunulduğu ve geçerli olmadığı,

Başka bir konuya ilişkin başvuruları üzerine idarenin, bertaraf firmalarının bilgilerine https://eizin.cevre.gov.tr/Rapor/BelgeArama.aspx adresinden ulaşılacağını ihaleden sadece bir gün önce taraflarına bildirdiği, bu sürenin protokol yapmak için yeterli olmadığı, ayrıca ne anılı adreste ne de başka bir yerde bertaraf tesislerinin kapasitelerinin ne kadar olduğuna dair bir bilgi veya bu bilgiye erişim imkânının da bulunmadığı, anılan web adresi üzerinde yapılan sorgulamada, Aydınlar Mad. İnş. Tar. Ürün. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının geçici faaliyet belgesinin ihale ilan tarihi olan 09.01.2025 tarihinde var olmadığı, bu firmanın ihale tarihinden yaklaşık bir ay sonra, 07.02.2025 tarihinde geçici faaliyet belgesi aldığının görüldüğü, anılan firmanın ihale ilan tarihinde geçerli bir geçici faaliyet belgesi bulunmadığından Hel Taş Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti.nin bu firma ile yapmış olduğu 190805 kodlu ve 190902 kodlu atıkların bertarafına dair protokollerin geçersiz olduğu, idare söz konusu protokol geçersiz olsa bile geriye kalan diğer bertaraf firmaları ile yapılan protokollerle toplam kapasitelerin sağladığını bildirdiği, ancak geriye kalan tesislerin bu toplam kapasiteleri sağlamadığı,

2- İdare, ihaleye katılacak isteklilerin özel sektördeki bertaraf tesisleri ile protokol yapmasını isterken, bu firmaların isteklilere objektif kriterlere göre davranmayabileceklerini, keyfi davranabileceklerini, bazı isteklilerle protokol yapmak istemeyebileceklerini, bazı isteklilere makul fiyat teklif ederken bazılarına da çok fahiş fiyat teklifi vermek suretiyle ihalenin eşitlik, saydamlık ve rekabet kuralları içinde gerçekleşmesini engelleyebileceklerini, bertaraf tesislerinin bir istekliyi kollamak suretiyle bu isteklinin ihaleyi yüksek teklifle almasını sağlayarak kamu zararına yol açabileceklerini göz önünde bulundurmadığı, anılan isteklinin idarenin çamur bertaraf işlerini yıllardır yapması nedeniyle yöredeki bertaraf tesisleri ile devam eden ticari ilişkileri bulunduğundan ihaleden önce protokol yapılmasının istenmesinin söz konusu istekliye büyük avantaj sağladığının aşikar olduğu, nitekim ihaleden önce talep etmelerine rağmen bazı bertaraf tesislerinin kendileri ile protokol yapmak istemediği, bazılarının da piyasa koşullarının çok üzerinde fahiş fiyat teklifi vererek rekabet şanslarını ortadan kaldırdığı, buna karşın bu tesislerin anılan istekli ile protokol yaptıkları hususunun ihale esnasında öğrenildiği, bu durumun rekabet ilkesinin bazı bertaraf tesisleri eliyle ihlal edildiğini ispat ettiği,

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde protokol yapılan bertaraf tesislerinin ihale ilan tarihi olan 09.01.2025 tarihi itibari ile geçerli geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesine sahip olması gerektiğinin düzenlendiği ancak bertaraf tesislerinin listesi ve günlük kapasitelerinin ne kadar olduğuna dair ihale dokümanı içinde hiç bir açıklayıcı bilgiye yer verilmeyerek şeffaflık ve rekabet ilkesinin engellendiği,

