KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 57

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UH.II-1045

BAŞVURU SAHİBİ:

Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1494660 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Yakası Personel Servis Taşımacılığı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 05.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Yakası Personel Servis Taşımacılığı” ihalesine ilişkin olarak Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 13.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.03.2025 tarih ve 181462 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/722 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Yakoss Turizm A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı,

a) Aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2., 79.2.3., 79.2.4., 79.2.5., 79.2.7., 79.3.4’üncü maddelerine aykırı olarak düzenlendiği, araçlara ilişkin amortisman üzerinden açıklama verildiyse, araçların şirketin envanterinde olup olmadığının belirtilmediği, açıklamada her araç için ayrı ayrı güzergah hesaplamasının yapılmadığı, yıllık %20 oranında değer kaybı hesaplamasının yapılmadığı, araçlara ilişkin ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM/SMMM raporunun sunulmadığı, sunulduysa bile aritmetik hata yapıldığı, amortisman hesabı için kendi malı olduğuna dair belgelerin sunulmadığı, kiralama üzerinden açıklama sunulduysa, araçların kiralama sözleşmelerinin sunulmadığı, fiyat tekliflerinin mevzuat gereği taşıması gereken şekil şartlarını taşımadığı, meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin yazılarak kaşelenip imzalanmadığı, aritmetik hata yapıldığı,

b)**** Akaryakıta ilişkin açıklamalarda araçların koltuk kapasitelerine göre akaryakıt tüketim miktarının hesaplanmadığı, araçların akaryakıt sarfiyat oranları dikkate alınarak 1 km’ye düşen tüketim miktarına göre hesaplama yapılması gerektiği, fiyat teklifinde yer alan fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) oluşan fiyattan düşük olmaması gerektiği, fiyat teklifini veren üçüncü kişinin teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiği, KDV dâhil fiyat verildiği, her araç için güzergahlara göre hesaplama yapılması gerektiği, hesaplamalarda aritmetik hatanın bulunduğu, araçların marka ve modeline uygun olarak 561 adet güzergah olan sözleşme kapsamında bu güzergahlarda çalışacak araçlar için yetkili servis, yetkili satıcı veya üreticilerden alınan akaryakıt sarfiyatına ilişkin belgenin sunulmadığı, belgenin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı,

c) Bakım ve onarım giderlerinin tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinde teklif sahibinin, teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiği, ayrıca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan ibarenin yazılması ve fiyat teklifinin fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan ve beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre düzenlenmesi gerektiği, birim teklif fiyat cetvelinde 8+1 aracın 260.500 kilometre, 16+1 aracın 12.663.000 kilometre, 27+1 aracın 579.000 kilometre yapacağı öngörüldüğünden araçların bakım onarım giderlerine ilişkin bilgi ve belgelerin sözleşme süresini kapsayacak şekilde yapılmadığı, mevzuata uygun olarak ayrı ayrı verilmediği, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, araçların MTV’ye ilişkin maliyetlerinin resmi olarak ilan edilen fiyatların altında olduğu, her araç için ayrı ayrı MTV’ye ilişkin açıklama sunulması gerektiği, açıklamanın işin sözleşme süresini kapsamadığı, KİK payı ve sözleşme giderlerine ilişkin açıklama yapılmadığı,

d) Sigorta gideri için, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olarak alınması gereken ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının sözleşme süresini kapsayacak şekilde eklenmediği, belge ekinde yetkili kişilerin imzalı teyit yazısı bulunmadığı, sigorta gideri için yapılan açıklamaların Tebliğ’e uygun olmadığı, trafik sigortası, kasko ve ferdi kaza koltuk sigortasının ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, her araç için ayrı ayrı ve güzergâhlara göre açıklama sunulmadığı,

e)**** Personele ilişkin açıklamalarda normal çalışma süresinin 225 saat üzerinden açıklanması ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan vardiya araçlarının şoför giderlerinin ayrıca hesaplanması gerektiği, asgari işçilik hesaplamasının “www.ihale.gov.tr” adresinden yapılmadığı, 2025 ve 2026 yılı için herhangi bir artış öngörülmediği, her araç için ayrı ayrı güzergâha göre açıklama sunulmadığı, sözleşme giderlerinin eklenmediği, hesaplamalarda aritmetik hata olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.”** __**ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.__

