KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 66

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UH.II-1050

BAŞVURU SAHİBİ:

Uzman Atık Yönetimi Turizm Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Beşiktaş Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/281911 İhale Kayıt Numaralı “Beşiktaş İlçesi 01.05.2025-31.12.2027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Beşiktaş Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 08.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beşiktaş İlçesi 01.05.2025-31.12.2027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yönetimi Turizm Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 10.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2025 tarih ve 181317 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/702 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde; “Demonstrasyon yapılması istenmektedir.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin 7.7.2’nci maddesinde ise; “İdarenin gerek duyması halinde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci sıradaki isteklilerden 3 Teker Motosiklet hariç gerekli gördüğü araçlardan teknik şartnamede istenilen özellikleri kontrol amaçlı, idare garajında demonstrasyon değerlendirmesi yapabilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’de ihale konusu işte kullanılması öngörülen araçlar için fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı, kısaca söz konusu düzenlemeden, idarenin gerek duyması halinde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci sıradaki isteklilerden 3 teker motosikleti hariç gerekli gördüğü araçlardan teknik şartnamede istenilen özellikleri kontrol amaçlı, idare garajında demonstrasyon değerlendirmesi yapılacağının anlaşıldığı ancak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinin ilk fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin bu maddeye ilişkin dokuzuncu madde düzenlemesinin amacının, henüz ihaleye teklif sunma aşamasında isteklileri külfete sokmamak, eşit şartlarda yarışma ortamını oluşturmak ve ihaleye katılımı arttırarak rekabeti sağlamak olduğu, ihale konusu işte 3 teker motosiklet hariç 15 farklı tipte araç çalıştırılacağı, Teknik Şartname’de istenilen şartların sağlanıp sağlanmadığına ilişkin söz konusu demonstrasyon düzenlemelerinin, ihaleye teklif verme aşamasında ihale konusu araçların isteklilerin kendi malı olması şartını veya isteklilerin araçları kiralaması şartını getirmesi sonucunu doğuracağı, sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken kriterlerin henüz teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin ilgili mevzuatın amacı ile bağdaşmadığı, ihaleye katılımı daraltabileceği ve teklif verilmesine engel olabileceği, İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.7.2’nci maddesine göre demonstrasyonun idarenin gerek duyması halinde yapılacağı, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve demonstrasyon uygulamasına tabi olacak araçların teknik özellikleri ile ilgili olarak ihale aşamasında hiçbir belge talep edilmediği, bu durumda idarenin teklif edilen araçların teknik şartnameyi karşılayıp karşılamadığını neye göre değerlendirerek ekonomik açıdan 1 ve 2’nci teklif sahibini demonstrasyon uygulamasına davet edeceği izaha muhtaç olduğu, kaldı ki, demonstrasyon uygulaması sırasında, söz gelimi ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci teklif sahibine uygulanacak yöntem ile 2’nci en avantajlı teklif sahibine uygulanacak yöntemin ya da demonstrasyon yapılacak araçların aynı olmasının da izaha muhtaç bir konu olduğu, çünkü idare “gerekli gördüğü” araçlar için demonstrasyon yapacağını beyan ettiği, o zaman her iki isteklinin farklı farklı araçlarına demonstrasyon uygulanması gibi eşit muamele ilkesini zedeleyen bir durumun ortaya çıkması da muhtemel olduğu, bu nedenle eğer yapılacaksa, demonstrasyon uygulamasının hangi araçlar için ve hangi kriterlere göre yapılacağının önceden ihale dokümanlarında yer almasının saydamlık ve eşit muamele ilkesinin bir gereği olduğu, söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı, buna ilişkin Kurul kararının olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

“Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in bahse konu 41’inci maddesinin ilk fıkrasına ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez.” açıklaması,

İhale İlanı’nın “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “… 4.3.3. Demonstrasyon yapılması istenmektedir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Beşiktaş İlçesi 01.05.2025-31.12.2027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli Ve Kent Temizliği Araç Kiralama İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Beşiktaş İlçesi 01.05.2025-31.12.2027 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli Ve Kent Temizliği 65 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Beşiktaş İlçe Geneli” düzenlemesi,

**** “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.7.2.

İdarenin gerek duyması halinde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci sıradaki isteklilerden 3 Teker Motosiklet hariç gerekli gördüğü araçlardan teknik şartnamede istenilen özellikleri kontrol amaçlı, idare garajında demonstrasyon değerlendirmesi yapabilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin Ekinde

düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin**“** Yapılacak İşin Kapsam ve Mahiyeti” başlıklı 1’inci maddesinde “Beşiktaş Belediyesi sınırları içerisinde oluşan evsel nitelikli atıkların toplanması, toplanan atıkların transfer istasyonuna veya nihai bertaraf sahalarına nakledilmesi, meydan, bulvar, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, su tankeri ile yıkanarak temizlenmesi, cadde ve sokaklara terkedilmiş kaba atıkların toplanması, nakli ve kontrolü işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanların kiralanmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsar.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde araçların sayıları ve teknik özelliklerine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verileceği, ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin şartların yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin düzenlemelerin ancak fiyat dışı unsurlar kapsamında belirlenebileceği, ihale konusu işte kullanılacak makine, teçhizat ve diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi durumunda isteklilerden teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmalarının istenemeyeceği, idari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verileceği ve sadece fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi amacıyla, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulmasının talep edilebileceği anlaşılmıştır.

İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’de ihale konusu işte kullanılması öngörülen araçlar için fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı, yine araçlar için kendi malı koşulu getirilmediği, bununla birlikte, anılan Şartname’nin 7.7.2’nci maddesinde de demonstrasyon yapılacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, söz konusu düzenlemeden, idarenin gerek duyması halinde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci sıradaki istekliden 3 teker motosikleti hariç gerekli gördüğü diğer araçlar için teknik şartnamede istenilen özellikleri kontrol amaçlı, idarenin garajında demonstrasyon değerlendirmesi yapabileceği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 41’inci maddesinin ilk fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin bu maddeye ilişkin dokuzuncu madde düzenlemesinin amacının, henüz ihaleye teklif sunma aşamasında isteklileri külfete sokmamak, eşit şartlarda yarışma ortamını oluşturmak ve ihaleye katılımı arttırarak rekabeti sağlamak olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda yukarıda yer verilen İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri göz önüne alındığında, ihale konusu işte 16 farklı tipte araç çalıştırılacağı, Teknik Şartname’de istenilen şartların sağlanıp sağlanmadığına ilişkin söz konusu demonstrasyon düzenlemelerinin, ihaleye teklif verme aşamasında ihale konusu araçların isteklilerin kendi malı olması şartını veya isteklilerin araçları kiralaması şartını getirmesi sonucunu doğuracağı, sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken kriterlerin henüz teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin yukarıda yer verilen mevzuatın amacı ile bağdaşmadığı, ihaleye katılımı daraltabileceği ve teklif verilmesine engel olabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 202.718,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 202.718,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****