3- Anılan istekli ile Denizli Biogaz (Denizli) ve özellikle Energrom firmasının İstanbul Şile Şubesi ile yaptığı protokollerin şekli olduğu, pratikte hiçbir fiili geçerliliğinin bulunmadığı, İzmir ilindeki yaklaşık %65 ila %80’i sıvı olan içme suyu arıtma çamurunun İstanbul ilinin Şile ilçesine kamyonla taşınarak bertaraf edilmesinin akla ve gerçeğe uygun olmadığı, ihale öncesinde Energrom Enerji Ticaret ve Sanayi A.Ş. Şile Şubesi ile yapmış oldukları görüşmeleri neticesinde içme suyu arıtma çamurlarında kriter olarak %60’dan fazla sıvı madde içeren atıkları tesislerinde bertaraf edemediklerini (tesislerine almadıklarını/kabul etmediklerini) beyan ettikleri, bu iki firma ile yapılan protokollerin sadece ihaleye katılım esnasında anılan istekliye haksız bir avantaj sağladığı, dolayısıyla bu protokollerin sözleşmeden sonra geçersiz ve işlevsiz kalacağı ortada olduğundan geçersiz sayılmaları gerektiği, ihale dokümanında ve idarenin şikayete cevap yazısında da belirtildiği üzere, sözleşmeden sonra çeşitli nedenlerle bertaraf tesisi değişikliği mümkün olduğundan ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeden sonra atıkları Denizli ve İstanbul Şile’ye taşımayıp daha yakın bir yere taşıması halinde, en az 349.421.800,00 TL’lik haksız kazanç elde edeceği, idarenin de bu meblağda zarara uğrayacağı,

4- Sınırları Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat ile çizilmemiş kısıtlamaların ihale dokümanına konulmasının Anayasa’ya, Kamu İhale Kanunu’na ve rekabet ilkesine aykırı olduğu, istekliler ile özel sektörde faaliyet gösteren bertaraf tesisleri arasında protokol yapılmasının yeterlik şartı olarak belirlenmesinin, kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici olduğu, Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde sözleşmeden sonra bertaraf tesislerine değişiklik yapılmasına izin verildiği için ihale aşamasında sunulan protokollerin kalıcı mahiyette olmadıkları, ne bertaraf tesisi ne istekliler ne de idare yönünden hiçbir bağlayıcılıklarının bulunmadığı, protokole uyulmaması halinde idarenin bir yaptırımının bulunmadığı, bu nedenlerle sembolik ve geçici mahiyette oldukları, ihale öncesinde alınan ve istekliler ile idareye karşı hiçbir bağlayıcılığı bulunmayan geçici ve sembolik protokollere bu kadar büyük anlam yüklenerek rekabetin engellenmesi ve idarenin 349.421.800,00 TL’lik kamu zararına neden olunmasının doğru olmadığı,

5- Kendileri tarafından Ecorec firması ile yapılan ve ihale dosyasına sunulan protokolün ihale dokümanında istenilen şekil ve kapasite şartlarını karşıladığı, Ecorec isimli bertaraf firması İzmir ili Selçuk ilçesinde lisanslı olarak faaliyet göstermekte ve kapasite arttırma işlemlerine başlayarak istenilen kapasitelerdeki atıkları bertaraf edeceğini taahhüt ettiği, bu durumda anılan firma ile yapılan protokolün yeterli kabul edilmesi, kendi tekliflerinin geçerli sayılması ve ihalenin kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği, eğer Ecorec firması işin yapımı esnasında yeterli kapasiteyi sağlayamazsa, kendilerinin diğer bertaraf firmalarıyla protokol yaparak idarece istenen hizmeti aksatmadan sürdürmesi teknik şartname gereği mümkün olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: ARITMA TESİSLERİNDEN ÇIKAN ÇAMURUN NAKLİYESİ VE BERTARAFI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 730 gün süreli 613.200 ton atıksu arıtma çamuru ile 51.100 ton içme suyu arıtma çamuru olmak üzere toplam 664.300 ton arıtma çamurunun nakliyesi ve lisanslı firma ile geri kazanımı / bertarafı işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Menemen, Kemalpaşa, Türkelli, Foça, Aliağa, Gerenköy, Bergama, Çandarlı, Yeni Foça, Güneybatı, Torbalı, Ayrancılar-Yazıbaşı, Havza, Seferihisar, Urla, Özdere, Ödemiş, Çeşme, Doğanbey, Hasköy, Tire, Ulucak, Mordoğan, Bayındır ve Çiğli Atıksu Arıtma Tesisleri ve Tahtalı, Kavaklıdere, Sarıkız, Çeşme, Ürkmez. Ödemiş, Çullu, Foça, Halkapınar, Menemen K5. Karaçam Göleti, Çandarlı Göleti, Mordoğan Göleti İçme Suyu Arıtma Tesisleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir...