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı, “Avrupa Yakası Personel Servis Hizmeti” ; miktarı “8+1 kişilik araçlarla 260.500 km, 16+1 kişilik araçlarla 12.663.000 km, 27+1 kişilik araçlarla 579.000 km olup toplamda 13.502.500 km üzerinden personel servisi hizmet alımı işidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Personel servis hizmetinde kullanılan araçların Araç amortismanı / Kira bedeli, Akaryakıt, MTV, Muayene, Bakım ve Onarım, Sigorta, Servislerin hizmeti yerine getirebilmesi için gerekli Personel giderleri, köprü, tünel ve paralı geçiş bedelleri yüklenici firmaya ait olup teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yukarıda belirtilen giderlerin dışında ihale dokümanında belirtilen hususların şartnamesine uygun olarak yerine getirilebilmesi için gerekli bütün giderler yükleniciye aittir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde işe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2026 olarak belirlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin yükümlülükleri” üst başlıklı 3.2.1’inci maddesinde yüklenici tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ve ferdi kaza sigortasının yaptırıldığına ilişkin belgenin işe başlarken her bir araç için sunulması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

05.12.2024 tarihinde yapılan ihaleye (18) isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından 1 isteklinin teklifinin iş deneyimini gösteren belgeleri uygun olmadığından dolayı, 8 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırların doldurulması fakat dekontun yüklenmemesi ve geçici teminatın yetersiz olmasından dolayı ve 5 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemesinden dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı, 18.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile geriye kalan 4 geçerli teklif arasından ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Yakoss Turizm A.Ş. üzerinde bırakıldığı,

Söz konusu ihale komisyonu kararı üzerine ihale yetkilisi tarafından yazılan “İhale için hazırlanmış olan yaklaşık maliyet ile isteklilerce teklif edilen geçerli bedeller değerlendirildiğinde kamu yararı kapsamında yeni tespit edilecek bir yaklaşık maliyet ile yeni bir açık ihale yapılması zorunlu hale gelmiştir. İşbu sebeplerle yeni oluşan daha düşük maliyetli piyasa şartları esas alınarak mevcut ihale tarafımca iptal edilmiştir.” şeklindeki gerekçe ile ihalenin 20.12.2024 tarihinde ihale yetkilisince iptal edildiği,

Yakoss Turizm A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine**** 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-351 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği, daha sonra alınan 04.03.2025 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararı ile ihalenin bir kez daha aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Yakoss Turizm A.Ş. üzerinde bırakıldığı,

görülmüştür.

Yakoss Turizm A.Ş. de dahil olmak üzere 6 istekliye 09.12.2024 tarihinde gönderilen yazı ile “Avrupa Yakası Personel Servis Taşımacılığı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 13.12.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 13.12.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

…

Yukarıda zikredilen hüküm gereği söz konusu ihale kapsamında teklifinizde belirttiğiniz toplam teklif fiyatı hesaplanan sınır değerin altında kaldığından, ilgili mevzuat gereğince önemli maliyet oluşturulan teklif bileşenlerinden;

a) Şoför, personel gideri,

b) Bakım ve onarım giderleri,

c) Personel Servis hizmetinde kullanılacak Araçların Araç Amortismanı/Kira bedelleri giderleri,

d) Akaryakıt, MTV ve Sigorta giderleri

e) KİK payı gideri, Karar ve sözleşmeye ait damga vergisi giderleri,

Bileşenlerini de içerecek yazılı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2 maddesi gereğince ayrıntılı bir şekilde belirtilmesi ve belgelendirilmesi gerekmekte olup; yazılı açıklamada bulunulmaması veya belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifiniz reddedilecektir.

