KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 62

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UH.II-1046

BAŞVURU SAHİBİ:

Ehil Mühendislik Mimarlık Müşav. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/198369 İhale Kayıt Numaralı “Menderes Özdere Tahir Çamur MTAL (16 Derslik+100 Öğrenci Kapasiteli Pansiyon+100 Yatak Kapasiteli Uygulama Oteli) Zemin Etüdü, Vaziyet Planı, Mimari, Statik, Mekanik ile Elektrik Projelerinin Oluşturulması ve İhale Dosyasının Hazırlanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 12.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Menderes Özdere Tahir Çamur MTAL (16 Derslik+100 Öğrenci Kapasiteli Pansiyon+100 Yatak Kapasiteli Uygulama Oteli) Zemin Etüdü, Vaziyet Planı, Mimari, Statik, Mekanik ile Elektrik Projelerinin Oluşturulması ve İhale Dosyasının Hazırlanması” ihalesine ilişkin olarak Ehil Mühendislik Mimarlık Müşav. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 25.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.04.2025 tarih ve 181602 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/763 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında herhangi bir maliyet bileşeninin belirtilmediği, sorgulamanın yenilenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Menderes Özdere Tahir Çamur MTAL (16 Derslik+100 Öğrenci Kapasiteli Pansiyon+100 Yatak Kapasiteli Uygulama Oteli) Zemin Etüdü, Vaziyet Planı, Mimari, Statik, Mekanik ile Elektrik Projelerinin Oluşturulması ve İhale Dosyasının Hazırlanması

…

e) Miktarı:

Yaklaşık 6.200 m² toplam inşaat alanına sahip 1 adet 16 derslikli Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, yaklaşık 4.250 m² toplam inşaat alanına sahip 1 adet 100 Öğrenci Kapasiteli Pansiyon ve yaklaşık 6.150 m² toplam inşaat alanına sahip 1 adet 100 Yatak Kapasiteli Uygulama Otelinin Zemin Etüt ve Temel Etüt Veri Raporu ile Geoteknik Raporu, Vaziyet Planı, Mimari, Statik, Mekanik ile Elektrik Projelerinin Oluşturulması ve İhale Dosyasının Hazırlanması işidir…” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır… ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Genel Tanımı” başlıklı 3’üncü maddesinde “ İzmir İli Menderes Özdere Tahir Çamur Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ( 16 Derslik + 100 Öğrenci Kapasiteli Pansiyon + 100 Yatak Kapasiteli Uygulama Oteli) eğitim kurumu ve eklentilerinin inşaat ruhsatına esas numarataj krokisi, TUS (yapı yeri kot ve uygulama krokisi) zemin etüdü, vaziyet planı, mimari-statik-mekanik ve elektrik projeleri ile teknik şartnamelerinin oluşturularak ihale dosyasının hazırlanması teknik danışmanlık hizmetleri işleri.

__

İdarenin ihale etmeyi planladığı eğitim kurumu ve eklentilerinin, ihale dosyasında yer alacak (inşaat ruhsatına esas numarataj krokisi, TUS (yapı yeri kot ve uygulama krokisi) ,zemin etüdü, vaziyet planı, mimari-statik-mekanik ve elektrik projeleri ile teknik şartnameleri, yaklaşık maliyeti vs.) tüm bilgi ve belgeleri hazırlayacaktır. Yapım işlerine başlanmadan önce bu projeleri, ihaleye esas tüm dokümanları ve her türlü mühendislik hesaplarını imzalayarak İdareye teslim edecektir.

__

Ayrıca danışman firma, ilgili belediyeden ruhsat alınması için imar durumunda belirtildiği gibi Karayolları 2.Bölge Müdürlüğünden görüş alacak ve inşaat ruhsatı ile ilgili işlemleri tamamlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede idare tarafından on altı istekliden 13.03.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, altı isteklinin açıklamada bulunduğu, tekliflerin değerlendirilmesi işlemlerinin devam ettiği ve ihale komisyonu kararının henüz alınmadığı, idare tarafından teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen yazıda “…aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 24.03.2025 tarihine

kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı

avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü” denildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1 maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” yönünde açıklama yapılarak, idarelere ihale konusu işin yürütülmesinde hizmet sunucusu tarafından yapılacak harcamalardan işin esasını oluşturan kalemleri sorgulaması imkanı verilmiştir.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun/geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı şekilde değerlendirebilmelerinin ön koşulu, idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesidir. Yapılan incelemede, idare tarafından teklifi aşırı düşük teklif olduğu belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenleri bakımından herhangi bir belirleme yapılmadan açıklama talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerekmektedir. Yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucu istekliler tarafından sunulan açıklamaların denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, hangi unsurların önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu ancak önemli teklif bileşeni belirlenmeksizin açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla, teklif fiyata dâhil olan giderler ile yüklenici tarafından gerçekleştirilmesi öngörülen hizmetler göz önünde bulundurulmak suretiyle idare tarafından teklifte önemli olduğu değerlendirilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmesi, ayrıca, ihale konusu dikkate alındığında, işin gerçekleştirilmesi için gerekli maliyet unsurlarının alt bileşenleri de belirtilmek suretiyle (genel ifadelerle sadece hizmet alımının konusunu oluşturan işlerin sayılması ile yetinilmeyerek) teklifleri sınır değerin altında bulunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek sınır değer altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****