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından işletilen atıksu arıtma tesisleri ve içme suyu arıtma tesislerindeki çamur susuzlaştırma ekipmanlarından (çamur kurutma yatağı, dekantör, fılter pres veya belt pres) çıkan arıtma çamurlarının nakliyesi ve ilgili tüm mer’i mevzuata uygun olarak geri kazanılması/bertaraf edilmesi işidir.

Söz konusu iş kapsamında; İdaremizce işletilen Menemen, Kemalpaşa, Türkelli, Foça, Aliağa, Gerenköy, Bergama, Çandarlı, Yeni Foça, Güneybatı, Torbalı, Ayrancılar-Yazıbaşı, Havza, Seferihisar, Urla, Özdere, Ödemiş, Çeşme, Doğanbey, Hasköy, Tire, Ulucak, Mordoğan ve Bayındır atıksu arıtma tesislerinde oluşan günlük toplam 140 ton çamur ve Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinde oluşan günlük 700 ton çamur olmak üzere; günlük toplam 840 ton atıksu arıtma çam uru ile Tahtalı, Kavaklıdere, Sarıkız, Çullu, Çeşme, Ödemiş, Halkapmar, Foça, Ürkmez, Menemen K5, Karaçam Göleti, Çandarlı Göleti ve Mordoğan Göleti İçme Suyu Arıtma Tesislerinde oluşan günlük toplam 70 ton içme suyu arıtma çam urunun geri kazanımı ve bertarafı gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi,

“Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1 İş kapsamında bertaraf edilecek olan susuzlaştırılmış atıksu arıtma çamurunun atık kodu “19 08 05 Kentsel atık suyun arıtılmasından kaynaklanan çamurlar”, içme suyu arıtma çamurunun atık kodu ise “19 09 02 Su berraklaştırılmasından kaynaklanan çamurlar”dır.

5.2 İstekliler teklifleri ile birlikte kendi firmaları adına ve/veya yetkili lisans sahibi başkaca çamur geri kazanım/bertaraf firmalarına ait, ihale ilan tarihi itibari ile geçerli olan ve bahsi geçen atık kodlarını tesisine almaya yetkili olduğunu gösteren Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi’ne sahip olan bir ya da birden çok Bertaraf Tesisi ile yapılan sözleşmeyi veya protokolü ihale teklifleri ile birlikte sunacaktır. Günlük 840 ton atıksu arıtma çamurunun ve günlük 70 ton içme suyu arıtma çamurunun bertarafı birden çok bertaraf tesisinde gerçekleştirilebilir. Bertaraf firması veya firmaları ile yapılacak sözleşme veya protokol aşağıdaki metni veya aşağıdaki metinde yer alan ifadeleri içeren benzer metinleri içermelidir:

“İmzalanan* işbu protokol/sözleşme ile; SAĞLAYICI tarafından, İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile ......... İKN’li** iş kapsamında gerçekleştirilecek “Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurun Nakliyesi ve Bertaraf İşi” kapsamında yapacağımız sözleşme sonucunda söz konusu işin ihale tarihi itibari ile ..... gün*** boyunca bu anlaşma kapsamında İZSU Genel Müdürlüğüne ait atıksu ve/veya içme suyu arıtma tesislerinden çıkan 19.08.05 kodlu.......ton/günarıtma çamuru ile 19.09.02 kodlu....... ton/gün içme suyu arıtma çamuru bertaraf tesisine direkt gönderilecek ve arıtma çamurunun tamamının bertaraf, BERTARAF TESİSİ tarafından sağlanacaktır. İZSU Genel Müdürlüğü tesislerinden gelen çamurun bertaraf tesisine alımı 7gün 24 saat gerçekleştirecektir. ”