Söz konusu bilgi ve belgelerin 13/12/2024 tarihi mesai bitimine kadar Arap Camii Mah. Tersane Cad. Teğmen Hüseyin Sofu Sok. No: 8 Karaköy Gar Binası 34421 Tünel Beyoğlu / İSTANBUL adresinde bulunana İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı, İhale İşleri Müdürlüğü, İhale İşleri Şefliğine dizi pusulası oluşturularak üst yazı ile birlikte teslim edilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına sadece Yakoss Turizm A.Ş. tarafından süresinde cevap verilmiş olup söz konusu isteklinin açıklaması kapsamında açıklama yazısına, araç kiralamaya ilişkin fiyat teklifi ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına, meslek mensubu faaliyet belgesine, imza sirküleri ile imza beyannamesine, Ticaret Sicili Gazetesi nüshalarına, sigortaya ilişkin fiyat teklifi ve imza sirküleri ile Ticaret Sicili Gazetesi nüshalarına, araçların bakım-onarım giderlerine ilişkin fiyat teklifi ile Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına, meslek mensubu faaliyet belgesine, imza sirküleri ile Ticaret Sicili Gazetesi nüshalarına, 2 ayrı araca ilişkin Mercedes-Benz bayisinden alınan araç tüketim miktarını gösteren 2 adet yazıya, Otokar bayisinden alınan araç tüketim miktarını gösteren 1 adet yazıya ve 555 sayfa servis güzergahlarını gösteren haritalara yer verildiği görülmüştür.

Yakoss Turizm A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde;

Amortisman, servis araçlarının temini, akaryakıt, araç bakım-onarım giderleri, MTV ve sözleşme giderleri, sigorta giderleri ve personel giderleri yönünden;

Anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında araçların maliyetini tevsik etmek için fiyat teklifi alındığı, bu nedenle araçlara ilişkin olarak amortisman hesabı yapılmadığı, fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan bir firmadan 8+1 kişilik araçlarla 260.500 km, 16+1 kişilik araçlarla 12.663.000 km, 27+1 kişilik araçlarla 579.000 km üzerinden ihale dokümanına uygun olarak alındığı, söz konusu fiyat teklifinin SMMM tarafından yukarıda aktarılan Tebliğ’de öngörülen usule uygun olarak gerekli ibare yazılarak imzalanıp kaşelendiği, fiyat teklifinin ekinde usule uygun olarak düzenlenen Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın sunulduğu, fiyat tekliflerinde teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, ayrıca yine fiyat teklifleri ekinde, fiyat teklifini veren firmanın yetkilisinin imza sirküleri ile beyannamesine, ilgili firmanın Ticaret Sicili Gazetesi nüshasına, fiyat teklifini kaşeleyen meslek mensubunun faaliyet belgesine yer verildiği,

Akaryakıt giderlerine ilişkin yapılan açıklamalarda 8+1, 16+1 ve 27+1 kişilik araçların ayrı ayrı yapacağı toplam kilometreye göre açıklama yapıldığı, hesaplama yapılırken 8+1 ve 16+1 kişilik 2 ayrı araç için Mercedes-Benz bayisinden alınan araç tüketim miktarını gösteren yazıların ve 27+1 kişilik araç için Otokar bayisinden alınan araç tüketim miktarını gösteren yazının esas alındığı, akaryakıt fiyatının EPDK tarafından yayımlanan ihale tarihinden 1 gün önce 04.12.2024 tarihindeki İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda belirtilen akaryakıt birim fiyatının KDV hariç olarak esas alındığı, söz konusu fiyatın 2025 ve 2026 yılları için yukarıda aktarılan Tebliğin ilgili maddesine uygun olarak güncellendiği,