Notlar:

* Sözleşme veya Protokoller ile birlikte, söz konusu Sözleşme veya Protokolleri taraflar adına imzalayanların noter onaylı imza sirküleri ve imzalamaya yetkili olduklarım gösterir tevsik edici belgelerin sunulması gerekmektedir. **İhale ilanı sonrasında işe ait İKN (İhale Kayıt Numarası) eklenecektir.

*** İhale tarihi itibari ile asgari olarak 730 gün süreli yapılacaktır. * *** Birden çok bertaraf tesisi ile protokol yapılması halinde, yapılan protokollerin toplamı atıksu arıtma çamurları için en az 840 ton/gün, içme suyu arıtma çamurları için en az 70 ton/gün olacaktır.

5.3 İstekli firmalar teklifleri ile birlikte sözleşme kapsamındaki tüm çamur miktarını kabul edecek bir veya birden çok Lisanslı bertaraf tesisi için “Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi” ile günlük atık kabul kapasitesini de gösteren Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı kuruluşlardan veya ilgili Resmi Kuramlardan alınmış resmi Kapasite Raporunu İdareye sunacaktır.

5.4 Yüklenici, İdare gerek görmesi halinde sözleşme süresi boyunca her hakediş döneminde bertaraf tesislerine ilişkin geçerli Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesini idareye ibraz edecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayete konu ihalenin İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu) tarafından gerçekleştirilen “Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurun Nakliyesi ve Bertarafı işi” olup, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 28 adet ihale dokümanı indirildiği, 11.02.2025 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 04.03.2025 onay tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Hel Taş. Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü __ maddesinde ihaleye teklif veren isteklilerin kendi firmaları adına ve/veya yetkili lisans sahibi başkaca çamur geri kazanım/bertaraf firmalarına ait, ihale ilan tarihi itibari ile geçerli olan ve bahsi geçen atık kodlarını tesisine almaya yetkili olduğunu gösteren belgesine sahip olan bir ya da birden çok bertaraf tesisi ile yapılan sözleşmeyi veya protokolü ve bu sözleşme veya protokoller ile birlikte, taraflar adına imzalayanların noter onaylı imza sirküleri ve imzalamaya yetkili olduklarını gösterir belgelerin sunulması gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından Hel Taş. Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 13.02.2025 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurun Nakliyesi ve Bertarafı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 21.02.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız gerekmektedir.

Sunulması Gereken Belgeler

1-Protokol/Sözleşmeler

2-Kapasite Raporları

3-İmza Sirküleri” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli Hel Taş. Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 19.02.2025 tarihinde ihaleye konu atıkların bertarafının yapılacağı bertaraf tesisleri ile gerçekleştirdikleri protokoller ile bu protokolleri imzalamaya yetkili olduklarını gösterir belgelerin sunulduğu ve anılan belgelerin noter onaylı olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte sunacakları bertaraf tesisleri ile yapılan sözleşme veya protokollerin yapıldığı bertaraf tesislerine ait geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesini teklifleri ile birlikte sunacakları düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi” kısmında
“427802-9999-00059_AYDINLAR MADEN CEVERE İZİN LİSAN BELGESİ.pdf .EKAP’a yüklenen belgedir” beyanına yer verildiği, anılan belgenin incelenmesinden söz konusu belgenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu firma adına düzenlenen 07.02.2025 tarihli ve 224865940.1.1 belge numaralı geçici faaliyet belgesi olduğu, ihale ilan tarihinin ise 09.01.2025 olduğu, bu itibarla anılan belgenin İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte sunacakları bertaraf tesisleri ile yapılan sözleşme veya protokollerin yapıldığı bertaraf tesislerine ait geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesinin ihale ilan tarihinde geçerli bir belge olması gerektiğine ilişkin şartı sağlayamadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu, idarece söz konusu firma ile yapılan protokolün geçersiz sayılarak diğer geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgelerinin ihale ilan tarihinde geçerli olup olmadığı, sözleşme/protokoller ve sunulan kapasite raporları üzerinden 190805 kodlu ve 190902 kodlu atığı tesisine almaya yetkilerinin olup olmadığı, tesislere ait kapasite raporlarına göre 190805 kodlu atık için günlük 840 ton, 190902 kodlu atık için ise günlük 70 ton atığın bertaraf edilmesine ilişkin gereklilikleri sağlayıp sağlamadığı hususlarının belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Başvuru sahibinin iddiası incelendiğinde anılan hususun idareye şikayet başvurusu dilekçesinde dile getirilmediği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet dilekçesinde belirtilmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği anılan iddiasına idareye şikayet dilekçesinde yer verilmediği, söz konusu iddianın ihale dokümanına yönelik olduğu, dolayısıyla söz konusu iddialara ilişkin olarak hukuka aykırılık iddiasının dokümanın indirildiği 10.02.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülmesi gerekirken, söz konusu iddialara bu süre geçtikten sonra 14.03.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından işletilen atıksu arıtma tesisleri ve içme suyu arıtma tesislerindeki çamur susuzlaştırma ekipmanlarından (çamur kurutma yatağı, dekantör, fılter pres veya belt pres) çıkan arıtma çamurlarının nakliyesi ve ilgili tüm mer’i mevzuata uygun olarak geri kazanılması/bertaraf edilmesi işidir.

Söz konusu iş kapsamında; İdaremizce işletilen Menemen, Kemalpaşa, Türkelli, Foça, Aliağa, Gerenköy, Bergama, Çandarlı, Yeni Foça, Güneybatı, Torbalı, Ayrancılar-Yazıbaşı, Havza, Seferihisar, Urla, Özdere, Ödemiş, Çeşme, Doğanbey, Hasköy, Tire, Ulucak, Mordoğan ve Bayındır atıksu arıtma tesislerinde oluşan günlük toplam 140 ton çamur ve Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinde oluşan günlük 700 ton çamur olmak üzere; günlük toplam 840 ton atıksu arıtma çam uru ile Tahtalı, Kavaklıdere, Sarıkız, Çullu, Çeşme, Ödemiş, Halkapmar, Foça, Ürkmez, Menemen K5, Karaçam Göleti, Çandarlı Göleti ve Mordoğan Göleti İçme Suyu Arıtma Tesislerinde oluşan günlük toplam 70 ton içme suyu arıtma çam urunun geri kazanımı ve bertarafı gerçekleştirilecektir.

İş kapsamına dahil edilen atıksu arıtma çamurları %15-%25; içme suyu arıtma çamurları ise %20-35 katı madde içeriğine sahip olup, E k -l’de toplam miktarları belirtilen susuzlaştırılmış arıtma çamurlarının yürürlükteki mer’i mevzuatlar çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş Çevre İzin ve Lisans Belgesi veya Geçici Faaliyet Belgesine sahip firmalar tarafından geri kazanılması ve/veya nihai bertarafının yapılması, geri kazanım veya nihai bertaraf yapıldığına dair her türlü bilgi, belge, ruhsat, yasal izinlerin vb. İdare’ye ibraz edilmesi Yüklenicinin sorumluluğundadır.

Yukarıda isimleri verilmiş atıksu ve içme suyu arıtma tesisleri dışında, bu sözleşme süresi içerisinde İdarenin yeni atıksu ve/veya içme suyu arıtma tesisi devreye alması sonucunda çamur üretilmesi durumunda yüklenici firma yeni devreye alınan bu tesislerden çıkan çamurları da toplam tonaj içerisinde kalacak şekilde diğer tesisler gibi geri kazanacak / bertaraf edecektir.