Anılan istekli tarafından araçların bakım-onarım maliyetinin tevsik edilebilmesi için yapılacak toplam kilometre, servis güzergahları ve sözleşme süresi esas alınarak araçların toplam bakım adedini gösteren tablonun hazırlandığı, söz konusu tablo esas alınarak bulunan toplam bakım adedi üzerinden her bir araç kapasitesine göre teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan bir firmadan fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin 2025 ve 2026 yılları için güncellenerek teklife yansıtıldığı, alınan fiyat teklifi üzerinde araçların tüm bakım giderleri, yedek parça değişim ücretleri ve işçilik giderlerinin teklife dahil olduğunun belirtildiği, söz konusu fiyat teklifinin SMMM tarafından yukarıda aktarılan Tebliğ’de öngörülen usule uygun olarak gerekli ibare yazılarak imzalanıp kaşelendiği, fiyat teklifinin ekinde usule uygun olarak düzenlenen Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın sunulduğu, fiyat tekliflerinde teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, ayrıca yine fiyat teklifleri ekinde, fiyat teklifini veren firmanın yetkilisinin imza sirkülerine, ilgili firmanın Ticaret Sicili Gazetesi nüshasına ve fiyat teklifini kaşeleyen meslek mensubunun faaliyet belgesine yer verildiği,

Araçların MTV’ye ilişkin maliyetlerinin ayrı ayrı araç koltuk kapasitesine, yapılacak toplam kilometreye ve güzergahlara göre hesaplanan toplam araç sayısı üzerinden hesaplanan 2024 yılı MTV bedelinin 2025 ve 2026 yılları için güncellenerek hesaplandığı ve teklife yansıtıldığı, bu itibarla araçların MTV bedelinin koltuk kapasitesine göre her araç için ayrı ayrı hesaplandığı, bedelin resmi olarak ilan edilen fiyatların altında olmadığı ve yapılan hesaplamanın sözleşme süresini kapsadığı,

Açıklama kapsamında KİK payı ve sözleşme giderlerinin ayrı ayrı hesaplanarak teklife dahil edildiği,

8+1, 16+1 ve 27+1 kişilik araçlar için, ayrı ayrı ihale dokümanına göre yaptırılması gereken zorunlu mali sigortası ve ferdi kaza sigortası giderlerine ilişkin bir sigorta şirketinin genel müdürlüğünden 1 yıllık fiyat teklifi alındığı, açıklama kapsamında araç koltuk kapasitesi, toplam güzergah sayısı ve her bir araç türünün yapacağı toplam kilometre dikkate alınarak sigorta yaptırılacak 8+1, 16+1 ve 27+1 kişilik araçların toplam sayısının hesaplandığı, buna göre araç türüne göre hesaplanan 1 yıllık toplam sigorta maliyetinin 2025 ve 2026 yılları için güncellenerek teklife yansıtıldığı, sigorta giderine ilişkin olarak yapılan açıklamanın yukarıda aktarılan Tebliğ’in ilgili maddesine aykırı olmadığı, sigorta gideri belirlenirken araç türleri ile güzergah sayısı dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,

Personel giderlerine ilişkin olarak açıklama kapsamında toplam güzergah sayısı ve bu güzergahlarda araçların yapacağı toplam kilometre dikkate alınarak hazırlanan her bir güzergahta çalışılacak toplam sürenin gösterildiği kilometre ve süre hesaplama tablosuna yer verildiği, söz konusu tablodan iş kapsamında istihdam edilecek şoförlerin toplam çalışma saatinin hesaplandığı, söz konusu hesaplamada Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) internet sitesinde yer alan İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılarak saatlik asgari işçilik maliyetinin dikkate alındığı, iş kapsamında çalıştırılacak proje sorumlusu için 24 ay üzerinden yine İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak ilgili giderin ayrıca maliyete dahil edildiği, işçilik hesaplamalarının ayrı ayrı 2025 ve 2026 yılı asgari ücret artışı öngörülerek teklife yansıtıldığı hesaplamalarda aritmetik hata bulunmadığı,

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan Yakoss Turizm A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları uygun bulunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****