Arıtma tesislerinden, günlük toplam 840 ton atıksu arıtma çamuru ve 70 ton içme suyu arıtma çamuru üzerinde çamur çıkması durumunda yüklenici firma bu çamurun da nakliyesini ve geri kazanımı/bertarafını da sağlayacaktır. Günlük belirtilen miktarların üzerinde çamur oluşması durumunda, çamurun bertarafı için yükleniciye sözleşmede belirlenen fiyatlar üzerinden sözleşme hükümlerine göre ödeme yapılacaktır. Bunun için gerekli olan kamyon, tır ve şoför gibi tüm ilave gereklilikleri yüklenici sağlayacaktır.

Arıtma tesislerinden, İdareden kaynaklanan sebeplerle günlük 840 ton atıksu arıtma çamuru ve 70 ton içme suyu arıtma çamuru altında çamur çıkması durumunda, diğer ifade ile sözleşmenin toplam süresi içerisinde toplam tonajın bitmeyecek olması durumunda Yükleniciye, her bir kalem için sözleşmede belirtilen toplam miktarın tamamlanması için gereken süre, İdare’nin uygun gördüğü takdirde, süre uzatımı olarak verilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.2 İstekliler teklifleri ile birlikte kendi firmaları adına ve/veya yetkili lisans sahibi başkaca çamur geri kazanım/bertaraf firmalarına ait, ihale ilan tarihi itibari ile geçerli olan ve bahsi geçen atık kodlarını tesisine almaya yetkili olduğunu gösteren Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi’ne sahip olan bir ya da birden çok Bertaraf Tesisi ile yapılan sözleşmeyi veya protokolü ihale teklifleri ile birlikte sunacaktır. Günlük 840 ton atıksu arıtma çamurunun ve günlük 70 ton içme suyu arıtma çamurunun bertarafı birden çok bertaraf tesisinde gerçekleştirilebilir. Bertaraf firması veya firmaları ile yapılacak sözleşme veya protokol aşağıdaki metni veya aşağıdaki metinde yer alan ifadeleri içeren benzer metinleri içermelidir.

…

5.5 Yüklenici firma İşin devamı sırasında Teknik Şartnamenin 5.1., 5.2. ve 5.3. Madde hükümlerine uygun olması koşuluyla bertaraf tesislerinde değişiklik yapabilir. Bunun için yapmak istediği bertaraf firması değişikliğine ilişkin Teknik Şartname 5.1., 5.2. ve 5.3. maddede yer alan gerekli belgeler ile birlikte idare onayına sunacaktır.

…

5.8 Atıksu arıtma tesislerinde oluşacak günlük 840 ton çamur ile içme suyu arıtma tesislerinde oluşacak günlük 70 ton çamur, tesislerden Yüklenici sorumluluğundaki kamyonlar ile alınarak geri kazanım/bertaraf tesisine ait kabul noktasına iletilecektir. Tüm çamurlar, çamur geri kazanım/bertaraf tesisine kabul aşamasında ilgili mevzuat gereğince tartılacak ve belgelendirilecektir.

…

5.15 Arıtma tesislerinden taşınacak arıtma çamurunun geri kazanım/bertaraf tesisine verilmesi aşamasından bertarafına kadar tüm iş ve işlemlerden doğabilecek hukuki yaptırımlar ve prosedürlerden tamamen yüklenici sorumludur. İdare’nin bu konuda hiçbir sorumluluğu yoktur.

…

5.17 Sözleşmenin imzalanmasına müteakip arıtma tesislerinde oluşan çamurların Yüklenici marifetiyle taşınarak İdareye onaya sunulan ve İdare tarafından onaylanan geri kazanım/bertaraf tesisine götürülebilmesi için İdare tarafından en uygun güzergahın tespiti yapılacak ve tesisin işletme şartlarına uygun şekilde ayrıca bir günlük iş programı oluşturulacak olup, Yüklenici bu güzergaha ve günlük iş programına uygun şekilde çalışacaktır.

__

__

5.18 Geri kazanım/bertaraf tesisinin ve tesiste var ise döküm yerinin kapasitesi ve teknik şartnamede belirtilen çamur miktarının bertaraf edilmesini sürekli olarak sağlayacak Mevzuata ve Teknik Şartnamenin 5.1. 5.2. ve 5.3. maddelerine uygun yer tahsisini yapmak yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi,

“Çevre Lisanslı Bertaraf Tesisine Nakliyeler ve Nakil Araçları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…

6.10. Yüklenici arıtma tesislerinin haftanın 7 günü 24 saat, bayram ve resmi tatiller dâhil kesintisiz hizmet verdiğini ve İdare tarafından sözleşme imzalanmasından sonra verilecek günlük iş programına uyulacağını bilerek teklifini sunacaktır.

6.11. Yüklenici atıksu arıtma tesislerinin 7 gün 24 saat çalışma programına uygun olarak çamur alımı yapmak ve nakliye araçlarının tesislerde sürekli doluma ve nakliyeye hazır halde bulundurmak zorundadır. Bu kapsamda gerekli olabilecek yedek araç ve yedek şoför vb. her türlü tedariği yapmak Yüklenici firmanın sorumluluğundadır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihaleye konu arıtma çamurlarının nakliyesi ve bertarafı işlemlerinin tamamının yüklenici firma sorumluluğunda olduğu, ihale dokümanında arıtma çamurlarının bertaraf edileceği tesislere ilişkin herhangi bir mesafe kısıtlaması getirilmediği, bertaraf tesislerinin taşıması gereken özellikler ile sağlanması gereken günlük atık kabul kapasitelerine ilişkin bilgilerin ve nakil araçlarının taşıması gereken özellikler ile asgari miktarların ihale dokümanında açık şekilde belirtilmiş olduğu, anılan hususların yer aldığı doküman düzenlemelerine yönelik bir itirazın bulunmadığı ve bu haliyle ihale dokümanının kesinleştiği, nakliye ve bertaraf işlemlerinin organizasyonunun yüklenici firma sorumluluğunda olduğu, ayrıca arıtma çamurlarının bertaraf edileceği tesislere ilişkin belirlemenin istekli tarafından gerçekleştirileceği, gerekli nitelikleri taşıyan işletmelerin dokümanda belirtilen şartları taşıması halinde istekli tarafından işin gerçekleştirileceği yer olarak seçilebileceği, isteklilerin bir ya da birden çok bertaraf tesisi ile sözleşmeyi veya protokol yapabileceği, sözleşme sürecinde yüklenici tarafından işin aksatılması ya da doküman düzenlemelerine uygun yapılmaması durumunda idarece öngörülen yaptırımların uygulanacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin beşinci fıkrasında “İtirazen şikayet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur.” hükmü,

Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sabinin “Sınırları Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat ile çizilmemiş kısıtlamaların ihale dokümanına konulmasının Anayasa’ya, Kamu İhale Kanunu’na ve rekabet ilkesine aykırı olduğu, istekliler ile özel sektörde faaliyet gösteren bertaraf tesisleri arasında protokol yapılmasının yeterlik şartı olarak belirlenmesinin, kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici olduğu, Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde sözleşmeden sonra bertaraf tesislerine değişiklik yapılmasına izin verildiği için ihale aşamasında sunulan protokollerin kalıcı mahiyette olmadıkları, ne bertaraf tesisi ne istekliler ne de idare yönünden hiçbir bağlayıcılıklarının bulunmadığı, protokole uyulmaması halinde idarenin bir yaptırımının bulunmadığı, bu nedenlerle sembolik ve geçici mahiyette oldukları, bu nedenle ihale öncesinde alınan ve istekliler ile idareye karşı hiçbir bağlayıcılığı bulunmayan geçici ve sembolik protokollere bu kadar büyük anlam yüklenerek rekabetin engellenmesi” iddialarına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin anılan iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu ve anılan istekli tarafından idareye 14.03.2025 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ihale dokümanını EKAP üzerinden e-imza ile 10.02.2025 tarihinde indirildiği, bu nedenle, başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemi farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan 10.02.2025 tarihini izleyen 10 (on) günlük süre içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 14.03.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla söz konusu iddiasına ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir...

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin ortağı Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi” kısmında “37778-9999-00001_Geçici Faaliyet Belgesi.pdf. EKAP’a yüklenen belgedir.” beyanına yer verildiği, anılan belgenin incelenmesinden söz konusu belgenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından Ecorec Çevre ve Enerji Teknolojileri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen 20.01.2025 tarihli ve 228090416.1.1 belge numaralı geçici faaliyet belgesi olduğu, anılan belgenin atık kodu listesi incelendiğinde 190805 atık kodunun yer aldığı fakat 190902 atık kodunun bulunmadığı, ihaleye konu iş kapsamında bertaraf edilecek susuzlaştırılmış atıksu arıtma çamurunun atık kodunun "19 08 05 Kentsel atık suyun arıtılmasından kaynaklanan çamurlar", içme suyu arıtma çamurunun atık kodunun ise “19 09 02 Su berraklaştırılmasından kaynaklanan çamurlar" olarak belirtilmiş olduğu ve ihale konusu işin her iki kod kapsamında yer alan işlerin gerçekleştirilmesi ilişkin olduğu, anılan istekli tarafından sunulan geçici faaliyet belgesinin ihale konusu işlerden “19 09 02 Su berraklaştırılmasından kaynaklanan çamurlar" kodunu kapsamaması nedeniyle ihale konusu işte kullanılamayacağı, anılan istekli tarafından başkaca herhangi bir geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesi de sunulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte sunacakları bertaraf tesisleri ile yapılan sözleşme veya protokollerin yapıldığı bertaraf tesislerine ait geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesini teklifleri ile birlikte sunacakları düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin ortağı Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi” kısmında “37778-9999-00001_Geçici Faaliyet Belgesi.pdf. EKAP’a yüklenen belgedir.” beyanına yer verildiği, anılan belgenin incelenmesinden söz konusu belgenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından Ecorec Çevre ve Enerji Teknolojileri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen 20.01.2025** tarihli****ve 228090416.1.1 belge numaralı geçici faaliyet belgesi olduğu, ihale ilan tarihinin ise 09.01.2025 olduğu, bu itibarla anılan belgenin** İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte sunacakları bertaraf tesisleri ile yapılan sözleşme veya protokollerin yapıldığı bertaraf tesislerine ait geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesinin ihale ilan tarihinde geçerli bir belge olması gerektiğine ilişkin şartı sağlayamadığı anlaşılmakla birlikte anılan isteklinin teklifinin sunulan geçici faaliyet belgesinin ihale konusu işlerden “19 09 02 Su berraklaştırılmasından kaynaklanan çamurlar" kodunu kapsamaması nedeniyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı ve anılan işlemin yerinde olduğu değerlendirilmiş olup, söz konusu hususun sonuca etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Hel Taş. Nak. İnş. Gıda Tur. Pet. ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 07.02.2025 tarihli ve 224865940.1.1 belge numaralı geçici faaliyet belgesi ve söz konusu firma ile yapılan protokolün geçersiz sayılarak diğer geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgelerinin ihale ilan tarihinde geçerli olup olmadığı, sözleşme/protokoller ve sunulan kapasite raporları üzerinden 190805 kodlu ve 190902 kodlu atığı tesisine almaya yetkilerinin olup olmadığı, tesislere ait kapasite raporlarına göre 190805 kodlu atık için günlük 840 ton, 190902 kodlu atık için ise günlük 70 ton atığın bertaraf edilmesine ilişkin gereklilikleri sağlayıp sağlamadığı hususlarının belirlenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****